Câu 2: Trình bày dự định của anh/chị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế để cải thiện một phươg diện trong cuộc sống của bản thân... Thiết kế cho bản thân một kế hoạch về tương la
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-*** -BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN: TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ THIẾT KẾ Ý TƯỞNG
Giảng viên hướng dẫn : TS NGUYỄN HƯƠNG NGỌC
Học phần : Tư duy sáng tạo và thiết kế ý tưởng
Mã học phần : LIT1054 4
Sinh viên : ĐÀO THỊ THẢO VÂN
MSV : 24032111
Hà Nội, ngày 25 tháng 11 năm 2024
Trang 2ĐỀ BÀI:
Câu 1: Tại sao cần thiết kế tương lai? Các công cụ tư duy trong thiết kế tương lai là gì? Anh/chị hãy nêu hiểu biết của mình về kế hoạch Odyssey và tạo lập một bản kế hoạch của riêng mình
Câu 2: Trình bày dự định của anh/chị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế để cải thiện một phươg diện trong cuộc sống của bản thân
Trang 3NỘI DUNG
Câu 1: Tại sao cần thiết kế tương lai? Các công cụ tư duy tư duy trong thiết kế tương lai là gì? Anh/chị hãy nêu hiểu biết của mình về kế hoạch Odyssey và tạo lập một bản kế hoạch của riêng mình.
v Tại sao cần thiết kế tương lai?
Tương lai là điều chúng ta không thể đoán trước nhưng điều đó không có nghĩa rằng ta
sẽ sống mà không có kế hoạch, có định hướng cho bản thân trong tương lai Vì sẽ thật
mơ hồ nếu chúng ta sống mà để mặc cho cuộc đời đưa đẩy chúng ta đến đâu, sống một cuộc sống bị điều khiển bởi yếu tố khác mà không phải sống cuộc sống do bản thân làm chủ Đặc biệt, trong thời đại khi mà công nghệ số và khoa học đang ngày càng phát triển nhanh chóng thì việc vạch ra những kịch bản cho bản thân về tương lai là vô cùng cần thiết với mỗi cá nhân Thiết kế cho bản thân một kế hoạch về tương lai sẽ giúp ta tránh được phần nào rủi ro hay bị động khi thế giới đang chuyển động không ngừng như hiện tại
- Tạo ra một con đường của riêng mình: Thế giới đang ngày càng phát triển trong nhiều lĩnh vực và ngành nghề Để tránh bị choáng ngợp và bị đào thải khỏi thời đại công nghệ và khoa học của hiện tại và sau này thì chúng ta cần có tầm nhìn rộng mở và bản đồ đường về cuộc sống tương lai Giống như một bản đồ cá nhân,
sẽ đưa chúng ta đến mục tiêu, ước mơ, và dự đoán trước những đoạn đường “gạch đá” mà ta sẽ đi qua từ đó cho ta một tinh thần vững chắc tránh việc mất định hướng trong cuộc sống
- Xác định mục tiêu lâu dài: Thiết kế tương lai yếu cầu ta đặt ra các mục đích lâu dài về tài chính, sức khoẻ, sự nghiệp và phát triển bản thân Từ đó, khi xác định được đích đến, ta sẽ thay đổi thói quen, lối cách để phù hợp với cuộc sống mà tương lai ta mong muốn
- Tối ưu hoá việc tìm kiếm và tạo cơ hội cho việc phát triển bản thân: Việc đặt ra kế hoạch cho tương lai sẽ giúp ta nhận diện được những xu hướng hoặc những lĩnh
Trang 4vực có thể phát triển để từ đó bản thân có thể nắm bắt và tận dụng cơ hội để phát triển trong việc học tập, sự nghiệp,…
- Tránh được rủi ro: Việc đề ra kế hoạch về tương lai không phải rằng những gì ta chuẩn bị cho tương lai của mình đều đi theo đúng lộ trình mà bản thân đã vẽ ra, sẽ
có những sai số hoặc biến cố xảy ra làm ảnh hưởng đến con đường tương lai của chúng ta phía trước Nhưng việc lập ra kế hoạch sẽ giúp ta dự đoán và chuẩn bị cho những gì có thể xảy ra và từ đó đưa ra các phương án dự trù cho hững trường hợp xấu hoặc không may xảy ra trong chặng đường tương lai Từ đó, phần nào cũng tránh được những khủng hoảng về tài chính, cuộc sống, và có sự chuẩn bị về những biện pháp phòng tránh cho bản thân Ngoài ra, cũng cần dự phòng cho bản thân một khoảng tài chính nhất định khi gặp những sự cố bất ngờ thì ta có thể ứng phó một cách sẵn sàng mà không lúng túng về mặt tài chính
- Tạo động lực thúc việc thực hiện ước mơ: Việc thiết kế tương lai sẽ hình dung cho ta về cuộc sống tương lai mà mong muốn, từ đó cá nhân sẽ nhìn theo đó để theo đuổi ngọn lửa đam mê của bản thân hay vực dậy niềm tin trong những lúc gặp khó khăn hay trở ngại trong cuộc sống Vậy nên, có thế thấy, thiết kế cho bản thân một tương lai chính là bước đầu để thực hiện ước mơ của bản thân, và muốn thành công thì chúng ta cần vạch định ra một kế hoạch rõ ràng, từng bước thực hiện nó thì mới đạt được những gì mong muốn Đồng thời, cũng giúp ta tăng cường sự kiên nhẫn với các mục tiêu dài hạn
- Định hình tương lai theo mong muốn cá nhân: Chủ động xây dựng cuộc sống mơ
ước và không để cuộc sống của bản thân bị phụ thuộc hay bó buộc bởi bất cứu điều gì, chúng ta sẽ tự làm chủ cuộc đời mình bằng bản vẽ do chính mình thiết kế thay vì để hoàn cảnh quyết định Ngoài ra,thiết kế tương lai không chỉ giúp cá nhân đạt được thành công mà còn tạo ra những ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng
và thế giới xung quanh
Trang 5v Các công cụ tư duy trong thiết kế tương lai
1 Bản đồ tư duy (Mind Map)
Mind Map được gọi là bản đồ tư duy Đây là phương pháp được sử dụng để tận dụng khả năng ghi nhận của bộ não Đồng thời giúp người dùng ghi nhớ chi tiết, tổng hợp hoặc phân tích một vấn đề thành một dạng của lược đồ phân nhánh M ind Map được sử dụng để phân tích các yếu tố tác động đến tương lai, xây dựng các kịch bản khác nhau và hỗ trợ ra quyết định chiến lược
2 Lập kịch bản tương lai (Scenario Planning)
- Scenario Planning là một phương pháp lập kế hoạch chiến lược trong doanh nghiệp nhằm đối mặt với tương lai không chắc chắn Nó hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị ứng phó với những biến động và tình huống không mong đợi bằng cách tạo và nghiên cứu các kịch bản khác nhau về tương lai có thể xảy ra
- Quy trình để tạo một Scenario Planning cho bản thân:
+ Bước 1: Xác định mục tiêu và phạm vi
+ Bước 2: Nghiên cứu và phân tích
Trang 6+ Bước 3: Xác định các biến cố chính
+ Bước 4: Xây dựng các kịch bản
+ Bước 5: Đánh giá tác động
+ Bước 6: Xác định chiến lược
+ Bước 7: Triển khaivà theo dõi
3 Bánh xe tương lai (Futures Wheel)
- Bánh xe tương lai là một phương pháp nhìn xa cung cấp một mô hình tương lai
dựa trên hậu quả của một sự kiện hoặc xu hướng để hiểu sâu hơn về lĩnh vực vấn
đề đang được phân tích, để mô hình tương lai được tạo ra có thể chính xác nhất có thể
- Các bước thực hiện phương pháp Futures Wheel:
Bước 1: Xác định các thay đổi
Bước 2: Xác định hậu quả trực tiếp và đầu tiên
Bước 3: Xác định hậu quả gián tiếp và hậu quả thứ hai theo thứ tự
Bước 4: Phân tích những ảnh hưởng
Bước 5: Xác định Actions
4 Phân tích PESTLE (PESTLE Analysis)
- Mô hình PESTEL là một công cụ phân tích môi trường kinh doanh theo chiến
lược, giúp đanh giá các yếu tố chính trị (Political), kinh tế (Economic), xã hội (Technological), pháp lý (Legal), và môi trường (Environmental) ảnh hưởng đến tương lai PESTLE giúp đánh giá môi trường bên ngoài, từ đó lập ra kế hoạch phù hợp với những thay đổi có thể xảy ra
- 4 bước phân tích mô hình PESTLE:
Trang 7Bước 1: Xác định và phân tích các yếu tố PESTLE
Bước 2: Tìm kiếm, thu thập và tổng hợp thông tin
Bước 3: Đánh giá và phân tích sự ảnh hưởng của các yếu tố
Bước 4: Báo cáo kết quả phân tích mô hình PESTLE
5 SWOT tương lai (Future-Oriented SWOT Analysis)
- SWOT là phương pháp trong kinh doanh và quản lý, giúp tổ chức hoặc cá nhân
đánh giá yoonrg quan tình hình của họ bằng cách xác định các yếu tố nội bộ và yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến một dự án, sản phẩm cụ thể
- Để xây dựng một mô hình SWOT hiệu quả cần:
+Strengths - Điểm mạnh: Tìm ra những kỹ năng, tài năng của bản thân
+ Weakness - Điểm yếu: Phát hiện những hạn chế, kiến thức, hay thói quen gây cản trở sự phát triển
+ Opporturnities – Cơ hội: Tìm kiếm những cơ hội, sự kiện, yếu tố bên ngoài
có thể phát triển bản thân
Trang 8+ Threats – Thách thức: Dự trù những yếu tố ảnh hưởng, gây khó khăn cho trong việc phát triển bản thân
6 Lập bản đồ Stakeholder (Stakeholder Mapping)
- Stakerholder Mapping là một công cụ quan trọng giúp cá nhân xác định và phân
tích các bên liên quan (Stakeholders) có ảnh hưởng đến mục tiêu, kế hoạch phát triển của bản thân Các bên liên quan có thể là những người, tổ chức hoặc nhóm đóng vai trò hỗ trợ, cản trở hoặc có ảnh hưởng đến quá trình đạt được mục tiêu cá nhân
- Các bước lập bản đồ Stakeholder
Bước 1: Xác định các bên liên quan:
Bước 2: Phân loại các bên liên quan
Bước 3: Xác định cách thức tương tác
v Giới thiệu về Kế hoạch Odyssey
- Kế hoach Odyssey là là một khái niệm phổ biến trong việc phát triển bản thân
và sự nghiệp của cá nhân Từ Odyssey được bắt nguồn từ cuộc hành trình đầy thử thách của Odyssey trong Thần thoại Hi Lạp Với việc thiết kế ra cuộc sống của bản thân sau 5-10 năm sau với ba kế hoạch về cuộc đời tập trung về các yếu tố mà bản thân coi trọng trong cuộc sống như sức khoẻ, tình yêu, gia đình, tiền bạc,…
- Cách lập kế hoạch Odyssey:
o Cuộc sống 1: Cuộc sống hiện tại, đi theo những sự nghiệp, sự lựa chọn
mà bản thân đã lựa chọn
o Cuộc sống 2: Khi cuộc sống vì một lý do nào đó, không thực hiện được,
buộc ta phải rẽ sang một hướng khác để mở ra cuộc sống mới cho bản thân
o Cuộc sống 3: Khi cuộc sống, mọi thứ đều theo ý muốn của bản thân,
một cuộc sống mơ ước
Trang 9v Kế hoạch Odyssey của bản thân
2025 -Học Ielts
-Trao dồi kiến thức
môn chuyên ngành
-Học kĩ năng giao tiếp
thuyết trình
-Học Tiếng Anh theo chương trình Đại học
-Học edit
-Trau dồi kiến thức lẫn trải nghiệm -Đi khắp nơi, vừa đi vừa học hỏi những điều mới
-Khám phá những điều mới về cuộc sống bằng cách đi trên chính đôi chân của mình và tự mình trải nghiệm và chiêm nghiệm cuộc sống để cho bản thân những bài học và kinh nghiệm
2026 -Tiếp tục học Ielts,
chuẩn bị thi lấy bằng
-Tham gia vào các tổ
chức, các CLB, sự
kiện
-Tập trung vào GPA
điểm các môn học
-Học edit và design, kiếm được thu nhập
từ kĩ năng trên
2027 -Tập trung vào kiến
thức môn chuyên
ngành
-Đi thực tập để lấy
kinh nghiệm
-Thi Ielts, 7.5
-Mở rộng Network -Nâng mức thu nhập
cá nhân
-Học tiếng anh -Học môn chuyên ngành trên đại học
2028 -Tập trung vào điểm
GPA
-Nhận học bổng
-Nhận học bổng du
học
-Có nguồn thu nhập
ổn định -Tiếp tục chương trình học trên đại học
Trang 10-Học thạc sĩ -Có khoản tiết kiệm
cá nhân -Vừa học vừa làm
ổn định -Có khoản tiền tích luỹ cá nhân
-Tự do trong tài chính, học tập và cuộc sống
Câu 2: Trình bày dự định của anh/chị về việc vận dụng quy trình tư duy thiết kế
để cải thiện một phương diện trong cuộc sống của bản thân.
v Quy trình thiết kế ( 5 bước)
1 Thấu cảm (Empathize)
- Thấu cảm là bước khởi đầu của quá trình tư duy thiết kế và cũng đóng vài trò cần thiết với mục tiêu hiểu được sâu sắc, mong muốn của người được thấu cảm Để đạt được những điều trên, ta cầ đặt ra những câu hỏi liên quan Công
cụ sử dụng trong việc thấu cảm là : 5 – Whys và Kipling’s questions Từ một câu hỏi Why ban đầu, chúng ta có thể đào sâu nguyên nhân bằng những câu hỏi tiếp theo để đánh giá được vấn đề một cách cốt lõi
2 Xác định vấn đề (Define)
- Sau khi đã nắm rõ và hiểu được vấn đề, tiếp theo ta cần trình bày rõ ràng các vấn đề nào cần được giải quyết và đáp ứng Ta cần tập trung vấn đề, tránh việc giải quyết cùng lúc nhiều vấn đề và đưa ra quan điểm rõ ràng
3 Lên ý tưởng (Ideate)
- Đưa ra bất kì ý tưởng nào mà không có giới hạn cho chúng, để trí tưởng tượng của chúng ta được phát huy một cách hiệu quả nhất So sánh, thu thập và lựa chọn các ý tưởng mà ta cho là độc đáo, hiệu quả và mang tính khả thi nhất
4 Thử nghiệm (Protopyte)
- Thực nghiệm ý tưởng mà bản thân đã sáng tạo hoặc thiết kế ra rồi từ đó đưa ra cải tiến và giải pháp cho ý tưởng
5 Kiểm tra (Test)
Trang 11- Sau khi hoàn thành về mặt lý thuyết, trình bày ý tưởng bằng thực tiễn đựa trên
số liệu thực tế
v Vận dụng quá trình tư duy thiết kế để cải thiện phương diện trong cuộc
sống của bản thân
- Sau khi suy nghĩ và nhìn nhận lại về cuộc sống cá nhân của bản thân, em bắt
đầu việc thấu cảm bản thân về những vấn đề mà bản thân gặp phải trong
khoảng thời gian vừa rồi Em đưa ra các câu hỏi vì sao để tìm ra nguyên nhân cho vấn đề mà em gặp phải Em nhận thấy từ đợt dịch COVID – 19 đến lúc bị sốt xuất huyết đến tận bây giờ, tóc em đã bị rụng rất nhiều, sức khoẻ thể chất cũng giảm đáng kể, ngoài ra em cũng bị mất thói quen uống đầy đủ nước và tập thể thao mỗi ngày Những điều trên đã ảnh hưởng đến sức khoẻ về tinh thần lẫn thể chất của em, dẫn đến việc mất sức sống trong công việc và học tập, dẫn đến tình trạng trì trệ đi vào lối mòn và dần đánh mất bản thân
- Vậy nên, sau quá trình thấu cảm, em xác định vấn đề của bản thân đang gặp
phải là lối sống và sức khoẻ và quyết định thay đổi bản thân về lối sống lành
mạnh để cải thiện tình trạng sức khoẻ.
- Sau khi tìm hiểu và xem lại thời gian biểu và hoạt động một ngày của bản thân
đã quyết định thay đổi để có lối sống lành mạnh để có thể phát triển bản thân
một cách tốt nhất Em tiến hành việc lên ý tưởng cho thời gian biểu cho một
ngày, một tuần, một tháng để hình thành một thói quen tốt, lối sống tối giản, lành mạnh
- Em đã lập một thời thời gian biểu cho bản thân trong một tuần và tiền hành thử
nghiệm để đánh giá độ hiệu quả của việc lập kế hoạch hoạt động cho một tuần
Trang 12- Sau một tuần thực hiện theo thời gian biểu mà bản thân đã lên kế hoạch, em thấy
đời sống về tinh thần của bản thân có sự thay đổi khi em không còn cảm thấy chán nản, stress mà thay vào đó em cảm thấy có nguồn cảm hứng và động lực làm việc
và học tập hơn Đồng thời, cùng với việc rèn luyện sức khoẻ tình thần, em thấy thể chất cũng có sự thay đổi, không còn thấy uể oải, mệt mỏi mà luôn trong trạng thái tỉnh táo và sẵn sàng cho một ngày làm việc năng suất Em thấy rằng ý tưởng lập kế hoạch cho một ngày, một tuần, một tháng với lối sống lành mạnh này là hoàn toàn khả thi với các bạn sinh viên, đặc biệt là các bạn sinh viên năm nhất