Tiểu luận - kinh tế vận tải - đề tài - DỰ BÁO CUNG - CẦU THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TRONG DỊP TẾT NHÂM THÌN

Mở đầuVận tải hàng không là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn đại diện cho phương thức vận tải tiên tiến và hiện đại, ngày càng đóng vai trò to lớn và có ảnh hưởng quan trong trong

DỰ BÁO CUNG - CẦU THỊ

TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNG KHÔNG TRONG DỊP TẾT NHÂM THÌN

THUỘC HỌC PHẦN KINH TẾ VẬN TẢI

I Mở đầu

II.Cầu thị trường vận tải Hàng không

1 Các yếu tố ảnh hưởng

1.1 Mức thu nhập của hành khách

1.2 Giá cả của các loại hàng hóa liên quan

1.3 Dân số

1.4 Thị hiếu + Kỳ vọng

1.5 Các yếu tố để khách hàng lựa chọn vận tải hàng không

2 Dự báo

III.Cung về vận tải Hàng không

1 Các yếu tố ảnh hưởng

1.1 Công nghệ

1.2 Số lượng hãng hàng không

1.3 Yếu tố sản xuất (đầu vào)

1.4 Chính sách thuế

1.5 Kỳ vọng

2 Dự báo

IV.Cân bằng cung - cầu vận tải

V Kết luận

I Mở đầu

Vận tải hàng không là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn đại diện cho phương thức vận tải tiên tiến và hiện đại, ngày càng đóng vai trò to lớn và có ảnh hưởng quan trong trong công cuộc phát triển kinh tế- văn hóa- xã hội, an ninh

và quốc phòng của đất nước

Trong dịp Tết Nguyên đán - lễ hội lớn nhất trong năm- sắp tới, mọi người đều mong muốn được về với gia đình, với người thân, vì thế mà nhu cầu đi lại của mọi người trong dịp Tết là tăng cao Bên cạnh các phương tiện vận tải khác như đường bộ, đường sắt… vận tải đường hàng không cũng đóng góp lớn trong việc đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân trong dịp tết này

II Cầu thị trường vận tải Hàng không

1 Các yếu tố ảnh hưởng

1.1 Mức thu nhập của hành khách

Tổng thu nhập quốc nội ( GDP) thể hiện mức độ năng động của các hoạt động kinh

tế diễn ra tại một quốc gia

 GDP tăng kéo theo dung lượng thị trường vận tải tăng lên và ngược lại

Tốc độ tăng so với

9 tháng năm trước

Đóng góp của các khu vực vào tăng trưởng 9 tháng năm 2011

9 tháng năm 2010

9 tháng năm 2011

Nông, lâm nghiệp và

thuỷ sản

3.04 2.39 0.39

Công nghiệp và

xây dựng

7.28 6.62 2.76

Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm 2011 so với cùng kỳ (Theo Tổng cục Thống kê)

Sự tăng trưởng của nền kinh tế tạo điều kiện cho ngành vận tải hàng không phát triển: khối lượng sản xuất tăng lên, xuất khẩu và nhập khẩu cũng tăng lên… các ngành sản xuất phát triển làm tăng khả năng thanh toán, yêu cầu về thời gian trở nên cần thiết, do đó nhu cầu vận chuyển bằng đường hàng không tăng

Vận chuyển các đặc sản (bánh trưng, bánh tét, mứt…), hoa quả tươi ( hoa đào, mai, quất) phục vụ cho dịp Tết ở các địa phương

Biểu đồ thu nhập bình quân đầu người (USD)

(theo Tổng Cục Thống kê)

Đời sống kinh tế của người dân thể hiện qua mức thu nhập bình quân tính trên đầu người Mức thu nhập tăng, nhu cầu của người dân không còn là ăn ngon, mặc đẹp nữa mà còn thêm nhu cầu về giải trí, du lịch Kinh tế ngày càng phát triển, nhu cầu du lịch, đi thăm người thân cũng vì thế mà đòi hỏi cao hơn Với ưu điểm là nhanh, thuận lợi, an toàn, tiện nghi, phù hợp với các chặng đường dài, vận tải hàng không có thể đáp ứng được các nhu cầu ngày càng cao đó của người dân

Vận chuyển hành khách từ các trung tâm công nghiệp, thương mại (Tp HCM, Bình Dương, Đồng Nai…) về quê, hay đi du lịch ( Hà Nội, Hải phòng, Đà Nẵng…), Hành khách Kiều bào muốn về thăm quê hương cũng chiếm phần đáng kể.

Theo số liệu thống kê của Viện khoa học hàng không tính trung bình hàng năm kinh tế phát triển 1% kéo theo vận chuyển bằng đường hàng không tăng 1,95% trong đó tính riêng vận chuyển hành khách tăng 1,45% và vận chuyển hàng hóa tăng 1,6%

1.2 Giá cả của các loại hàng hóa liên quan

So sánh giá của các loại phương tiện trên chặng đường đi từ Tp HCM ra Hà Nội

(1000đ)

Xe khách (Bến xe Miền Đông) 430-> 900

Tàu hỏa (SE6) 874->1800

2270->5000

Các phương tiện máy bay, tàu hỏa và ô tô là các hàng hóa có thể thay thế lẫn nhau Giá cả của các phương tiện tàu hỏa và ô tô thấp hơn so với máy bay nhưng không đảm bảo được các nhu cầu về thời gian, chất lượng nên máy bay vẫn chiếm được thị phần đáng kể trong vận tải

1.3 Dân số

Dân số tỉ lệ thuận với cầu vận tải

Biểu đồ dân số Việt Nam qua các năm (triệu người)

Theo thống kê của Google

1.4 + 1.5 Kỳ vọng và Thị hiếu

Một cuộc điều tra khảo sát trên 100 người ( quê ở tỉnh, thành phố khác) với các

nội dung như sau:

1 Ý định về quê

2 Phương tiện di chuyển

3 Hãng hàng không được lựa chọn (nếu chọn máy bay là phương tiện)

4 Mong muốn gì về hãng hàng không được lựa chon?

Kết quả thu thập được

1 Ý định về quê

2 Phương tiện di chuyển

3 Hãng hàng không

4 Mong muốn của hành khách

_ Mua được vé

_ Giá hợp lý

_ Không bị trễ chuyến, hủy chuyến

_

1.6 Các yếu tố để khách hàng lựa chọn vận tải hàng không

 Tốc độ: yếu tố tốc độ thể hiện tính ưu việt của vận tải hàng không Tốc

độ đem lại lợi ích kinh tế thực tế nhưng thống thường là khía cạnh tâm

lý gây hấp dẫn khách hàng hơn cả Tàu thủy chở khách nói chung,

nhanh cũng chỉ 50km/h, xe lửa đến nay nhanh cũng chỉ khoảng

200km/h Những máy bay chở hành khách trung bình ngày nay bay với tốc độ 800km/h tức là lớn hơn 10 lần so với ô tô, xe lửa thông thường

Tốc độ của máy bay đã tiết kiệm cho con người nhiều thời gian, và cần

thiết cho việc chuyên chở các mặt hàng như: hàng mau hỏng, hàng cao

cấp, thư từ, báo chí, hàng tươi sống

 Tính an toàn: tính an toàn của hàng không lớn hơn rất nhiều so với vận

tải bằng ô tô Do thời gian vận chuyển ngắn, tuyến đường ở trên không

ít chịu các ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên cũng như con người nên

tránh được những tai nạn, rủi ro bất ngờ; các trang thiết bị phục vụ

chuyên chở hiện đại hơn các phương tiện vận tải khác

 Tính tiện nghi: Vận tải hàng không cống hiến cho người sử dụng những tiện nghi mà chỉ có vận tải đường biển mới so sánh được

 Tính thuận lợi trong sử dụng: thuận lợi cho sử dụng là nhân tố tâm lý

hơn là kỹ thuật Đó là khả năng có thể thỏa mãn mong muốn của con

người trong những điều kiện phiền hà tối thiểu

 Sự rút ngắn quãng đường vận chuyển: vận tải hàng không ít phụ thuộc

vào địa hình nên đường không bao giờ cũng ngắn hơn đường sắt và

đường bộ ít nhất 20%, đường song là 30%

Vận tải hàng không mang tính thời vụ và dịp Tết Nhâm Thìn 2012 là mùa cao điểm nên lượng cầu vận tải hàng không trong khoảng thời gian này là rất

lớn( xét độ co giãn của cầu là nhạy cảm đơn vị)

Đáp ứng nhu cầu đi lại của gần 80 triệu người trong nước và 3,5 triệu

Kiều bào ở nước ngoài về thăm quê hương

Năm 2011, sản lượng vận chuyển của các hãng hàng không Việt Nam đạt 17,5 triệu lượt hành khách, 219 nghìn tấn hàng hoá, tăng tương ứng 20,9% và 16,2% so với năm 2010 Sản lượng hành khách, hàng hóa thông qua các cảng hàng không Việt Nam đạt 37,6 triệu lượt khách, 690 nghìn tấn hàng hóa tăng tương ứng 19,7%

và 17,2% so với năm 2010

Mức dự báo vận tải hàng không so với các ngành vận tải khác như sau:

Vận tải hành khách

Vận tải hàng hóa

III Cung thị trường vận tải hàng không

1 Các yếu tố ảnh hưởng

1.1 Công nghệ

 Các loại máy bay đang được khai thác:

Boeing 777: Với công nghệ vượt trội, đội bay B777 là dòng máy bay thân rộng

với hơn 300 ghế sẽ mạng đến cho hành khách trải nghiệm hài lòng nhất trên các hành trình đi Châu Âu, châu Úc, Đông Bắc Á, Đông Nam Á và cả trên các hành trình nội địa

Airbus A330: Đội máy bay hiện đại Airbus 330 thân rộng với số chỗ từ

266~280 tuỳ theo từng máy bay sẽ phục vụ quý khách trên các đường bay tầm trung trong khu vực Đông Bắc Á, Úc, Trung Đông và nội địa

Airbus A320/321: Đội máy bay hiện đại Airbus 320/321 với 150~184 ghế sẽ

chuyên chở quý khách trên các hành trình tới các nước trong khu vực Đông Nam Á, Hồng Công, Trung Quốc và trên các hành trình nội địa

Fokker 70: Đội máy bay phản lực Fokker 70 sẽ đưa quý khách tới các điểm

đến của khu vực tiểu vùng sông Mê Kông và trên các hành trình nội địa ngắn

ATR72:Đội máy bay ATR72 với 68 ghế sẽ đưa quý khách tới các điểm đến

của khu vực tiểu vùng sông Mê Kông và Việt Nam

Máy bay A350-900 và Boeing 787 sẽ được khai thác trong thời gian tới đây

1.2 Số lượng hãng vận chuyển

_ Hiện nay có 5 hãng hàng không được cấp giấy phép kinh doanh vận tải hàng không và đang hoạt động là Vietnam Airlines, Jetstar Pacific Airlines, Vasco, Air Mekong và VietJetAir (Indochina Airlines tạm thu hồi quyền bay, Vietstar Airlines chưa hoạt động)

Thị trường vận tải hàng không là độc quyền nhóm

_ Số lượng hãng hàng không tương đối nhưng chưa có sự cạnh tranh

_ Vietnam Airlines chiếm thị phần cao nhất

 Lượng cung chưa lớn

1.3Giá của các yếu tố sản xuất

 Nhiên liệu bay và biến động tỉ giá tăng cao

Thực tế cho thấy, chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2011 chi phí nhiên liệu bay của Vietnam Airlines đã tăng thêm 1.534 tỷ đồng so với kế hoạch đầu năm Các hãng khác như Air Mekong, Jetstar Pacific cũng gặp tình cảnh tương tự

 Chi phí thuê, đào tạo phi công, tiếp viên cao

Các chuyên gia hàng không tiết lộ, gần đây, Được biết, một phi công nước ngoài hành nghề (lái Airbus 320 tuỳ thuộc vào kinh nghiệm bay) ở Việt Nam được trả từ 7.000-12.000 USD/tháng, phi công Việt Nam do được trả chi phí đào tạo nên mức hưởng khoảng 2.000 USD (lái chính Boeing 777 có mức lương cao nhất, khoảng 100 triệu đồng)

Tuy nhiên, kinh phí đào tạo thành công một phi công cơ bản rất lớn (khoảng từ 120-150 ngàn USD), đây cũng là một khó khăn rất lớn về huy động nguồn vốn của Vietnam airlines trong công tác đào tạo phi công hiện nay

 Thuê máy bay

Đơn giá thuê máy bay theo hình thức thuê chuyến chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng và chi phí nhiên liệu đối với loại máy bay Boeing 777 là 124,4 triệu đồng/giờ bay, đối với máy bay Airbus A321 là 71.75 triệu đồng/giờ bay, đối với máy bay ATR72 là 29,18 triệu đồng/giờ bay.

1.4 Chính sách thuế

 Bộ Tài chính vừa quyết định nâng thuế suất nhập khẩu xăng dầu cho ngành

hàng không từ 0% trở lại mức 5%, do giá dầu trên thị trường thế giới đã giảm mạnh

 Sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi mặt hàng nhiên liệu động cơ

tuốc bin dùng cho hàng không (nhiên liệu phản lực) thuộc các phân nhóm

2710.19.13.00 và 2710.19.14.00 quy định tại Quyết định số

28/2008/QĐ-BTC ngày 19/5/2008 của Bộ trưởng Bộ Tài chính thành mức thuế suất thuế

nhập khẩu ưu đãi mới là 0% (không phần trăm)

1.5Các kỳ vọng

Các kỳ vọng của cầu, của các hãng hàng không về thay đổi giá của vận tải hàng không, giá của các yếu tố sản xuất, chính sách thuế… ảnh hưởng đến

lượng cung vận tải Trên thực tế sự mong đợi kỳ vọng đó đang theo chiều

hướng tích cực, thuận lợi cho việc kinh doanh vận tải hàng không

 Khách hàng hiểu rõ hơn về giá trị họ nhận được khi bỏ một số tiền khi

vận chuyển bằng đường hàng không

 Nhà nước đang tạo điều kiện cho vận tải hàng không phát triển (cho

phép thêm các hãng hàng không được hoạt động, chính sách thuế…)

 Khoa học- công nghệ ngày càng tiên tiến và hiện đại hơn

 …

2 Dự báo

Vietnam Airlines vừa cho biết sẽ tăng thêm 846 chuyến bay với tổng

cộng 155.600 ghế trên 7 đường bay có nhu cầu lớn để phục vụ bà con đi lại trong dịp Tết Nguyên Đán 2012 từ ngày 07/01 đến 12/02/2011 (tức từ 14 tháng Chạp đến 21 tháng Giêng)

Cụ thể, trên đường bay Hà Nội - TP HCM: VNA dự kiến cung ứng thêm 88.200 ghế, tăng 52% so với lịch bay thường lệ của hãng và tăng 16% so với Tết Tân Mão

Trung bình trong ngày cao điểm nhất, hãng cung ứng khoảng 9.500 ghế/ngày/chiều Trên đường bay TP HCM - Đà Nẵng, hãng sẽ tăng thêm 54.200 ghế, tăng 71% so với lịch bay thường lệ và tăng 25% so cùng kỳ Tết năm ngoái

Ngoài ra, trên 5 đường bay từ TP HCM đi Hải Phòng, Buôn Ma Thuột, Pleiku, Quy Nhơn, Nha Trang, hãng sẽ tăng thêm 13.200 ghế, tăng gần 34% so với thường lệ Người phát ngôn của hãng cho biết, hãng có thể có kế hoạch tăng chuyến bổ sung nếu cân đối được nguồn lực về tàu bay, sân đỗ và lao động

Đối với Jetstar, Air Mekong và VietJet Air, do còn hạn chế về quy mô, và sức cạnh tranh nên lượng cung của các hãng chỉ khoảng 1/3 lượng cung của VietNam Airlines

IV.Cân bằng cung - cầu vận tải

1 Thị trường cân bằng cung- cầu vận tải Hàng không

Bài toán vận tải cân bằng cung cầu trong dịp Tết- mùa cao điểm là rất khó

để đi tìm được tiếng nói chung –“giá cân bằng thị trường” giữa bên cung và bên cầu

Tổng số hàng dự trữ ở m điểm phát (cung) là , tổng số nhu cầu của n

điểm thu (cầu)là Nếu "cung" và "cầu" bằng nhau ta nói rằng cân bằng cung cầu.

Trên thực tế vào mùa cao điểm, lượng cầu tăng đột biến, theo quy luật cung cầu, cầu tăng, giá bên cung cũng tăng Thị trường vận tải hàng không rơi vào tình trang khan hiếm, do lượng cung không đủ cầu

2 Can thiệp của Nhà nước trong cung- cầu thị trường vận tải hàng không trong dịp Tết

 Ngày 30/11/2011, Cục trưởng Cục HKVN đã ban hành Chỉ thị số 5757/CT-CHK về việc chuẩn bị phục vụ tốt nhu cầu đi lại của nhân dân, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán và mùa lễ hội xuân Nhâm Thìn 2012

 Đối với các hãng hàng không Việt Nam, cần xây dựng kế hoạch, phương án vận chuyển hành khách trong các giai đoạn cao điểm, đảm bảo đáp ứng mức cao nhất nhu cầu đi lại của nhân dân, đặc biệt trên các đường bay nội địa; lưu ý việc bố trí tàu bay, khí tài vật tư dự phòng tại các cảng hàng không lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng nhằm giảm thiểu tối đa việc chậm chuyến, hủy chuyến gây ách tắc tại các cảng hàng không, sân bay Tiếp tục xem xét tăng chuyến trên các đường bay nội địa trong các giai đoạn cao điểm trong khoảng thời gian từ 01 giờ đến 06 giờ tại các cảng hàng không Nội Bài

và Tân Sơn Nhất Huy động và bố trí đủ nguồn nhân lực cần thiết cho các ca trực khai thác, bảo dưỡng tàu bay nhằm phục vụ tốt công tác vận chuyển hàng không trong dịp cao điểm trên cơ sở đáp ứng  các quy định về giới hạn  thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi cho từng đối tượng áp dụng để đảm bảo tuyệt đối an toàn khai thác tàu bay, an toàn khai thác trang thiết bị mặt đất Chấp hành nghiêm các quy định về quản lý giá cước vận chuyển hàng không Không lợi dụng tình trạng nhu cầu tăng cao để tăng giá cước bất hợp lý; kiểm soát các kênh phân phối và có các biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực trong việc bán vé, đặt giữ chỗ

 Nhằm tránh việc các hãng hàng không lợi dụng vị thế độc quyền và mùa cao điểm để tăng giá cước một cách vô tội vạ gây thiệt hại cho người tiêu dung Nhà nước đã kiểm soát bằng việc quy định mức trần đối với giá cước trên các tuyến đường bay

 Tháng Tư năm nay, giá trần vé máy bay đã được điều chỉnh tăng trên 20% so với trước đó Mức giá trần cao nhất áp dụng với đường bay đều chưa

bao gồm thuế VAT Cụ thể: đối với đường bay có cự ly dưới 300km, mức giá cao nhất là 863.636 đồng/vé; từ 300k-500km, mức cao nhất là 1,1 triệu đồng/vé; từ 500-850km giá 1,48 triệu đồng/vé; từ 850-dưới 1.000km, mức giá

là 1,9 triệu đồng/vé; từ 1.000km đến dưới 1.280km là 2,23 triệu đồng/vé; và từ 1.280km trở lên lên tới 2,7 triệu đồng/vé

 Các hãng hàng không được áp dụng mức trần mới khi khai thác trên các chặng: Hà Nội - TP.HCM - Hà Nội; Hà Nội - Phú Quốc; Hà Nội - Cần Thơ; TP.HCM - Cần Thơ; TP.HCM - Phú Quốc

 Bị quản bởi giá trần nên dù lượng hành khách tăng cao nhưng

không sinh lợi vì chi phí đầu vào ngày càng tăng.

 Điều gì sẽ xảy ra khi giá vé máy bay được điều tiết theo cơ chế thị trường?

 Thứ nhất, giá vé bán trong dịp cao điểm (sát ngày bay, lễ, tết ) sẽ cao

hơn giá trần hiện nay, phản ánh quy luật cung cầu (cầu tăng thì giá tăng, cung tăng thì giá giảm) Ngược lại, giá vé dịp thấp điểm sẽ giảm Từ đó số lượng

chỗ dành cho giá rẻ sẽ tăng, kích thích thị trường tăng trưởng, giảm bớt tính

lệch đầu và thời vụ

 Thứ hai, khi bỏ giá trần, việc bay tăng chuyến không còn là gánh nặng

kinh doanh đối với các hãng mà sẽ trở thành cơ hội kinh doanh Các hãng sẽ năng động tìm cách tăng chuyến bằng nguồn lực của mình, thuê ngắn hạn máy bay từ nước ngoài để đáp ứng nhiều nhất nhu cầu của hành khách

 Thứ ba, khi bỏ giá trần, số lượng chỗ dành cho giá vé rẻ sẽ nhiều hơn

Lý do các hãng bán được giá vé cao hơn cho hành khách mua vé sát giờ bay, ngày bay, dịp cao điểm Từ đó, hãng đủ tự tin và năng lực để bán vé giá rẻ nhằm kích thích sự tăng trưởng của thị trường

 Thứ tư, thị trường nội địa tăng trưởng tốt, có lãi là điều kiện để các hãng tăng cường cơ sở vật chất, mở rộng và đầu tư vào các đường bay quốc tế Hiện tại, gánh nặng của đường bay nội địa không cho phép các hãng có điều kiện cạnh tranh trên đường bay quốc tế Điều này dần làm cho các hãng mất dần thị phần trên thị trường quốc tế Thực tế, hiện nay khai thác đường bay quốc tế tuy khó nhưng nếu khai thác tốt thì lợi nhuận cao hơn đường bay nội địa

 Thứ năm, việc áp dụng giá vé máy bay theo thị trường sẽ tạo ra một thị trường hàng không nội địa năng động, tăng trưởng cao, từ đó thu hút được các