Bài tập lớn môn ngân hàng thương mại chủ Đề thực hiện báo cáo phân tích về Ảnh hưởng của công nghệ tới hoạt Động kinh doanh của một ngân hàng thương mại

Cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ đã đem tới những tác động đáng kể đối với hoạt động ngân hàng, làm thay đổi hành vi của người sử dụng dịch vụ ngân hàng cũng như

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

BỘ MÔN KINH DOANH NGÂN HÀNG – KHOA NGÂN HÀNG

BÀI TẬP LỚN MÔN NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Chủ đề: Thực hiện báo cáo phân tích về ảnh hưởng của công nghệ

tới hoạt động kinh doanh của một Ngân hàng thương mại

Hà Nội, tháng 12 năm 2021

Giảng viên hướng dẫn : Ths Phạm Ngọc Huyền

Nhóm thực hiện : 11

Danh sách thành viên:

1 Nguyễn Cảnh Hưng (Nhóm trưởng) - 22A4020662

2 Nguyễn Trần Vân Anh - 23A4020028

3 Nguyễn Thị Hải Bình - 23A4020049

4 Nguyễn Đức Thắng - 22A4020237

5 Nguyễn Thu Hằng - 23A4020114

- Tên môn học và mã môn học: Ngân hàng thương mại, FIN17A

- Số từ: 7915

- Ngân hàng thương mại lựa chọn nghiên cứu: Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB)

Trong quá trình hoàn thành bài có thể còn những thiếu sót, nhóm 11 rất mong nhận được những lời góp ý của cô để bài tập lớn có thể hoàn thiện hơn và rút kinh nghiệm cho những bài tập lần sau

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

I Nhận diện các xu hướng ứng dụng công nghệ trong hoạt động ngân hàng: 4

1 Thực trạng phát triển 4

2 Xu hướng ứng dụng công nghệ trong ngân hàng trên thế giới: 6

3 Những chuyển biến trong áp dụng công nghệ của hệ thống NHTM Việt Nam 7

II Đánh giá tổng quan việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động của SCB 8

1 Tổng quan về SCB 8

2 Các sản phẩm của SCB (Dịch vụ khách hàng cá nhân) 12

3 Thành tựu những năm gần đây 13

4 Ứng dụng công nghệ 15

4.1 Hoạt động cho vay 15

4.2 Hoạt động thanh toán 17

4.3 Hoạt động quản trị 22

III MỘT SỐ CHIẾN LƯỢC CƠ BẢN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA SCB 24

1 Thách thức và cơ hội của SCB 24

2 Đề xuất chiến lược để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh của SCB Bank 26

KẾT LUẬN 27

LỜI MỞ ĐẦU

Lịch sử tồn tại hàng trăm năm của nhân loại, đã chứng minh vai trò không thể thiếu của hoạt động ngân hàng đối với mọi nền kinh tế, dù ở các mức độ phát triển khác nhau Cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ đã đem tới những tác động đáng kể đối với hoạt động ngân hàng, làm thay đổi hành vi của người sử dụng dịch vụ ngân hàng cũng như cấu trúc hoạt động và vận hành của hệ thống ngân hàng, phản ánh tính chất cách mạng to lớn của các công nghệ mới và sự ứng dụng của chúng đối với các tập đoàn, công ty, người tiêu dùng cũng như chính phủ các quốc gia

Lĩnh vực Ngân hàng - Tài chính là một trong các lĩnh vực chịu nhiều cơ hội mới cũng như rủi ro tiềm ẩn của xu hướng này Sự ra đời của hàng nghìn công ty khởi nghiệp FinTech là những minh chứng điển hình cho nhu cầu nhận diện lại khái niệm và định nghĩa về ngân hàng, về hoạt động kinh doanh tiền tệ và cung ứng dịch vụ của ngân hàng trong kỷ nguyên số

Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 mang lại những đổi mới mạnh mẽ trong hoạt động tài chính – ngân hàng Đặc biệt, đại dịch Covid-19 càng thúc đẩy quá trình này phát triển nhanh chóng hơn, đã khiến xu hướng ứng dụng công nghệ trong hoạt động ngân hàng có

sự thay đổi rõ rệt và nâng cao được hiệu quả Nhiều ngân hàng đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động để gia tăng tiện ích cho Khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh

NỘI DUNG

I Nhận diện các xu hướng ứng dụng công nghệ trong hoạt động ngân hàng:

1 Thực trạng phát triển:

Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng với lượng dữ liệu và thông tin khổng

lồ, ngành ngân hàng thế giới đang theo hai xu hướng phát triển chính: Chuyển đổi số của

hệ thống Ngân hàng truyền thống; sự tham gia của các Công ty Fintech, Bigtech vào một phần hoạt động ngân hàng - tài chính ngân hàng Chuyển đổi số trong ngành ngân hàng hiện tại đi theo hai chiều hướng chính là phát triển ngân hàng số (Digital banking) độc lập

và kết nối, chia sẻ dữ liệu qua sáng kiến ngân hàng mở (Open banking) Nhiều quốc gia

đã xây dựng hành lang pháp lý cởi mở về thúc đẩy cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và khuyến khích cấp phép ngân hàng ảo, các tổ chức phi ngân hàng có thể nộp đơn xin cấp phép vận hành ngân hàng ảo (Virtual bank/Neo-bank/Internet-only bank)

Các ngân hàng đều ứng dụng các giải pháp kỹ thuật, công nghệ mới như điện toán đám mây, phân tích dữ liệu, dữ liệu lớn, tự động hóa quy trình bằng robot, trí tuệ nhân tạo/học máy, Blockchain, nhận biết và định danh khách hàng bằng phương thức điện tử (eKYC)… trong các hoạt động nghiệp vụ, phân tích hành vi, nhu cầu khách hàng, giúp tối ưu hóa,

cá nhân hóa việc cung ứng sản phẩm, gia tăng trải nghiệm khách hàng

Theo thống kê sơ bộ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), có đến 95% ngân hàng đã

và đang xây dựng chiến lược chuyển đổi số, trong đó 39% ngân hàng đã phê duyệt chiến lược hoặc tích hợp trong định hướng phát triển kinh doanh, công nghệ thông tin

Bên cạnh đó hiện nay, có khoảng 40 công ty Fintech tham gia lĩnh vực cho vay ngang hàng (P2P lending) và khoảng 40 công ty Fintech tham gia lĩnh vực thanh toán, với các

ví điện tử lớn là Momo, Moca, ViettelPay, VNPay, Zalopay… với hàng chục triệu người

sử dụng

Ngành ngân hàng đã chủ động đổi mới, nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của Khách hàng trên kênh số Các sản phẩm số như thanh toán bằng QR, gửi tiết kiệm online, cho vay số (vay online), định danh eYKC, tài khoản số đẹp, tài khoản theo số điện thoại… đã được nhiều ngân hàng tích cực triển khai Số liệu khảo sát cho thấy, 95% ngân hàng đã, đang xây dựng chiến lược/thực hiện triển khai chuyển đổi số; trong đó, hơn 75% có kế hoạch số hóa toàn bộ sản phẩm, dịch vụ từ kênh giao tiếp khách hàng (front-end) đến quản trị nghiệp vụ nội bộ (back-end)

Cơ sở hạ tầng, hệ thống ngân hàng lõi (corebanking) và công nghệ được chú trọng đầu

tư, nâng cấp nhằm đảm bảo hoạt động ổn định, an toàn dữ liệu, giảm thiểu rủi ro hệ thống cũng như đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số và phát triển các sản phẩm, dịch vụ trên nền tảng số; trong đó, theo khảo sát của NHNN vào tháng 9/2020, có 87% ngân hàng đánh giá hệ thống corebanking đã đáp ứng hoặc đáp ứng một phần hoạt động chuyển đổi số

Các ngân hàng còn kết hợp với nhà hàng, cửa hàng mua sắm, siêu thị, hãng du lịch lữ hành… để khuyến khích việc sử dụng không dùng tiền mặt theo chủ trương của Chính phủ nên người thanh toán bằng thẻ nhận được nhiều ưu đãi, thậm chí được giảm 5%-10% trên hóa đơn, được tặng thêm phần ăn hoặc phiếu giảm giá cho lần mua sau trong khi trả tiền mặt thì không nhận được những ưu đãi này

2 Xu hướng ứng dụng công nghệ trong ngân hàng trên thế giới:

Nghiên cứu của Capgemini (2016) đã chỉ ra xu hướng ứng dụng CNTT trong ngành Ngân hàng trên thế giới ở hiện tại và tương lai gần, cụ thể:

Thứ nhất, sự gia nhập của các công ty tài chính công nghệ (fintech), trở thành đối thủ,

đồng thời cũng là đối tác của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng áp dụng công nghệ cao cho khách hàng Bằng lợi thế về công nghệ, cộng với sự đầu tư mạnh mẽ, các công ty fintech đang quen thuộc với khách hàng thông qua dịch vụ cho vay P2P (kết nối trực tuyến người đi vay với người cho vay) và dịch vụ thanh toán

Thứ hai, việc gia tăng sử dụng công nghệ đám mây đối với các dịch vụ cốt lõi để thay

thế cho công nghệ lưu trữ truyền thống Xu hướng này đã trở nên rõ ràng trong ngành Ngân hàng trên thế giới những năm gần đây, giúp các NHTM tiết kiệm được nhiều chi phí, mặt bằng, cũng như tăng cường tính bảo mật trong việc lưu trữ và quản lý dữ liệu

Thứ ba, đầu tư và nâng cấp hệ thống Core banking (phần mềm ngân hàng lõi), công nghệ

bảo mật, hệ thống quản lý rủi ro cũng là yêu cầu bắt buộc trong điều kiện các dịch vụ ngân hàng ngày càng đa dạng, hiện đại trong một môi trường ngày càng bất trắc Khác với nhiều doanh nghiệp, Core banking là ứng dụng bắt buộc với mỗi ngân hàng, tuy nhiên việc đầu tư này không diễn ra một lần mà phải liên tục được nâng cấp

Thứ tư, công nghệ sổ cái, công cụ khai phá dữ liệu cùng các phân tích chuyên sâu trong

xây dựng kế hoạch kinh doanh, chiến lược phát triển dài hạn là xu hướng mới của hệ thống ngân hàng trên thế giới qua đó đưa ra các kế hoạch, chiến lược kinh doanh phù hợp, hiệu quả

Thứ năm, đầu tư vào hệ thống CNTT của ngân hàng không thể không kể đến mục tiêu

gia tăng các tiện ích để nâng cao sức cạnh tranh, gia tăng các trải nghiệm của khách hàng Nhờ đó, các NHTM ngày càng đa dạng hóa các dịch vụ theo hướng mang lại cho khách hàng sự trải nghiệm ngày càng mới mẻ, tiện ích và hiện đại

3 Những chuyển biến trong áp dụng công nghệ của hệ thống NHTM Việt Nam

Các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng ứng dụng công nghệ mới, hiện đại, tiện ích, thân thiện với người sử dụng phát triển mạnh và đã có sự thay đổi đáng kể khi kênh giao tiếp, cung ứng dịch vụ dần được số hóa dựa trên áp dụng các nền tảng công nghệ thông tin hiện đại, thay thế cho những mô hình truyền thống; một số dịch vụ ngân hàng cung ứng đã được triển khai cho phép khách hàng thao tác 100% thông qua các kênh điện tử, truy cập

và thực hiện 24/7 như nhận tiền gửi, thanh toán, tiết kiệm

Số lượng, giá trị giao dịch ngân hàng qua kênh số của nhiều ngân hàng Việt Nam có sự tăng trưởng vượt bậc; có những ngân hàng như TPBank, MBBank… đã ghi nhận tỷ lệ hơn 80% giao dịch được thực hiện trên nền tảng số Hàng chục triệu khách hàng đã trở thành khách hàng của ngân hàng số Digibank của VCB, iPay của VietinBank, Smart Banking của BIDV, eBank X của TPBank, Omni-Channel của OCB Nhiều sản phẩm của ngân hàng số (xác thực điện tử - eKYC, ứng dụng di động, thanh toán không tiếp xúc, tiết kiệm điện tử ) trong đó, một số ngân hàng thực hiện trên 90% giao dịch trên kênh số Trong hoạt động thanh toán đã nghiên cứu, ứng dụng nhiều công nghệ mới, hiện đại,

an toàn, tiện lợi (ứng dụng Tokenization, thanh toán di động, sử dụng mã QR code, sử dụng các yếu tố sinh trắc học như vân tay, nhận diện khuôn mặt) đã được người tiêu dùng đón nhận tích cực Trong đó, mức tăng trưởng thanh toán di động năm 2020 tăng 118%

về số lượng và 121% về giá trị so với năm 2019 và theo khảo sát tiêu dùng toàn cầu năm

2019 của PwC đối với 27 nước/vùng lãnh thổ, Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh nhất về thanh toán di động trong năm 2019, tỷ lệ người tiêu dùng thanh toán bằng di động

ở Việt Nam đã tăng lên 61% từ mức 37% của năm 2018

Ngay trong thời kỳ dịch bệnh đang diễn ra phức tạp, Các phương thức thanh toán không tiền mặt nhanh, tiện lợi, giảm nguy cơ lây nhiễm nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dùng Hơn 80% đã sử dụng dịch vụ giao tận nhà lần đầu tiên vì COVID-19 Ít nhất

3 trong số 5 người tiêu dùng Việt mang ít tiền mặt hơn, chủ yếu nhờ sự phổ biến của hình thức thanh toán thẻ hoặc không tiếp xúc

Người Việt ngày càng có nhiều thiện cảm đối với thanh toán không tiền mặt và đang

cố gắng chuyển đổi hết các giao dịch sang hình thức thanh toán không tiền mặt Ít nhất 65% người tiêu dùng cho biết lượng tiền mặt trong ví của họ đã giảm, thay vào đó họ sử dụng nhiều thẻ và các phương thức thanh toán không tiếp xúc hơn Hơn 75% cho biết họ thực hiện giao dịch nhiều hơn một lần mỗi tuần

Ngoài ra, năm 2021, hơn một nửa người Việt chuyển sang ưu tiên lựa chọn sử dụng một ứng dụng dùng chung cho tất cả các loại giao dịch, 53% so với năm 2020 chỉ 32% Hơn 1/3 người tiêu dùng đã kỳ vọng Việt Nam trở thành một xã hội không tiền mặt trong vòng từ 5-9 năm tới Thanh toán hóa đơn, mua sắm siêu thị và du lịch quốc tế là những lĩnh vực được dự đoán sẽ dẫn đầu trong xu thế xã hội không tiền mặt

II Đánh giá tổng quan việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động của SCB

1 Tổng quan về SCB

Ngày 26/12/2011, Thống đốc NHNN chính thức cấp Giấy phép số 283/GP-NHNN về việc thành lập và hoạt động Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) trên cơ sở hợp nhất tự nguyện 3 ngân hàng: Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB), Ngân hàng TMCP Đệ Nhất (Ficombank), Ngân hàng TMCP Việt Nam Tín Nghĩa (TinNghiaBank) Ngân hàng TMCP

Sài Gòn (Ngân hàng hợp nhất) chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/01/2012 Đây được xem như một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển của cả ba ngân hàng, đánh dấu

sự thay đổi toàn diện về quy mô tổng tài sản, mạng lưới, công nghệ và nhân sự…

 Loại hình: Ngân hàng thương mại

Logo Ngân hàng TMCP Sài Gòn - SCB

 Tầm nhìn: Tạo ra các giá trị bền vững cho Khách hàng và tổ chức, góp phần vào

công cuộc xây dựng và phát triển xã hội

 Sứ mệnh:

 Trở thành đối tác đáng tin cậy thông qua việc luôn cung cấp giải pháp tài chính và chất lượng dịch vụ tối ưu cho Khách hàng

 Tạo môi trường làm việc năng động, tận tâm và chú trọng phát triển nguồn nhân lực

 Mang lại lợi ích và giá trị bền vững cho cổ đông

 Phân tích BCTC của SCB trong 6 tháng đầu năm 2021:

Từ số liệu thống kê hết quý II năm 2019 (thời điểm chưa diễn ra dịch bệnh) lãi thuần

từ hoạt động dịch vụ tăng 57,6% đạt 503 tỷ đồng Trong khi đó, mặc dù ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, từ báo cáo KQHĐKD 6 tháng đầu năm 2021 của SCB, ta thấy thu nhập từ dịch vụ của Ngân hàng đạt 1.310 tỷ đồng (tăng 112% so với đầu năm) cho thấy ngân hàng vẫn hoạt động tốt bất chấp đại dịch Song song đó, hoạt động kinh doanh ngoại hối và mua bán chứng khoán đầu tư ghi nhận tăng trưởng, đạt hơn 1.600 tỷ đồng, tổng lợi nhuận trước thuế đạt 422.172 tỷ đồng Kết quả kinh doanh khả quan như hiện nay là do chiến lược chuyển dịch mô hình kinh doanh của Ngân hàng những năm trở lại đây, chú trọng phát triển hoạt động Ngân hàng bán lẻ, gia tăng thu nhập từ hoạt động dịch vụ và giảm dần phụ thuộc nguồn thu từ hoạt động tín dụng

Hiện nay, quy mô tài sản của SCB đạt 670.689 tỷ đồng, tăng 6% so với đầu năm, duy trì vị thế Top 5 trong hệ thống tổ chức tín dụng Việt Nam và là ngân hàng TMCP tư nhân

có tổng tài sản lớn nhất Trong đó, khoản mục cho vay khách hàng vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất (356.883 tỷ đồng), tiếp theo là chứng khoán đầu tư (83.808 tỷ đồng), tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác (16.753 tỷ đồng)

Cuối tháng 06/2021, SCB chào bán thành công 478,8 triệu cổ phiếu ra công chúng, thu hút thêm 4.788 tỷ đồng nguồn vốn mới, nâng mức vốn điều lệ của Ngân hàng lên 20.020

tỷ đồng Khoản mục tiền gửi khách hàng chiếm tỷ trọng cao nhất (479.881 tỷ đồng), chiếm 74% tổng nợ phải trả, các hoạt động khác duy trì ở mức cao giúp SCB giữ vững vị trí Top

05 ngân hàng TMCP có quy mô huy động cao nhất

2 Các sản phẩm của SCB (Dịch vụ khách hàng cá nhân)

 Thanh toán phí bảo hiểm Manulife

Dễ dàng thanh toán phí bảo hiểm Manulife trực tiếp tại các điểm giao dịch hoặc thực hiện nhanh chóng và tiện lợi trên kênh e-banking (hiện tại chỉ áp dụng trên Internet Banking)

 Thanh toán phí bảo hiểm Bảo Long

Giao dịch thanh toán phí bảo hiểm Bảo Long nhanh chóng và tiện lợi trên kênh giao dịch Internet Banking/Mobile Banking SCB

 Dịch vụ nhận, chuyển tiền đầu tư chứng khoán

Khách hàng có thể thực hiện chuyển/nộp tiền vào tài khoản chứng khoán hay rút tiền

ra từ tài khoản chứng khoán thông qua các kênh giao dịch của SCB như quầy, Internet Banking, Mobile Banking

 Dịch vụ ngân quỹ

Dịch vụ giúp Khách hàng không cần mất thời gian mà vẫn có thể an tâm với khoản tiền phải thu/chi của mình

 Dịch vụ tài khoản tiền gửi

Dịch vụ hình thành nhằm phục vụ tối đa các nhu cầu xác nhận số dư/thông tin tài khoản

để Khách hàng có thể thực hiện được kế hoạch: Du lịch, Du học, Khám chữa bệnh tại nước ngoài…

 Thanh toán hóa đơn

Giao dịch thanh toán hóa đơn dễ dàng, nhanh chóng thông qua các kênh giao dịch SCB

 Dịch vụ hóa đơn điện tử

Hoá đơn điện tử (HĐĐT) là tập hợp các thông điệp dữ liệu điện tử về bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được khởi tạo, lập, gửi, nhận, lưu trữ và quản lý bằng phương tiện điện

tử và tuân thủ quy định pháp luật về giao dịch điện tử

 Dịch vụ chuyển tiền Online

Khách hàng có thể thực hiện chuyển tiền bất cứ lúc nào mà không bị giới hạn về không gian và thời gian

3 Thành tựu những năm gần đây

Hiện nay, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – SCB đã không ngừng lớn mạnh, vươn lên vị thế Top 5 ngân hàng TMCP có quy mô lớn nhất Việt Nam với tổng tài sản đạt 671.694 tỷ đồng, vốn điều lệ hơn 20.020 tỷ đồng tính đến 30/06/2021 Với 239 điểm giao dịch, hiện nay mạng lưới hoạt động của SCB đang phủ rộng khắp 28 tỉnh/thành thuộc các vùng kinh

tế trọng điểm của cả nước, cùng đội ngũ nhân sự hơn 6.700 người