HỒ CHÍ MINHKHOA CƠ KHÍ - CÔNG NGHỆ ĐỒ ÁN THIẾT KẾ NHÀ MÁY CHẾ BIẾN NÔNG SẢN – THỰC PHẨM Tên Đồ Án : Đồ án thiết kế nhà máy chế biến sản xuất viên tinh bột nghệ mật ong GVHD: PGS.TS Lê An
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ - CÔNG NGHỆ
ĐỒ ÁN THIẾT KẾ NHÀ MÁY CHẾ BIẾN NÔNG SẢN – THỰC PHẨM
Tên Đồ Án : Đồ án thiết kế nhà máy chế biến sản xuất viên tinh bột nghệ mật ong
GVHD: PGS.TS Lê Anh Đức
Trang 2Mục Lục
Trang 3
PHẦN MỞ ĐẦU
Với sự phát triển kinh tế của nước ta, chất lượng cuộc sống của người dân ngày
càng tăng Do đó, trong khẩu phần ăn hằng ngày, ngoài nguồn dinh dưỡng cơ bản là tinh bột, protein, lipid con người còn quan tâm đến những lợi ích từ thực phẩm mang lại nhưnhững vi lượng cần thiết cho cơ thể hay cải thiện hoặc hỗ trợ sức khỏe cho người sử dụng
Trang 4Nhu cầu sử dụng các sản phẩm từ thiên nhiên, đặc biệt là các sản phẩm từ nghệ và mật ong, đã tăng lên đáng kể do xu hướng chăm sóc sức khỏe và làm đẹp bằng phương pháp tự nhiên Nghệ có khả năng chống viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý Trong khi đó, mật ong được biết đến với đặc tính kháng khuẩn, dưỡng ẩm và cung cấp năng lượng.
Viên nén tinh bột nghệ mật ong là sản phẩm kết hợp giữa tinh bột nghệ (chứa curcumin)
và mật ong, được bào chế dưới dạng viên nén tiện lợi Sản phẩm này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhờ sự kết hợp của hai thành phần tự nhiên giàu dưỡng chất
Việc thiết kế nhà máy chế biến viên nén nghệ mật ong không chỉ đòi hỏi sự hiểu biết
về công nghệ sản xuất mà còn cần tính toán kỹ lưỡng các yếu tố như nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, hệ thống máy móc, quản lý chất lượng, và đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường.Một nhà máy được đầu tư bài bản, khoa học sẽ là chìa khóa để tạo
ra những sản phẩm viên nén nghệ mật ong chất lượng cao, khẳng định vị thế trên thị trường và góp phần nâng cao giá trị nông sản Việt Nam
Vì vậy việc xây dựng và phổ biến sản phẩm cho người dùng là cần thiết bởi hiện
nay với những lợi ích mang lại từ viên nén nghệ mật ong ảnh hưởng rất tốt đến sức khỏe
và làm đẹp (chống oxy hóa) nhằm nâng cao sử dụng cho mỗi cá nhân
CHƯƠNG 1 LẬP LUẬN KINH TẾ 1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội:
1.1.1 điều kiện tự nhiên
Trang 5*Vị trí địa lý:
Đồng Nai nằm trong vùng Đông Nam Bộ, tiếp giáp với TP HCM, Bình Dương, BàRịa-Vũng Tàu và Lâm Đồng Vị trí này tạo lợi thế cho việc kết nối với thị trường tiêu thụlớn và các vùng nguyên liệu Đây là điều kiện thuận lợi để nhập nguyên liệu nghệ từ cácvùng trồng lớn như Nghệ An, Quảng Nam và mật ong từ các vùng như Lâm Đồng, Đắk Lắk
*Khí hậu:
Khí hậu nhiệt đới gió mùa với nhiệt độ trung bình 26-27°C, độ ẩm cao và lượng mưaphong phú (1.500-2.000mm/năm) tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo quản nghệ tươi vàmật ong Tuy nhiên, độ ẩm cao đòi hỏi công nghệ sấy và bảo quản phù hợp trong quá trìnhsản xuất viên nghệ mật ong để đảm bảo chất lượng sản phẩm
*Điều kiện đất đai và thủy văn:
Đồng Nai có điều kiện đất đai đa dạng với đất bazan màu mỡ, có thể phát triển một
số vùng trồng nghệ quy mô nhỏ, nhưng không phải là vùng trồng nghệ chủ lực của cả nước
Hệ thống sông Đồng Nai, sông La Ngà và hồ Trị An cung cấp nguồn nước dồi dào cho hoạtđộng sản xuất công nghiệp, đảm bảo nhu cầu nước cho nhà máy chế biến
1.1.2 điều kiện kinh tế
* Hạ tầng giao thông và logistics:
Trang 6- Đồng Nai có hệ thống giao thông phát triển với quốc lộ 1A, quốc lộ 51, cao tốcTP.HCM-Long Thành-Dầu Giây, cảng Phước An và sân bay quốc tế Long Thành đang xâydựng Hệ thống logistics phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho:
+ Vận chuyển nguyên liệu từ các vùng trồng nghệ và nuôi ong về nhà máy
+ Phân phối sản phẩm viên nghệ mật ong đến thị trường nội địa và xuất khẩu
+ Tiết kiệm chi phí vận chuyển và thời gian nhờ mạng lưới giao thông đồng bộ
* Khu công nghiệp và cơ sở hạ tầng:
-Với 32 khu công nghiệp có tổng diện tích hơn 10.000 ha, Đồng Nai cung cấp:
+ Mặt bằng sản xuất với hạ tầng đồng bộ (điện, nước, xử lý chất thải)
+ Các ưu đãi về thuế và tiền thuê đất trong khu công nghiệp
+ Môi trường đầu tư thuận lợi cho phát triển công nghiệp chế biến
+ Khả năng liên kết với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng
* Thị trường:
- Đồng Nai nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với thị trường tiêu thụ lớn:+ Gần TP.HCM với dân số hơn 10 triệu người, là thị trường tiềm năng cho sản phẩm chă
m sóc sức khỏe như viên nghệ mật ong
+ Kết nối thuận lợi với thị trường xuất khẩu thông qua hệ thống cảng biển
+ Nhu cầu ngày càng tăng về sản phẩm từ thảo dược tự nhiên, đặc biệt trong bối cảnh covid-19
Trang 71.1.3 điều kiện xã hội
* Nguồn nhân lực
- Đồng Nai có dân số khoảng 3 triệu người với lực lượng lao động dồi dào và có trình độ:
+ Nhiều trường đại học, cao đẳng đào tạo nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực côngnghệ thực phẩm, dược phẩm
+ Nguồn lao động có kinh nghiệm trong ngành chế biến thực phẩm, dược phẩm
+ Chi phí nhân công cạnh tranh so với TP.HCM nhưng cao hơn các tỉnh miền Trung,miền Bắc
* Cơ sở khoa học và công nghệ
- Tiếp cận được các nguồn lực về khoa học công nghệ:
+ Gần các viện nghiên cứu và trường đại học lớn của TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ+ Có thể hợp tác với các đơn vị nghiên cứu để phát triển công thức, quy trình sản xuấtviên nghệ mật ong chất lượng cao
+ Tiếp cận dễ dàng với công nghệ và thiết bị hiện đại nhờ vào vị trí trung tâm kinh tế
* Chính sách hỗ trợ
- Đồng Nai có nhiều chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến nông sản:+ Ưu đãi về thuế, tiền thuê đất cho dự án đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản
+ Hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối thị trường
+ Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực công nghệ cao
Trang 81.1 Vị trí xây dựng nhà máy
- Việc lựa chọn vị trí xây dựng nhà máy chế biến sản xuất viên tinh bột nghệ mật ong đòi hỏi phải xem xét nhiều yếu tố, bao gồm:
* Nguồn nguyên liệu:
Đồng Nai có tiềm năng lớn về nguồn nguyên liệu với các vùng trồng nghệ tại ĐịnhQuán, Tân Phú và các khu vực nuôi ong lấy mật tại Vĩnh Cửu, Tân Phú Chất lượng nghệđịa phương có hàm lượng curcumin cao, trong khi đa dạng các loại mật ong (mật ong hoa càphê, hoa cao su) tạo lợi thế cho sản xuất
* Giao thông vận tải:
Mạng lưới giao thông đa dạng với quốc lộ 1A, 51, 56, cao tốc TP.HCM - LongThành - Dầu Giây kết nối thuận tiện đến trung tâm tiêu thụ Hệ thống cảng Phước An, GòDầu và tương lai là sân bay Long Thành tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển và xuấtkhẩu sản phẩm
* Tài nguyên và vệ sinh môi trường:
Đồng Nai có quỹ đất công nghiệp phong phú với nhiều khu công nghiệp được quyhoạch cho chế biến thực phẩm Các hệ thống xử lý chất thải tập trung tại các khu côngnghiệp đáp ứng tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt, đảm bảo sản xuất bền vững
* Đề xuất vị trí:
Trang 9Ba khu vực có tiềm năng nhất là huyện Trảng Bom (cân bằng giữa nguyên liệu và hạtầng), huyện Vĩnh Cửu (gần nguồn mật ong chất lượng cao), và khu công nghiệp NhơnTrạch (hạ tầng hiện đại, thuận lợi xuất khẩu).
1.2 Hiệu quả kinh tế, xã hội khi xây dựng nhà máy
1.3.1 Hiệu quả kinh tế:
- Tận dụng lợi thế địa phương:
+ Đồng Nai có diện tích đất nông nghiệp lớn, phù hợp cho việc phát triển vùng nguyên liệu nghệ và nuôi ong
+ Tỉnh có các khu công nghiệp phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng nhà máy
- Lợi thế vận chuyển:
+Đồng Nai nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, gần TP.HCM
+ Có hệ thống đường cao tốc, quốc lộ, và kết nối với cảng Cái Mép-Thị Vải giúp giảm chi phí logistics
+ Thuận lợi cung ứng cho thị trường lớn tại TP.HCM và các tỉnh lân cận
- Thu hút đầu tư:
+ Tỉnh có nhiều chính sách ưu đãi thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản
+ Cơ hội tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi dành cho doanh nghiệp chế biến nông sản
- Phát triển kinh tế địa phương:
+ Tăng giá trị và sức cạnh tranh cho nông sản Đồng Nai
Trang 10+ Tăng thu ngân sách địa phương thông qua thuế.
1.3.2 Hiệu quả xã hội tại Đồng Nai:
- Tạo việc làm cho người dân địa phương:
+ Tạo việc làm trực tiếp tại nhà máy (ước tính 100-150 lao động)
+ Tạo việc làm gián tiếp cho khoảng 500-700 hộ nông dân trồng nghệ và nuôi ong.+ Nâng cao thu nhập cho lao động địa phương
- Phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp:
+ Khuyến khích nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang cây nghệ có giá trị kinh tế cao hơn
+ Hình thành các hợp tác xã nuôi ong và trồng nghệ, tăng liên kết sản xuất
- Nâng cao trình độ sản xuất:
+ Chuyển giao kỹ thuật canh tác bền vững cho nông dân địa phương
+ Đào tạo kỹ năng sản xuất, quản lý chất lượng cho người lao động địa phương
- Phát triển du lịch nông nghiệp:
+ Tạo điểm tham quan, trải nghiệm quy trình sản xuất, thu hoạch nghệ và mật ong.+ Kết nối với các tour du lịch sinh thái tại Đồng Nai
1.3.3 Đóng góp vào phát triển bền vững
- Môi trường:
Trang 11+ Thúc đẩy mô hình sản xuất hữu cơ, giảm sử dụng hóa chất trong nông nghiệp
+ Khuyến khích bảo tồn đa dạng sinh học thông qua nuôi ong (thụ phấn)
- Phát triển nông thôn:
+ Góp phần thực hiện chương trình nông thôn mới tại các xã ở Đồng Nai
+ Giảm di cư lao động từ nông thôn ra thành thị
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2.1 Tình hình sản xuất và thị trường tiêu thụ:
Tình hình sản xuất:
+Viên tinh bột nghệ mật ong là một sản phẩm kết hợp giữa tinh bột nghệ và mật ong , được biết đến với nhiều lợi ích về sức khỏe; được coi là “thần dược” được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày của người Việt Nam và cả trên thị trường thế giới
+Quy trình sản xuất thường bao gồm việc chiết xuất viên tinh bột nghệ từ củ nghệ, sau đókết hợp với mật ong theo tỷ lệ phù hợp
+Các sản phẩm viên tinh bột nghệ mật ong thường được kiểm tra chất lượng để đảm bảo
an toàn cho người tiêu dùng
+Việc sản xuất viên tinh bột nghệ ngày càng phát triển ở Việt Nam
Thị trường tiêu thụ:
Thị trường tiêu thụ viên tinh bột nghệ mật ong đang phát triển mạnh mẽ do nhu cầu chămsóc sức khỏe và làm đẹp ngày càng tăng của người tiêu dùng Dưới đây là một số yếu tố chính ảnh hưởng đến thị trường này:
Xu hướng tiêu dùng:
Trang 12+Quan tâm đến sức khỏe tự nhiên: Người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng các sản phẩm
có nguồn gốc tự nhiên, an toàn và lành tính Viên tinh bột nghệ mật ong đáp ứng được tiêu chí này nhờ thành phần từ nghệ và mật ong, vốn được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe
+Tiện lợi và dễ sử dụng: Viên tinh bột nghệ mật ong có dạng viên nhỏ gọn, dễ dàng
mang theo và sử dụng, phù hợp với nhịp sống bận rộn hiện nay
+Đa dạng công dụng: Sản phẩm này được quảng bá với nhiều công dụng như hỗ trợ
điều trị các bệnh về dạ dày, làm đẹp da, tăng cường sức đề kháng, giảm cân đáp ứng được nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng
Kênh phân phối:
+Kênh truyền thống: Các cửa hàng thuốc, cửa hàng thực phẩm chức năng, siêu thị
vẫn là những kênh phân phối quan trọng
+Kênh trực tuyến: Các sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada, Tiki ), mạng xã hội
(Facebook, Instagram ) đang trở thành kênh phân phối ngày càng phổ biến, giúp sản phẩm tiếp cận được nhiều khách hàng hơn
Đối tượng khách hàng:
+Người có vấn đề về dạ dày, đường ruột.
+Phụ nữ quan tâm đến làm đẹp da
+Người muốn tăng cường sức đề kháng
+Người muốn giảm cân
Yếu tố cạnh tranh:
+Thị trường có nhiều nhà sản xuất và thương hiệu khác nhau, tạo ra sự cạnh tranh về giá cả, chất lượng và mẫu mã sản phẩm
Trang 13+Sự xuất hiện của các sản phẩm giả mạo, kém chất lượng cũng là một thách thức đối với thị trường.
Lưu ý khi mua sản phẩm:
+Chọn mua sản phẩm từ các thương hiệu uy tín, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng
+Kiểm tra kỹ thành phần, hạn sử dụng và các thông tin liên quan trên bao bì sản phẩm
+Tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng sản phẩm
+Lựa chọn những nhà cung cấp uy tín để đảm bảo chất lượng sản phẩm
=> Thị trường viên tinh bột nghệ mật ong có tiềm năng phát triển lớn nhờ nhu cầu cao từ người tiêu dùng Tuy nhiên, các nhà sản xuất và người bán cần chú trọng đến chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu uy tín và có chiến lược phân phối hiệu quả để cạnh tranh và phát triển bền vững
2.2 Giới thiệu về đôi nét về viên nghệ mật ong
2.2.1 Giới thiệu đôi nét về viên nén tinh bột nghệ mật ong
2.2.1.1 khái niệm về viên nén nghệ mật ong
Viên nén tinh bột nghệ mật ong là một sản phẩm chức năng bổ sung được kết hợp giữa hai thành phần chính
là tinh bột nghệ cùng với mật ong Thường được bào chế dưới dạng viên nén để dễ dàng sử dụng và bảo quản.Sản phẩm này được tạo ra bằng cách chiết xuất các hoạt chất từ củ nghệ(curcumin) kết hợp với mật ong thiên nhiên với một tỷ lệ nhất định, sau đó chế biến
Trang 15 Mùi hương của viên là sự kết hợp hài hòa giữa mùi thơm đặc biệt của nghệ cùng với
vị ngọt dịu tự nhiên của mật ong Trong khi vị của viên ban đầu là có vị ngọt của mật ong, xong sau đó chuyển sang vị hơi đắng và cay nhẹ từ nghệ
Khi hòa tan trong nước, viên tạo ra dung dịch có màu vàng đậm, đôi khi có độ đục nhất định, và để lại một lớp cặn mỏng do các phân tử không tan hoàn toàn trong nước
2.2.1.3 Hàm lượng dinh dưỡng
Bảng 2.1 thành phần dinh dưỡng của viên nén nghệ mật ong
Curcumin Tinh bột nghệ 70-95 mg/viên Chống viêm, chống oxy hóa, kháng
khuẩn
Curcuminoid Tinh bột nghệ100-150
mg/viên Chống viêm, kháng khuẩn
Đường tự nhiên Mật ong 2-3 g/viên Cung cấp năng lượng nhanh
Fructose Mật ong 1-1.5 g/viên Tạo vị ngọt, cung cấp năng lượng
Glucose Mật ong 1-1.3 g/viên Cung cấp năng lượng tức thời
Vitamin B6 Mật ong 0.05-0.1
mg/viên Hỗ trợ chuyển hóa protein
Vitamin C Mật ong 0.5-1 mg/viên Tăng cường miễn dịch
nghệ 15-20 mg/viên Cân bằng điện giải
Magie Mật ong, 2-3 mg/viên Hỗ trợ cơ bắp và thần kinh
Trang 16Tinh dầu nghệ Nghệ 5-10 mg/viên Kháng khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa
Enzym diastase Mật ong 8-12 DN/g Hỗ trợ tiêu hóa tinh bột
Enzym invertase Mật ong 2-4 IN/g Chuyển hóa đường
-Chất xơ Nghệ 0.2-0.5 g/viên Hỗ trợ tiêu hóa
2.2.1.4 Công dụng của viên nén tinh bột nghệ mật ong
Kháng viêm và chống oxy hóa:
o Curcumin trong nghệ có đặc tính kháng viêm mạnh mẽ, giúp giảm viêm nhiễm trong cơ thể
o Cả nghệ và mật ong đều chứa chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do
Hỗ trợ tiêu hóa:
Trang 17o Nghệ có thể giúp kích thích sản xuất mật, cải thiện tiêu hóa và giảm các triệu chứng khó tiêu.
o Mật ong có tính kháng khuẩn, có thể hỗ trợ điều trị các vấn đề về đường ruột
Tăng cường hệ miễn dịch:
o Cả nghệ và mật ong đều có khả năng tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các bệnh nhiễm trùng
o Nghệ có thể giúp giảm đau do viêm khớp và các cơn đau mãn tính khác
Cải thiện sức khỏe tim mạch:
o Nghệ có thể giúp giảm cholesterol xấu và cải thiện chức năng mạch máu
Hỗ trợ điều trị các bệnh về dạ dày:
o Giúp làm lành các vết loét dạ dày
2.2.1.5 Tác hại của viên nén tinh bột mật ong :
Dị ứng:
o Một số người có thể bị dị ứng với nghệ hoặc mật ong, gây ra các triệu chứng như phát ban, ngứa, khó thở
Trang 18 Tác dụng phụ đường tiêu hóa:
o Sử dụng quá nhiều nghệ có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy hoặc đau bụng
Tương tác thuốc:
o Nghệ có thể tương tác với một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc làm loãng máu
Ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai và cho con bú:
o Phụ nữ mang thai và cho con bú nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng sản phẩm này
Gây hạ đường huyết:
o Mật ong có thể làm giảm lượng đường trong máu, do đó người bị tiểu đường nên thận trọng khi sử dụng
Tăng nguy cơ chảy máu:
o Nghệ có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, vì vậy cần thận trọng khi sử dụng trước và sau phẫu thuật
2.2.2 Giớí thiệu về nguồn gốc và đặc tính cây nghệ
2.2.2.1 Nguồn gốc về cây nghệ
Nghệ, với tên khoa học Curcuma longa, là một loại cây thân thảo lâu năm thuộc
họ Gừng (Zingiberaceae)và có củ (thân rễ) dưới mặt đất Nguồn gốc của loài cây này được xác định là từ vùng nhiệt đới Tamil Nadu, nằm ở phía đông nam Ấn Độ Từ vùng đất này, nghệ đã dần lan rộng và được trồng ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Trung Quốc