Luận văn thạc sĩ Giáo dục mầm non: Xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Tuy nhiên, việc xây dựng và tô chức trò chơi âmnhạc nhằm phát trién chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi chưa được quan tâm trién khai thực hiện ở các trường mam non.. Nếu việc xâ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HO CHÍ MINH

Trần Thị Diễm Huyền

XÂY DỰNG TRÒ CHƠI ÂM NHẠC NHẰM PHÁT TRIEN CHÚ Ý CÓ CHỦ ĐỊNH

CHO TRE MAU GIÁO 5-6 TUỔI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh — 2023

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HO CHÍ MINH

Trần Thị Diễm Huyền

XÂY DỰNG TRÒ CHƠI ÂM NHẠC NHẢM

PHÁT TRIEN CHÚ Ý CÓ CHỦ ĐỊNH

CHO TRE MAU GIÁO 5-6 TUOI

Chuyên ngành: Giáo duc học (Giáo duc mầm non)

Mã số: 8140101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DÁN KHOA HỌC:

PGS.TS LÊ THỊ MINH HÀ

Thành phố Hồ Chí Minh — 2023

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết

quả nêu trong luận van là hoàn toan trung thực và chưa từng công bố trong các côngtrình khác.

Học viên

Trần Thị Diễm Huyền

LỜI CẢM ƠN

Đề hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được sựhướng dẫn giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý Thây/Cô trường Đại học Sư phạmThành phố Hỗ Chí Minh

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn quý Thây/Cô Trường Dai Học Sư phạm Thành pho Hỗ Chí Minh; Đặc biệt là những Thây/Cô khoa Giáo dục Mam non va

những Thày/Cô đã tan tình giảng day cho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường

Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS.Lê Thị Minh Hà, người Cô kính mến

đã hết lòng quan tâm, giúp đỡ tận tình, hướng dẫn nghiên cứu tạo điều kiện giúp tôihoan thành luận van.

Tôi xin cảm ơn quý Thây/Cô phòng Sau Đại học đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi

trong quá trình học vả thực hiện luận văn nảy.

Đồng thời tôi cũng xin cảm ơn:

- Cần bộ quan lý, Giáo viên mam non trường Mam non công lập Sao Mai,

Huyện Châu Đức, Tinh Ba Rịa-Vũng Tau.

- Cần bộ quản lý, Giáo viên mam non trường Mam non công lập Ánh Dương,

Huyện Châu Đức, Tinh Bà Rịa-Vũng Tàu.

- Cán bộ quản lý, Giáo viên mầm non trường Mam non công lập Sen Hong, Huyện Châu Đức, Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luậnvăn này.

Xin chân thành cảm ơn các Thây/Cô đã cho tôi những đóng góp quý báu đẻ

hoàn chỉnh luận văn này.

Học viên

Trần Thị Diễm Huyền

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN XÂY DUNG TRÒ CHƠI ÂM NHẠC

NHAM PHÁT TRIÊN CHÚ Ý CÓ CHỦ ĐỊNH CHO TRE MAU GIÁO

1.1 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề

tải - - :552c5cccssec-1.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới về xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm

phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam về xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm

phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

1.2 Cơ sở lý luận về chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

J:2':1 KHáiniệmchữŠ:::.s: s:::::-:::::ccceciceciceniiitiitigi21012212212525355311231343515238285855

1.2.2 Khái niệm chú ý có chú định: c2 he

1.2.3 Đặc điểm chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

1.3 Cơ sở lý luận vẻ trò chơi âm nhạc nhăm phát triển chú ý có chủ định cho

iiimiinipgilgi5-6ï1IfDi-:s:s:::2cc s22 21622201605 5202126222522299222992312221392312209223122209058E21.3:1, Một số khái tiệm OOF bÃÌoseosoosnooanninansnssniiindinniinneiniaiiatniagie1.3.2 Phân loại trò chơi âm nhạc trong trường mầm non

1.3.3 Cầu trúc trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ

Hinil(P10015201NI0)l: s62 22516210215312201120121012113533023311217142192113021122103211821562081A1.4 Xây dựng và tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định

cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuÔi co St t2 1 TH 011021211 g1 1002 dc

1:4.0.,IKBái ñiệm KAY 'đỨNG cccc ccecc20 0n 50016 1001311131032811030194018 58856 855e

1.4.2 Khái niệm xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ

„28 28

định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi - -<©cseccsseccsscccssee 28

1.4.3 Quy trình xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ

định cho trẻ triều g]áo 5= 6 CUS bissiisssisssssssisscsscsssvesssssisessscsisossseassssssissinoas 29

1.4.4 Quy trình tô chức trò choi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chủ

định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi ó0 20 St 2 2t 2112211 2112 xe 30

1.4.5 Phương pháp tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chủ

định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi -2-02 222222222222 crrcsrrrsrrrree 3]

1.4.6 Phương tiện tô chức trò choi âm nhac nhằm phat triển chú ý có chủ

định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi 5-552Scsecseerseresc- 32

1.4.7 Hình thức tô chức trò chơi âm nhạc nhăm phát triển chú ý có chủ

định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi 2-22-22 ©2z2 2z Sxzz xe vecxercee 33

1.5 Ý nghĩa của trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ

SHAMANS TÔI; css:sss::56222002:4355:166205521120821925116841182135212351143231221852312223163E1 34

Tiểu kết chương l -s 222 22-2229221922222222222222121112111 1112117111111 11 11c csrrrrei 37

Chương 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VA TO CHỨC TRÒ CHƠI ÂM

NHẠC NHÂM PHÁT TRIEN CHÚ Ý CÓ CHỦ ĐỊNH CHO TRE MAU

GIÁO 5- 6 TUÔI Ở MOT SO TRUONG MAM NON HUYỆN CHAU

ĐỨC, TINH BÀ RIA VUNG TÀU 22 222222221521112 111112111 11 1 1c xe 39

2.1 Vài nét về khách thé nghiên cứu -2-2222 2222223223122112112211272172122ezxe, 39

2.1.1 Mục đích khảo sát thực trạng HH, 40 2.1.2 Nội dung khảo sát thực trạng - -. - Sex 402.1.3 Đối tượng và thời gian khảo sát thực trạng -ecscccc 40

2.2; Phuong pháp khao:shtith ye ttang: -sisciccccsscscscssscsssccsssassscassassssassessscssssasseaszsessess: 4]

2.2.1, |PRUONS Pap QUAN SA siiiciiiiisiiciimaneniinianimunimennannnemen 4l

2.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi 2-22 ©2222zc2zzcczzcvzzcce 422.3 Tiêu chí và thang đánh giá biểu hiện và mức độ chú ý có chủ định trong trò

chơi âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi -2 2- se ccsecvzee 43

2.4 Kết qua khảo sát thực trạng -22-22-22 S St 2222102221112 1111217212 cu 44

2.4.1 Nhận thức của giáo viên mam non trong việc xây dựng trò chơi âm

nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi 44

2.4.2 Kết quả quan sát giáo viên mầm non tô chức trỏ chơi âm nhạc nhằm

phát trién chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi 53

2.4.3 Những khó khăn giáo viên mam non thường gặp khi xây dựng va tô

chức trò chơi âm nhạc giúp phát triên chú ý có chủ định của trẻ mẫu

2.4.4 Kết quả thực trang biéu hiện chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo

5-6 tuôi trong trò chơi âm nhạc -52-5 + 22S2 222222 117x22zcEzcvrrsrrrres 58Tiến MG eR TRTNS 2060 6602020662001162 2012 1002209200062201200120012003108115002020122112000221330112301507 62

Chương 3 XÂY DUNG VÀ THU NGHIEM 05 TRÒ CHƠI ÂM NHẠC

NHAM PHAT TRIEN CHÚ Ý CO CHỦ ĐỊNH CHO TRE MAU GIÁO

5- 6 TUO] Ở TRUONG MAM NON ANH DUONG, TINH BA RỊA

3.1 Xây dựng 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chủ định cho trẻ

mẫu giáo Š- 6 tuÔI -¿-2+-2+ 22222222222111 11221122111 211121127 1711-11 rrre 633.1.1 Cơ sở xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chủ định

cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi -22-2222 222222E112 11211 11 11 se ccee 63

3.1.2 Nguyên tắc xây đựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có

chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi -2-22 ©czcczzcczzcczzcee 663.1.3 Xây dựng và thir nghiệm 05 trỏ chơi âm nhạc nhăm phát triển chú ý

có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi 2 ©2¿ seecvzece 70

3.2 Tổ chức thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc Trường mam non công lập Anh

Dương Thị tran Ngãi Giao Huyện Châu Đức, Tinh Bà Rịa-Vũng Tàu 86

3.2.1); Mure tie ith ng hit sisccscccciccsscascsccssasscssseasssssisasssasessassassssssvoasseastsceseass 86

3.2.2 Dac điểm địa ban thử PUTER is sccsscscssccscesavesssccssscassessesssscssieevenseiseraessssess 87

3:2.3 |Phirong pháp thử nehiGM -.5::.::csesessssassscosseasseasscaesssasssassesszcazsoassesseesss 883.2.4 Kết quả thử nghiém oo cccccsssesssessesseesssesseesseesseesseesseessesssessveneneneeenees 90

Ti6niEC0HINTTE D2 16s6sx 0662251522 1016560102110021220059002221112210530534005210163139038003121i033138203311:8010 99KET LUẬN — KHUYEN NGHỊ 2 22222 222221221222122212221222222 22c 101

TAEETU THAM KHẨU sscsttcereccrnecrncreeneaminnanaemmannamanaeain 103TON Oe 12.11 2E se PLI

DANH MUC CAC BANG

Khái quát vẻ giáo viên mam non lớp mẫu giáo 5-6 tuôi tại các cơ

SO 40 i00 <0

Phân bỏ cơ cau mẫu phiếu hỏi giáo viên mam non day trẻ mẫu giáo

5-6 tuôi (Giáo viên mâm non = cớ Mức độ nhận thức của giáo viên mầm non về việc tô chức trò chơi

âm nhạc nhăm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6

Mức độ tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5 — 6 tuôi của giáo viên MAM non -

Mức độ đồng ý tô chức nguyên tắc lựa chọn trò chơi âm nhạc nhằm

phát triển chú ý có chủ định của trẻ 5-6 tuổi của giáo viên mam non

Thong kê ý kiến của giáo viên mam non vẻ biéu hiện chú ý có chủ

định của trẻ 5-6 tuôi trong trò chơi âm nhạc - -c<<c<<<<

Thực trạng giáo viên mam non lựa chọn tổ chức trò chơi âm nhạc

nhằm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5- 6 tudi

Kết quả quan sát giáo viên mam non tổ chức trỏ chơi âm nhạc nhằm

phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi Khó khăn mà giáo viên mầm non thường gặp khi tô chức trò chơi

âm nhạc nhăm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5 — 6

tHHI((NIREOUS 60022226 0022212222000610ie eo stit02110222202622-c2203522330221/

Mức độ chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc của trẻ mẫu giáo5-6 tabi lớp đối chứng (Na10) coi

Mức độ chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc của trẻ mẫu giáo

5-6 mỗi lớp thử nghiệm (N=ÍU) oooooeiesiesieeeeineie

Kết quả thử nghiệm tính cần thiết của giáo viên mầm non khi tổ chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ

z z A.

mẪUigifG(S5BiRIDI'::::::::z:::-zi::2i2122121112120124160330330160825535558559308235183305205g553g832

Bảng 3.2.

Bảng 3.3.

Bảng 3.4.

Kết quả quan sát giáo viên mầm non tô chức trỏ chơi âm nhạc nhằm

phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi sau thử

ñpHiệm CINE O) :ioioioianiiiiaitiititiiiiiiiiiiii1i1311131143111411855333118813ãã1385788558 9]

Mức độ biéu hiện chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc của trẻ

mẫu giáo 5-6 tuôi của lớp đối chứng 55- 55c sccvscvvzcrrvce 93 Mức độ biêu hiện chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc của trẻ

mẫu giáo 5-6 tuôi của lớp thử nghiệm 2-22-©22cc2zcczzcczzze, 94

So sánh sánh mức độ chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc

của trẻ giữa lớp đối chứng và lớp thứ nghiệm trước thử nghiệm 60

So sánh kết quả mức độ chú ý có chủ định trong tro chơi âm nhac của trẻ mẫu giáo 5-6 tudi ở lớp đôi chứng trước và sau thử nghiệm

So sánh mức độ chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc của trẻ

mẫu giáo 5-6 tuôi của lớp thir nghiệm trước và sau thử nghiệm 96

So sánh mức độ chú ý có chủ định trong trò chơi âm nhạc của trẻ

mẫu giáo 5-6 tuôi của giữa lớp thử nghiệm và lớp đối chứng sau(HỮHERIÔTMH::::::;:::::6::i:22i:2i22221220123512111123112313533173136354335185358383536338535523536535 97

MO DAU

1 Lý do chon đề tài

Chú ý đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong cuộc sông của con người Nó là

điều kiện cần thiết dé thực hiện các hoạt động có ý thức Vì thế, vẫn dé về chú ý đãthu hút sự quan tâm và nghiên cứu của các nhà tâm lý học trên khắp thế giới Theo ý

kiến của nhà Tâm lý học Mỹ William: “Chinh nhờ sự chú ý đã giúp cho chúng ta có

khả năng nhận thức được thé giới xung quanh" ( William James, 1890)

Chú ý có chủ định đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển toàn diện

của trẻ, Nâng cao khả năng chú ý có chủ định giúp trẻ tập trung vào nhiệm vụ, kiểm

soát cám xúc và tự điều chỉnh hành vi.

Theo nhóm nghiên cứu của nhà tâm lý học nhận thức Laura Ferreri, có một môi

liên hệ quan trọng giữa âm nhạc vả chú ý có chủ định: "Việc nghe nhạc mả bạn yêu

thích có thê kích thích sự sản sinh tự nhiên của dopamine trong não, đồng thời tăng cảm xúc và chức năng nhận thức của hệ thần kinh" (Campbell, P.S., 1991), Dopamine

là một chat dan truyền thần kinh hay còn được gọi là chất xúc tác hạnh phúc, có khả

năng cải thiện tâm trạng và giúp duy trì sự tập trung.

Trong Chương trình giáo đục mâm non, hoạt động giáo đục âm nhạc đóng vai trò

quan trọng đối với sự phát triển thê chất, nhận thức, tình cảm kỹ năng xã hội, ngôn

ngữ va thắm mỹ cho trẻ mam non Hoạt động giáo đục âm nhạc cho trẻ mam non

được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau trong đó trò chơi âm nhạc Trò choi âm nhạc không chi hap dẫn và thú vị, mà còn kích thích sự tham gia và tương tác của trẻ Khi trẻ tham gia vào trò chơi âm nhạc, trẻ được tiếp xúc với âm nhạc và

đồng thời phải tập trung đề tham gia vào các hoạt động như nghe hát, học hát, vận

động theo nhạc va sử dụng nhạc cụ Quá trình này giúp trẻ rên luyện và phát trién chú

ý có chủ định.

Độ tuôi 5-6 tuổi được coi là giai đoạn phù hợp đẻ phát triển khả năng chú ý có

chủ định cho trẻ nhằm chuân bị cho trẻ vào học lớp Một Trẻ ở độ tuôi này đã có khả

năng tập trung lâu hơn và tự điều chỉnh chú ý một cách tốt hơn Việc phát triển khả

năng chú ý chủ định là một quá trình dài và doi hỏi sự tích cực của trẻ dưới sự hướng

dẫn của giáo viên Khả năng chú ý chủ định giúp thay đôi cách hoạt động và quá trình

nhận thức của trẻ góp phan đưa ra một nén tảng vững chắc cho sự học tập va phát

triển trong tương lai Tuy nhiên, các nghiên cứu ve trò chơi âm nhạc và chú ý có chủ

định ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi vẫn còn khá hạn chế và chưa được quan tâm

Nhận ra tầm quan trọng của việc xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú

ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi, chúng tôi đã chọn nghiên cứu đề tài : “Xâydựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6

tuổi”.

2 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng và thử nghiệm một số trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ

định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi tại trường mam non Anh Dương, Huyện Châu Đức,Tinh Ba Rịa - Vũng Tàu.

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

- Quá trình xây đựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định chotrẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Xây dựng và thừ nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ địnhcho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi tại trường mầm non Ảnh Dương, Huyện Châu Đức, Tỉnh

Ba Rịa —- Vũng Tàu.

4 Giả thuyết khoa học

Nhiều công trình nghiên cứu về việc xây dựng và tô chức trò chơi âm nhạc chotrẻ mầm non đang được quan tâm Tuy nhiên, việc xây dựng và tô chức trò chơi âmnhạc nhằm phát trién chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi chưa được quan

tâm trién khai thực hiện ở các trường mam non Nếu việc xây dựng và tô chức trò

chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi được nghiêncứu một cách có hệ thống sẽ giúp cho giáo viên mam non ứng đụng vào tô chức hoạt

động này hiệu quả hơn, tạo điều kiện cho trẻ tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm,

mang lại sự hứng thú, đặc biệt là phát triển chú ý có chủ định cho trẻ và chuẩn bị cho

trẻ vào học lớp Một.

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hoá cơ sở lý luận xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triểnchú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

5.2 Khảo sát thực trạng xây dựng và tổ chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triểnchú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở một số trường mầm non trên địa bànTinh Bà Rịa — Vũng Tau Khảo sát thực trạng biéu hiện chú ý có chủ định cho trẻ 5

- 6 tuôi trong trò chơi âm nhạc

5.3 Xây dựng và thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú y có chúđịnh cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi tại trường mầm non Ánh Dương, Huyện Châu Đức,

Tinh Bà Rịa — Vũng Tau.

6 Giới hạn nghiên cứu

6.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung làm rõ lý luận xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú

ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

Nghiên cứu chỉ xây dựng va thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mam non Ánh Dương, Huyện

Châu Đức, Tinh Ba Rịa — Vũng Tau.

6.2 Giới hạn địa bàn khảo sát

Địa bản khảo sát thực trạng: Trưởng mam non Ánh Dương, Sao Mai, Sen Hồng, Huyện Châu Đức, Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

Địa bàn khảo sát thử nghiệm: Trường mam non Ánh Dương, Huyện Châu Đức,

Tinh Bà Rịa-Vũng Tau

6.3 Giới hạn khách thể nghiên cứu:

Khách thé khảo sát thực trạng băng bảng hỏi: 30 mẫu khao sát đành cho giáo

viên mam non

Khách thé thử nghiệm tại 02 lớp Lá (5-6 tudi) ở Trường mam non Anh Dương,Huyện Châu Đức, Tỉnh Ba Rịa-Vũng Tau

+ Nhóm trẻ thực nghiệm: 10 trẻ+ Nhóm trẻ đối chứng: 10 trẻ

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tông hợp hệ thống hóa và khái quát hóa các tải liệu liên quan giúpxây dựng cơ sở lý luận vững chắc dé nghiên cứu thực tiễn

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát Mục đích quan sát:

- Ghi nhận, thu thập đánh giá thực trạng kỹ năng tô chức trỏ chơi âm nhạcnhằm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tudi của giáo viên mam non

- Quan sát, đánh giá quá trình va kết qua thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhăm

phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

Nội dung quan sát:

- Dự giờ, ghi chép thực trạng kỹ năng tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triển

chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tudi của giáo viên mâm non (trường mam

non Ánh Dương, trường mam non Sao Mai, trường mam non Sen Hồng) tại Tinh BàRia-Ving Tau

- Đánh giá biểu hiện và mức độ phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo

5 - 6 tuổi trong trò chơi âm nhạc của 10 trẻ nhóm đối chứng và 10 trẻ nhóm thực

nghiệm của lớp Lá 1 ở trường mam non Anh Dương trước va sau thử nghiệm theo

tiêu chí đánh giá biêu hiện và mức độ phát triển cha ý có chú định cho trẻ mẫu giáo

5 — 6 tuôi trong trò chơi âm nhạc.

Cách thực hiện:

- Lập phiêu và dự giờ quan sát giáo viên tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát

triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tudi, cùng với các phương tiện như máy

chụp hình, điện thoại, ghi chép, dé phân tích thực trạng tô chức trò chơi âm nhạc

nhằm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

7.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏiMục đích điều tra: Tổ chức phương pháp điều tra bằng bảng hỏi nhằm xác

định nhận thức của giáo viên mầm non trong việc tô chức trỏ chơi âm nhạc nhằm phát

triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

Nội dung điều tra:

Bang hỏi tập trung vào các nội dung sau:

- Thực trạng nhận thức của giáo viên mam non về việc tô chức trỏ chơi âm nhạc

nhằm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

- Trỏ chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

- Những khó khăn gặp phải khi giáo viên mam non xây dung va tô chức một số

trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

Mẫu điều tra: 30 giao viên dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuôi tại 03 trường mam non

Tinh Ba Rịa - Vũng Tàu.

Cách thực hiện: Xây dựng và phát bảng hỏi cho 30 giáo viên đạy trẻ mẫu giáo

5 - 6 tuôi tại 03 trường mầm non Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

7.2.3 Phương pháp thử nghiệm

Do quy mô thời gian xây dựng và tô chức 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tudi ngắn hạn nên dé tài luận văn chỉ đừng ởmức độ thử nghiệm.

Mục đích: Thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định

cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mam non Anh Dương, Huyện Châu Đức, Tinh Bà

Rịa-Vũng Tàu.

Nội dung:

+ Xây dựng tiêu chí đánh giá tính khả thi và hiệu quả của 05 trò chơi âm nhacnhằm phát triển chú ý có chủ định

+ Xây dựng quy trình thir nghiệm.

+ Tiền hành thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định

cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuôi tại trường mầm non Ánh Duong, Huyện Châu Đức Tinh

Ba Rịa — Vũng Tàu.

Mau thử nghiệm: 10 trẻ của 01 lớp mẫu giáo 5-6 tuôi tại trường mầm non AnhDương Huyện Châu Đức, Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Quy trình thir nghiệm:

Bước l: Liên hệ với ban giám hiệu va giáo viên mam non ở một lớp thử nghiệm

dé trao đôi, thông nhất về kế hoạch, nội dung, thời gian thử nghiệm

Bước 2 : Tập huấn CBQL vả giáo viên mầm non vẻ 05 trò chơi nhằm phát triển

chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuôi tại trường mam non Anh Dương, Huyện

Châu Đức, Tinh Ba Rịa — Vũng Tàu.

Bước 3: Đánh giá tinh kha thi và hiệu qua của 05 trò chơi nhằm phát triển chú

ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuôi tại trường mam non Ánh Dương, Huyện

Chau Dức, Tinh Ba Rịa — Vũng Tàu trước thử nghiệm

Bước 4: Tỏ chức thử nghiệm

Bước 5: Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của 05 trò chơi nhằm phát triển chú

ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuôi tại trường mam non Anh Dương, Huyện

Châu Dức, Tính Ba Rịa — Vũng Tau sau thử nghiệm.

Bước 6: Tông hợp và báo cáo kết quả thử nghiệm

7.3 Phương pháp xử lý số liệu

Tô chức và xử lý dữ liệu trên phần mềm Excel dé xử ly dữ liệu thu được tử các

phương pháp trên bằng các phép tính: so sánh giá trị trung bình, tan suất, trung bình

cộng độ lệch chuẩn và kiêm định khách quan kết quả thu được.

§ Những đóng góp của đề tài

Hệ thống hoá cơ sở lý luận vẻ trò chơi âm nhạc, trò chơi âm nhạc nhằm phát

triên chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi, xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm

phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tudi

Đánh giá thực trạng xây dựng và tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú

ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuôi ở 03 trường mam non tại Tinh Bà Rịa - VũngTàu.

Xây dựng và thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định

cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi ở Trường mam non Anh Dương, Huyện Châu Dức, Tinh

Bà Ria-Vũng Tau.

9 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mục lục, mở đầu, tài liệu tham khao, bảng phụ luc, danh mục các bảng biểu và chữ viết tit, nội dung luận văn có 3 phần như sau:

Phần nội dung

Chương 1 Cơ sở lý luận xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có

chủ định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi

Chương 2 Thực trạng tô chức trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chủđịnh cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tudi ở một số trường mam non tại Tinh Bà Rịa - Vũng Tàu

Chương 3 Xây dựng va đề xuất thử nghiệm 05 trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chú định cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuôi ở Trường mầm non Anh Duong,Huyện Châu Đức, Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

Chương 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN XÂY DỰNG TRÒ CHƠI

ÂM NHẠC NHAM PHÁT TRIEN CHÚ Ý CÓ CHỦ ĐỊNH

CHO TRE MAU GIAO 5-6 TUOI

1.1 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài

1.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới về xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm pháttriển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Trên thế giới có nhiều nghiên cứu vẻ trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý

có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi Dưới đây là các nghiên cứu tiêu biéu:

Trong lĩnh vực giáo dục âm nhạc, việc tô chức trò chơi âm nhạc trong quátrình day học không phải là điều mới mẻ Đã có nhiều nghiên cứu được tiến hành détìm hiểu van đề này Các phương pháp như Suzuki, Montessori, Kodaly, Dacrozen,

Orff Schulweck, Ellen booth church ở nước ngoài đã được áp dụng và chứng minh

giúp trẻ em nhận thức các yếu tô của âm nhạc như giai điệu, tiết tau và nhận biết các

ký hiệu âm nhạc đơn giản thông qua các hoạt động chơi nhạc, vận động cơ thé và tỏchức d6 chơi âm nhạc

Phương pháp day học âm nhac Kodaly được Zoltan Kodaly (1882-1976), một

nha soạn nhạc va nha nghiên cứu âm nhạc dân tộc và sư phạm âm nhạc người

Hungary, phát triển Ông đã bắt đầu quan tâm đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ em

vào năm 1925 sau khi ngầu nhiên nghe một SỐ học sinh hát các bai hát mà họ đã học

trong trường Kodaly đã phê phán hệ thống giáo dục âm nhạc hiện tại do sự thiêu chất

lượng và chỉ giảng đạy âm nhạc ở các lớp trung học Ông đã nhắn mạnh rằng đẻ cải thiện hệ thống giáo dục âm nhạc cần có giáo viên tốt hơn và chương trình giảng dạy

tốt hơn Các phương pháp cụ thể được áp dụng trong phương pháp Kodaly bao gồm:

hệ thống ký hiệu tay, hệ thong chữ tiết tau, hệ thống hình tiết tau và tô chức âm nhạc

dân gian Ngoài ra, phương pháp được xây dựng dựa trên sự tương tác và kết hợp các

cảm xúc vận động Mục tiêu của phương pháp nay là củng cô âm nhạc truyền thống,

nang cao kha năng đọc và viết âm nhạc cho người hoc, và đóng vai trò quan trọng

trong công tác âm nhạc Trong phương pháp này, đọc nhạc theo ký hiệu ban tay được

tô chức đề tạo ra những ký hiệu thay thế cho nốt nhạc trên khuông nhạc (Tiirkmen &

Göncũ, 2018).

Việc ký hiệu ban tay cho mỗi nốt nhạc giúp học sinh dé dang ghi nhớ thứ tự

và quan hệ giữa các nốt cũng như tư duy âm nhạc Doc nhạc bằng ký hiệu ban taycũng tăng cường tư duy biểu tượng va tư duy âm thanh, giúp học sinh đạt độ chính

xác cao hơn trong việc đọc nhạc Phương pháp này mang lại cái nhìn trực quan cho

học sinh, cho phép họ học nốt nhạc thông qua các ký hiệu bàn tay Đây là một cách

tiếp cận hiệu quả trong việc giảng đạy nốt nhạc cho học sinh mới bắt đầu tiếp xúc với

âm nhạc.

Ngoài ra, việc đọc nhạc theo ký hiệu ban tay cũng có thé được thiết kế dướidạng các trò chơi giúp tăng tính tương tác va hiệu quả của quá trình day và học.

Phương pháp day học âm nhạc Kodaly cua Zoltan Kodaly được xây dựng trên các

nguyên tắc triết lý sư phạm, công cụ giảng dạy, tải liệu giảng dạy và quy trình sư

phạm nhằm mục tiêu cuốn hút và tạo ra trải nghiệm tích cực trong việc học nhạc

Cac kí hiệu ban tay thường dùng:

-Phương pháp dạy học âm nhạc Dalcroze, được tao ra bởi Emily Jaques

Dalcroze, giáo sư tại Nhạc Viện Geneva, Thụy Si, vao đầu thé kỷ 20, đã dan pháttriển từ việc tập trung vào phát triển kỹ năng âm nhạc cho sinh viên học sinh trong

các cơ sở đảo tạo âm nhạc chuyên nghiệp đến việc tô chức rộng rãi trong giáo dục âmnhạc nói chung, đặc biệt là trong ứng dụng âm nhạc trị liệu.

- Phương pháp Daleroze trong âm nhạc nhịp điệu bao gồm ba hoạt động chính:

ký xướng âm, ứng biến và ngẫu hứng, và vận động theo nhịp điệu Phương pháp này dựa trên nguyên tắc của Âm nhạc nhịp điệu (Eurhythmics) va quan điểm dạy học củaPestalozzi, trong đó các hoạt động vận động như bước đi, chạy, bật nhảy tương ứng

với các yêu tô tiết tau khác nhau

Vận động và cảm thụ âm nhạc được coi là một hoạt động không thể thiếu khi

nghe nhạc Qua việc nghe nhạc, học sinh có thé mô phỏng, bắt chước hoặc tạo ra các

vận động riêng của mình, từ đó phát triển tai nghe âm nhạc và khả năng cảm thụ âm

nhạc Đây là công cụ đạy học hiệu quả nhất trong phương pháp Daleroze và đã được

tô chức rộng rãi ở nhiều quốc gia khác nhau.

Việc nghe, vận động và cảm thụ âm nhạc đối với học sinh không chỉ diễn ramột cách thụ động mả còn can được thực hiện trong một môi trường vận động, giúp

học sinh tham gia tích cực trong trải nghiệm và cảm nhận âm nhac(Skills et al., 2010).

- Phương pháp Orff-Schulwerk là một phương pháp dạy học âm nhạc được phát

triển bởi Carl Orff và Gunild Keetman từ những năm 1920 tại Đức Phương

pháp này tô chức các hoạt động như nói theo nhịp điệu, hát kết hợp vận động,

chơi nhạc cụ và bộ gd cơ the dé phát trién nhận thức âm nhạc của trẻ em

(Tabuena, 2021).

Quả trình sư phạm của phương pháp Orff-Schulwerk được tiền hành theo các

bước sau:

Bước khám pha: Trẻ em được tiếp xúc với âm thanh của nhạc cụ tiết tau và

các mẫu âm Giáo viên khuyên khích trẻ tự khám phá các đặc điểm âm nhạc thông

qua việc đặt câu hỏi.

Bước mô phỏng, bắt chước: Trẻ em lặp lại các mẫu âm ngắn được chơi trên nhạc cụ hoặc theo giảng day của giáo viên Mỗi lan thực hiện, trẻ tập trung vào một mẫu âm có cấu trúc đặc biệt.

Bước chơi nhạc ngẫu hứng: Trẻ em được yêu cầu chơi nhạc ngẫu hứng trên

nhạc cụ hoặc theo các mẫu âm đã học từ giai đoạn mô phỏng, với độ đải và độ khótương đổi tăng lên

Bước sáng tạo: Trẻ em tham gia vào quá trình chơi nhạc phức tạp hon, yêu cầu

Sự sáng tạo dựa trên kiến thức âm nhạc mới học Hình thức âm nhạc trong bước nay

có thé là ABA hoặc biến tấu

Phương pháp Orff-Schulwerk tập trung vào việc phát trién và nuôi dưỡng nhân

tố âm nhạc nội tại thông qua các hoạt động tương tác với âm nhạc như vận động, nóitheo nhịp điệu chơi nhạc cụ và đóng kịch âm nhạc Bộ gõ cơ thê được xem như một

nhạc cụ, tô chức cơ thé con người đề tạo ra âm thanh thông qua các động tác từ cơ

bản đến phức tạp

Như vậy, Trò chơi âm nhạc là một công cụ hữu ích nhằm phát triển khả năng

chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo đã được nhiều tác giả và nhiều quốc gia trên thểgiới quan tâm và nghiên cứu.

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam về xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm pháttriển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Ở Việt Nam xu hướng nghiên cứu về trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý

có chu định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi đang được quan tâm và nghiên cứu Cụ thê

như sau:

Nghiên cứu "Tac động của trò chơi âm nhạc đến chú ý có chủ định và khả năng học tập của trẻ mâm non" của Đoàn Thị Minh Hiền thực hiện với mục đích đánh

giá tác động của trò chơi âm nhạc đến khả năng chú ý có chủ định và khả năng học

tập của trẻ mam non (Đoàn Thị Minh Hiền, 2017)

Nghiên cứu này đã áp dụng một phương pháp thí nghiệm điều tra trên mộtnhóm trẻ mầm non Nhóm trẻ được chọn ngẫu nhiên được chia thanh hai nhóm, nhómtrò chơi âm nhạc và nhóm đối chứng Nhóm trò chơi âm nhạc được thực hiện các trò

chơi âm nhạc như đánh trồng, hát, v6 tay, đánh phim trong khi nhóm đối chứng không

được thực hiện các trò chơi này Kết quả cho thấy rằng nhóm trò chơi âm nhạc có khảnăng chú ý có chủ định và khả năng học tập tốt hơn so với nhóm kiểm soát Nghiên

cứu cũng cho thay rằng trò chơi âm nhạc là một phương tiện giáo dục hiệu quả dé

phát triển kha năng chú ý có chủ định và khả năng học tập của trẻ mam non Nghiêncứu này đã chỉ ra rằng trò chơi âm nhạc có tác động tích cực đến khả năng chủ ý cóchủ định và khả năng học tập của trẻ mam non

Nghiên cứu "Áp dụng trò chơi âm nhạc dé phát trién khả năng chú ý và trí tuệtinh cảm cho trẻ 5-6 tuổi" của Nguyễn Thị Hồng Hạnh được thực hiện với mục đích

đánh giá tác động cúa trò chơi âm nhạc đến khả năng chú ý và trí tuệ tình cám của trẻ

5-6 tuôi Nghiên cứu đã áp dụng trên một nhóm trẻ 5-6 tuôi Nhóm trẻ được chọn

ngau nhiên được chia thành hai nhóm, nhóm thực hiện trò chơi âm nhạc va nhóm đối

chứng Nhóm thực hiện trò chơi âm nhạc được thực hiện các trò chơi âm nhạc như

hát, nhảy, vẽ tranh, đồng diễn kịch, trong khi nhóm đối chứng không được thực hiện

các trò chơi này Kết quả cho thay rằng nhóm thực hiện tro chơi âm nhạc có khả năng

chú ý và trí tuệ tình cảm tốt hon so với nhóm đối chứng Nghiên cứu cũng cho thay

rằng trò chơi âm nhạc là một phương tiện giáo dục hiệu quả dé phát triển khả năng

chú ý và trí tuệ tinh cảm của trẻ 5-6 tuôi (Nguyễn Thị Hồng Hanh, 2020)

Ngoài ra một số nghiên cứu vẻ trỏ chơi âm nhạc cho trẻ mam non như sau:

Trong cuốn sách "Phương pháp day học âm nhạc trong nhà trường" của nhạc

sĩ Phan Trần Bảng, tác giả đã tập trung vào phương pháp tiếp cận học sinh thông qua

nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm việc giải ma nốt nhạc bằng sơ đồ và cách

đọc tiết tau (Phan Tran Bang, 1999)

Trong cuốn "Am nhac và phương pháp day học âm nhac" do Hoàng Long chú biên, tác giả dé cập đến lý thuyết và phương pháp dạy học âm nhạc tông quát Đây là

tài liệu cung cấp thông tin và hướng dẫn giảng dạy âm nhạc cho giáo viên (Hoàng

Long (chủ biên), 2007).

Tác giả Lê Thu Trang đã nhắn mạnh rằng trong giáo đục âm nhạc cho trẻ ở

trường mam non, trò chơi âm nhạc là một hoạt động hap dẫn va được trẻ mầm non

yêu thích Trỏ chơi âm nhạc không chỉ đáp ứng nhu cầu chơi, hát, và vận động của

trẻ ma còn góp phần vao sự phát triển toàn điện của nhân cách trẻ Tuy nhiên, thực tế

cho thay trỏ chơi âm nhạc ở trường mam non vẫn chưa đa dang va phong phú, thường

bị lặp đi lặp lại Trẻ đã nắm được cách chơi và luật chơi của hau hết các trò chơi ngaykhi cô giáo chỉ đơn giản dé cập tên trò chơi đó Mac du trẻ thích thú, nhưng trò chơi

âm nhạc vẫn chưa được đa dạng đối với trẻ mầm non

Nhìn chung các nghiên cứu vả bải viết trong nước tập trung nghiên cứu tâm

quan trọng và tác động của trò chơi âm nhạc đến khả năng chú ý và khả năng học tập

của trẻ em mam non và trẻ 5-6 tuôi Tuy nhiên, các nghiên cứu chưa tập trung vàoviệc xây dựng trò chơi âm nhạc với mục đích đặc biệt là giúp trẻ rèn luyện và phát

triển chú ý có chủ định trong âm nhạc

Từ những kết quả thu được từ việc tìm hiéu lich sử nghiên cứu, người nghiên

cứu đã học được rất nhiều kiến thức, lý luận và nhận định các van dé vẻ trò chơi âm

nhạc nhằm giúp trẻ phát triển phát triên chú ý có chủ định cho trẻ mam non Từ đó,

đã rút ra được kinh nghiệm về việc tích hợp nội dung, áp dụng phương pháp và hình thức giáo dục phủ hợp dé xây dựng trỏ chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ

định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

Công trình nghiên cứu về xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý

có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiêncứu cả trong va ngoài nước Những nghiên cứu nay đã đưa ra nhiều ưu điểm đáng

chú ý và một số hạn chế.

Một trong những ưu điểm nồi bật của các công trình nghiên cứu này là ứng

dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và phù hợp Những phương pháp nàybao gồm phân tích tâm lý trẻ, quan sát hành vi, phỏng van và thử nghiệm thực tế Điều này đã tạo ra cơ sở chắc chắn dé đánh giá hiệu qua của trò chơi âm nhạc trong

việc phát trién chú ý của trẻ 5-6 tuôi

Các công trình nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng việc xây dựng trò chơi âm

nhạc có tiềm nang phát trién cha ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo Nhờ vào các hoạt

động tham gia trò chơi âm nhạc, trẻ được kích thích tư duy sáng tạo, khám phá âmnhac va phát trién các kỹ năng nhận biết nhạc, như nhận diện giai điệu, tiết tau và âm

điệu Đông thời, trò chơi âm nhạc cũng tạo điều kiện cho trẻ tương tác xã hội, học

cách hợp tác và giao tiếp với nhau, tăng cường kỹ năng xã hội của trẻ mẫu giáo.

Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu cũng đã nhận thay một số hạn chế trongviệc xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý cho trẻ 5-6 tuổi Một trong số

đó là sự thiểu đa dang và sáng tạo trong việc thiết kế các trò chơi Việc lặp đi lặp lại

các hoạt động âm nhạc có thé làm giảm tính thú vị và tác động của trò chơi đối vớitrẻ Khó khăn trong việc áp dụng trò chơi âm nhạc vao môi trường day mẫu giáo thực

tế, Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc đưa trò chơi âm nhạc nhằm phát

trién chú ý có chủ định từ một nghiên cứu dé day trẻ có thé gặp nhiều khó khăn Điều

này đòi hỏi trò chơi âm nhạc phải được thiết kế sao cho phù hợp với ngữ cảnh giảng

day, tai nguyên lớp học và tương tác với các yếu tô môi trường khác.

Hạn chế tiếp theo là sự thiếu tương tác và phản hồi cá nhân trong trò chơi âmnhạc Mặc đù trò chơi có thé tạo ra một môi trường thú vị và kích thích, việc cung

cấp phản hồi cá nhân và tương tác giữa giáo viên và trẻ là yếu tố quan trọng dé tăng cường hiệu quả của trò chơi Sự tương tác và phản hỏi từ giáo viên có thé giúp trẻ

hiểu rõ hơn về các khía cạnh âm nhạc, đồng thời khuyến khích sự tham gia va phát

triển kỹ năng chú ý có chủ định

1.2 Cơ sở lý luận về chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

1.2.1 Khái niệm chú ý

Tác giả Nguyễn Thị Minh Khai cho rằng "Chú ý là quá trình tập trung sự lựa

chon và tập trung sự chú ý của con người vào một trong số nhiều điều kiện, tác vụ

hoặc yếu tố mà nó được xem là quan trọng hoặc có liên quan đến nhu cầu hoặc mụctiêu của người chú ý" (Nguyễn Thị Minh Khai, 2009)

Theo Phạm Đức Dat thì: "Chú ý không phải là bam sinh, mà được phát triểnthông qua việc rèn luyện, huấn luyện Trẻ càng được trải nghiệm, vận động thẻ chat

và tập trung vào những hoạt động cần thiết thì khả năng chú ý của trẻ sẽ được phát

triển tốt hơn." (Phạm Đức Đạt, 2005)

Cả hai tác giả đều đưa ra định nghĩa về khái niệm chú ý và cho rằng đây là một quá trình tập trung sự lựa chọn và tập trung sự chú ý vào một điều kiện, tác vụ hoặc yếu tô quan trọng hoặc có liên quan đến nhu cầu hoặc mục tiêu của người chú y Tuy

nhiên, Phạm Đức Đạt còn đưa ra quan điểm khác vẻ việc phát triển khả năng chú ý

của trẻ mầm non Theo tác giả, khả năng chú ý của trẻ không phải là bam sinh mà

phải được rèn luyện thông qua việc trải nghiệm và vận động thê chất, tập trung vàonhững hoạt động cần thiết Do đó, ông cho rằng việc rén luyện khả năng chú ý cho

trẻ mầm non là rất quan trọng và cần được đầu tư Từ đó, ta có thể thấy sự khác biệt

giữa hai quan điểm này và cần có sự đa dang trong các phương pháp giảng day và rèn

luyện khả năng chủ ý cho trẻ mam non.

* Các thuộc tinh của chú ý:

Khả năng tập trung chú ý: vào những đối tượng cụ thé là một biểu hiện tích cực của cá nhân trong hoạt động Việc tập trung chú ý cho thay sự lựa chon của chủ

thể Nhờ vào sự lựa chọn này, cá nhân có thẻ bỏ qua những đối tượng không quan

trọng đối với mình vả tập trung vao những thứ liên quan đến hoạt động của mình.

Chính nhờ tính tích cực và khả năng lựa chọn, chú ý giúp cá nhân thích ứng nhanh

chóng với môi trường sông và đây môi trường sống phải thích ứng với cá nhân.

Tính bền vững của chú ý: hay còn gọi là duy trì chú ý phụ thuộc chặt chẽ vào các đặc điểm của trẻ như thái độ, hứng thú, ý chí đối với hoạt động, phương thức hoạt dong, kỹ năng và kỹ xảo Dé duy trì chú ý trong thời gian dai, trẻ cần thực hiện những

hành động tích cực dé khám phá các đặc điểm, mặt đa dạng và mối liên hệ mới của

các sự vật và hiện tượng Điều này sẽ tăng cường sự hứng thú của trẻ đối với các sự

vật và hiện tượng đó, đồng thời duy trì được sự chú ý lâu đài Ngược lại với tính bên

vững là sự phân tán chú ý là hiện tượng xay ra theo chu kỳ, được gọi là đao động củachú ý Sự dao động này xảy ra do sự mệt mỏi của các trung khu thân kinh trong quá

trình hoạt động với sự căng thắng của chú ý Các trung khu thần kinh cần được nghỉ

ngơi sau khi hoạt động với cường độ cao, vì không thé tiếp tục hoạt động mà không

có thời gian nghỉ ngơi Do đó, dé duy trì tính bên vững của chú ý và đảm bảo tập trung cao độ, cần có sự kết hợp hợp lý giữa hoạt động và thời gian nghỉ ngơi.

Sự phân phối chú ý: liên quan đến khả năng tập trung dong thời vào nhiều đối

tượng hoặc hoạt động khác nhau một cách có chủ đích Day là điều kiện đề thực hiện hiệu quả các hoạt động phức tạp với cau trúc yêu cầu sự tham gia dong thời của các

chức năng và thao tác khác nhau Bat kể công việc nào, đù đơn giản đến đâu, đều đòi

hỏi sự phân phối chú ý.

Sự di chuyển chú ý: Khi nói đến sự di chuyển chú ý, ta dé cập đến kha năng

của cá nhân dé chuyên đôi hiệu quả từ một hoạt động sang hoạt động khác theo yêucau Điều này có nghĩa là cá nhân có thé tập trung chú ý vào các đối tượng cụ thé của

một hoạt động hoặc nhiều hoạt động liên tiếp Trong quá trình hoạt động, khi cần

chuyên từ một hoạt động sang hoạt động khác cá nhân cần có khả nang nhanh chóng

chuyển hướng chú ý từ đối tượng trước đó dé tập trung một cách tối đa vào đối tượng

mới đảm bảo liên tục va hiệu qua của hoạt động Sự di chuyén chú ý được coi là một

phẩm chất, vì việc "lần lượt, kế tiếp" này được lập kế hoạch trước và có sự chuẩn bị,không phải là tùy tiện tùy ý Sự di chuyên chú ý thé hiện tính tích cực va sự chú động

của cá nhân Nó khác biệt so với sự phân tán chú ý, một trạng thái tiêu cực và không

chủ động Sự di chuyền chú ý linh hoạt và nhạy bén cho phép cá nhân thích ứng nhanhchóng khi chuyên đôi nhiệm vụ không bị lung túng hay bỡ ngỡ và đưa ngay mình

vào hoạt động mới một cách chủ động và kịp thời Điều này cho thấy tính linh hoạt

và sự mềm dẻo của chú ý trong quá trình đi chuyên (Phùng Phương Thao, 2013)

Như vậy, các thuộc tính của chú ý cũng ảnh hưởng đến khả năng chú ý nóichung và khả năng chú ý có chủ định riêng Khi mỗi thuộc tinh của chú ý được biéuhiện cao, khả nang chú ý cũng sẽ tăng lên Đối với trẻ mẫu giáo, sự phát trién chú ý

liên quan đến việc mở rộng khối lượng chú ý và kỹ năng phân phối chú ý giữa các hoạt động khác nhau Nó cũng liên quan đến kha nang tập trung và duy trì chú ÿ của

trẻ đôi với các đối tượng trong quá trình thực hiện Do đó, việc xem xét khả năng chú

Ý nói chung va kha năng chú ý có chủ định không thê tách rời khỏi việc xem xét cách

khả năng đó được thẻ hiện trong từng thuộc tính cụ thê của chú ý

1.2.2 Khái niệm chú ý có chủ định

William James cho rang: "Chu ý có chủ định là khả nang chon lọc thông tin vatập trung vào một số thông tin cụ thẻ, trong khi bỏ qua các thông tin khác Chú ý

có chủ định giúp chúng ta tiết kiệm nang lượng và tập trung vào những điêu quan

trọng nhất, giúp cho quá trình suy nghĩ và xử lý thông tin của chúng ta trở nên hiệuquả hơn."

Theo James, chú ý có chủ định không chỉ đơn giản là một quá trình nhận biết,

ma con la một qua trình lựa chọn vả ưu tiên thông tin dựa trên mục đích hoặc mục

tiêu của ca nhân (William James 1890).

Theo Tran Thị Hồng Hanh đã đưa ra định nghĩa như sau:

"Cha ý có chủ định là quá trình tập trung vào một hoặc vai thông tin đặc biệt

trong môi trường xung quanh đề xử lý thông tin và phản ứng với mục tiêu của người

tô chức chủ y Trong quá trình này, chúng ta cần lựa chọn thông tin và bỏ qua những

Với tác giả Nguyễn Ánh Tuyết cho rằng "Chú ý có chủ định là chủ trọng vào

một đối tượng, hoạt động đã được định ra trước đó, được điều chỉnh bởi ý thức dé

thực hiện một cách hiệu quả, không phụ thuộc vào sự hap dan hay mới lạ của đối

tượng gây ra sự chú ý."

Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết đã đưa ra khái niệm về chú ý có chú định là chú

trọng vào một hoạt động đã được định ra từ trước, có kế hoạch và mục đích nhất định,

không phụ thuộc vào tính hap din hay mới lạ của đối tượng gây ra sự chú ý Sự chú

¥ có chủ định được đánh giá là cần thiết trong quá trình học tập và phát triển, giúp trẻ

tập trung và làm việc hiệu qua, hạn chế sự xao nhãng và giảm thiêu các yếu tố phân

tâm (Nguyễn Ánh Tuyết 2010).

Như vậy, chứ Ú có chú định là quá trình tập trung vào một hoạt động nhất định,

được xác định trước bởi mục dich và kể hoạch, thông qua sự nồ lực của ý thức

Khái niệm này không phụ thuộc vào sự hap dan, mới mẻ hay tinh chất khác lạ của

kích thích, mà tập trung vào việc đạt được hiệu quả cao nhất trong hoạt động đã

được lựa chọn.

1.2.3 Đặc điểm chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Mary Rothbart cho rằng, trẻ em 5-6 tuôi có khả năng tập trung vao một nhiệm

vụ nhất định và bỏ qua các yếu tô khác trong môi trường xung quanh Điều này cho

thay rằng trẻ có kha năng điều khiến và lựa chọn chú ý của mình Ngoài ra, trẻ cũng

có khả năng đa nhiệm trong một số trường hợp tủy thuộc vào mức độ phức tạp của

các nhiệm vụ đó ( Mary Rothbart, 2004)

Các đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo Š-6 tuôi có sự hoàn thiện rõ nét: Cùngvới sự hoàn thiện của các giác quan thì hoạt động nhận cảm của trẻ tiếp tục được hoànthiện, mức độ nhạy cảm của các giác quan tiếp tục được nâng cao, việc phân tích các

thuộc tính của sự vật, hiện tượng xung quanh hiệu quả hơn trước Tư duy trực quan

hình tượng có sự phát triển mạnh và chiếm ưu thé Dưới anh hưởng của giáo duc,

kính nghiệm của trẻ được mở rộng, các hứng thú mới nảy sinh, hoạt động của trẻ

phức tạp hơn, tưởng tướng của trẻ mẫu giáo lớn tiếp tục phát triển, cả về số lượng lẫn

chất lượng

Trí nhớ của trẻ 5-6 tuôi phát triển mạnh, song chu yếu vẫn là trí nhớ không chủ

định Trẻ thường ghi nhớ những gi gây hứng thú hoặc gây ấn tượng mạnh đôi với trẻ.

Do đo, những sự vật, hiện tượng nào gây chú ý cho trẻ nhiều hơn, trẻ sẽ tập trung chú

¥ quan sat, lắng nghe giải thích thì trẻ sẽ ghi nhớ cái đó kỹ hơn Những đặc điểm nay đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

tham gia các hoạt động trỏ chơi âm nhạc hiệu qua.

Bên cạnh đó, chú ý có chủ định của trẻ có sự phát triển cao hơn so với các độtuôi trước đó Đặc điểm của chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tudi cũng được

ảnh hưởng bởi các yếu tô khác nhau, bao gồm cả đặc điểm cá nhân và môi trường

xung quanh Khả năng điều khiển sự chú ý của mình là một trong những kỹ năng

quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ Kha nang này được thé hiện thông qua

một số đặc điểm cụ thẻ sau:

+ Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đã học cách điều khiển chú ý của mình bằng cách áp dụng phương pháp và phương tiện Điều này giúp trẻ phát triển khả năng tự điều

khiển chú ý của bản thân Ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng

đến khả nang điều khién chú ý của trẻ.

+ Ngoài việc tăng khối lượng chú ý, trẻ cũng có khả năng tập trung vào các khía

cạnh của thực tại mả trước đây họ không đề y dén Su phat trién độc lập trong hành

vi, sự tăng cường hứng thú và sự phát triển ngôn ngữ đều đóng vai tro quan trọng

trong việc nâng cao khối lượng chú ý của trẻ Điều này cho phép trẻ có thẻ tập trung

vào nhiều đối tượng và cảm nhận chúng một cách rõ ràng và day đủ Tuy nhiên trẻvẫn còn hạn chế trong việc phân biệt những đói tượng phức tạp vẻ nội dung va it sai

khác nhau, và việc tổ chức phương pháp phân biệt giữa các đối tượng giống và khác

nhau có thé cai thiện kết qua

+ Bên cạnh đó, trẻ mẫu giáo lớn có sự gia tăng tính bền vững của chú ý và sự

phân tán chú ý giảm đi Một điểm quan trọng khác trong sự phát triển chú ý của trẻ

lửa tuổi này là khả năng tô chức chú ý độc lập hon, không cần sự nhắc nhở thường

xuyên từ người lớn như trước Trẻ biết cỗ ging dé thực hiện hoạt động một cách cókết quả và có kha năng lập kế hoạch cho các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu đãđịnh Mặc dù khả năng này vẫn còn hạn chế và trẻ cần hướng dẫn cụ thể từ người

lớn.

+ Một đặc điểm khác trong sự phát trién chú ý của trẻ là khả năng tự kiêm tra

hoạt động của ban thân Kha năng này tạo ra những thay đổi căn bản trong hành vi

và tâm lý của trẻ Bây giờ trẻ không chỉ đơn thuần nghe lời chỉ dẫn ma còn lắng nghe.Kha năng "lắng nghe" của trẻ bao gồm khả năng tô chức bên trong, liên quan đến tác

động của người lớn như yêu cầu trẻ nhắc lại nhiệm vụ, khuyến khích trẻ đặt câu hói, thảo luận vé các van dé ma trẻ quan tâm Điều này cũng góp phần vào sự độc lập trong hoạt động và giảm tính bắt chước tự động của trẻ Trẻ bắt đầu so sánh hoạt động

và lời nói của mình với những điều mà người lớn hướng dẫn và yêu cầu Trong độ

tuổi mẫu giáo 5-6, khả năng kiểm tra trong việc chú ý của trẻ đã xuất hiện

Tất cả những đặc điểm này đều là những yếu tổ cơ bản trong việc phát triển chú

ý có chủ định cho trẻ, đặc biệt là trong quá trình học tập và trải nghiệm mới Các đặc

điểm này sẽ tạo ra những điều kiện thuận lợi cho việc phát trién các hoạt động giáo

dục và trò chơi âm nhạc cho trẻ mẫu giáo.

Tuy nhiên, đặc điểm chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi cũng được ảnh

hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau bao gồm cả đặc điểm cá nhân và môi trường xung quanh Do đó, việc tăng cường khả năng chú ý tập trung của trẻ ở độ tudi này cần

phải được thực hiện thông qua việc xây dựng các hoạt động vả môi trường học tập

phù hợp, tạo điêu kiện cho trẻ phát triển khả năng chú ý tập trung một cách toàn diện

(Phùng Phương Thao, 2013).

1.3 Cơ sở lý luận về trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tudi

1.3.1 Một số khái niệm cơ bản

1.3.1.1 Khái niệm trò chơi Trò chơi được định nghĩa là một hoạt động có tính giải trí, thường được thực

hiện đề giảm căng thăng và tạo niềm vui, thoải mái Trò chơi được dùng đề rèn luyện

nhiều kỹ năng và kiến thức mới, và cải thiện các môi quan hệ trong xã hội

Nhiều tác giả đã nghiên cứu khái niệm trò chơi, và một số nhà tâm lý học và

giáo duc nước ngoài đã đưa ra các lý thuyết khác nhau vẻ tác động của trò chơi đến

sự phát triển của trẻ em Lev Vygotsky đã đề xuất rằng trò chơi có thê giúp trẻ emphát triển trí tưởng tượng và kỹ năng xã hội, trong khi Jean Piaget cho rằng trỏ chơi

là cách dé trẻ em học tập va phát triển nhận thức (Nguyễn Bao Trung 2016)

Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết cho rằng: “Chơi là một hoạt động vô tư, người chơi

không chủ tâm nhằm vào lợi ích thiết thực nào cả, trong khi chơi các yếu to quan hệ

của con người với tự nhiên và xã hội được mô phỏng lại, nó mang đến cho con người

trạng thai tinh than vui vẻ, phan chan, dé chịu.” Tác gia đã đưa ra quan điềm rằng chơi là một hoạt động vô tư, không mang tính chủ đích hướng tới lợi ích thiết thực Trong quá trình choi, các yếu tô quan hệ giữa con người vả môi trường tự nhiên cũng như xã hội được tái hiện và mô phỏng Theo tác giả, hoạt động chơi đem đến cho con

người trạng thái tinh than vui vẻ, phan chan và dé chịu Quan điểm này nhắn mạnh

vai trò tích cực của hoạt động chơi đối với con người Chơi không chỉ đáp ứng nhu

cầu giải trí mà còn mang lại trạng thái tâm lý tích cực Trong quá trình chơi, conngười có thẻ thoải mái thẻ hiện bản thân, khám phá và tương tác với môi trường xung

quanh Việc mô phỏng các yếu tố quan hệ trong chơi giúp con người hiểu và tạo dựng

sự tương tác xã hội Quan điểm nảy đồng thời dé cao giá trị tinh than và trạng thái

cảm xúc tích cực mà hoạt động chơi mang lại (Nguyễn Anh Tuyết, 2000).

Theo tác gia Lê Thi Kim Anh thì trò chơi được định nghĩa là một hoạt động tự

nguyện, sáng tạo, không có mục đích thiết thực bên ngoài và được thực hiện trongmột không gian và thời gian đặc biệt Trò chơi có tính chất mô phỏng và giả tưởng,

nơi người chơi có thé tao ra và thê hiện các vai trò, tình hudng, va sự kiện theo ý thích

của minh (Lê Thị Kim Anh, 2012)

Tác giả nhấn mạnh răng trò chơi là một hoạt động chủ động của con người,

trong đó người chơi có thé tạo ra và tuân thủ các quy tac, luật lệ Tinh chất tự do và

không chủ đích của trò chơi cho phép người chơi thé biện sự sáng tạo, khám phá, và

phát triển các kỹ năng cân thiết như tư duy, sáng tao, giải quyết van dé, và giao tiếp.

Nghiên cứu chỉ ra rằng tro chơi không chỉ mang lại niềm vui và giải trí, ma còn có

anh hưởng tích cực đến sự phát triển toàn diện của con người Trò chơi giúp phat triển

các kỹ năng xã hội, trí tuệ, thé chat và cảm xúc Đồng thời, nó còn góp phần xây dựngnhận thức, ý thức, va giá trị trong quá trình học tập và trưởng thành của mỗi cá nhân

Theo Vũ Thế Dũng thì "Tro chơi là hoạt động tap thé hoặc cá nhân với tinhquy tắc, luật chơi và ganh dua, với mục đích giải trí và giáo duc.” Khái niệm trò chơi

của ông nhân mạnh tính tập thê va cá nhân của trò chơi Tinh quy tắc và luật chơi của

trò chơi là các điều kiện để trò chơi được thực hiện và chơi một cách đúng đắn và

công bằng Ganh đua được xem là một phần của trò choi, thé hiện trong việc tham

gia, cạnh tranh và giành chiến thăng Trò chơi không chi là một hoạt động giải trí đơn

thuần mà còn mang tính giáo duc va rèn luyện kỹ năng cho người tham gia Các trò chơi có thê giúp trẻ em phát triển các kỹ năng tư duy, xã hội và thé chất, cũng như cải thiện khả năng quan sát, phán đoán và phối hợp với đồng đội (Vũ Thế Dũng,2005)

Tác giả Dinh Văn Vang khang định trong giáo trình "Tô chức hoạt động vui

chơi cho trẻ mầm non", tác giả đã tiền hành nghiên cứu về trò chơi từ các khía cạnh

khác nhau, bao gồm khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của trò chơi đối với trẻ mẫu giáo

Trò chơi không chỉ là hoạt động giải trí, mà còn mang theo những lợi ích hết sức đáng

kê cho sự phát trién của trẻ Qua trò chơi, trẻ được khám phá, tìm hiệu, tạo ra và thé

hiện những ý tưởng của mình Điều này giúp trẻ phát triển các kỹ năng như tư duy

sáng tạo, khả năng giải quyết van dé, giao tiếp, hợp tác va tự tin.

Nghiên cứu đưa ra các bước tiền hành tô chức trò chơi cho trẻ mẫu giáo Các

bước này bao gồm việc lựa chọn trỏ chơi phù hợp với độ tudi vả phát triển của trẻ,

chuẩn bị môi trường và tài liệu phù hợp, hướng dẫn và hỗ trợ trẻ trong quá trình chơi,

và đánh giá hiệu quả của hoạt động chơi (Dinh Văn Vang, 2009)

Với tác giả Nguyễn Thị Hoà trò chơi là một hình thức hoạt động giải trí, giáo

dục và rẻn luyện tài năng cho trẻ em Trong đó, trẻ em được tự đo lựa chọn các hoạt

động phủ hợp với sở thích và kha nang của minh, từ đó khám pha, tìm hiểu và họchoi thông qua trải nghiệm Tác gia nhắn mạnh rằng, trò chơi không chi có giá trị giảitri mà còn giúp trẻ phát triển tư duy, kỹ năng xã hội va thé chất (Nguyễn Thị Hoà,

2016).

Tuy nhiên, cả hai tác giả Dinh Văn Vang và Nguyễn Thị Hoà đều nhận thay

rằng định nghĩa trò chơi không phải là điều dễ dàng, bởi vì trò chơi có thể có nhiều

đạng khác nhau và đa đạng trong các môi trường và văn hóa khác nhau Do đó, việc

định nghĩa trò chơi vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi và được nhiều nhà nghiêncứu tiếp tục thảo luận và nghiên cứu

Trò chơi đóng vai trò quan trọng trong việc phát triên toàn điện cho trẻ nhỏ

Trò chơi không chỉ mang tính giải trí mà còn giúp trẻ khám phá, trải nghiệm và học

hỏi thông qua việc tương tác với môi trường xung quanh.

Trò chơi giúp trẻ phát triển các kỹ năng cơ bản như tư duy, sáng tạo, ngôn

ngữ, tư duy logic va thé chất Qua trò chơi, trẻ được khuyến khích tư duy, phân tích

và giải quyết van dé, đồng thời tạo ra một môi trường cho trẻ tìm hiệu về thé giớixung quanh.

Trò chơi cũng giúp trẻ phát trién các kỹ năng xã hội như hợp tác chia sẻ và

tôn trọng người khác Qua trò chơi, trẻ học cách làm việc nhóm, thẻ hiện ý kiến, lắng

nghe vả tôn trọng quy tắc chung.

Tuy nhiên, việc áp dụng trò chơi trong giáo dục trẻ cần được thiết kế và thực

hiện một cách cân nhắc và phù hợp với độ tudi và sự phát triển của trẻ Giáo viên cần

có kiến thức và kỹ năng dé lựa chọn và tổ chức các hoạt động trò chơi phù hợp, đồng

thời tạo điều kiện và hỗ trợ trẻ tham gia vào các hoạt động này

Đồng thời trò chơi trong giáo dục trẻ mam non cần được liên kết với nội dung giảng dạy và mục tiêu học tập của chương trình Trò chơi nên gan kết với các

khía cạnh văn hóa, xã hội, khoa học và nghệ thuật, giúp trẻ hiểu về thể giới và phát

triển các khả năng đa dạng

Tông quan, trò chơi đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn điệncho trẻ Qua trò chơi, trẻ không chỉ vui chơi mà còn học hoi, tạo ra môi trường thân

thiện va phát triển các kỹ năng và kiến thức cần thiết cho tương lai

Từ những nghiên cứu trên, theo hướng nghiên cứu của đề tài trỏ chơi đượcđịnh nghĩa la một hoạt động tr nguyện, sáng tạo, không có mục dich thiết thực bên

ngoài và được thực hiện trong một không gian và thời gian đặc biệt Tré chơi có tinh

chất mô phỏng và giả tưởng, nơi người chơi có thể tao ra và thé hiện các vai trỏ tình

hung, và sự kiện theo ý thích của mình.

!.3.1.2 Khai niệm trò chơi âm nhạc Edwin E Gordon đã định nghĩa trò chơi âm nhac là "hoạt động sáng tạo và tư

duy, trong đó âm nhạc là công cụ chính để trẻ em tìm hiểu thẻ giới xung quanh, phát

triên các kỹ năng và trải nghiệm niềm vui" (Edwin E Gordon, 2012)

Tác giả Ngô Thị Nam cho rằng: “7ò chơi âm nhạc là dạng hoạt động âm nhạc

tương đổi tổng hap, có tổ chức tat cả các dạng hoạt động âm nhạc khác như: ca hat,

vận động theo nhạc, nhảy: múa, nghe nhạc, dưới những hình thức hap dân, vừa sức

va được trẻ yêu thích” (Ngô Thị Nam, 2001).

Tác giả Phạm Thị Hoà cho rằng: “Tro chơi âm nhạc được coi là hình thức hoạt

động tích cực Trò chơi âm nhạc là hoạt động dm nhạc tong hợp có to chức các dang

hoạt động âm nhạc khác dưới hình thức hấp dẫn vừa sức và được trẻ tra thích ” (PhamThị Hoà, 2003).

Theo Ngô Thị Minh Hoạt thì trò chơi âm nhạc có luật chơi là hoạt động giao

tiếp giữa trẻ với môi trường âm nhạc thông qua các quy tắc, luật lệ Luật chơi trong

trò chơi âm nhạc giúp trẻ hiểu và tuân thủ các quy tắc, tăng tính kỷ luật và sự phối

hợp trong nhóm, đồng thời tạo sự hứng thú va sáng tạo cho trẻ Trẻ sẽ phải nam vững các quy tắc và áp dụng chúng khi tham gia vào hoạt động âm nhạc như điệu nhảy, việc tô chức nhạc cụ lời hat, Dong thoi, luật choi cũng tạo ra sự hứng thú va khámphá sáng tạo cho trẻ (Ngô Thị Minh Hoạt, 2013)

Trong quá trình thực hiện luật choi, trẻ được khuyến khích phát trién các kỹ

năng xã hội như lắng nghe, tương tác, chía sẻ ý kiến, và hợp tác với nhau Trò chơi

âm nhạc cũng giúp trẻ tăng cường khả năng tư duy sáng tạo và phát triển trí tuệ âmnhạc của mình.

Với vai trỏ quan trọng của luật chơi trong trỏ chơi âm nhạc, nghiên cứu đã đưa

ra sự nhân mạnh vẻ tính quan trọng của việc xây dựng và thực hiện luật chơi trong

hoạt động âm nhạc dành cho trẻ em, từ đó tạo ra một môi trường tương tác và phát

trién toản điện cho trẻ

Trong phạm vi đề tài chúng tôi hiểu “??ö chơi âm nhạc là một hoạt động

tương tác va sáng tạo, trong đó trẻ em có cơ hội khám phá và tương tác với dm nhạc

thông qua các hoạt động choi đùa có quy tắc và luật lệ” Trò chơi âm nhạc là một

hoạt động tương tác và sáng tạo, nơi trẻ em tương tác với môi trường âm nhạc thông

qua luật chơi vả quy tắc Luật chơi trong trò chơi âm nhạc giúp trẻ phát triển kỷ luật,

sự phối hợp trong nhóm và khám phá sáng tạo Đông thời, trò chơi âm nhạc cũng

giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội, tư duy sáng tạo và trí tuệ âm nhạc Việc xây dựng

và thực hiện luật chơi trong trò chơi âm nhạc là rất quan trọng dé tạo ra một môi

trường tương tác và phát triển toàn điện cho trẻ Trò chơi âm nhạc mang lại sự vui vẻ

va thoải mai cho trẻ, trong đó yeu tố âm nhạc được tích hợp dé tạo nên trò chơi hấp dẫn và thú vị Trò chơi âm nhạc trong mam non nhằm tạo cơ hội cho trẻ em phát trién

khả năng thẻ hiện, cảm nhận và tao ra âm nhạc thông qua việc tô chức các nhạc cụ,hát, nhảy, vận động và thê hiện cảm xúc Ngoai ra, trò chơi âm nhạc cũng giúp trẻrèn luyện kỹ năng xã hội, như lắng nghe, tương tác, chia sẻ ý kiến và hợp tác với

nhau Khái niệm trò chơi âm nhạc trong giáo dục mâm non tạo ra một môi trường

phát triển toàn điện cho trẻ em, kích thích sự sáng tạo, tăng cường khả năng nhận

thức âm nhạc và tạo niềm vui trong quá trình học tập va phát triển.

1.3.1 3 Khái niệm trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ

mẫu giáo Š-6 tuổi

Trò chơi âm nhạc có thê được tô chức như một phương pháp giáo dục hiệu quả

dé phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi Trong trò chơi âm nhạc, trẻđược tham gia vào các hoạt động như hát, vận động theo nhịp điệu chơi nhạc cụ đơn

giản và tạo ra âm thanh Những hoạt động này yêu cầu trẻ tập trung, ling nghe và

phán ứng theo những tín hiệu âm nhạc và hướng dẫn của giáo viên Qua trò chơi âm

nhạc, trẻ được khuyên khích phát trién khả năng chú ý, tăng cường khả năng tập trung

và học cách điều chỉnh sự cha ý của minh trong môi trường âm nhạc (Custodero, L.A

2005).

Thêm vào đó, trò chơi âm nhạc cũng có thể giúp trẻ tăng cường khả năng tập

trung Việc tham gia vào hoạt động âm nhac doi hỏi trẻ phải tập trung vào các yếu té

âm nhạc như nhịp điệu, giai điệu và âm thanh Trẻ cần lăng nghe và phản ứng theo

những tín hiệu âm nhạc và hướng dẫn từ giáo viên Qua việc tập trung và tham gia

hoạt động âm nhạc, trẻ có thé phát trién khả năng tập trung và duy trì sự chú ý trong

một thời gian dai.

Trong phạm vi đề tài có thé hiểu: rò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý cóchủ định cho trẻ mau giáo Š-6 tuổi thuộc nhóm trò chơi có luật, thường do người lớn

xây dung nhằm vào mục dich giáo duc chú ý có chủ định cho trẻ mau giảo Š-6 tuổi,

cụ thé nhằm giúp trẻ hình thành 4 khá năng: tập trung chú ý, độ bên vững chú ý, phân phối chủ ý và di chuyển chủ ý.

1.3.2 Phân loại trò chơi âm nhac trong trường mam non

Trò chơi âm nhạc bao gồm những loại sau:

+ Trò chơi dựa theo nội dung và cau trúc âm nhạc: là một hoạt động vui nhộn

và giúp trẻ phát triển nhiều kỹ năng âm nhạc Trong quá trình tham gia, trẻ sẽ đượchát cùng nhau va cùng thé hiện các nhân vật trong bai hát, giúp phát triên kha năng

diễn xuất và tạo ra một môi trường học tập vui vẻ.

Ngoài ra, trẻ còn được phân nhóm hát đuôi theo câu nhạc hoặc đối đáp Điều

này sẽ giúp trẻ rèn luyện kha năng hợp tác và tinh than đồng đội Các hoạt động này

cũng giúp trẻ cải thiện kỹ năng giao tiếp va tự tin khi trình điển trước đám đông.

+ Trò chơi rèn luyện thuộc tính âm nhạc: là một trong những loại trò chơi âm

nhạc giúp trẻ rén luyện nhiều kỹ năng âm nhạc, phát triển kha năng ngôn ngữ, phối

hợp sáng tao va kha nang tư duy Trong trò chơi này, trẻ sẽ được rén luyện các thuộc

tính cơ bản của âm nhạc như âm sắc, cao độ, cường độ Ngoài ra, chúng còn giúp trẻ

có những giây phút giải trí vui nhộn vả tạo ra một môi trường học tập thú vị va day

cảm hứng.

+ Tro chơi rèn luyện trí nhớ âm nhạc: là một trỏ chơi giúp trẻ nhận biết và ghi

nhớ các bài hát, giai điệu và tiếng nhạc cụ Trong trỏ chơi này, có thê tô chức nhiềuhình thức khác nhau đẻ rèn luyện trí nhớ âm nhạc cho trẻ, bao gồm: nhắc lại giai điệukhi nghe giáo viên đàn hoặc nghe từ các tác phâm âm nhạc được phát trong lớp nhìntranh hoặc hình ảnh liên quan đến bài hát dé đoán tên bài hát hoặc giai điệu, nghe giai

điệu đoán tên bai hát hoặc tìm bai hat theo các từ được giáo viên nêu ra (Phạm Thi

Hoa, Ngô Thị Nam., 1999).

1.3.3 Cấu trúc trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ

mẫu giáo 5-6 tuổi

Đối với các trò chơi âm nhạc có cau trúc riêng, sẽ có những mục tiêu rõ ràng và

cụ thé hơn nhằm rèn luyện cho trẻ vẻ thuộc tính âm nhạc và trí nhớ âm nhạc Do đó,cần phải thiết kế va thé hiện đầy đủ trong giáo án từ mục đích, chuẩn bị, tên trỏ chơi,

cách chơi và luật chơi.

Trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ đích cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi

là một hoạt động thiết thực trong giáo dục âm nhac Nó tập trung vào việc rén luyện

khả năng chú ý và tập trung của trẻ thông qua các hoạt động âm nhạc.

Trong trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý, giáo viên sẽ tô chức các phương pháp và hoạt động như đánh dấu nhịp điệu, tạo ra các yếu tô bất ngờ trong âm nhạc, thay đối mức độ âm thanh hoặc tốc độ nhạc đẻ kích thích sự tập trung của trẻ Nhờ

đó, trẻ được khuyến khích tập trung vào âm nhac, lắng nghe và tham gia vào hoạt động âm nhạc một cách chủ đính và tỉnh tế.

Trái với trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chú ý có chủ đính, trò chơi âm nhạc

nhằm phát triển các kỹ năng âm nhạc cho trẻ tập trung vào việc rèn luyện và phát

triển các kỹ năng cụ thê trong lĩnh vực âm nhạc

Các hoạt động trong trò chơi âm nhạc nhằm phát triển các kỹ nang âm nhạc cho trẻ bao gom hat, vận động theo nhạc, tập nhận điện âm thanh, nhịp điệu và cầu trúc

âm nhạc tô chức nhạc cụ và thê hiện tư duy sáng tạo trong âm nhạc Trong quá trình

tham gia trò chơi âm nhạc này, trẻ được khuyến khích thể hiện các kỹ năng và khám

phá sự đa dạng của âm nhạc thông qua việc hát, nhảy, chơi nhạc cụ và tạo ra các sáng

tác âm nhạc nhỏ.

Tuy hai loại trò chơi âm nhạc này có mục tiêu và phương pháp khác nhau, nhưng

cả hai đều mang lại những lợi ích quan trong cho sự phát triển của trẻ mẫu giáo tronglĩnh vực âm nhạc Trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý giúp trẻ tập trung và chủ

đính trong quá trình tham gia vào hoạt động âm nhạc, từ đó nâng cao khả năng lắng

nghe, nhận biết âm thanh và hiểu biết về cấu trúc âm nhạc Đồng thời, trẻ cũng họccách kiêm soát sự chú ý của minh và tập trung vao một nhiệm vu cụ thê trong quá

trình thực hiện hoạt động âm nhạc.

Trong khi đó, trò chơi âm nhạc nhằm phát triển các kỹ nang âm nhạc cho trẻmang lại những trai nghiệm thú vị và tạo cơ hội cho trẻ tiếp cận và khám phá các khía

cạnh của âm nhạc Qua việc hát, vận động theo nhạc, tô chức nhạc cụ và thê hiện sự

sáng tao âm nhạc, trẻ được khuyến khích phát triển khả năng ca hát, điệu nhảy, tim

hiểu về nhịp điệu, giai điệu và cấu trúc âm nhạc Trẻ cũng học cách tự tin thé hiện

mình trong môi trường âm nhạc, tăng cường sự tự tin và tư duy sáng tạo.

Cả hai loại trò chơi âm nhạc đều góp phần quan trọng vào sự phát triển toàn diện của trẻ mam non Trò chơi âm nhạc nhằm phát trién chủ ý giúp trẻ rèn luyện kha

năng tập trung và chủ đính, trong khi trò chơi âm nhạc nhằm phát triên các kỹ năng

âm nhạc giúp trẻ khám pha va thé hiện sự sáng tạo của mình Sự kết hợp giữa hai loại

trò chơi này cung cấp cho trẻ một cơ sở vững chắc trong việc hiểu và yêu thích âm

nhạc, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát triển toàn điện về mặt kỹ năng, cảm xúc và

tư duy trong lĩnh vực âm nhạc.

a Chủ đề trò chơi âm nhạc

Chủ đề trò chơi là tên gọi khái quát nói lên một cách chung nhất phạm vi hiện

thực được phản ánh trong trò chơi Mục đích của trò chơi được thẻ hiện ở chủ đẻ chơi,phan ánh trong chủ dé chơi hoặc được nói ngay trong chủ dé chơi Chủ đề trò chơi

âm nhac ở mẫu giáo thường được gắn với chủ dé của hoạt động học của giáo duc âm

nhạc.

b Nội dung trò chơi âm nhạc

Nội dung trò chơi âm nhạc là những khía cạnh hiện thực được phản ánh trong

trò chơi phù hợp với chủ dé của trỏ chơi Nội dung trỏ chơi được gắn liền với cách tở

chức trò chơi và chỉ đạo việc lựa chọn các phương tiện dé chơi

c Luật chơi trò chơi âm nhạc Luật chơi là những quy định cho việc thực hiện trò chơi Luật chơi hay còn gọi

là cách chơi do nội dung trỏ chơi quy định va nó lại định hướng hành động, điễn biến

của trò chơi và quy định mỗi quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa các trẻ tham gia chơi

đồng thời cũng là tiêu chuẩn dé đánh giá hành động chơi của trẻ: đúng hay sai, day

đủ hay thiếu sót

trò chơi âm nhạc, các thao tác chủ yếu là hát, múa, vận động, phân biết tính chất âm

nhạc, thé hiện trí nhớ âm nhac,

1.4 Xây dựng và tổ chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.

1.4.1 Khái niệm xây dựngXây dựng là một quá trình tạo ra một sản phẩm, nội dung mới có mục dich, có

kế hoạch nhằm đạt được mục đích đã đặt ra trước đó.

Xây dựng trò chơi âm nhac là quá trình tạo ra các hoạt động chơi vui nhộn sangtạo va phù hợp với nhu cầu giáo dục âm nhạc của trẻ Theo Vũ The Dũng "Trò chơi

âm nhac la hoạt động giáo dục có tính vui choi cao, tập trung vào việc chơi đùa, sang

tạo, tư duy và khám phá băng ngôn ngữ âm nhạc Trò chơi âm nhạc không chỉ là giảitrí ma còn là một phương tiện giáo dục hiệu qua, giúp trẻ phát triển các kỹ năng, khả

năng và phẩm chat cần thiết cho sự trưởng thành và phát triển của mình" (Vũ Thế

thực hiện các hoạt động cùng trẻ em và đánh giá hiệu qua của hoạt động đó Trong

quá trình xây dựng trỏ chơi âm nhạc, cần chú trọng đến mục tiêu giáo duc, sự phủhợp với độ tuổi và khả năng của trẻ em, và sự an toàn trong hoạt động chơi.” (Nguyễn

Văn Minh và cộng su, 2013)

Xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫugiáo 5-6 tuôi là một qua trình sáng tao vả thực hiện các hoạt động tro chơi âm nhạcđặc biệt, nhằm khuyến khích trẻ tập trung vào âm nhạc và phát triển khả năng chú ý

theo mục tiêu cụ thể Các trò chơi âm nhạc trong quá trình nảy được thiết kế đáp Ứng

độ tuôi và khả năng của trẻ mẫu giáo 5-6 tudi

Trong xây dựng trò chơi âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi, các hoạt động được

đa dang hóa đề thúc day sự tương tác và khám phá âm nhạc Chang hạn, trẻ được

khuyến khích hát những bai hát, vận động theo nhịp điệu âm nhạc, tham gia vào việc

chơi nhạc cụ đơn giản như trong nhỏ, kẹo kéo, hoặc sao Ngoài ra, trẻ cũng có co hội

sáng tạo âm thanh bằng cách tô chức các vật liệu tự nhiên hoặc 46 chơi âm nhạc đơngiản.

Tham gia vào các hoạt động âm nhạc trong trò chơi, trẻ được khuyến khích rènluyện kha năng tập trung và chú ý Khi tham gia vào âm nhạc, trẻ can tập trung lắngnghe các yếu tô âm nhạc như giai điệu, nhịp điệu và âm thanh Đồng thời, trẻ cũng

phải phản ứng va điều chỉnh chú ý của mình theo tín hiệu âm nhạc vả hướng dẫn từ giáo viên Qua việc tập trung vả tham gia hoạt động âm nhạc, trẻ có thé cai thiện kha

năng tập trung và khả năng điều chỉnh sự chú ý của minh trong môi trường âm nhạc

Theo nghiên cứu dé phủ hợp dé tài, xảy dung trỏ chơi âm nhạc nhằm phát triển

chú ÿ' có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là một quá trình tạo ra các hoạt động âmnhạc da dang và phù hợp với độ tuổi và kha năng của trẻ, nhằm mục đích giáo duc

chit ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, cụ thể giúp trẻ hình thành 4 khả năng:

tập trung chủ ý, độ bên vững chú ÿ, phân phối chú ÿ' và di chuyển chú ÿ

1.4.3 Quy trình xây dựng trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ địnhcho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi

Bên cạnh cấu trúc xây dựng trò chơi âm nhạc, khi xây dựng trỏ chơi âm nhạc

giáo viên nên thực hiện theo các bước sau:

(1) Đặt mục tiêu: Xác định mục tiêu của trò chơi âm nhạc, đó là phát triên khảnang chú ý có chủ định cho trẻ mầm non 5-6 tudi

(2) Tìm hiểu nhu cau và khả năng của trẻ: Điều tra nhu cầu va kha năng của trẻ

thông qua các phương pháp như phỏng van, quan sát hoặc bai kiêm tra.

(3) Xây dựng trò chơi: Xác định các yếu tổ cần có trong trò chơi, chăng hạn như

chủ đề, âm nhạc, độ tuôi phủ hợp thời gian chơi, số lượng người chơi, v.v.

(4) Phát triển nội dung: Phát triển nội dung trò chơi bao gồm lựa chọn âm nhạc,

cách sắp xếp và tổ chức nhạc cụ, định hướng trẻ chơi như thế nào đẻ phát triển kỹ

năng chủ ý có chú định.

(5) Đánh giá: đánh giá trò chơi nhằm đánh giá hiệu quả của trò chơi trong việc

phát triển kỹ năng chú ý có chủ định cho trẻ mầm non

(6) Tỉnh chỉnh va phát triển: Dựa trên kết quả đánh giá tinh chỉnh va phát triểntrò chơi dé đạt được hiệu quả tốt nhất

Quy trình xây dựng trò chơi âm nhạc nham phat trién cha y co chu dinh cho tre

mam non cần được thực hiện bởi các chuyên gia giáo dục và phát triển trò chơi nhim

đảm bảo sự phát triển toàn điện cho trẻ mầm non.

1.4.4 Quy trình tổ chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triễn chú ý có chủ định

cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Các bước tổ chức trò chơi âm nhạc nhằm phát triển chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo

5-6 tuổi:

(1) Xác định mục tiêu:

Đặt mục tiêu phát triên kha năng chú ý có chủ định cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuôi thông

qua trò chơi âm nhạc Mục tiêu cụ thé là rèn luyện khả năng tập trung chú ý, khả năngduy trì chú ý, khả năng phân phối chú ý và kha năng di chuyên chú ý trong việc nghe

và thể hiện âm nhạc

(2) Lựa chọn bài hát và hoạt động:

Chọn bài hát phù hợp với độ tudi và sự quan tâm của trẻ mẫu giáo.

Xác định các hoạt động liên quan đến bài hát, như di chuyên theo giai điệu, đồng

hành với lời bài hát, nhảy theo nhịp, tô chức nhạc cụ đơn giản, và thẻ hiện cảm xúc qua

âm nhạc.

(3) Chuẩn bị tải liệu và vật dụng:

Tao ra tai liệu hình ảnh hoặc biểu đồ minh họa các hoạt động trong trò chơi

Chuan bị các nhạc cu, nếu cần thiết, như trồng nhỏ, chuông, xào xac, hoặc những

vật dụng âm thanh khác đẻ tạo ra hiệu ứng và giai điệu

(4) Giới thiệu trò chơi và hướng dẫn:

Giới thiệu trò chơi âm nhạc cho trẻ mẫu giáo, giải thích mục tiêu và quy tắc chơi