TIỂU LUẬN - đề tài - TÁC ĐỘNG QUA LẠI GIỮA CÁN CÂN THANH TOÁN (BOP) VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

Gắn liền với nền thương mại toàn cầu là các khoản thu chi ngoại tệ, các giao dịch của nền kinh tế trong nước với nước ngoài được kê khai trên cán cân thanh toán BOP của quốc gia.. Tác đ

TIỂU LUẬN:

TÁC ĐỘNG QUA LẠI GIỮA CÁN CÂN THANH TOÁN (BOP)

VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

Tác động qua lại giữa cán cân thanh toán( BOP) và tỉ giá hối đoái.

Sau khi hội nhập WTO, khu vực cộng đồng chung ASIAN…Việt Nam có những mối quan hệ ngày một sâu sắc hơn với những quốc gia khác về văn hóa, chính trị, đặc biệt là

về kinh tế Gắn liền với nền thương mại toàn cầu là các khoản thu chi ngoại tệ, các giao dịch của nền kinh tế trong nước với nước ngoài được kê khai trên cán cân thanh toán ( BOP) của quốc gia Tác động không nhỏ đến các giao dịch này chính là tỷ giá hối đoái thể hiện giá trị của đồng nội tệ so với đồng ngoại tệ.

 Cán cân thanh toán BOP: Là tổng hợp các ghi chép một cách có hệ thống toàn bộ các khoản thu chi ngoại tệ của một nước phát sinh với các nước khác trong một khoảng thời gian nhất định

 Tỷ giá hối đoái là tỷ giá mà tại đó giá trị đồng tiền của quốc gia này được trao đổi với giá trị đồng tiền của quốc gia khác

Nhận xét chung:

Nếu giá trị đồng tiền của một quốc gia tăng so với tiền của các quốc gia khác trong điều kiện các yếu tố khác không đổi thì tài khoản vãng lai của nước đó sẽ giảm Kết quả là hàng xuất khẩu của nước này tăng giá gây cản trở sức mua từ các nước nhập khẩu làm cán cân thanh toán thâm hụt và ngược lại

Ví dụ: 1USD = 22.000 VND => 1 tấn cà phê của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có giá

1550 USD

1USD = 20.000 VND => 1 tấn cà phê của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có giá

1705 USD

*Giá cà phê = 34100 VND/kg

I Tác động của tỷ giá hối đoái lên cán cân thanh toán BOP

1) Tác động của tỷ giá hối đoái lên chuyển giao một chiều

Kiều hối đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp sự thâm hụt của cán cân thanh toán xét theo cơ cấu của cán cân vãng lai

“Thứ nhất là vai trò trong kinh tế vĩ mô Thông thường các nước đang phát triển, như

VN, bị thiếu ngoại tệ, thâm thủng cán cân thương mại, và nếu nhìn rộng ra là cán cân thanh toán quốc tế Kiều hối đã bù đắp cho thiếu hụt này, bù đắp cho sự căng thẳng trên thị trường ngoại hối, và làm lành mạnh hơn cán cân thanh toán quốc tế Như vậy kiều có vai trò trong ổn định kinh tế vĩ mô.

Ở ta, kiều hối có vai trò tích cực trong ổn định kinh tế vĩ mô là chính, vì sau nhiều năm VN

bị thâm hụt rất lớn, áp lực trên thị trường ngoại tệ rất cao.”

Trích: “ http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/232626/kieu-hoi-quan-trong-the-nao-voi-viet-nam.html”

Nhờ có dòng vận chuyển kiều hối vào trong nước ( chủ yếu là đồng USD, NDT, Yên, Rupee) từ những kiều bào hay người xuất khẩu lao động gửi về giúp giảm thiểu phần nào tình trạng thâm hụt cán cân thương mại của nước ta

2) Tác động của tỷ giá đến cán cân thương mại.

Tỷ giá hối đoái có tác động lớn đến tình trạng xuất nhập khẩu hàng hóa ở mỗi quốc gia Đồng nội tệ nếu được định giá thấp hơn so với đồng ngoại tệ sẽ thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa, hạn chế nhập khẩu Ngược lại khi đồng ngoại tệ được định giá thấp hơn so với đồng nội tệ sẽ thúc đẩy quá trình nhập khẩu hàng hóa, hạn chế xuất khẩu

Ở Việt Nam, mặc dù thời gian gần đây có thực hiện chính sách phá giá đồng tiền nội địa nhưng nhìn chung cán cân thương mại vẫn trong tình trạng thâm hụt lớn nguyên do là:

- Trong nước chủ yếu xuất khẩu các mặt hàng nguyên liệu thô như dầu mỏ, than đá hay các mặt hàng thủy sản chế biến ( cá ba sa, tôm…), gạo, hàng dệt may…đóng vai trò là nước chấp nhận giá và nhìn chung cầu của thế giới đối với mặt hàng này là ổn định, sẽ không tăng đột biến mặc dù giá của hàng hóa giảm nên hoạt động xuất khẩu của Việt Nam không có nhiều biến chuyển khi đồng nội địa bị phá giá

- Bên cạnh đó nước ta vẫn còn nhập khẩu nhiều mặt hàng từ nước ngoài như: ô tô, máy móc…nên cán cân thương mại của nước ta rơi vào tình trạng thâm hụt mạnh

“Trong cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam thì dầu thô, hàng dệt may, thủy sản và gạo chiếm tỷ trọng tương đối lớn (khoảng gần 40%), mà giá trị xuất khẩu của các mặt hàng này chủ yếu dựa vào kết quả của hoạt động sản xuất và khả năng chiếm lĩnh thị trường quốc tế hơn là tỷ giá hối đoái Do vậy, việc giảm giá VND không chắc đã làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu bởi năng lực cạnh tranh chịu tác động bởi nhiều yếu tố đan xen nhau Bên cạnh đó, năng lực sản xuất hàng hóa thay thế nhập khẩu và hàng hóa đủ tiêu chuẩn xuất khẩu ở Việt Nam đều còn hạn chế Có thể thấy rõ điều này trong cơ cấu tỷ trọng hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam thời gian gần đây”

Trích: “ http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu trao-doi/trao-doi-binh-luan/anh-huong-cua-ty-gia-den-xuat-nhap-khau-tai-viet-nam-24693.html”

3) Tác động của tỷ gía hối đoái đến nợ nước ngoài của quốc gia.

Cơ cấu đồng tiền vay nợ của Việt Nam (%)

Đồng tiền 1990 1995 2000 2003 2004 2005 2006 2007

Nguồn: WDF 2003, WDF 2005 và WDF 2009 Nhìn vào bảng trên ta thấy Việt Nam nợ nước ngoài với số lượng tiên tăng dần theo từng năm Với chính sách phá giá đồng nội tệ như hiện nay gánh nặng nợ quốc gia sẽ gia tăng theo sự giảm giá của đồng của VND so với các đồng ngoại tệ trong cơ cấu nợ Nguyên nhân của tình trạng trên là sự biến đổi của tỷ giá hối đoái làm tác động lên cán cân vốn thông qua tiền gửi ngân hàng và tín dụng thương mại của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu

II Tác động của cán cân tổng thể lên tỷ giá hối đoái

Cán cân tổng thể = Cán cân vãng lai + Cán cân vốn + Lỗi và sai sót

Cán cân tổng thể của Việt Nam 1999- 2009

Nguồn: IMF (2009); www.cpv.org vn Giai đoạn 2005-2007 lượng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam tăng mạnh dẫn đến cán

cân tổng thể thặng dư lớn Từ năm 2008 -2009, do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế nên

cán cân tổng thể rơi vào tình trạng giảm dần và thâm hụt nặng nề

Sự thay đổi trong cán cân tổng thể gây ảnh hưởng đến sự thay đổi của tỷ giá hối đoái Trong

giai đoạn vốn đầu tư nước ngoài đổ dồn dập vào Việt Nam dẫn đến tình trạng đồng ngoại tệ

dư thừa trên thị trường, đồng nội tệ bị đẩy vào sức ép tăng giá Để điều chỉnh tình trạng này

Ngân hàng nhà nước đã phải mua vào đồng ngoại tệ để thị trương tiền tiện trở về thế cân

bằng và ngược lại khi thị trường khan hiếm đồng ngoại tệ Ngân hàng nhà nước sẽ bán ra

đồng ngoại tệ

1.310,02 109,87 206,32 448,32 2.146,42 935,4

4

2.130,16 4.324,46 10.205,

6

473 -3.067

III Nhận xét và đưa ra giải pháp

 Để giữ cán cân thanh toán thặng dư cần phá giá đồng tiền nhưng tình trạng này rất dễ dẫn đến lạm phát trong một quốc gia và đẩy tình trạng nợ nước ngoài lên cao Chính vì vậy tùy từng thời điểm mà nhà làm chính sách phải điều chỉnh cho các biến số cân bằng với nhau

 Chính phủ cần thúc đẩy và phát triển các ngành kĩ thuật, công nghệ cao để gia tăng xuất khẩu, giảm thiểu nhập khẩu

Tài liệu tham khảo:

 GS – TS Vũ Văn Hóa 2002 Tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán quốc tế Tài chính quốc tế Trang 233 – 236 NXB Tài chính

 TS Hạ Thị Thiều Dao và Phạm Thị Tuyết Trinh: Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán

Em xin chân thành cảm ơn thầy và các bạn đã quan tâm theo dõi !