ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHTRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA _______________________ Chủ đề 1: HỌC TẬP VÀ LÀM THEO QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG TRONG
ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ NHỮNG CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
Trung với nước, hiếu với dân
Trung với nước và hiếu với dân là những phẩm chất đạo đức cốt lõi, là nền tảng cho mọi giá trị khác Điều này không chỉ phản ánh sự kế thừa có chọn lọc từ các giá trị truyền thống của tư tưởng đạo đức phương Đông và Việt Nam, mà còn thể hiện sự tiến bộ vượt bậc trong tư tưởng đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh.
Trong lịch sử đạo đức truyền thống, phẩm chất "trung với vua, hiếu với cha mẹ" thể hiện trách nhiệm cá nhân với bậc bề trên Tuy nhiên, Hồ Chí Minh đã mở rộng ý niệm này thành "trung với nước, hiếu với dân", mang lại ý nghĩa sâu sắc hơn về trách nhiệm của mỗi công dân đối với đất nước và nhân dân Ông nhấn mạnh rằng đạo đức cũ là hình ảnh người ngược đầu xuống đất, trong khi đạo đức mới là người đứng vững dưới đất, đầu ngẩng lên trời Quan điểm này thể hiện sự chuyển đổi từ quan niệm cũ sang quan niệm mới, phù hợp với bối cảnh lịch sử của dân tộc.
Theo Hồ Chí Minh, quyền lợi và quyền hạn phải thuộc về nhân dân, với Đảng và Chính phủ đóng vai trò là người đầy tớ trung thành, không thể trở thành những "quan cách mạng" áp đặt lên dân Trung với nước đồng nghĩa với việc bảo vệ lợi ích dân tộc và cống hiến cho sự phát triển đất nước Hiếu với dân thể hiện sự tôn trọng và thấu hiểu, đồng thời là sự tận tụy phục vụ, coi quyền làm chủ của nhân dân là tối thượng.
Ngày nay, tư tưởng “trung với nước, hiếu với dân” trở nên ngày càng quan trọng khi đất nước đối mặt với những thách thức mới trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế Mỗi cán bộ, đảng viên cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, ưu tiên lợi ích quốc gia và nhân dân Bên cạnh đó, người dân cũng cần phát huy tinh thần làm chủ, tích cực tham gia vào quá trình phát triển đất nước, thể hiện vai trò và trách nhiệm trong việc xây dựng một Việt Nam vững mạnh.
"dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh".
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phẩm chất đạo đức "Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư" thể hiện một hệ thống giá trị đạo đức sâu sắc và thực tiễn, kết hợp giữa di sản văn hóa dân tộc và các quan điểm mới tiến bộ, phù hợp với thời đại cách mạng.
Hồ Chí Minh định nghĩa "Cần" là sự siêng năng, chăm chỉ, sáng tạo và có kế hoạch rõ ràng trong công việc Lao động không chỉ là cách để kiếm sống mà còn là nỗ lực không ngừng nhằm đạt hiệu quả cao nhất, góp phần vào sự nghiệp chung của đất nước Lao động mang ý nghĩa thiêng liêng, là trách nhiệm và là nguồn gốc của hạnh phúc cũng như tiến bộ xã hội.
Tiếp theo, "Kiệm" là lối sống tiết kiệm, giản dị, không xa hoa, lãng phí Theo
Tiết kiệm là một trách nhiệm cá nhân và xã hội, bắt nguồn từ ý thức tự giác của mỗi người đối với bản thân, cộng đồng và đất nước Nó không chỉ đơn thuần là sự keo kiệt hay bủn xỉn, mà là khả năng chi tiêu hợp lý, đúng lúc và đúng mục đích, nhằm tránh lãng phí và hỗ trợ hiệu quả cho các mục tiêu lớn của quốc gia và dân tộc.
Liêm thể hiện tính trung thực, không tham lam và tư lợi, đồng thời gắn liền với sự Cần cù và Kiệm nhặt Để duy trì sự liêm khiết, mỗi cán bộ và người dân cần đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, giữ vững đạo đức và không để vật chất hay quyền lực làm suy giảm phẩm chất và tư cách của người cách mạng.
Theo Hồ Chí Minh, "chính" thể hiện sự chính trực, thẳng thắn, công bằng và minh bạch trong mọi mối quan hệ và công việc Điều này được thể hiện qua thái độ ứng xử với bản thân, mọi người và công việc, bao gồm sự khiêm tốn, chân thành, không tự cao hay hạ thấp người khác Người luôn coi trọng lợi ích chung và sẵn sàng đấu tranh vì lẽ phải, chống lại sự bất công.
"Chí công vô tư" là đỉnh cao của các phẩm chất đạo đức, yêu cầu mỗi cá nhân đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên hàng đầu Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng mọi hành động và quyết định cần xuất phát từ lợi ích tập thể, góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng và quốc gia Ông coi chí công vô tư là vũ khí hiệu quả để chống lại chủ nghĩa cá nhân và sự xuống cấp đạo đức trong xã hội.
Hồ Chí Minh khẳng định rằng một dân tộc thực hành tốt các phẩm chất "Cần, Kiệm, Liêm, Chính" sẽ trở thành dân tộc văn minh và giàu mạnh về cả vật chất lẫn tinh thần Những phẩm chất này không chỉ có giá trị lý luận mà còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong giáo dục và xây dựng con người mới, góp phần tạo dựng xã hội phát triển bền vững Trong bối cảnh hiện đại, các tư tưởng này càng quan trọng hơn, giúp củng cố đạo đức công vụ, chống tham nhũng và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh và hiệu quả.
Thương yêu con người, sống có tình có nghĩa
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phẩm chất đạo đức “Thương yêu con người, sống có tình có nghĩa” thể hiện giá trị nhân văn truyền thống của dân tộc Việt Nam, đồng thời kết hợp với những giá trị tiến bộ của chủ nghĩa nhân đạo cộng sản và nhân văn quốc tế.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng lòng yêu thương con người không chỉ là tình cảm tự nhiên mà còn là phẩm chất đạo đức cao đẹp của mỗi người cách mạng Tình yêu thương này xuất phát từ lý tưởng đấu tranh cho độc lập, tự do và hạnh phúc của nhân dân, là nền tảng cho tư tưởng và hành động của Người Trong thực tiễn, Hồ Chí Minh luôn là tấm gương, sẵn sàng chịu đựng gian khổ và hy sinh lợi ích cá nhân để mang lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân và đất nước.
Phẩm chất “Thương yêu con người” trong tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện tính nhân văn phổ quát, không bị giới hạn bởi biên giới quốc gia hay dân tộc Người luôn chú trọng đến những người nghèo khổ, bị áp bức và yếu thế trong xã hội, bất kể sắc tộc hay hoàn cảnh Điều này phản ánh rõ nét chủ nghĩa nhân đạo cách mạng, góp phần nâng cao giá trị đạo đức và tinh thần của từng cá nhân trong cộng đồng và toàn nhân loại.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng sống có tình nghĩa là thể hiện trách nhiệm, lòng trung thực và sự hỗ trợ lẫn nhau, đặc biệt trong những hoàn cảnh khó khăn Ông khẳng định rằng việc hiểu và sống đúng chủ nghĩa Mác - Lênin không chỉ là nắm lý luận một cách máy móc, mà còn là thể hiện lối sống gắn bó với nhân dân và đồng bào Theo Người, một người dù có hiểu lý luận đến đâu mà không thể hiện tình nghĩa trong cuộc sống thì chưa thể gọi là hiểu đúng và đầy đủ về chủ nghĩa này.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về lòng yêu thương con người và lối sống có tình có nghĩa ngày càng trở nên quan trọng trong xã hội hiện đại, khi giá trị vật chất có nguy cơ lấn át giá trị tinh thần và đạo đức Tư tưởng này không chỉ giúp mỗi cá nhân tự nhận thức và sống có trách nhiệm, nhân ái hơn, mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, đoàn kết và tiến bộ Do đó, việc học tập và thực hiện tư tưởng này cần được lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng để củng cố nền tảng văn hóa đạo đức, thúc đẩy sự phát triển bền vững của quốc gia và hạnh phúc của toàn dân tộc.
Tinh thần quốc tế trong sáng
Chủ nghĩa quốc tế trong sáng theo tư tưởng Hồ Chí Minh là một phẩm chất đạo đức quan trọng, thể hiện bản chất giai cấp công nhân và mang tính nhân văn sâu sắc Tư tưởng này có tầm nhìn toàn cầu, vượt ra ngoài ranh giới quốc gia và dân tộc.
Hồ Chí Minh đã kết hợp khéo léo chủ nghĩa yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản, khẳng định rằng hai yếu tố này không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau Ông nhấn mạnh rằng chủ nghĩa quốc tế thể hiện qua tinh thần đoàn kết, hợp tác, tương trợ và đấu tranh cho hòa bình, công bằng, dân chủ giữa các quốc gia Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh luôn tôn trọng, hiểu biết và yêu thương các dân tộc bị áp bức, cũng như những dân tộc đang chiến đấu cho hòa bình, độc lập và dân chủ trên toàn cầu.
Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế chân chính cần kiên quyết chống lại mọi hình thức phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của đoàn kết quốc tế dựa trên độc lập, tự chủ, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau Câu nói nổi tiếng của Người: “Quan sơn muôn dặm một nhà, bốn phương vô sản đều là anh em” thể hiện rõ quan điểm này.
Hồ Chí Minh đã xây dựng tình đoàn kết quốc tế dựa trên độc lập và tự cường dân tộc, đồng thời ủng hộ phong trào đấu tranh vì hòa bình toàn cầu Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế và giúp đỡ các dân tộc khác như một trách nhiệm quốc tế, đồng thời là điều kiện cần thiết để bảo vệ và phát triển Việt Nam Tư tưởng quốc tế của Hồ Chí Minh không chỉ mang tính chính trị sâu sắc mà còn là nền tảng đạo đức và văn hóa cho các thế hệ người Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, tư tưởng chủ nghĩa quốc tế trong sáng của Hồ Chí Minh trở nên thiết thực và mang tính thời đại, giúp Việt Nam củng cố vai trò tích cực trong các diễn đàn quốc tế Những giá trị này thúc đẩy hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững, đồng thời nhắc nhở mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần có trách nhiệm cao hơn trong việc xây dựng và duy trì mối quan hệ quốc tế dựa trên tình hữu nghị, đoàn kết và tôn trọng các giá trị phổ quát của nhân loại.
VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA, ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TU DƯỠNG, RÈN LUYỆN NHỮNG CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH
Khái quát về sinh viên trường đại học Bách khoa, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM, thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, là một trong những cơ sở giáo dục kỹ thuật hàng đầu tại Việt Nam Với lịch sử phát triển lâu dài, trường đã khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục đại học và đóng góp quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM có lịch sử phát triển hơn 50 năm, bắt đầu từ năm 1957 khi Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật được thành lập, tạo nền tảng cho sự hình thành của trường Qua các giai đoạn, trường đã trải qua nhiều lần đổi tên và mở rộng quy mô, từ Học viện Quốc gia Kỹ thuật vào năm 1972, Trường Đại học Kỹ thuật năm 1974, và chính thức mang tên Trường Đại học Bách Khoa vào năm 1976.
1996, trường trở thành một thành viên của Đại học Quốc gia TP.HCM, đánh dấu một bước phát triển mới trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
Trường cam kết đào tạo nguồn nhân lực chất lượng quốc tế thông qua việc đổi mới phương pháp giảng dạy, kết hợp nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo Mục tiêu của trường là trở thành cơ sở giáo dục hàng đầu trong khu vực về giảng dạy, học tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo Giá trị cốt lõi của trường bao gồm năng lực và tâm huyết của giảng viên, phẩm chất và kỹ năng của sinh viên, cùng với tinh thần khởi nghiệp và hội nhập quốc tế Nhà trường chú trọng xây dựng môi trường học thuật chất lượng cao, đảm bảo các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế Bên cạnh đó, cơ sở vật chất được đầu tư để đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên, với hai cơ sở chính, trong đó có cơ sở Lý Thường Kiệt tại Quận 10.
Trường có trụ sở chính tại TP.HCM, bao gồm các văn phòng, khoa, trung tâm nghiên cứu, thư viện và phòng thí nghiệm hiện đại Ngoài ra, cơ sở Dĩ An tại Bình Dương cũng được đầu tư quy mô lớn, phục vụ cho công tác giảng dạy và nghiên cứu của sinh viên đại học.
Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM hiện đang đào tạo hơn 23.000 sinh viên đại học, 2.100 học viên cao học và gần 300 nghiên cứu sinh, với 12 khoa và trung tâm cùng 39 ngành đại học, 34 ngành thạc sĩ và 32 ngành tiến sĩ Nhiều chương trình đào tạo của trường đạt chuẩn kiểm định quốc tế như ABET và AUN-QA Các ngành thu hút sinh viên đông nhất bao gồm Công nghệ Thông tin, Kỹ thuật Cơ khí và Kỹ thuật Điện - Điện tử Tỷ lệ nam và nữ sinh viên có sự chênh lệch đáng kể, nhất là trong các ngành kỹ thuật, nhưng tỷ lệ nữ sinh viên đang gia tăng, đặc biệt ở các ngành như Quản lý Công nghiệp, Kỹ thuật Môi trường và Công nghệ Sinh học.
Sinh viên Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM đến từ khắp nơi trên cả nước, tạo nên môi trường học tập đa dạng về văn hóa và vùng miền, với phần lớn là sinh viên miền Nam và một tỷ lệ đáng kể từ miền Trung và miền Bắc Sự đa dạng này thúc đẩy giao lưu và học hỏi, hình thành cộng đồng sinh viên gắn kết Sinh viên khối ngành kỹ thuật được rèn luyện khả năng phân tích và giải quyết vấn đề, thường xuyên thử nghiệm và sáng tạo trong các phòng thí nghiệm và dự án thực tế Nhiều dự án yêu cầu sự phối hợp giữa các chuyên ngành, giúp phát triển kỹ năng làm việc nhóm Chương trình học nặng và áp lực cao góp phần hình thành ý chí bền bỉ, chuẩn bị cho sinh viên đối mặt với thử thách trong công việc và cuộc sống.
Sinh viên top đầu khối ngành kỹ thuật tại Đại học Bách Khoa TP.HCM nổi bật với nền tảng kiến thức chuyên môn sâu rộng và khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại Nhiều sinh viên tham gia các cuộc thi khoa học, sáng chế và khởi nghiệp, góp phần vào sự phát triển của khoa học công nghệ Nhờ danh tiếng của trường, sinh viên Bách Khoa được các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước săn đón.
Sinh viên xuất sắc có tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề nhanh chóng, đồng thời có khả năng làm việc hiệu quả trong môi trường áp lực cao Họ thường được chọn tham gia các chương trình trao đổi quốc tế, thực tập tại các công ty công nghệ hàng đầu, hoặc nhận học bổng từ các tổ chức uy tín.
Sinh viên Đại học Bách Khoa TP.HCM là những cá nhân xuất sắc, đại diện cho thế hệ trẻ tài năng và khát khao cống hiến Với môi trường học tập chuyên sâu và tinh thần sáng tạo, họ không chỉ trở thành kỹ sư tương lai mà còn là những người tiên phong trong sự phát triển của đất nước Tinh thần đổi mới và khát vọng học hỏi giúp sinh viên Bách Khoa tạo ra những thành tựu đáng tự hào trong lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM khẳng định vị thế hàng đầu tại Việt Nam, đào tạo những thế hệ sinh viên có năng lực và bản lĩnh vươn xa trên trường quốc tế.
Thực trạng sinh viên trường đại học Bách khoa, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tu dưỡng, rèn luyện những chuẩn mực đạo đức cách mạng theo
2.2.1 Tu dưỡng, rèn luyện chuẩn mực đạo đức trung với nước, hiếu với dân
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm sâu sắc về chuẩn mực giá trị đạo đức cách mạng, với "trung với nước, hiếu với dân" là những giá trị cốt lõi Những nguyên tắc này không chỉ là đạo đức cá nhân mà còn thể hiện bản chất tốt đẹp của nền đạo đức mới mà Chủ tịch Hồ Chí Minh mong muốn xây dựng cho dân tộc Trong bối cảnh giáo dục đại học hiện nay, việc áp dụng tư tưởng này vào rèn luyện đạo đức cho sinh viên, đặc biệt tại trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, là vô cùng cần thiết.
Minh, một trung tâm đào tạo kỹ thuật và công nghệ hàng đầu của đất nước, là vô cùng cần thiết và có ý nghĩa thiết thực.
2.2.1.1 Trung với nước trong tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng trong sinh viên Bách khoa
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, "trung với nước" thể hiện tình yêu nước và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh vì độc lập và hạnh phúc của nhân dân Ông đã bày tỏ mong muốn rằng đất nước được hoàn toàn độc lập, nhân dân được tự do, và mọi người đều có cơm ăn áo mặc cũng như được học hành Quan điểm này nhấn mạnh tinh thần "trung với nước" của Bác, đặt lợi ích quốc gia và dân tộc lên hàng đầu.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thể hiện tinh thần yêu nước mạnh mẽ trong suốt cuộc đời cách mạng của mình, cống hiến trọn vẹn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước Ngay từ khi còn trẻ, Người đã ra đi tìm đường cứu nước với lời thề rằng mọi hành động phải được xem xét có lợi cho đất nước hay không Lòng yêu nước, theo Người, không chỉ là khái niệm trừu tượng mà cần được thể hiện qua những hành động cụ thể và thiết thực trong từng hoàn cảnh lịch sử.
Trong bối cảnh hiện nay, tinh thần "trung với nước" của sinh viên đại học Bách khoa không còn chỉ là hy sinh trên chiến trường, mà được thể hiện qua học tập, rèn luyện và nghiên cứu khoa học Họ đóng góp vào sự phát triển đất nước và bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ qua các lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong khoa học công nghệ, vốn là thế mạnh của sinh viên trường này.
1 Hà Đăng (19/05/2010), "Ham muốn tột bậc" của Bác Hồ Báo Nhân Dân.
2 CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌC VIỆN CẢNH SÁT NHÂN DÂN, 26 câu nói nổi tiếng nhất của Hồ
Chủ Tịch để lại những bài học quý giá cho sinh viên trường đại học Bách khoa, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, thể hiện tinh thần "trung với nước" qua nhiều hoạt động cụ thể Sinh viên tại đây nghiêm túc trong việc học tập, coi đó là nhiệm vụ hàng đầu để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Họ nhận thức rằng kiến thức chuyên môn và kỹ thuật sẽ là công cụ quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế quốc gia Ngoài chương trình chính khóa, nhiều sinh viên còn tự học để nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học và các kỹ năng mềm, chuẩn bị cho tương lai đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Trường đại học Bách khoa TP.HCM đã nổi bật với nhiều sinh viên xuất sắc, đạt thành tích cao trong các kỳ thi Olympic quốc tế và các cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật Cụ thể, tại cuộc thi Olympic Cơ học toàn quốc lần thứ 34, diễn ra tại ba khu vực miền Bắc, miền Trung và miền Nam, trường đã xuất sắc giành được 6 giải đồng đội, bao gồm 1 giải Nhất, 4 giải Nhì và 1 giải Ba, cùng với 218 giải cá nhân, trong đó có 2 giải Nhất.
Những thành tích 26 giải Nhì, 90 giải Ba và 100 giải Khuyến khích không chỉ mang lại vinh dự cho sinh viên và nhà trường mà còn nâng cao vị thế, uy tín của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế, thể hiện tinh thần "trung với nước" một cách thiết thực.
Sinh viên Bách khoa tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và sáng tạo công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tiễn của đất nước Nhiều dự án của sinh viên tập trung phát triển giải pháp công nghệ cho nông nghiệp, y tế, giao thông và môi trường, góp phần vào sự phát triển bền vững.
Trường Đại học Bách khoa TP.HCM đã đạt được thành tích xuất sắc tại Olympic Cơ học toàn quốc vào ngày 13/06/2024, với sự tham gia tích cực của sinh viên trong các cuộc thi như "Sinh viên nghiên cứu khoa học" Những hoạt động này không chỉ khuyến khích tinh thần nghiên cứu mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Chương trình "Loa Thành" và "Eureka" đã thu hút nhiều sinh viên Bách khoa tham gia với các nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao Nhiều dự án nghiên cứu của sinh viên tập trung vào giải quyết các vấn đề cấp bách như ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, an toàn giao thông và năng lượng tái tạo Những nghiên cứu này không chỉ mang lại giá trị học thuật mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước Ví dụ, dự án "Thiết bị lọc nước thông minh" của nhóm sinh viên từ các khoa Điện - Điện tử, Cơ khí và Kỹ thuật máy tính đã giúp cung cấp nguồn nước sạch cho cộng đồng Ngoài ra, dự án "Hệ thống cảnh báo buồn ngủ cho tài xế" của sinh viên khoa Cơ khí 2 cũng nhận được sự quan tâm từ các cơ quan chức năng để áp dụng vào thực tế.
Hình 2.1 Nhóm sinh viên đại học Bách Khoa TPHCM chế tạo máy lọc nước
1 Thảo Phương (31/05/2023), Nhóm sinh viên sáng tạo máy lọc nước thông minh Báo Thanh Niên.
2 Đỗ Hoài Thương, Hà Linh (24/12/2024), Hệ thống cảnh báo buồn ngủ cho tài xế đầy thiết thực của sinh viên Bách khoa
Hình 2.2 Thiết bị cảnh báo buồn ngủ cho tài xế do nhóm sinh viên trường đại học
Tinh thần "trung với nước" của sinh viên Bách khoa thể hiện qua sự trung thành với Tổ quốc và tuân thủ các quan điểm, đường lối của Đảng cùng chính sách pháp luật của Nhà nước Nhà trường đã tổ chức nhiều buổi học tập để quán triệt nghị quyết của Đảng và pháp luật, giúp sinh viên nâng cao nhận thức chính trị và bản lĩnh trước những luận điệu xuyên tạc Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển, sinh viên Bách khoa đã chủ động tham gia bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, không chia sẻ thông tin sai lệch về đất nước và chế độ.
Nhiều sinh viên Bách khoa đã tích cực tham gia các câu lạc bộ, đội, nhóm như "Ánh sáng soi đường" và "Tiếp sức mùa thi", tình nguyện tại vùng sâu, vùng xa, góp phần xây dựng nông thôn mới và thể hiện tinh thần "trung với nước" Họ tham gia vào các phong trào của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên như "Sinh viên 5 tốt", "Thanh niên tình nguyện", và "Sinh viên với biển, đảo Tổ quốc", không chỉ rèn luyện bản thân mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Sinh viên Bách khoa thể hiện tinh thần "trung với nước" thông qua việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ "Made in Vietnam", giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước và giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài Nhiều sinh viên tốt nghiệp đã từ chối cơ hội làm việc với mức lương cao ở nước ngoài để trở về cống hiến cho đất nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và công nghiệp quốc phòng, thể hiện rõ nét tinh thần yêu nước.
"trung với nước" trong thời đại mới.
Sinh viên Bách khoa thể hiện tinh thần "trung với nước" qua việc quan tâm đến các vấn đề thời sự và chính trị của đất nước Họ tích cực tham gia các tọa đàm, hội thảo về chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ, và bảo vệ môi trường Hành động này không chỉ nâng cao nhận thức cá nhân mà còn góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước và bảo vệ chủ quyền quốc gia trong cộng đồng.
Hình 2.3 Hàng nghìn sinh viên đại học Bách Khoa TPHCM nghe tuyên truyền về biển đảo
Liên hệ tinh thần "trung với nước" với thực tế sinh viên Bách khoa cho thấy sự vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện đại Tinh thần này đã chuyển từ lý thuyết thành hành động cụ thể, thiết thực, góp phần quan trọng vào việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
Giải pháp đẩy mạnh tu dưỡng, rèn luyện những chuẩn mực đạo đức cách mạng trong sinh viên trường đại học Bách khoa, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
Hồ Chí Minh hiện nay
2.3.1 Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nguyên tắc "nói đi đôi với làm" là cốt lõi trong việc xây dựng đạo đức cách mạng, thể hiện sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Nguyên tắc này không chỉ là phương pháp luận trong cuộc sống mà còn là triết lý sống sâu sắc của Người Hồ Chí Minh khẳng định rằng "Nói thì phải làm" và "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau", điều này trở thành yêu cầu bắt buộc đối với cán bộ, đảng viên, và đặc biệt là thế hệ trẻ, bao gồm cả sinh viên.
Trong tác phẩm "Đường cách mệnh", Hồ Chí Minh nhấn mạnh nguyên tắc "Nói thì phải làm" như một yếu tố quan trọng trong việc xây dựng đạo đức cách mạng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ Ông chỉ ra rằng việc "nói đi đôi với làm" trái ngược với thói đạo đức giả, nơi mà nhiều người nói mà không hành động Điều này yêu cầu những người làm công tác giáo dục phải là tấm gương cho lời nói và hành động của mình Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hồ Chí Minh đã chỉ trích những cán bộ có biểu hiện đạo đức giả, nhấn mạnh việc cần quét sạch bệnh quan liêu và coi thường quần chúng Ông cảnh báo rằng một số cán bộ tuy nói về dân chủ và phục vụ quần chúng nhưng lại hành động trái ngược, gây tổn hại đến uy tín của Đảng và Chính phủ.
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.5,Sđd, tr.549.
Theo Hồ Chí Minh, trong việc xây dựng nền đạo đức cách mạng, cần đặc biệt chú trọng đến "đạo làm gương" Người nhấn mạnh rằng cán bộ, đảng viên không thể chỉ dựa vào danh xưng "cộng sản" để được quần chúng yêu mến, mà phải thể hiện tư cách và đạo đức Việc giáo dục lẫn nhau thông qua gương người tốt, việc tốt là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để hình thành con người mới Để thực hiện điều này, cần phát hiện và xây dựng những điển hình "người tốt, việc tốt" trong đời sống hàng ngày, ở các lĩnh vực lao động, sản xuất, chiến đấu và học tập Hồ Chí Minh so sánh sự tích lũy của những hành động tốt đẹp như những giọt nước nhỏ góp lại thành biển cả, khẳng định rằng ở mọi ngành nghề, địa phương và lứa tuổi đều có những tấm gương tốt để noi theo.
Trong bối cảnh hiện nay, việc áp dụng nguyên tắc "nói đi đôi với làm" trong giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên Đại học Bách khoa là rất quan trọng Nhà trường cần xây dựng môi trường giáo dục nơi giảng viên và cán bộ quản lý là tấm gương về đạo đức Họ không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn cần thể hiện gương mẫu trong hành động, từ việc tuân thủ quy định đến tham gia hoạt động xã hội Khi giảng viên sống và làm việc theo những gì họ giảng dạy, sinh viên sẽ dễ dàng tiếp thu và noi theo.
Việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tình nguyện là một phương pháp hiệu quả giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, đồng thời mang lại những trải nghiệm quý giá và nâng cao nhận thức về trách nhiệm cộng đồng Hơn nữa, thiết lập các tiêu chí đánh giá hành vi đạo đức trong học tập sẽ khuyến khích sinh viên thực hiện những gì đã học, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh.
1 Lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong Bài nói bế mạc tại Hội nghị cán bộ của Đảng lần thứ 6 ngày 18-1- 1949
2 Hồ Chí Minh toàn tập, Sđd, tập 15, tr 672.
3 Tuyển tập Hồ Chí Minh, Sđd, tập 2, tr 480.
Việc tôn vinh những tấm gương sáng trong cộng đồng sinh viên không chỉ tạo động lực cho các bạn trẻ phấn đấu, mà còn truyền cảm hứng và khuyến khích tinh thần trách nhiệm Những sinh viên thực hiện tốt nguyên tắc "nói đi đôi với làm" sẽ góp phần xây dựng một thế hệ trẻ có phẩm chất đạo đức tốt, sẵn sàng cống hiến cho xã hội Để cụ thể hóa nguyên tắc này trong môi trường đại học, trường Đại học Bách khoa cần thực hiện một số giải pháp thiết thực.
Xây dựng và thực hiện quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học là nền tảng quan trọng để tạo ra môi trường văn hóa lành mạnh Khi mọi người tuân thủ nguyên tắc "nói đi đôi với làm", sẽ hình thành ý thức kỷ luật và trách nhiệm trong sinh viên cũng như cán bộ Việc phổ biến và thực hiện nghiêm túc các quy tắc này là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục.
Giảng viên và cán bộ quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách của sinh viên Khi họ thể hiện đạo đức và thực hành những kiến thức đã giảng dạy, điều này không chỉ tạo niềm tin mà còn khuyến khích sinh viên học hỏi và noi theo Tăng cường vai trò gương mẫu của họ là cần thiết để xây dựng một môi trường học tập tích cực và hiệu quả.
Nhà trường cần thiết lập các tiêu chí đánh giá hành vi đạo đức của sinh viên trong học tập và sinh hoạt Việc này không chỉ khuyến khích sinh viên áp dụng kiến thức đã học mà còn tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Để nâng cao tính gương mẫu trong nhà trường, cần xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá từ nhiều phía, bao gồm sinh viên, đồng nghiệp và cấp trên Việc công khai kết quả đánh giá sẽ giúp khen thưởng những cá nhân tiêu biểu và xử lý nghiêm những trường hợp không gương mẫu, từ đó tạo động lực cho cán bộ, giảng viên phấn đấu hơn.
Năm là, lồng ghép nguyên tắc "nói đi đôi với làm" vào chương trình đào tạo.
Thiết kế bài tập tình huống và case study trong các môn chuyên ngành và đạo đức giúp sinh viên thực hành nguyên tắc nghề nghiệp Đồng thời, tổ chức hội thảo chuyên đề về đạo đức nghề nghiệp với sự tham gia của các chuyên gia và doanh nhân uy tín sẽ nâng cao nhận thức và kỹ năng cho sinh viên.
Việc áp dụng nguyên tắc "nói đi đôi với làm" trong giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên Đại học Bách khoa là nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết Thực hiện các giải pháp này sẽ giúp nhà trường xây dựng một thế hệ trẻ có phẩm chất đạo đức tốt, sẵn sàng cống hiến cho xã hội và đất nước.
2.3.2 Xây đi đôi với chống
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nguyên tắc "xây đi đôi với chống" là yêu cầu cốt lõi trong việc xây dựng nền đạo đức cách mạng, thể hiện sự kết hợp giữa xây dựng giá trị đạo đức mới và đấu tranh chống lại những biểu hiện tiêu cực trong xã hội Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng, trong cuộc sống hàng ngày, hiện tượng tốt - xấu, đúng - sai thường đan xen, thậm chí tồn tại trong mỗi con người Do đó, việc xây dựng đạo đức mới cần phải song hành với việc chống lại sự suy thoái đạo đức và những biểu hiện tiêu cực.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng để xây dựng một nền đạo đức mới, cần kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống" "Xây" đề cập đến việc hình thành các giá trị và chuẩn mực đạo đức mới, trong khi "chống" là đấu tranh chống lại các hành vi vô đạo đức Ông nhận định rằng không ai hoàn hảo, do đó, việc xây dựng và chống lại những tiêu cực trong đạo đức là một quá trình phức tạp Cần phải thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ này, trong đó chống lại những điều xấu nhằm mục đích cuối cùng là xây dựng một nền tảng đạo đức vững chắc.
Giáo dục đạo đức đóng vai trò quan trọng trong việc khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnh ở mỗi cá nhân, giúp họ nhận thức rõ trách nhiệm đạo đức của mình Như Hồ Chí Minh từng nói, việc trau dồi đạo đức cách mạng mang lại niềm vui và vinh dự lớn lao Mặc dù tiếp nhận giáo dục đạo đức là cần thiết, nhưng việc tự giáo dục và tự trau dồi đạo đức lại có ý nghĩa quan trọng hơn.
1 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5
