ĐỀ CƯƠNG ÔNG TẬP CUỐI HỌC KÌ II - MÔN GDCD LỚP 9
NĂM HỌC 2024 -2025
Câu 1: Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí là gì? Em hãy nêu các loại vi
phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí?
Đáp án:
Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ
Vi phạm pháp luật bao gồm: vi phạm hình sự (tội phạm), vi phạm dân sự, vi phạm hành chính, vi phạm kỉ luật
Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà các chủ thể phải gánh chịu hậu quả bất lợi do Nhà nước quy định từ hành vi vi phạm pháp luật của mình
Trách nhiệm pháp lí bao gồm: trách nhiệm hình sự, trách nhiệm dân sự, trách nhiệm hành chính, trách nhiệm kỉ luật
Câu 2. Em hãy cho biết các ý kiến dưới đây đúng hay sai? Giải thích vì sao?
a Tất cả những hành vi trái pháp luật, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ đều là hành vi vi phạm pháp luật
b Người say rượu không nhận thức được hành vi của mình nên mọi hành vi trái pháp luật do người say rượu gây ra đều không phải là hành vi vi phạm pháp luật
c Trách nhiệm pháp lí góp phần ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật trong cuộc sống
Đáp án:
- Ý kiến a) Không đồng tình, vì:
+ Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi, do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm phạm các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ
+ Nếu hành vi có tính chất trái pháp luật nhưng do chủ thể không có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện thì không bị coi là vi phạm pháp luật
- Ý kiến b) Không đồng tình, vì: Điều 13 Bộ luật Hình sự quy định năm 2015 (sửa
đổi và bổ sung năm 2017): “Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự”
- Ý kiến c) Đồng tình, vì: trách nhiệm pháp lí khi được áp dụng vào thực tiễn sẽ
mang nhiều ý nghĩa tích cực, như: buộc các chủ thể chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật; góp phần duy trì trật tự an toàn xã hội
Câu 3 Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi
Để tiết kiệm chí phí trong sản xuất, công ty A đã không lắp đặt hệ thống xử lí nước thải theo quy định của Nhà nước Hằng ngày, công ty A đã thải ra dòng sông lớn ở địa phương một lượng nước thải lớn dẫn đến dòng sông bị ô nhiễm nặng, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân địa phương Sau khi tìm hiểu và phát hiện được nguyên nhân, chị G đã tố cáo hành vi của công ty A đến cơ quan chức nǎng có thẩm quyền ở địa phương
Trang 2Em hãy nhận xét hành vi của công ty A Theo em, những hành vi đó có thể phải chịu trách nhiệm pháp lí như thế nào?
Đáp án:
a) Hành vi của công ty A không lắp đặt hệ thống xử lí nước thải theo định của pháp
luật và thải ra con sông lớn ở địa phương một lượng lớn nước thải dẫn tới con sông
bị ô nhiễm nặng, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân địa phương là hành vi vi phạm pháp luật,…
b) Hành vi của công ty A có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật
Hành vi thải ra con sông lớn ở địa phương một lượng lớn nước thải dẫn tới con sông
bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân địa phương của công ty A, tuỳ theo tính chất, mức độ còn có thể bị xử lí theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi,
bổ sung năm 2017)
Câu 4 Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi
Bạn T (14 tuổi - học sinh lớp 9), vì ngủ dậy muộn nên đã mượn xe máy của bố
để đi học Đến ngã tư gặp đèn đỏ, bạn T không dừng lại mà cố gắng phóng vụt qua thật nhanh nhưng chẳng may va vào ông Ba - người đang đi đúng phần đường của mình, làm cả hai cùng ngã và khiến ông Ba bị thương nặng
Em hãy nhận xét hành vi của bạn T Nêu các vi phạm pháp luật mà bạn T
đã vi phạm và trách nhiệm pháp lí tương ứng mà bạn ấy phải gánh chịu trong trường hợp này.
Đáp án
-Nhận xét hành vi của bạn T
Bạn T (14 tuổi) đã mượn xe máy của bố để đi học nhưng không dừng lại ở đèn đỏ
và đã va vào ông Ba, gây thương tích cho ông …
-Các vi phạm pháp luật:
+ Vi phạm giao thông dừng lại khi có tín hiệu đèn đỏ
+ Sử dụng xe không có giấy phép:Bạn T chưa đủ tuổi để có giấy phép lái xe máy + Gây tai nạn và thương tích cho người khác
- Trách nhiệm pháp lí tương ứng:
+ Trách nhiệm hành chính: Bạn T có thể bị xử phạt hành chính do vi phạm luật giao thông
+ Trách nhiệm dân sự:Bạn T có thể phải bồi thường thiệt hại cho ông Ba về thương tích mà ông đã phải chịu
Câu 5 Tình huống:
Chị M mở cửa hàng cắt tóc, gội đầu và có đăng kí Giấy phép kinh doanh, nộp thuế hàng tháng Gần đây, nhiều khách đến cửa hàng có nhu cầu cao về các dịch vụ làm đẹp như phun săm môi, mày và nâng mũi, Do vậy, chị đã quyết định đi học nghề để làm thêm các dịch vụ đó
Theo em, sau khi học nghề, chị M có được tự ý mở thêm các dịch vụ nêu trên tại cửa hàng mình hay không? Vì sao?
Đáp án
Trang 3Sau khi học nghề, chị M không thể tự ý mở thêm các dịch vụ phun xăm môi, mày
và nâng mũi tại cửa hàng của mình mà cần phải đăng ký bổ sung giấy phép kinh doanh cho các dịch vụ này
Lý do là vì theo quy định của pháp luật, việc kinh doanh phải đúng ngành nghề đã đăng ký trong giấy phép kinh doanh Nếu chị M muốn mở thêm các dịch vụ làm đẹp mới, chị phải đăng ký bổ sung để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và tránh vi phạm pháp luật về kinh doanh