Khóa luận tốt nghiệp Luật và khoa học chính trị: Vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn trong học tập của sinh viên khoa Luật và Khoa học chính trị hiện nay

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANGKHOA LUẬT VÀ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP HÒ CHÍ MINH VỀ HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH, LÝ LUẬN GẮN VỚI THỰC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG

KHOA LUẬT VÀ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NGÀNH GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP HÒ CHÍ MINH

VE HOC DI ĐÔI VỚI HANH, LÝ LUẬN GAN

VỚI THUC TIEN TRONG HOC TAP CUA

SINH VIEN KHOA LUAT VA KHOA HOC

CHINH TRI HIEN NAY

NGUYEN THI PHUONG QUYEN

AN GIANG, 05 - 2022

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG

KHOA LUẬT VÀ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NGÀNH GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP HÒ CHÍ MINH

VỀ HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH, LÝ LUẬN GẮN

VỚI THỰC TIẾN TRONG HỌC TẬP CỦA

SINH VIÊN KHOA LUẬT VÀ KHOA HỌC

CHÁP THUẬN CỦA HỘI ĐÒNG

Khóa luận “Vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý

luận gan voi thuc tién trong hoc tap cua sinh vién Khoa Luat va Khoa hoc

chính trị hiện nay” do sinh viên Nguyễn Thị Phuong Quyên thực hiện dưới sự

hướng dẫn của thầy Huỳnh Ngọc An Tác giả đã báo cáo kết quả nghiên cứu

và được Hội đồng Khoa hoc và Đào tạo thông qua ngày

LỜI CẢM TẠ

Đề hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, trước tiên tôi xin gửi lời cảm ơnchân thành đến tất cả quý thầy, cô của trường Đại học An Giang nói chung vàquý thầy, cô trong Khoa Luật và Khoa học chính trị nói riêng đã giảng dạy,truyền đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu giúp tôi có được nềntảng cơ bản hoàn thành khóa luận từ đó áp dụng vào thực tiễn cuộc sống và

công việc sau này.

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn ThSHuỳnh Ngọc An đã tận tình giúp đỡ và trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quátrình làm khóa luận tốt nghiệp

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các phòng ban của trường, cảm ơn các

bạn sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính trị đã nhiệt tình hỗ trợ, cung cấpnhững nguyên tài liệu vô cùng quý giá và bổ ích trong thời gian tôi thực hiện

khóa luận.

Trong quá trình thực hiện khóa luận khó tránh khỏi những thiếu sót Tôirất mong nhận được những ý kiến góp ý, đánh giá quý báu từ thầy, cô và cácban đọc dé khóa luận được hoàn thiện hơn

Cuôi cùng tôi xin kính chúc quý thây cô, các bạn sinh viên nhiêu sức khỏe, đạt nhiêu thành công trong công việc và cuộc sông!

Tôi xin chân thành cam on!

An Giang, ngày 25 tháng 05 năm 2022

Người thực hiện

Nguyễn Thị Phương Quyên

TOM TAT

Đề tài nghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh về hoc đi đôi với hành, lýluận gắn với thực tiễn Từ đó thấy được tính hiệu quả của phương pháp nàytrong học tập đối với sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính trị hiện nay.Phân tích thực trạng từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượnghọc tập và vận dụng phương pháp của Hồ Chí Minh trong sinh viên Khoa Luật

và Khoa học chính trị Khóa luận được thực hiện dựa trên cơ sở vận dụng một

số phương pháp như phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp logickết hợp lịch sử và phương pháp điều tra xã hội học đề nghiên cứu và trình bàynhững vấn đề trong khóa luận Kết quả nghiên cứu đã cho thấy sinh viên KhoaLuật và Khoa học chính trị có tỉnh thần ý thức học tập cao Bên cạnh đó, sinhviên rất tích cực tham gia các hoạt động phong trào của Trường của Khoa tổchức Tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế trong ý thức học tập và rèn luyện củamột số ít sinh viên cần có những giải pháp khắc phục kịp thời Khoa Luật và

Khoa học chính trị cần thường xuyên nắm bắt tình hình học tap, rèn luyện của

sinh viên dé có biện pháp giáo dục kip thời, hỗ trợ sinh viên khi gặp khó khăn,vướng mắc

Từ khóa: Phương pháp, học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn,

vận dụng diéu đã học vào thực tế, nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện.

LOI CAM KET

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệutrong công trình nghiên cứu này có xuất xứ rõ ràng Những kết luận mới vềkhoa học của công trình nghiên cứu này chưa được công bồ trong bất kỳ công

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 2-5< 2s ssssess£ssesesseeseesssese 1

1.1 TÍNH CAP THIẾT CUA DE TÀI 2-22 2 +222+2£x+£x2zxzzxzrrerxee I

1.2 MỤC TIEU NGHIÊN CỨU 2 2£ 5£+++EE+2E++EE+£x++xxzrxzzeerxee 21.3 DOI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2-2£ 5£+S£+EE2EE+EEtEEZEEtrxrrrrrxee 3

1.4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2 2¿©2+22++2E++2EE+2EEtEEEtzrxrrrxrrreee 3

1.5 NHUNG DONG GÓP CUA DE TÀI + 5£ ©2+x+£Ezzxerxzrxerxee 3

1.6 CÂU TRÚC CUA KHÓA LUẬN 2¿- 2552 22+22x2z+2zxerxezrxeree 4

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP HÒ CHÍ MINH VẺ HỌC ĐI ĐÔI VỚIHANH, LÝ LUẬN GAN VỚI THỰC TIEN 2-css©css©csscsse 5

2.1 LƯỢC KHẢO VAN DE NGHIÊN CỨU 2 252+++£sz+£s+zxd 5

2.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN -2-©22©222522+22xczEerxerkrsrreree 8

2.2.1 Khái niệm phương phap 5 2c + *+vEseeesesereeereeee 8 2.2.2 Khái niệm phương pháp luận 5 se csceeeeeree 10

2.3 PHƯƠNG PHÁP HO CHÍ MINH VỀ HỌC ĐI ĐÔI VỚI HANH, LYLUẬN GAN VỚI THỰC TIEN -2-22 ©2++2+££EE++EEESEEEerkeerkerrkrsrkd 11

2.3.1 Phương pháp của Hồ Chí Minh về học đi đôi với hanh 11

2.3.2 Phương pháp của Hồ Chi Minh về sự thống nhất biện chứng giữa

lý luận và thực tiễn ¿+ 2 + +x2x2x+EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErkrrrrrrrea 14

2.4 GIA TRI CUA PHƯƠNG PHÁP HO CHÍ MINH VỀ HỌC ĐI ĐÔI VỚI

HANH, LÝ LUẬN GẮN VỚI THỰC TIEN 2:222 z+cszze- 17

2.4.1 Giá trị lý luận ¿2 +2 E2EEt2EEt2EEEEEE221 21121 E1.crkre 17

2.4.2 Giá trị thực tiễn -.¿-¿- :- ++5+22+2E 2222222322221 18

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5-5s 23

3.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU -2-2 5£+£+£++£E++£++zxzxzerxez 233.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỤ THỂ 2-22©2252: 23

3.2.1 Phương pháp logic kết hợp với lịch sử -2-25 +2 233.2.2 Phương pháp phân tích - tổng hợp -2 2sz+ss+sz+se2 23

3.2.3 Phương phap quy nạp - S1 3 ve 24

3.2.4 Phương pháp diễn dich -. 2- 2+ s+52+x+£++xzxezxzrzxrrxrrs 24

3.2.5 Phương pháp điều tra xã hội học -2-2 s¿+ce+cx+csz 24

CHƯƠNG 4: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP HÒ CHÍ MINH VẺ HỌC ĐIĐÔI VỚI HANH, LÝ LUẬN GAN VỚI THUC TIEN TRONG HỌC TẬP

CUA SINH VIÊN KHOA LUẬT VÀ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ 25

4.1 TONG QUAN VE TRUONG ĐẠI HOC AN GIANG, KHOA LUAT VAKHOA HỌC CHÍNH TRI o.escescssssessesssessessesssessesssessessssssessesssessessssssessesssessesaes 25

4.2 THUC TRẠNG VIỆC HỌC TAP THEO PHƯƠNG PHAP HỌC ĐI ĐÔIVỚI HÀNH, LÝ LUẬN GẮN VỚI THỰC TIÊN CỦA SINH VIÊN KHOALUAT VA KHOA HỌC CHÍNH TRI HIỆN NAY - - 28

4.2.1 Mat tích cực trong hoc tập va rèn luyện của sinh viên Khoa Luật

và Khoa học chính tri hiện nay - 5 5c 3+ + +seeEseeseeerseeree 29

4.2.1.1 Về van đề học tập -¿-©c¿©cc+cxcrxcerrerrrrrrerxees 294.2.1.2 Về tham gia các hoạt động phong trào 32

4.2.2 Mặt hạn chế trong học tập và rèn luyện của sinh viên Khoa Luật

và Khoa học chính tri hiỆn may 5 5-6 S5 ** + Sseseerereeserseeee 36

4.2.2.1 Hạn chế của sinh viên về ý thức học tập 364.2.2.2 Hạn chế của sinh viên trong tham gia các hoạt động

D0050 37

4.3 GIẢI PHÁP NANG CAO HIỆU QUA CUA PHƯƠNG PHAP HO CHÍMINH VỀ HỌC ĐI ĐÔI VỚI HANH LÍ LUẬN GAN VỚI THỰC TIENTRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN KHOA LUẬT VÀ KHOA HỌCCHÍNH TRI HIỆN NA Y -¿-2 Sk+St+EEEE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEkerkrrrrkerkee 40

4.3.1 Nâng cao nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của phươngpháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn của Hồ Chí Minh 40

4.3.2 Sinh viên chủ động phát huy tính tự giác, tích cực trong học tập

và rèn luyện học đi đôi với hành, lý luận gan với thực tiễn Al

4.3.3 Nâng cao chất lượng công tác giáo dục va dao tao của Khoa Luật

và Khoa học chính tri trường Dai học An Giang - «+ + 42

4.3.4 Xây dựng môi trường lành mạnh, tạo điều kiện thuận lợi dé sinhviên vận dụng phương pháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thựctiễn của Hồ Chí Minh 2 2 2 + £+E£+EE+E+EE+EEEEErErrrrrrreee 44

CHƯƠNG 5: KET LUẬN VÀ KHUYEN NGHỊ, .-° <«- 46

5.1 KET LUẬN -¿- 2-5222 EE2E1211211211211211211211211 111.1 46

vi

5.2 9:004)00 6.0017 5.2.1 Đối với trường Dai học An Giang -2 zsc+c+ce+xeez5.2.2 Đối với Khoa Luật và Khoa học chính trị :-s5:

vii

DANH MỤC CÁC BANG BIEU, BIEU DO

Bang 4.1: Thống kê số liệu kết quả hoc tập năm học 2020 — 2021 29

Bang 4.2: Thống kê số liệu kết quả rèn luyện năm học 2020 — 2021 32

Biểu đồ 4.1: Biểu đồ thé hiện quan điểm tích cực về kế hoạch học tập các họcphân liên quan đên chuyên ngành của sinh viên khoa Luật và Khoa học chính

1 4 30

Biểu đồ 4.2: Biểu đồ thé hiện mong muốn có thêm nhiều giải pháp dé học tập

tot hơn của sinh viên khoa Luật va Khoa học chính trỊ - << 31

Biểu đồ 4.3: Biểu đồ thé hiện quan điểm tích cực tham gia các hoạt động

phong trào của trường của đoàn khoa tô chức của sinh viên khoa Luật và Khoa học chính tFỊ - - - + 1111126211111 1112911 1111111011111 1 1n kg vn 34

Biéu đồ 4.4: Biéu đồ thé hiện quan điểm tích cực vận dụng những điều đã học

vào thực tê của sinh viên khoa Luật và Khoa học chính tr - 35

Biểu đồ 4.5: Biéu đồ thé hiện quan điểm tiêu cực khi tham gia các hoạt động

phong trào của trường của đoàn khoa tô chức của sinh viên khoa Luật và Khoa

hoc Chink trie ccc ‹-1 38

Biéu đồ 4.6: Biéu đồ thé hiện quan điểm tiêu cực vận dụng những điều đã học

vào thực tê của sinh viên khoa Luật va Khoa học chính trỊ - 39

viii

CHƯƠNG 1

GIỚI THIỆU

1.1 TINH CAP THIET CUA DE TÀI

Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vi dai của dân tộc Việt Nam, đồng thờiNgười cũng là nhà giáo dục lỗi lạc Vấn đề phát triển con người luôn là mộtmục tiêu quan trọng nhất trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cầnphải có những con người xã hội chủ nghĩa” (Hồ Chí Minh, 2011m, tr 66) Đó

là lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người nói chuyện trước Đại hội Đảng bộThành phố Hà Nội, ngày 20/6/1960 Vì mục tiêu cao cả đó, nền giáo dục phảiđào tạo nên những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa

chuyên Người cũng chỉ rõ phương pháp dé đào tạo nên những người đức - tài

là: “Học đi đôi với hành” Tư tưởng đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị của nó,

là cơ sở khoa học, phương pháp luận đề phát triển toàn diện nền giáo dục Việt

Nam.

Cuộc đời của Người là tắm gương vĩ đại về tỉnh thần học tập Người đã

khang định về tam quan trọng của việc học tập đối với thanh niên: “Ngày nay,

nước ta được độc lập, tự do, thanh niên mới thật là người chủ tương lai của

nước nhà Muốn xứng đáng vai trò người chủ, thì trước hết phải học tập” (Hồ

Chí Minh, 2011g, tr.398) Va theo Người, hoc tập suốt đời là việc đương

nhiên, nhưng học phải gắn liền lý luận với thực tiễn; phải từ tư tưởng chính trị,đạo đức cách mạng đến trình độ văn hóa, năng lực chuyên môn

Tham nhuan tư tưởng Hồ Chí Minh, Dang va Nhà nước ta đã và đang đề

ra các biện pháp khuyến khích các hoạt động giáo dục, nâng cao trình độ vănhóa, đào tạo sau đại học, các hoạt động học tập và rèn luyện theo tắm gương

Hồ Chí Minh Từ đó tạo nền tảng vững chắc đưa đất nước phát triển nhanh và

hội nhập quốc tế Trường Đại học An Giang là thành viên của Dai hoc Quốc

gia Thành phố Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến việc nâng cao chất lượng độingũ giảng viên và chất lượng cử nhân khi ra trường Với quan điểm “Hiền tài

là nguyên khí của quốc gia” Nhà trường đã tạo điều kiện cho giảng viên vàsinh viên nâng cao trình độ chuyên môn, mở rộng kiến thức và hội nhập với

các trường thành viên trong khu vực.

Với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay, việc

học tập và làm theo phong cách, phương pháp học tập của Hồ Chí Minh là rấtcần thiết Trường Đại học An Giang đang có nhiều điều kiện thuận lợi để pháttriển bên cạnh đó cũng tiềm an không ít khó khăn và thách thức về trình độ

cũng như khả năng nhận thức của sinh viên Đứng trước thực tế đó, đặt ranhững yêu cầu về việc nâng cao kiến thức về các vấn đề lý luận cũng như thực

tiễn Hiện nay, vẫn còn không ít sinh viên chưa hiểu rõ giá trị thực sự của việc

học tập một cách khoa học, chưa vận dụng những điều đã học vào thực tiễn

Một phần lớn sinh viên chưa ý thức được tầm quan trọng của việc phấn đấu

học tập, rèn luyện Nguyên nhân của vấn đề nằm ở phía Nhà trường hay sinh

viên? Điều này cần có sự nghiên cứu cụ thê

Phương pháp Hồ Chi Minh là một van đề đáng được quan tâm, nghiên

cứu thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong nước Đã có một sốcông trình nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, chưa có công

trình nào nghiên cứu vận dụng phương pháp này vào học tập Vì vậy, trên cơ

sở kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu đã được công bố, tôi hy vọng sẽgop phan làm sáng tỏ thêm phương pháp Hồ Chí Minh, trong đó bước đầunghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luận gắn vớithực tiễn để vận dụng Chính vì vậy, học tập theo phương pháp học đi đôi vớihành của Hồ Chí Minh có ý nghĩa cấp bách và giá trị quan trọng trong việchoàn thiện bản thân đặc biệt là đối với thế hệ trẻ Tính hiệu quả của phươngpháp này sẽ góp phần quan trọng trong việc tự hoàn thiện bản thân của mỗi

sinh viên Từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo khẳng định vi trí của

Trường Đại học An Giang trong các trường thành viên của Đại học Quốc giaThành phố Hồ Chí Minh

Bản thân là sinh viên ngành Giáo dục chính trị, Trường Đại học An Giang và trong tương lai sẽ là giáo viên dạy giáo dục công dân ở trường trung

học phổ thông hoặc là một cán bộ công tác trong các cơ quan hệ thống chínhtrị Tôi hiểu được vai trò quan trọng của việc học tập và làm theo phương pháp

Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn Tôi ý thứcđược rằng bản thân cần ra sức phan đấu học tập, rèn luyện Day không phải là

nhiệm vụ của riêng bản thân tôi, mà nó là nhiệm vụ chung của sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính trị và Trường Đại học An Giang.

Vì những lý do trên, tôi chọn van đề “Vận dụng phương pháp Hồ ChíMinh về học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn trong học tập của

sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính trị hiện nay” làm nội dung nghiên

cứu cho đề tài của khóa luận tốt nghiệp

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luậngắn với thực tiễn Tầm quan trọng của phương pháp này đối với thế hệ trẻ, cụthé là sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính tri

2

Phân tích thực trạng việc học tập theo phương pháp học đi đôi với hành,

lý luận gắn với thực tiễn của sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính trị hiện

nay.

Từ đó đề xuất những giải pháp nhăm nâng cao chất lượng học tập và làmtheo phương pháp học tập của Hồ Chí Minh cho sinh viên Khoa Luật và Khoa

học chính tri hiện nay.

1.3 ĐÓI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luận gắnvới thực tiễn và sự vận dụng phương pháp này của Hồ Chí Minh trong học tập

của sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính tri hiện nay.

1.4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu phương pháp H6 Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luậngan với thực tiễn và giá trị phương pháp này đối với sinh viên Khoa Luật và

Khoa học chính tri.

Trên cơ sở đánh giá thực trạng việc học tập theo phương pháp học đi đôi

với hành, lý luận gắn với thực tiễn của sinh viên, khóa luận sẽ đề ra giải phápnhằm nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện theo phương pháp Hồ Chí

Minh.

1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐÈ TÀI

Đề tài nghiên cứu góp phan làm rõ phương pháp của Hồ Chí Minh Đặcbiệt là phương pháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn Từ đó thấyđược tính hiệu quả của phương pháp này trong học tập đối với sinh viên Khoa

Luật và Khoa học chính trị hiện nay Phân tích rõ thực trạng và xác định nội

dung giáo dục, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượnghọc tập và làm theo phương pháp học tập của Hồ Chí Minh trong sinh viên

Khoa Luật và Khoa học chính tri.

Góp phần cung cấp thêm tài liệu tham khảo khoa học trong lĩnh vực giáodục và đào tạo của Trường Đại học An Giang Kết quả nghiên cứu có thé làmtài liệu tham khảo cho trường về việc nâng cao tính hiệu quả của phương pháphọc đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn để đảm bảo chất lượng đầu racủa trường, từ đó làm cơ sở dé xây dựng kế hoạch và phương pháp giảng dayphù hợp Nghiên cứu còn được sử dụng như một nguồn tài liệu tham khảo cho

những nghiên cứu tương tự về sau liên quan đến việc học tập và rèn luyện theo

phương pháp và tâm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh

1.6 CÁU TRÚC CỦA KHÓA LUẬN:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo; nộidung khóa luận tốt nghiệp được cấu trúc thành 05 chương và 18 tiết

Chương 1: Giới thiệu

Chương 2: Phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luận gắn với

thực tiễn

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4:Vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lýluận gan voi thuc tién trong hoc tap cua sinh vién Khoa Luat va Khoa hoc

chính tri

Chương 5: Kết luận và khuyến nghị

CHƯƠNG 2

PHƯƠNG PHÁP HÒ CHÍ MINH VỀ HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH,

LÝ LUẬN GAN VỚI THUC TIEN

2.1 LƯỢC KHAO VAN DE NGHIÊN CỨU

Vấn đề giáo dục và vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôivới hành, lý luận gắn với thực tiễn của Hồ Chí Minh đã và đang được nghiêncứu rộng rãi và phô biến ở nhiều khía cạnh khác nhau:

- - VỆ sách:

“Giáo dục tư tưởng Ho Chi Minh trong nhà trường” của tác giả Phan

Ngọc Liên và những tác giả khác Sách gồm có hai phần: Phần một: trích các

công trình Hồ Chí Minh ở những đoạn có liên quan đến chủ đề của sách.Những đoạn trích này chủ yếu nói ở các trường, đề cập đến vấn đề lí luận vàkinh nghiệm hoạt động thực tiễn về giáo dục tư tưởng chính tri; nhiều tài liệu

có giá trị khoa học có thể đưa vào nội dung dạy học nghiên cứu Phần hai: Các

bài viết (mới hay chon in lại) đề cập đến nội dung và phương pháp giáo dục tư

tưởng Hồ Chí Minh trong các môn khoa học xã hội và nhân văn ở các cấp học,

các trường.

“Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh” của tác giả GS Đặng Xuân

Kỳ, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1997 Đi sâu nghiên cứu phương

pháp và phong cách Hồ Chi Minh dé thấy rõ hơn tầm vóc vĩ đại của Người,

hiểu rõ vì sao nhân cách Hồ Chí Minh đã trở thành một sức mạnh vô địch,

chinh phục trái tim, khối óc của triệu triệu con người Nội dung cuốn sách

gồm ba phan: Phần một: Phương pháp và phương pháp cách mạng: Phanhai: Hệ thống phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh; Phan ba: Phong cách Hồ

Chí Minh.

“Tự tưởng Ho Chí Minh về vấn dé học tập” do tác giả Vũ Kim Yến vaNguyễn Văn Dương biên soạn Nội dung sách được chia làm bốn phần chính:Phần một, giới thiệu quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Giáo dục - Đàotạo; Phần hai, giới thiệu các bài viết nghiên cứu về tư tưởng giáo dục của Chủtịch Hồ Chí Minh; Phan ba, giới thiệu các câu chuyện kể về Chủ tịch Hồ ChíMinh với sự nghiệp Giáo dục - Dao tao; Phần bốn, giới thiệu biên niên nhữnghoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh với ngành Giáo dục - Đảo tạo (giai đoạn

1954 - 1969).

“Tự tưởng Hồ Chi Minh về giáo duc” của tác giả TS Lê Văn Yên chủbiên và những tác giả khác Nội dung cuốn sách gồm ba phần: phần một, tưtưởng Hồ Chí Minh- tài sản quý giá của Đảng và dân tộc; phần hai, tư tưởng

5

Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền giáo dục Việt Nam; phần ba, quán

triệt, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục trong sự nghiệp công nghiệp

hóa, hiện đại hóa đất nước

“Tự tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên ” do TS Đoàn Nam Đànbiên soạn Cuốn sách trình bày những van đề về nguồn gốc, quá trình hìnhthành tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên, việc vận dụng tư tưởnggiáo dục thanh niên trong điều kiện hiện nay và những biện pháp nhằm pháttriển toàn diện, phát huy năng lực của thanh niên phục vụ hiệu quả sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

“Tu tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và vận dụng vào đào tạo đại họchiện nay” của tác giả Hoàng Anh và các tác giả khác Sách trình bày nguồngốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, tầmquan trọng của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục vào nâng cao

chất lượng đảo tạo đại học hiện nay; phân tích một số vấn đề trong công tác đào tạo đại học hiện nay như chất lượng sinh viên, đội ngũ giảng viên, nội

dung, chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy.

“Tự tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục” của tác giả Đặng Quốc Bảo biênsoạn Sách đã trình bày một hệ thống lý luận về phương pháp giáo dục học với

hành phải kết hợp với nhau, những việc làm thiết thực, những bài viết ngắn

gon, súc tích của Hồ Chi Minh Nguyên tắc này được Người sử dụng trongviệc giáo dục cán bộ, đảng viên, thanh thiếu niên, công nhân, nông dân, bộ

đội, trí thức, học sinh, sinh viên

“Tự trởng Hồ Chí Minh về giáo dục với van dé đổi mới căn bản và toàn

diện giáo đục Việt Nam hiện nay ” của tác giả Lý Việt Quang và các tác giả

khác Đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - những nội dung cơ bản,van đề đổi mới giáo dục Việt Nam hiện nay và yêu cầu phải vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh về giáo dục và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Namtheo tư tưởng Hồ Chí Minh

“Bác Hồ những câu chuyện và bài hoc” của tác giả Chu Đức Tính Nộidung đã đề cập đến những câu chuyện thông qua lời ké của những người từngđược làm việc và phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh, tác giả đã ghi lại thànhnhững câu chuyện ngắn gọn, súc tích và rút ra những bài học quý báu trongcông việc cũng như trong cuộc sống mà mọi người cần học tập, noi theo

“Học Chủ tịch Hồ Chí Minh - Chúng ta học gì” của tác giả Phạm Văn

Đồng Sách tuyển chọn một số bài nói và viết của cố Thủ tướng Phạm VănĐồng, một trong những người học trò xuất sắc nhất, người bạn chiến đấu gầngũi nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh Vậy chúng ta học gì ở Người? Đó là: học

6

trung với nước, hiếu với dân; học đoàn kết toàn dân; học phấn đấu; học lý

thuyết, phương pháp khoa học; học cần, kiệm, liêm, chính; học đạo đức cao

thượng; học quan điểm nhân dân, quan điểm quần chúng của Hồ Chủ tịch

- Vé tạp chí:

Bài viết “Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm theo phong cách Hồ Chí Minh”của tác giả Dương Tan Giàu và Dao Thi Mộng Ngọc đăng trên Tạp chí Khoahọc 2021 Đại học Sư phạm Hà Nội, Số 4D Bài viết nêu lên những nội dung

cơ bản đề xuất rèn luyện nghiệp vụ sư phạm theo phong cách Hồ Chí Minh

trên các khía cạnh: định hướng chung rèn luyện theo phương châm “học đi đôi

với hành, lí luận gan liền với thực tiễn”, rèn luyện kĩ năng diễn đạt và rènluyện kĩ năng ứng xử trong các tình huống sư phạm

Bài viết “Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh học di đôi với hành”của Trương Viết Hùng đăng trên Tạp chí Khoa học Cần Thơ 2011, Số 1 Bàiviết nêu lên những nội dung cơ bản về học tập và làm theo tư tưởng tamgương đạo đức Hồ Chí Minh Người cán bộ phải làm theo tư tưởng của Báchọc đi đôi với hành, nói ít làm nhiều Không ngừng học tập nâng cao trình độ

để “vừa hồng vừa chuyên”

Bài viết “Tu tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và ý nghĩa của nó đối với

sự nghiệp giáo dục ở Việt Nam hiện nay” của tắc giả Nguyễn Võ Hoàng Mai

đăng trên Tạp chí Triết học 2019, số 1 Bài viết nêu lên những nội dung cơ bản

về tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - những tư tưởng có tính cách mạng,khoa học, nhân văn và mang tầm triết lý sâu sắc

Bài viết “Suy nghĩ về việc gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành

ở các trường Đại học, Cao đẳng hiện nay” của tác giả Lê Văn Tuyên, đăng

trên Tạp chí Dạy và học ngày nay 2010, Số 3 Tác giả đã nêu lên tính hiệuquả, thiết thực trong thực tiễn dạy và học thé hiện quan điểm phương phápgiáo dục, đó là: lý luận gan liền với thực tiễn, hoc đi đôi với hành Quán triệtsâu sắc phương pháp trong dạy và học là quan điểm chỉ đạo để xác địnhphương hướng, giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng ở trường Đại học,Cao đăng hiện nay

Bài viết “Từ nguyên tắc giáo dục Hoc di đôi với hành giáo duc gắn liềnvới cuộc sống đến những dự án học tập ở trường đại học Phú Yên ” đăng trên

Tạp chí Dạy và học ngày nay, (2008), Số 5 Trong bài viết, tác giả đã nêu lên

các nội dung sau: Từ nguyên tắc giáo dục học đi đôi với hành trường đại học

Phú Yên đã vận dụng phương thức dạy học theo dự án và mang lại những hiệu

quả ban đầu

Bài viết “Vận dung học di đôi với hành trong tư tưởng Hồ Chí Minh qua

việc day học môn tu tưởng Hồ Chí Minh ở trường Đại học Thành Tây ” của tác

giả Đồng Thị Tuyén đăng trên Tạp chí Giáo dục, Số 358 Tác giả đã dé cậpđến vấn đề vận dụng phương pháp học đi đôi với hành ở trường Đại họcThành Tây Phân tích thực trạng dạy và học từ đó đưa ra biện pháp khắc phục

dé thực hiện nguyên tắc gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành

Bài viết “Vận dung tư tưởng học đi đôi với hành cua Hô Chí Minh trong

day và học ở các trường cao dang, đại học hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị

Thanh Hà đăng trên Tạp chí Giáo dục 2018, Số đặc biệt tháng 6 Tác giả đã đềcập đến vấn đề vận dụng phương pháp học đi đôi với hành ở các trường cao

đăng, đại học hiện nay Phân tích thực trạng dạy và học từ đó đưa ra biện pháp

khắc phục dé nâng cao chất lượng dạy học

- Vé luận văn, khóa luận:

Luận văn của ThS Huỳnh Ngọc An với dé tài “Giáo duc đạo đức chosinh viên Đại học An Giang hiện nay theo tu tưởng Hồ Chí Minh”, Học việnChính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2015 Luận văn đã đề cập đến những vấn đề

cơ bản như: Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho

thanh niên Phân tích nguyên nhân, thực trạng đạo đức sinh viên Đại học An

Giang hiện nay Từ đó đưa ra quan điểm, phương hướng và giải pháp nâng cao

chất lượng giáo dục đạo đức cho sinh viên Đại học An Giang hiện nay theo tư

tưởng Hồ Chí Minh

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Anh Đào Trường Đại

học An Giang 2020, với đề tài “Sinh viên khoa Luật và Khoa học chính trị

trường Dai học An Giang hoc tập và làm theo phong cách làm việc khoa học

của Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp ” Khóa luận đã đề cập đến những

van dé cơ bản như phong cách làm việc khoa học của Hồ Chí Minh, nội dung

cơ bản, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời, tác giả cũng nêu rõ thực

trạng và giải pháp dé vận dụng phong cách làm việc khoa học Hồ Chí Minh vào thực tiễn Khoa Luật và Khoa học chính trị trường Đại học An Giang.

2.2 MOT SO KHÁI NIỆM CƠ BAN

2.2.1 Khái niệm phương pháp

Theo từ điển Tiếng Việt của Trung tâm từ điển học, Nhà xuất bản Da

Nẵng “Phương pháp là cách thức nghiên cứu, nhìn nhận các hiện tượng của tự

nhiên và đời sống xã hội” ví dụ như phương pháp biện chứng, phương pháp so

sánh thực nghiệm” (Lê Tử Thành, 1996, tr.18)

Theo từ điển Triết học: “Theo nghĩa chung nhất, phương pháp là cách

thức đạt tới mục tiêu, là một hoạt động được sắp xếp theo một trật tự nhất

định Theo nghĩa triết học chuyên môn với tính cách là phương tiện nhận thức,

phương pháp là cách thức tái hiện lại đối tượng nghiên cứu trong tư duy” (M.

Rô-Den-Tan, 1976, tr.52)

Theo cuốn sách “Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh” của một

tập thê tác giả viết do giáo sư Đặng Xuân Kỳ chủ biên viết “Phương pháp làtoàn bộ những cách thức với tính chất là một hệ thống các nguyên tắc xuất

phát từ các quy luật ton tại và vận động của đối tượng, khách thê đã được nhận

thức, để định hướng và điều chỉnh hoạt động nhận thức cũng như hoạt độngthực tiễn của con người, khách thể để thực hiện mục đích đã định” (ĐặngXuân Kỳ (Chủ biên): Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, Nxb Chínhtrị quốc gia, Hà Nội, 1997, tr.24 - 25)

Các nhà nghiên cứu khác lại cho rằng phương pháp là sản phẩm thuầntúy của tư duy, xuất phát hoàn toàn từ ý muốn chủ quan của con người, chỉnhững gi thuộc về nhận thức và cải tao thế giới khách quan

Tác phẩm “Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh” lại định nghĩa rằng

“Phương pháp là những cách thức, những biện pháp, những quan điểm vànguyên tắc nhất định mà chủ thé lựa chọn và xác định dé thực hiện một yêucầu, một nhiệm vụ nào đó mà mình định ra hoặc đáp ứng một đòi hỏi nhấtđịnh của thực tiễn liên quan trực tiếp tới hoạt động của mình” Vì vậy, phương

pháp bao giờ cũng được hình thành từ sự ảnh hưởng, tác động qua lại gitra cái

khách quan và cái chủ quan Nó là một phạm trù gắn liền với hoạt động có ý

thức của con người Phương pháp được xây dựng dựa trên một cơ sở lý luận

nhất định với nguồn sốc và mục tiêu là thực tiễn (Ông Van Năm, 1996, tr.34)

Theo phạm vi ảnh hưởng, có thê phân phương pháp thành các cấp độ sau:

Phương pháp riêng (ngành) : là các phương pháp chỉ sử dụng trong các

ngành riêng biệt Mỗi khoa học đều có các phương pháp đặc thù, chỉ sử dụngriêng trong ngành mình, không thé sử dụng cho ngành khác

Phương pháp chung: là các phương pháp có thể được áp dụng trongnhiều ngành khác nhau; ví dụ như: quy nạp, diễn dịch, phân tích, tổng hợp,điều tra xã hội học, xác suất thống kê

Phương pháp chung nhất: là các phương pháp có thể sử dụng cho tất cảcác ngành khoa học, đó là phương pháp của triết học

2.2.2 Khái niệm phương pháp luận

Trong nghiên cứu khoa học phương pháp và phương pháp luận là hai

khái niệm gần nhau nhưng không đồng nhất.

“Phương pháp luận là hệ thống các nguyên lý, quan điểm (trước hết lànhững nguyên lý, quan điểm liên quan đến thế giới quan) làm cơ sở, có tác

dụng chi đạo, xây dựng các phương pháp, xác định phạm vi, khả năng áp dung

các phương pháp và định hướng cho việc nghiên cứu tìm tòi cũng như việc lựa chọn, vận dụng phương pháp” (Logic học và phương pháp luận nghiên cứu khoa học, 1996, tr 18).

Nói cách khác thì phương pháp luận chính là lý luận về phương pháp bao

hàm hệ thống các phương pháp, thế giới quan và nhân sinh quan của người sử

dụng phương pháp và các nguyên tắc dé giải quyết các van đề đã đặt ra Cácquan điểm phương pháp luận nghiên cứu khoa học có tính lý luận cho nênthường mang màu sắc triết học, tuy nhiên nó không đồng nhất với triết học(như thé giới quan) dé tiếp cận và nhận thức thé giới

Phương pháp luận được chia thành phương pháp bộ môn - lý luận về

phương pháp được sử dụng trong một bộ môn khoa học và phương pháp luận

chung cho các khoa hoc Phương pháp luận chung nhất, phố biến cho hoạtđộng nghiên cứu khoa học là triết học Triết học Mác - Lênin là phương pháp

luận đáp ứng những đòi hỏi của nhận thức khoa học hiện đại cũng như hoạt

động cải tạo và xây dựng thế giới mới

Những phương pháp nghiên cứu khoa học riêng gắn liền với từng bộ mônkhoa học (toán học, vật lý học, sinh vật học, kinh tế học v.v ) Do vậy những

phương pháp riêng này sẽ được làm sáng tỏ khi nghiên cứu những môn học

tương ứng.

2.2.3 Khái niệm phương pháp Hồ Chí Minh

“Phương pháp Hồ Chí Minh là phương thức, cách thức hay những bước

đi dé thé hiện tư tưởng của Người Đó chính là hình thức biểu hiện cụ thé của

tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh thực tiễn, hay nói ngắn gọn hơn, tưtưởng Hồ Chí Minh đã được thực tiễn hóa, vật chất hóa trong bốn phươngpháp của Người” (Ông Văn Năm, 1996, tr.49)

Phương pháp ấy từ tư tưởng của Người đã vượt ra ngoài thực tiễn và trở

thành hành động thực tiễn, phục vụ cho thực tiễn và cải tạo thực tiễn Phương

pháp ấy thống nhất và nhất quán với tư tưởng va cùng với phong cách Hồ ChíMinh, nó đã góp phan làm cho tư tưởng thêm sâu sắc, khang định thêm tinhđúng dan trong tư tưởng của Người Nhu vậy, đường lỗi cách mang là mục

10

tiêu, phương hướng chiến lược hay là con đường đi lên của cách mạng với

những quan điểm cơ bản nhất được xác định Còn phương pháp cách mạng là

cách thức tiến hành cách mạng với tính chất là một hệ thống các nguyên tắcứng xử được thực hiện bằng những hình thức, biện pháp, bước đi thích hợpphương pháp ấy cốt yếu phục vụ cho mục tiêu lý tưởng giải phóng dân tộcđem lại cuộc sống ấm no cho nhân dân

2.3 PHƯƠNG PHÁP HO CHÍ MINH VE HỌC ĐI ĐÔI VOI HANH, LY

LUẬN GẮN VỚI THỰC TIEN

2.3.1 Phương pháp của Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ làm sáng tỏ về mục tiêu nhiệm vụ, nội

dung giáo dục, mà còn định hướng cho chúng ta khi xác định phương pháp và

phong cách dạy học Điều đó thể hiện ở những quan điểm sau:

Thứ nhất, học phải đi đôi với hành Lí luận phải gắn với thực tiễn Chủ

tịch Hồ Chí Minh cho rằng: Huấn luyện lí luận có hai cách:

Một cách là chỉ đem lí luận khô khan nhét cho đầy óc họ Rồi bày cho họ

viết những chương trình hiệu triệu rất kêu Nhưng đối với việc thực tế, tuyên

truyền, vận động, tổ chức, kinh nghiệm chỉ nói qua loa mà thôi Thế là lí luận

Trước hết, lý luận gan liền với thực tiễn Hồ Chí Minh đặc biệt quan

tâm đến phương pháp này Người đã đề cập vấn đề này ở nhiều nơi, nói nhiều lần với hầu hết mọi đối tượng.

Theo Hồ Chí Minh “Phương châm, phương pháp học tập là lý luận

liên hệ với thực tế” (Hồ Chí Minh, 2011e, tr.98) Trong lúc học tập lýluận, chúng ta cần nhấn mạnh: lý luận phải liên hệ với thực tế Bởi

“Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ

nghĩa Mác - Lênin Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông”

(Hồ Chí Minh, 2011h, tr.95)

Chủ nghĩa Mác - Lênin khăng định vật chất quyết định ý thức, hoạt

động vật chất đóng vai trò quyết định đối với hoạt động tinh thần Lênincho rằng: “Thực tiễn cao hơn nhận thức (lý luận), vì nó có ưu điểm khôngnhững của tinh phổ biến mà cả của tính hiện thực trực tiếp” (V.I Lênin:

11

Toàn tập, 20051, tr.230).

Mối quan hệ qua lại giữa lý luận và thực tiễn là phản ánh mối quan

hệ quá trình nhận thức biện chứng thực tế khách quan từ trực quan sinh

động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con

đường nhận thức chân lý.

Bởi, thực tiễn là nguồn sốc, là cơ sở, là động lực của lý luận Thực

tiễn tác động đến thế giới khách quan, buộc các sự vật hiện tượng phải bộc

lộ những thuộc tính vốn có của nó khiến con người có thể hiểu biết được

sự vật, hình thành những tri thức kinh nghiệm và từ những tri thức này

xây dựng các lý thuyết khoa học

Thực tiễn làm phát triển bộ óc con người và rèn luyện các giác quan

cua con người lam cho năng lực tư duy của con người ngày cảng phat

triển và khi có điều kiện thì hình thành lý luận Thực tiễn cung cấp nhữngđiều kiện, những phương tiện để con người có thể thâm nhập ngày cảngsâu vào thế giới khách quan trên cơ sở đó có thể phản ánh được nhữngquy luật vốn có của nó trong các lý thuyết khoa học của mình Thực tiễnluôn làm nảy sinh ra những vấn đề mâu thuẫn với lý luận từ đó đòi hỏi lýluận phải đổi mới phát triển đáp ứng những yêu cầu của thực tiễn, đó làđộng lực dé phát triển lý luận

Thực tiễn là mục đích của lý luận Những lý luận có thể khác nhau

nhưng mọi lý luận đều có mục đích là giải đáp những vấn đề do thực tiễnđặt ra, nhằm phục vụ cho việc nâng cao hiệu quả của hoạt động thực tiễn

Thực tiễn là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý Nhận thức của con người là

một quá trình phụ thuộc vào rất nhiều yếu tô khách quan lẫn chủ quan

Vì vậy, kết quả nhận thức có thê đúng hoặc sai, muốn kiểm tra sự

đúng đắn của nhận thức nói chung và của lý luận nói riêng thì phải đưavào thực tiễn để kiểm nghiệm Chỉ có thực tiễn mới kiểm tra được chân lý

vì thực tiễn cao hơn lý luận ở tính phổ biến và tính hiện thực; nhưng vi

thực tiễn bị giới hạn bởi một không gian và thời gian xác định nên nó

không thể bao hàm được thế giới khách quan

Hơn nữa, thực tiễn là hoạt động của con người bao gồm rất nhiều cáckhâu từ mục đích, động cơ, hoàn cảnh, phương tiện hoạt động Điều đó

làm cho thực tiễn bị chi phối bởi nhiều yếu tố và nó có thể vận dung

không đúng đắn lý luận nào đó Đồng thời, có những lý luận đã được thựctiễn kiểm nghiệm nhưng không phải vì thế mà nó trở thành chân lý vĩnh

viễn Ngược lại, có những lý luận chưa được thực tiễn kiểm nghiệm nhưng

không phải vì vậy mà có thể loại bỏ nó một cách đơn giản khi chưa có đầy

12

đủ cơ sở Đồng thời, lý luận là từ thực tiễn quyết định nhưng bao giờ lý

luận cũng có tính độc lập tương đối và nó có thể tác động mạnh mẽ trở lại

thực tiễn.

Vai trò của lý luận còn phụ thuộc vào sự thâm nhập của lý luận vào

quần chúng nhân dân Sự xâm nhập càng rộng thì tác động của nó càng

mạnh Điều đó chứng tỏ ở việc tất cả các giai cấp đều tìm đủ mọi cách dé

truyền bá tư tưởng của giai cấp mình, làm cho tư tưởng đó trở thành tưtưởng thống trị xã hội Lý luận còn phụ thuộc vào trình độ phát triển của

xã hội, xã hội phát triển càng cao thì vai trò của lý luận càng lớn, trừ ở xã

hội cộng sản nguyên thuỷ thì lý luận chưa hình thành, con người hoạt

động dựa vào những kinh nghiệm có sẵn.

Vận dụng phương châm lý luận liên hệ thực tiễn trong học tập là

dùng lập trường, quan điểm, phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin đểnhận thức những vấn đề của thực tiễn cách mạng; hiểu được Đảng đã vậndụng nguyên lý lý luận vào thực tiễn nước ta như thế nào; từ những vấn đề

đã học soi rọi những chỗ đúng, chỗ sai trong nhận thức và hành động của

bản thân, cũng như những khiếm khuyết trong chỉ đạo, điều hành củaĐảng, Nhà nước (từ trung ương đến cơ sở) Qua đó sẽ quán triệt sâu sắchơn và vận dụng vào thực tiễn tốt hơn khi tốt nghiệp ra trường

Phương châm lý luận liên hệ thực tiễn phải được áp dụng trong suốtquá trình của các khâu: xác định yêu cầu, nội dung giảng dạy, nghiên cứu

cá nhân, thảo luận, kiểm tra, thi hoặc viết tiêu luận tốt nghiệp; thông qua

các hình thức như báo cáo thực tế, đi nghiên cứu thực tế, đi công tác thực

tế ở cơ sở có thời hạn

Đối với cơ quan đi giáo dục phải xây dựng nội dung chương trìnhvừa đảm bảo tính cơ bản, toàn diện của hệ thống nội dung giáo dục lýluận, phù hợp với hệ đào tạo làm cơ sở soi được vào thực tiễn; đồng thời

đảm bảo tính nâng cấp trong hệ thống giáo dục, bám sát được thực tiễn

phong phú và sinh động Đối với người học cần liên hệ với tư tưởng vàcông tác của mình, nghĩa là dùng lý luận đã học dé phân tích những thắnglợi và thất bại trong công tác, những mặt đúng, mặt sai trong tư tưởng;phân tích một cách toàn diện và tìm nguồn gốc đúng, sai về lập trường,quan điểm và phương pháp của mình

Hồ Chí Minh nêu rõ: “Những bệnh duy tâm, máy móc, mạo hiểm chủquan, v.v đều vì tách rời điều kiện khách quan với chủ quan, tách rời lýluận với thực hành mà có Chủ nghĩa Mác - Lênin kiên quyết chống nhữngsai lam ấy” (Hồ Chí Minh, 201 1g, tr.129)

13

Thứ hai, học đi đôi với hành Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: “Học màkhông hành thì vô ích Hành mà không học thì hành không trôi chảy” (Hồ

Chí Minh, 201 1f, tr.36 1).

Người từng dạy rằng: “Học tập Chủ nghĩa Mác - Lénin là học tập cái

tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình; là học tập những chân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác - Lénin dé áp dụng

một cách sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta Học để mà làm Lýluận đi đôi với thực tiễn” (Hồ Chí Minh, 2011i, tr.292) Bởi vậy, “ngaytrong lúc học lý luận, phải nghiên cứu công việc thực tế, kinh nghiệm thực

tế Lúc học rồi, họ có thể tự mình tim ra phương hướng chính tri có thé

làm những công việc thực tế, có thể trở nên người tô chức và lãnh đạo.

Thế là lý luận thiết thực, có ích” (Hồ Chí Minh, 2011e, tr.311-312) Hồ

Chí Minh đề cao phương hướng huấn luyện, giáo dục này, vì nó là lý luận

thiết thực, có ích, phù hợp với phương pháp biện chứng của chủ nghĩa

Mác.

Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng phương pháp giáo dục Người nhấnmạnh, muốn học tập có kết quả tốt thì phải có phương pháp giáo dục đúngđắn Mục đích là làm cho người học có thái độ học tập, rèn luyện tích cực và

tự giác, có như vậy việc tiếp thu nội dung giáo dục mới nhanh chóng, hiệu quả

và đạt mục tiêu cao.

Ngay từ những ngày còn dạy học ở Trường Dục Thanh (Phan Thiết),

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chú ý áp dụng phương pháp giáo dục học phải suy

nghĩ, học phải liên hệ với thực tẾ, phải có thí nghiệm và thực hành Học vớihành phải kết hợp với nhau Theo Người, học phải gắn với hành, học màkhông hành, không áp dụng vào thực tế khác nào chiếc hòm đựng day sách,

hành mà không học thì hành không trôi chảy.

2.3.2 Phương pháp của Hồ Chí Minh về sự thống nhất biện chứng

giữa lý luận và thực tiễn

Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, học đi đôi với hành, nói và làm điliền với nhau là một trong những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch H6 Chí Minh

Đây vừa là nội dung hành động, vừa là phương pháp nghiên cứu theo quan

điểm tư tưởng của Người Hồ Chí Minh luôn nhìn nhận lý luận và thực tiễn cómối liên hệ mật thiết với nhau, không thể tách rời nhau Giữa chúng có sự tácđộng lẫn nhau, chuyền hoá cho nhau Trong mối liên hệ này, thực tiễn có tácđộng quyết định và lý luận phản ánh vào thực tiễn Lý luận chính là những

kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn trong mọi hoạt động của con người và xã

14

hội Còn thực tiễn là toàn bộ những hoạt động của con người để tạo ra những

điều kiện cần thiết cho đời sống xã hội

Quan điểm nay của Hồ Chí Minh được phát triển trên cơ sở quan điểm lýluận của C.Mác cho rằng thực tiễn trước hết là hoạt động vật chất, là sản xuất

vì đời sống của xã hội, sự sống của con người do sản xuất quyết định C.Mác,

Ph.Angghen, V.LLênin, Hồ Chi Minh đều có chung một nhận định là hoạt

động cách mạng của những giai cấp, những tập đoàn xã hội nhằm xoá bỏ chế

độ xã hội già cỗi, bóc lột, thay thế bằng chế độ xã hội mới tiến bộ hơn pháttriển hơn Lý luận phải đem ra thực hành Thực hành phải nhằm theo lý luận.Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, học điđôi với hành, nói và làm đi liền với nhau Người đã xác định vai trò quan trọngcủa thực tiễn đối với lý luận và lý luận đối với thực tiễn Ta có thể nói là Hồ

Chí Minh con người của hành động:

“Thực hành sinh ra hiểu biếtHiểu biết tiến lên lý luận

Lý luận lãnh đạo thực hành”.

(Hồ Chí Minh, 201 If, tr 247)

Trước hết là bàn về lý luận, Hồ Chí Minh cho rằng: “Lý luận là sự tôngkết kinh nghiệm của loài người, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xãhội tích trữ lại trong quá trình lịch sử” (Hồ Chí Minh, 2011h, tr 497) Nhưvậy, với Người lý luận được hình thành trên cơ sở tông kết, khái quát kinh

nghiệm thực tiễn; song không phải lúc nào và bao giờ cứ có kinh nghiệm thực

tiễn là có được lý luận Bởi vì lý luận không thê ra đời một cách tự phát khôngphải là mục đích tự thân mà nó đòi hỏi phải được bổ sung, hoàn thiện pháttriển thông qua tông kết kinh nghiệm thực tiễn

Một khi lý luận xuất phát từ thực tiễn, được chứng minh trong thực

tiễn và khi vận dụng vào thực tiễn, lý luận sẽ trở nên phong phú và sâu sắc

hơn, phản ánh đầy đủ hơn chuẩn xác hơn các quy luật vận động và phát triểncủa tự nhiên của xã hội và của con người Mặc dù lý luận được tổng kết từ

thực tiễn nhưng nó có vai trò quan trọng trong việc chỉ ra cách thức, phương

hướng cho con người trong hoạt động thực tiễn Về vấn đề này, Hồ Chí Minh

chỉ rõ: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta

trong công việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”

(Hồ Chí Minh, 201 le, tr 273-274)

Có thể thấy, trong tư duy của chủ tịch Hồ Chí Minh, lý luận bao giờcũng gắn với thực tiễn, lý luận và thực tiễn có mối quan hệ biện chứng với

15

nhau, không tách rời nhau Cu thé là, theo Người lý luận là xuất phát từ thực

tiễn và phải được ứng dụng vào trong thực tiễn, nếu lý luận không được áp

dụng vào trong thực tế, không được thực tiễn kiểm nghiệm, chứng minh thì nó

sẽ trở thành lý luận suông, lý luận đơn thuần, lý luận của lý luận Hồ Chí Minhnhấn mạnh rằng: “Lý luận cốt dé áp dụng vào công việc thực tế Lý luận màkhông áp dụng vào thực tế là lý luận suông” (Hồ Chí Minh, 2011h, tr.234)

“Dù xem được hàng ngàn, hàng vạn quyên lý luận, nếu không biết đem ra thực

hành, thì khác nào một cái hòm đựng sách” ( Hồ Chí Minh, 2011e, tr.274).Cũng đề cập đến mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn, Hồ Chí Minh đã sửdụng rất nhiều cụm từ với nhiều cách diễn đạt khác nhau nhằm làm rõ hơn vềmối quan hệ này, trong đó có thé ké đến như: “Lý luận liên hệ với thực tế, “Lyluận kết hợp với thực hành", “Lý luận đi đôi với thực tiễn”

Không dừng lại ở đó, khi đề cập về mối quan hệ biện chứng giữa lý luận

và thực tiễn, Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh: “Thực tiễn không có lý luận hướng

dẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không có liên hệ với thực tiễn là

lý luận suông” (Hồ Chí Minh, 2011h, tr.496) Ngoài ra, nhằm khang định về

mối quan hệ, sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Hồ Chí Minh còn mượn

những hình ảnh rất quen thuộc, đời thường trong cuộc sống dé làm ví dụ minh

hoạ Cụ thể, Người cho rằng: “Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn) Thực

hành cũng như cái đích để bắn Có tên mà không băn, hoặc bắn lung tung,cũng như không có tên” (Hồ Chí Minh, 201 le, tr.275)

Như vậy, trong tư duy Hồ Chí Minh, sự gắn bó giữa lý luận và thực tiễn

mang tính biện chứng, trong đó thực tiễn phải có lý luận soi đường, hướng dẫn, còn lý luận phải dựa trên cơ sở thực tiễn, phản ánh thực tiễn và phải luôn

liên hệ với thực tiễn Lý luận chỉ có ý nghĩa khi nó được vận dụng vào thực

tiễn, phục vụ thực tiễn trong vai trò dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn đi tới kết quả

Đó là sự tác động tương hỗ giữa lý luận và thực tiễn trong sự phát triển.Không có lý luận sẽ dễ rơi vào chủ nghĩa kinh nghiệm, thiếu thực tiễn sẽ dé savào chủ nghĩa giáo điều

Ngoài việc diễn giải một cách sâu sắc về mối quan hệ biện chứng giữa lý

luận và thực tiễn, Hồ Chí Minh còn chỉ rõ để có thé thực hành trong thực tế

nguyên tắc này thì cần phải làm gì, làm như thé nào Theo Bác, dé thực hiện

nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn cần phải khắc phục bệnh coi khinh lý luận và tránh bệnh lý luận suông, giáo điều Người cho răng việc xem

thường lý luận, coi khinh lý luận nhất định sẽ dẫn tới bệnh kinh nghiệm, tuyệtđối hoá kinh nghiệm Người chỉ rõ: “Có kinh nghiệm mà không có lý luậncũng như một mắt sáng một mắt mờ” (Hồ Chí Minh, 201 le, tr.274)

16

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã rút ra bài học kinh nghiệm bổ ích:

“Xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hoạt động theo quy luật khách quan” Đây

là một phương hướng co ban dé khắc phục và ngăn ngừa bệnh giáo điều cóhiệu quả Con đường khắc phục bệnh giáo điều là phải thường xuyên đối chiếu

lý luận với cuộc sống, khắc phục sự lạc hậu của lý luận, thu hẹp khoảng cách

giữa lý luận và thực tiễn Phải coi trọng tổng kết thực tiễn, qua tổng kết thựctiễn mà sửa đổi, phát triển lý luận đã có, bổ sung, hoàn chỉnh, hình thành lýluận mới để chỉ đạo thực tiễn Xây dựng từng bước nền dân chủ xã hội chủnghĩa Đây là một nhân tố cơ bản để khắc phục, ngăn ngừa bệnh giáo điều,

nhằm tránh sự can thiệp một cách duy ý chí vào các quá trình kinh tế, văn hoá

Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn là một trong những nguyêntắc cơ bản, tổng quát và được Chủ tịch Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo vàothực tiễn Phương châm “Nói di đôi với làm” đã trở thành hành động bat diệttrong thời đại Hồ Chí Minh và nó luôn có giá trị lý luận sâu sắc, trường tồn và

vĩnh cửu Có thé khang định rằng, nội dung “Học đi đôi với hành, lý luận gắn

với thực tiễn” là một trong những biện pháp cơ bản nhất, thực tiễn nhất nhằmngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm, bệnh giáo điều, chỉ học lý luậnsuông Người nói răng: “Lý luận cốt đề áp dụng vào công việc thực tế Lý luận

mà không áp dụng vào công việc thực tế là lý luận suông Dù xem được hàngngàn, hàng vạn quyên lý luận, nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào

một cái hòm đựng sách”.

Vị trí, vai trò của giáo dục đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khăng định làquốc sách hàng đầu Nó được thé hiện xuyên suốt và nhất quán trong tất cảquan điểm, tư tưởng của Người ké từ những ngày đầu đất nước mới giành

được độc lập cho đến lúc Người đã đi xa Bác đã dé lại cho nền giáo dục Việt

Nam di sản vô cùng to lớn và quý giá, trong đó có quan điểm về xây dựng nền

17

giáo dục mang tính dân tộc, tiên tiến, hiện đại, phát huy cao nhất mọi năng

lực, phâm chất vốn có của con người Việt Nam Quan điểm cũng như chỉ dẫn

của Người về giáo dục vẫn còn nguyên giá trị và trở thành định hướng quantrọng đối với công cuộc đôi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo ở nước

ta hiện nay.

Kế thừa truyền thống dân tộc và quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin

về sự thống nhất biện chứng giữa lý thuyết với thực hành, lý luận với thực tiễntrong sự nghiệp xây dựng nền giáo dục mới của dân tộc Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn coi trọng sự thống nhất giữa học với hành, học đi đôi với hành.Mục đích của học là đề hành, để phát triển và chung sống cộng đồng.\

Theo Người, chỉ khi thực hiện được học đi đôi với hành, thì người học

mới rèn luyện được cả tri thức lẫn kỹ năng thực hành; mới gan liền tri thức vớithực tiễn với lao động sản xuất Từ đó góp phần phát triển đất nước phục vụlợi ích của nhân dân Đặc biệt trong sự nghiệp giáo dục, Chủ tịch Hồ ChíMinh rất coi trọng vai trò của đội ngũ nhà giáo Quan điểm của Người về vaitrò của nhà giáo là sự tiếp tục và phát huy truyền thống hiếu học, “tôn sư trọngđạo” của dân tộc Việt Nam, đồng thời tiếp thu những giá trị tốt đẹp về nghề

dạy học của nhân loại.

Như vậy, với Chủ tịch Hồ Chí Minh giáo dục luôn luôn có vị trí là quốcsách hàng đầu trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới tiến bộ hơn, văn minhhơn Sứ mệnh của nền giáo dục là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồidưỡng nhân tài, tạo động lực cho sự phát triển, đưa nước nhà tiến tới dân giàu,nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đó là sứ mệnh vừa có ý nghĩatrọng đại, vừa mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc

Phương pháp Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và củadân tộc ta Giá tri ay được khai thác có hiệu quả tới mức độ nào còn tùy thuộc

vào ý thức, trình độ, năng lực vận dụng của mỗi người chúng ta Nghiên cứu

học tập và làm theo phương pháp Hồ Chí Minh là công việc rất quan trọng và

cần thiết Vào thời điểm hiện nay lại càng quan trọng và cần thiết hơn nữa

2.4.2 Giá trị thực tiễn

Phương pháp của Hồ Chí Minh mang giá trị thực tiễn sâu sắc là viênngọc quý cho nền giáo dục của nước nhà Một trong những cống hiến to lớncủa Người cho nền giáo dục là đặt nền móng về phương pháp giáo dục cho thế

hệ tương lai Đó là: “Học phải đi đôi với hành” Phương pháp của Hồ ChíMinh đã trở thành cơ sở tư tưởng và lý luận cho đường lối, chính sách giáodục đã và đang tiễn hành ở nước ta, nền khoa học giáo dục Việt Nam việc xây

18

dựng và phát triển giáo duc Việt Nam mới và chiến lược xây dựng con người

mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

“Học phải đi đôi với hành, lý luận phải liên hệ với thực tế” Đó là lời

dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh được viết trong Thư gửi các cán bộ giáo dục,

học sinh, sinh viên các trường và các lớp bé túc văn hóa, ngày 31/8/1960; Báo

Nhân dân đăng trên số 2360, ngày 04/9/1960 trước thềm ngày khai giảng năm

học mới.

Kết hợp lí luận với thực tế là một nguyên tắc rất quan trọng Tại buổi nói

chuyện trong lớp nghiên cứu chính trị khoá I của Trường Đại học Nhân dân

Việt Nam (1956), Bác Hồ đã nhắn mạnh: “Học hỏi là một việc phải tiếp tụcsuốt đời Suốt đời phải gan liền lý luận với công tác thực tế Không ai có thé tựcho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi Thế giới ngày ngày đổi mới, nhân dân tangày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành dé tiến bộ kịpnhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011h, tr.215) Trong diễn văn khai mạc lớp học líluận khoá I của trường Nguyễn Ái Quốc (7/9/1957), Bác lại vạch rõ nội dungcủa nguyên tắc này Đó là:

Khi vận dụng thì bổ sung làm phong phú thêm lý luận bằng những kếtluận mới rút ra từ trong thực tiễn cách mạng của nước ta Gắn liền lí luận với

thực tiễn, với đúng ý nghĩa như trên đòi hỏi học phải đi đôi với hành, Bác dạy

chúng ta “Học để mà hành Học mà không hành thì vô ích Hành mà khônghọc, thi không trôi chảy” (Hồ Chí Minh, 201 1f, tr.361) Chủ tịch Hồ Chí Minhrất coi trọng phương pháp giáo dục Người nhắn mạnh, muốn học tập có kếtquả tốt thì phải có phương pháp giáo dục đúng đắn Ngay từ những ngày còndạy học ở trường Dục Thanh, thầy giáo Nguyễn Tất Thành đã áp dụng phươngpháp giáo dục “Học phải suy nghĩ, học phải liên hệ với thực tế, phải có thínghiệm và thực hành Học với hành phải kết hợp với nhau” (Hồ Chí Minh,

2011k, tr 333).

“Hành nan, ngôn di” là một tổng kết sâu sắc của người xưa về cái khó

giữa học và hành Đối với việc học tập, một trong những phương pháp quantrọng mà Hồ Chí Minh yêu cầu là “học đi đôi với hành”, vì như Người nói:

“Không vào hang không bắt được cọp Không thực hành thì nhất định khôngthé hiểu biết? (Hồ Chí Minh, 2011h, tr.125, 590, 377) Nói chuyện với họcviên Trường Thanh niên lao động xã hội chủ nghĩa Hòa Bình, Người kể:

“Trước đây lúc tuổi thanh niên, Bác hoạt động ở Pháp cũng vừa lao động vừa

học tập nhưng lúc đó lao động là lao động nô lệ cho dé quốc Bác phải làm thé

dé tự kiếm sống, nhưng vẫn dành thời giờ dé học tập, ngày lao động, đêm học

19

tập, chứ Bác không được đến trường học đâu” Vì vậy, Bác khuyên mọi người

học tập tốt, lao động tốt đề trở thành người lao động xã hội chủ nghĩa

Quan điểm của Hồ Chí Minh là: Học dé sửa chữa tư tưởng, học để tu

dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin tưởng, học để hành Nói về tầm quan

trọng của việc học đi đôi với hành, Người nói: Một người học xong đại học, có

thể gọi là trí thức Song y không biết cày ruộng, không biết làm công, không

biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác Nói tóm lại: công việc thực tế,

y không biết gì cả Thế là y chỉ có trí thức một nửa Y muốn thành một ngườitrí thức hoàn toàn, thì phải đem cái trí thức đó áp dụng vào thực tế Bác còngiải thích: “Do thực hành mà sinh ra hiểu biết Lại do thực hành mà chứngthực và phát triển sự thật Từ hiểu biết bằng cảm giác tiến lên hiểu biết băng lýtrí Lại từ hiểu biết bằng lý trí tiến lên thực hành lãnh đạo cách mạng, cải tạothế giới Thực hành, hiểu biết, lại thực hành, lại hiểu biết nữa Cứ đi vòng nhưthế mãi, không bao giờ ngừng” (Hồ Chí Minh, 201 1g, tr.120)

Điều đó đòi hỏi phải gan học với hành, hoc dé van dụng sáng tao vàotrong thực tế công tác, trong cuộc sống, học dé ứng xử với bản thân với mọingười với thực tế cuộc sống dé công hiến cho sự nghiệp xây dựng đất nước Vìthế, Người luôn nhắc nhở mọi người rằng làm nghé gì cũng phải học và phảiham học, học trong công việc hằng ngày, trong việc lớn cũng như việc nhỏ,

việc cao cũng như việc thấp

Theo Người học cốt dé làm, học mà không làm, học may cũng không tácdụng, học mấy cũng vô ích Học cốt để áp dụng vào công việc thực tế, lýthuyết mà không áp dụng vào thực tế là lý thuyết suông Chỉ học thuộc lòng lýthuyết để đem lòe thiên hạ thì lý thuyết ấy cũng vô ích Theo Hồ Chí Minh,

“vừa học, vừa làm”, “học tập tốt, lao động tốt”, “học dé áp dụng trong thực tế”

là khẩu hiệu thực hiện phương pháp “học đi đôi với hành” Rõ ràng là từ lờinói đến việc làm cho thấy, Người là một tam gương “Học không biết chán”,

“Học, học nữa, học mãi”, “Học không bao giờ cùng”, một tắm gương học suốt

doi.

Thực hiện phương pháp hoc di đôi với hành đòi hỏi nhà trường phải có

thống nhất nhận thức răng phương châm này gắn liền với việc sự nghiệp giáo

dục lý luận có đạt mục đích hay không Bởi vậy với mỗi khoá học, lớp học,

nhà trường phải có kế hoạch gắn nội dung học tập với tham quan thực tế, nghe

báo cáo thực tién va khai thác kinh nghiệm của các địa phương thông qua ngay người học Phải kiên quyết chống bệnh hình thức như Bác đã chỉ ra, đi

thực tế theo lối “cưỡi ngựa xem hoa”

20

Theo Hồ Chí Minh thực hiện nguyên tắc: nói đi đôi với làm, học đểhành; nghĩa là, chống hai khuynh hướng sai lầm đó là bệnh giáo điều và bệnhkinh nghiệm Bệnh giáo điều nghĩa là nghiên cứu học tập theo kiểu tầm

chương trích cú mà không chú ý đến những đòi hỏi của thực tiễn Bệnh kinh

nghiệm nghĩa là chỉ nhấn mạnh một chiều vai trò của kinh nghiệm, của thựctiễn mà không thấy được vai trò của lý luận, coi thường lý luận, không nghiên

cứu học tập lý luận một cách cơ bản Học lý luận không phải chỉ để nghiên cứu, nam van dé mà van dé là phải biết kế hoạch thực hiện và thực hiện tốt

trong thực tế.

Hơn hết, nhà trường, người dạy, người học phải thống nhất nhận thứcrằng, đi thực tế là đi nghiên cứu, tổng kết thực tiễn Bởi vậy, gắn liền với nộidung học nhà trường lớp học phải hình thành đề tài đi thực tế Đề tài phải xácđịnh rõ mục tiêu, nội dung, xác định trọng tâm, trọng điểm, kế hoạch hợp đồngvới địa phương Thực hiện đề tài phải nhằm trước hết là gắn lý luận với thực tếnâng cao chất lượng giảng dạy đồng thời có thể góp phần cùng địa phươngtổng kết, đề xuất phương án giải quyết các vấn đề đang mắc phải của địaphương Trong kế hoạch nghiên cứu thực tiễn cần mạnh dạn tới những nơiđược coi là có nhiều vấn đề đòi hỏi lý luận lý giải Có kế hoạch đi thực tế và

thực hiện tốt kế hoạch còn phải bao gồm cả tổng kết rút kinh nghiệm dé các

khoá, các lớp sau gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành đạt kết quả tốt

hơn Kế thừa và phát triển quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục.

Nghị quyết Đại hội XIII Đảng tiếp tục xác định: “Giáo dục và đào tạo có sứ

mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp

phan quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nén văn hóa và con người ViệtNam Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ

là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư cho pháttriển” Vì vậy, dé phat triển giáo dục và đào tạo lên một tầm cao mới, cần vậndụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục một cách toàn diện dé xây dựng mộtnền giáo dục Việt Nam tiến bộ và ưu việt hơn

Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, đồng

thời là nhà giáo dục lớn của dân tộc Người đã để lại cho chúng ta nhiều quanđiểm phương pháp giáo dục có giá trị, trong đó phương pháp học phải đi đôi

với hành, lý luận phải liên hệ với thực tiễn là cơ sở khoa học, phương pháp

luận biện chứng, là quy luật của sự phát triển toàn diện nhân cách con người,phát triển nền giáo dục Việt Nam hiện đại, có ý nghĩa sâu sắc trong định

hướng lý luận cũng như chỉ đạo thực tiễn giáo dục, đào tạo ở các nhà trường

trong hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay

21

Hiện nay, chúng ta tiếp tục đây mạnh thực hiện Cuộc vận động “Học tập

và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Điều quan trọng là

xây dựng, phát động phong trào chuyền từ học tập sang làm theo tắm gương

đạo đức của Người, đặc biệt cần sự gương mẫu từ đảng viên, cán bộ lãnh đạo

quản lý, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị để mọi người noi theo Chúng tatin tưởng rằng, quan điểm “Học đi đôi với hành” của Người mãi mãi là ngọnđuốc soi đường cho nền giáo dục nước nhà, cho quá trình đào tạo đội ngũ cán

bộ “vừa hồng, vừa chuyên” cho đất nước, góp phần thực hiện thắng lợi sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

22

CHƯƠNG 3

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp là toàn bộ những cách thức với tính chất là một hệ thốngcác nguyên tắc xuất phát từ các quy luật tồn tại và vận động của đối tượng

khách thé đã được nhận thức, dé định hướng và điều chỉnh hoạt động nhận

thức cũng như hoạt động thực tiễn của con người, nhằm tác động vào đốitượng, khách thé dé thực hiện mục đích đã định

Khóa luận được thực hiện dựa trên cơ sở vận dụng phương pháp chung

của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp vớimột số phương pháp cụ thé như phương pháp phân tích và tổng hợp, phươngpháp logic kết hợp lịch sử và phương pháp điều tra xã hội học để trình bàynhững vấn đề trong khóa luận

3.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỤ THE

Dưới đây là các phương pháp nghiên cứu vấn đề vận dụng phương pháp

Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn trong học tập

của sinh viên Khoa Luật và Khoa học chính tri.

3.2.1 Phương pháp logic kết hợp với lịch sử

Phương pháp logic nghiên cứu tổng quát các sự kiện, hiện tượng lịch sử,loại bỏ các yếu tổ ngẫu nhiên, không cơ bản để làm bộc lộ bản chat, tính tấtyếu và quy luật vận động và phát triển khách quan của sự kiện, hiện tượng lịch

sử đang “an mình” trong các yếu tố tất nhiên lẫn ngẫu nhiên phức tap ấy.Muôn van sự vật và hiện tượng đều có mối liên hệ ban chat, vì thế giữa chúng

có logic tất yếu Phương pháp lịch sử nghiên cứu sự vật và hiện tượng theo

trình tự thời gian, quá trình diễn biến đi từ phát sinh, phát triển đến hệ qua của

nó.

Trong nghiên cứu phương pháp Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành, lý

luận gắn với thực tiễn phương pháp nay được sử dụng dé tìm hiểu các yếu tổảnh hưởng đến phương pháp học tập của Hồ Chí Minh trong sinh viên khoaLuật và Khoa học chính trị ở trường Trường Đại học An Giang; kết hợp vớicác kết quả thu được từ nghiên cứu xã hội học đề đưa ra giải pháp phù hợp với

vấn đề hiện tại.

3.2.2 Phương pháp phân tích - tống hợp

Phương pháp phân tích - tổng hợp sẽ thực hiện phân tích thành từng bộ

phận các tài liệu, tìm hiểu sâu sắc về đối tượng Sau đó, tổng hợp những trang

23