Nêu những biến Đổi xã hội Đang diễn ra Ở việt nam biến Đổi nào có Ảnh hưởng tích cực, biến Đổi nào có Ảnh hưởng tiêu cực Đến sự phát triển của xã hội việt nam

Một số giải pháp có thể được đề xuất để đối phó với những biến đổi tiêu cực đến sự phát triển của xã hội Việt Nam:...18 KẾT LUẬN..... Hiểu rõ những biến đổi này là điều cực kỳ cần thiết

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

ĐỀ TÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN

“ XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG”

ĐỀ TÀI:

Nêu những biến đổi xã hội đang diễn ra ở Việt Nam?

Biến đổi nào có ảnh hưởng tích cực, biến đổi nào có

ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của xã hội

Việt Nam?

Nhóm 2

Lớp: 232_RLCP0421_04

Giáo viên hướng dẫn: Đặng Minh Tiến

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 5

I Khái quát chung về biến đổi xã hội 6

1.1 Khái niệm biến đổi xã hội 6

1.2 Đặc điểm của biến đổi xã hội: 7

1.3 Các loại biến đổi xã hội 8

1.4 Những nhân tố và điều kiện của sự biến đổi xã hội: 9

1.4.1 Những nhân tố của sự biến đổi xã hội 9

1.4.2 Điều kiện biến đổi xã hội 11

II Những biến đổi xã hội tích cực ở Việt Nam: 11

III Những biến đổi xã hội tiêu cực ở Việt Nam 14

IV Một số giải pháp có thể được đề xuất để đối phó với những biến đổi tiêu cực đến sự phát triển của xã hội Việt Nam: 18

KẾT LUẬN 19

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ

LỜI MỞ ĐẦU

Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới Quá trình này đã và đang tạo ra những biến đổi sâu sắc trong mọi mặt của đời sống xã hội Hiểu rõ những biến đổi này là điều cực kỳ cần thiết để chúng ta có thể hoạch định chính sách, định hướng phát triển và thích ứng phù hợp với những thay đổi của xã hội Bài thảo luận này nhằm mục đích Phân tích những biến đổi xã hội đang diễn ra ở Việt Nam trên các lĩnh vực như: kinh tế, văn hóa, giáo dục, gia đình, Đánh giá tác động của những biến đổi này đến đời sống của người dân Đề xuất những giải pháp nhằm thích ứng và phát triển trong bối cảnh xã hội đang thay đổi Hy vọng rằng bài thảo luận này sẽ giúp chúng ta có một cái nhìn toàn diện hơn về những biến đổi xã hội đang diễn ra ở Việt Nam, từ đó đề xuất những giải pháp thiết thực để xây dựng một xã hội ngày càng phát triển và văn minh

I Khái quát chung về biến đổi xã hội

1.1 Khái niệm biến đổi xã hội

Biến đổi xã hội là một quá trình liên tục và phức tạp mà qua đó các cấu trúc, mô hình hành vi, mối quan hệ xã hội, thiết chế xã hội và hệ thống phân tầng xã hội thay đổi theo thời gian Biến đổi xã hội có thể ảnh hưởng đến tất cả các khía cạnh của đời sống xã hội, bao gồm:

Kinh tế: Hệ thống kinh tế, cơ cấu ngành nghề, phân phối thu nhập, v.v.

Chính trị: Hệ thống chính trị, thể chế nhà nước, luật pháp, v.v.

Văn hóa: Giá trị, niềm tin, phong tục tập quán, nghệ thuật, v.v.

Xã hội: Cấu trúc giai cấp, quan hệ giới, hệ thống giáo dục, v.v.

Mức độ biến đổi xã hội có thể khác nhau, từ những thay đổi nhỏ và dần dần

đến những thay đổi đột ngột và to lớn Biến đổi xã hội có thể diễn ra ở cấp độ địa

phương, quốc gia hoặc toàn cầu.

Nguyên nhân của biến đổi xã hội rất đa dạng, bao gồm:

Tiến bộ khoa học kỹ thuật: Những phát minh mới có thể dẫn đến những thay

đổi lớn trong cách thức con người sống và làm việc

Toàn cầu hóa: Quá trình kết nối ngày càng tăng giữa các quốc gia có thể dẫn

đến những thay đổi về văn hóa, kinh tế và chính trị

Di cư: Di chuyển dân số có thể dẫn đến những thay đổi về nhân khẩu học và

văn hóa

Xung đột: Chiến tranh, bạo lực và bất ổn chính trị có thể dẫn đến những thay

đổi to lớn trong xã hội

Biến đổi xã hội có thể mang lại lợi ích và thách thức Lợi ích bao gồm:

Nâng cao chất lượng cuộc sống: Biến đổi xã hội có thể dẫn đến cải thiện về y

tế, giáo dục, và mức sống

Tăng cường sự bình đẳng: Biến đổi xã hội có thể giúp giảm bớt bất bình đẳng

về thu nhập, giới tính và giai cấp

Khuyến khích sự đổi mới: Biến đổi xã hội có thể tạo ra những cơ hội mới cho

sự sáng tạo và phát triển

Thách thức bao gồm:

Bất ổn xã hội: Biến đổi xã hội có thể dẫn đến bất ổn và xung đột.

Bất bình đẳng gia tăng: Biến đổi xã hội có thể dẫn đến gia tăng bất bình đẳng

cho một số nhóm người nhất định

Mất mát bản sắc: Biến đổi xã hội có thể dẫn đến mất mát bản sắc văn hóa và

truyền thống

1.2 Đặc điểm của biến đổi xã hội:

1 Tính phổ biến: Biến đổi xã hội là một hiện tượng phổ biến, xảy ra ở mọi xã

hội, mọi thời đại Không có xã hội nào đứng yên bất động, mà luôn vận động và thay đổi theo thời gian

2 Tính đa dạng: Biến đổi xã hội diễn ra không giống nhau giữa các xã hội

Mỗi xã hội có những đặc điểm riêng biệt về văn hóa, lịch sử, kinh tế, chính trị, dẫn đến những biến đổi khác nhau

3 Tính khách quan: Biến đổi xã hội là một quá trình khách quan, không phụ

thuộc vào ý muốn của con người Tuy nhiên, con người có thể tác động đến quá trình này thông qua các hoạt động của mình

4 Tính phức tạp: Biến đổi xã hội là một quá trình phức tạp, bao gồm nhiều

yếu tố đan xen và tác động lẫn nhau Các yếu tố này có thể bao gồm:

Kinh tế: Hệ thống kinh tế, cơ cấu ngành nghề, phân phối thu nhập, v.v.

Chính trị: Hệ thống chính trị, thể chế nhà nước, luật pháp, v.v.

Văn hóa: Giá trị, niềm tin, phong tục tập quán, nghệ thuật, v.v.

Xã hội: Cấu trúc giai cấp, quan hệ giới, hệ thống giáo dục, v.v.

5 Tính liên tục: Biến đổi xã hội là một quá trình liên tục, không ngừng nghỉ

Nó diễn ra từng ngày, từng giờ, và có thể kéo dài trong nhiều năm, nhiều thập kỷ, thậm chí nhiều thế kỷ

6 Tính đột biến: Biến đổi xã hội có thể diễn ra một cách đột biến, dẫn đến

những thay đổi to lớn và nhanh chóng trong xã hội Những biến đổi đột biến này thường xảy ra do những sự kiện lịch sử quan trọng như chiến tranh, cách mạng, khủng hoảng kinh tế, v.v

7 Tính lặp lại: Biến đổi xã hội có thể có tính lặp lại, nghĩa là những biến đổi

tương tự nhau có thể xảy ra nhiều lần trong lịch sử Ví dụ, xã hội có thể trải qua chu kỳ

từ thịnh vượng đến suy thoái, từ hòa bình đến chiến tranh, v.v

8 Tính dự đoán: Biến đổi xã hội có thể được dự đoán đến một mức độ nào đó

thông qua nghiên cứu khoa học Việc nghiên cứu các yếu tố tác động đến biến đổi xã hội có thể giúp con người dự đoán những thay đổi có thể xảy ra trong tương lai và có những biện pháp thích ứng phù hợp

9 Tính ảnh hưởng: Biến đổi xã hội ảnh hưởng đến mọi cá nhân và nhóm xã

hội trong cộng đồng Nó có thể mang lại những lợi ích và thách thức cho mọi người

10 Tính cần thiết: Biến đổi xã hội là điều cần thiết cho sự phát triển của xã

hội Nó giúp xã hội thích ứng với những thay đổi trong môi trường và điều kiện sống, đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho sự phát triển của con người

1.3 Các loại biến đổi xã hội

 Căn cứ vào phạm vi ảnh hưởng của biến đổi xã hội, người ta chia biến đổi xã hội  thành hai cấp độ

  Biến đổi xã hội tầm vĩ mô: là những biến đổi diễn ra trên phạm vi lớn, trong khoảng thời gian dài và rất chậm chạp biểu hiện rõ ràng nhất chính là sự biến đổi của các hệ thống cấu trúc xã hội Ví dụ, sự biến đổi từ xã hội nông nghiệp sang xã hội công nghiệp ở nhiều quốc gia trên thế giới

   Biến đổi xã hội tầm vi mô: là những biến đổi nhỏ, nhanh được tạo ra bởi những quyết định, hành vi trong quan hệ tương tác của con người hàng ngày Biểu hiện rõ nhất của biến đổi xã hội tầm vi mô là sự thay đổi trong nhận thức, thái độ, hành

vi của các cá nhân và nhóm nhỏ Ví dụ, sự tương tác trong quan hệ của con người trong đời sống hàng ngày

1.4 Những nhân tố và điều kiện của sự biến đổi xã hội:

1.4.1 Những nhân tố của sự biến đổi xã hội

Có nhiều nhân tố liên quan đến sự biến đổi xã hội, cụ thể như sau: 

- Nhóm các nhân tố thuộc điều kiện tự nhiên:

Nhóm này bao gồm toàn bộ các yếu tố của điều kiện tự nhiên như: vị trí địa lý, đất đai, sông núi, tài nguyên, khí hậu, hệ động, thực vật… Tiềm năng và sự phân bố các điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng trực tiếp đến lối sống, hành vi và sự hoạt động ứng xử của con người

Thông thường sự ưu đãi của điều kiện tự nhiên, sự giàu có về tài nguyên tạo ra nguồn lực dồi dào, động lực cho sự biến đổi và phát triển Tuy nhiên, thực tế cho thấy

nó diễn ra theo chiều hướng ngược lại, các nước có điều kiện tự nhiên thuận lợi

thường sử dụng lãng phí, không hiệu quả các nguồn lực đó, còn các nước có điều kiện

tự nhiên khó khăn thì biết sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm các nguồn lực này để đạt được sự phát triển

Sự thay đổi về môi trường sinh thái, đặc biệt là sự ô nhiễm môi trường và mất cân bằng sinh thái cũng là nhân tố ảnh hưởng tiêu cực đến biến đổi xã hội

- Nhóm các nhân tố khoa học kỹ thuật và công nghệ:

Khoa học Công nghệ là một yếu tố cơ bản của sự biến đổi xã hội Quan điểm của thuyết kĩ trị chị cho rằng khoa học kỹ thuật và công nghệ là nhân tố quyết định sự biến đổi xã hội Xã hội loài người biến đổi và phát triển trải qua ba nền văn minh: nông nghiệp, công nghiệp và hậu công nghiệp, trong đó khoa học kỹ thuật và công nghệ gắn liền với các nền văn minh này

Nhờ có việc sử dụng rộng rãi công nghệ trong sản xuất đã thúc đẩy quá trình phân công lao động mới, quá trình đô thị hóa Khoa học công nghệ làm thay đổi nhận thức và quan điểm của các cá nhân theo chiều hướng tích cực, phát triển đời sống kinh

tế - xã hội một cách rộng rãi… nhưng nó cũng gây ra tác hại cho con người như làm mất cân bằng môi trường sinh thái, phá vỡ giá trị truyền thống…

- Nhóm nhân tố chủ thể xã hội:

Chủ thể xã hội là các thực thể xã hội tạo ra các hoạt động xã hội, bao gồm cá nhân, nhóm xã hội, cộng đồng, thiết chế hay thể chế xã hội cùng quan hệ giữa chúng Nói đến chủ thể xã hội là nói đến quần chúng nhân dân, vừa là chủ thể đồng thời cũng vừa là đối tượng và tác nhân của sự biến đổi xã hội Ta biết cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân,mà với sức mạnh tổng hợp của mình đã trở thành động lực cho sự biến đổi xã hội Bên cạnh đó vai trò cá nhân lãnh đạo cũng hết sức quan

trọng,bởi vì những cá nhân này đã tập hợp được quần chúng nhân dân để tạo ra những biến đổi xã hội mạnh mẽ, sâu sắc

- Nhóm các nhân tố văn hóa - xã hội:

+ Văn hóa: việc hình thành nền văn hóa mới với những niềm tin và giá trị mới cũng có thể tạo nên sự biến đổi xã hội Hơn nữa nhiều nhà xã hội học cho rằng sự thay

đổi nhanh của khoa học kỹ thuật cũng tạo ra tư tưởng tiến bộ Sự tiến bộ của tư duy không chỉ là khả năng mà còn là một tất yếu mà nhờ nó có sự biến đổi xã hội

+ Cấu trúc xã hội mới: thông qua cấu trúc xã hội mới, kỹ thuật công nghệ được

áp dụng vào thực tế tạo ra những ngành nghề mới, phân công lao động mới và cơ cấu

xã hội mới, tổ chức xã hội mới

+ Những xung đột: Theo Mác, những mâu thuẫn, xung đột giữa các giai cấp, chủng tộc, tôn giáo, các thế hệ, các giới… xuất phát từ bất bình đẳng (bất bình đẳng giới, bất bình đẳng giai cấp…) Quá trình giải quyết những mâu thuẫn này đem đến sự biến đổi xã hội

+ Tăng trưởng dân số: dân số tăng nhanh là một trong những động lực chính gây ra biến đổi xã hội Những thay đổi về quy mô, cơ cấu dân số theo những góc độ khác nhau: như lãnh thổ, giới tính, lứa tuổi… có thể gây ra những biến đổi sâu sắc về văn hóa, xã hội, đồng thời kéo theo sự biến đổi về cấu trúc và tổ chức xã hội

+ Tư tưởng: tư tưởng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoặc kìm hãm biến đổi xã hội Học thuyết Mác-Lênin thừa nhận vai trò của tư tưởng và lý luận trong

sự biến chuyển của xã hội Thông thường sức ì của xã hội gắn liền với sự bảo thủ của

tư tưởng, văn hóa truyền thống của những nhóm xã hội và ngược lại

1.4.2 Điều kiện biến đổi xã hội

Những điều kiện cần cho sự biến đổi xã hội bao gồm:

- Thời gian: bất kỳ sự biến đổi nào cũng cần có thời gian Mặc dù thời gian không tạo ra sự biến đổi, nhưng thời gian lại là điều kiện quan trọng để có thể diễn ra

sự biến đổi, thay thế cái đã lạc hậu bằng cái tiến bộ Điều này, được thể hiện rất rõ trong lĩnh vực văn hóa - xã hội

- Hoàn cảnh: biến đổi xã hội rất cần có môi trường, hoàn cảnh để triển khai các yếu tố đem lại sự biến đổi Con người vừa chịu sự chi phối của hoàn cảnh nhưng đồng thời cũng có thể tác động tích cực ở lại làm thay đổi hoàn cảnh

- Nhu cầu xã hội: ngôi sao hội đều có những nhu cầu của mình về văn hóa, xã hội Đây chính là điều kiện quan trọng nhất để có được sự biến đổi trong xã hội

- Con người luôn tìm tòi khám phá, phát hiện ra cái mới, do vậy nhu cầu xã hội

là động lực thúc đẩy mạnh mẽ tư duy sáng tạo Sự đáp ứng nhu cầu xã hội thường đi đến sự biến đổi theo chiều hướng tạo ra cái mới, cái tiến bộ mỗi cá nhân khác nhau sẽ

có cách đáp ứng các nhu cầu xã hội khác nhau, thậm chí trái ngược nhau Điều này xuất phát từ lợi ích của cá nhân hoặc nhóm xã hội trước một sự biến đổi xã hội

II Những biến đổi xã hội tích cực ở Việt Nam:

Cũng giống như nhiều quốc gia khác trên thế giới, Việt Nam đã, đang và sẽ trải qua nhiều giai đoạn phát triển của lịch sử, trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau sự biến đổi xã hội cũng có sự khác nhau Biến đổi xã hội ở Việt Nam là kết quả trực tiếp của quá trình đổi mới xã hội nói chung trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội Sự biến đổi này nó phong phú đa dạng biểu hiện trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội như:

-Biến đổi xã hội trên lĩnh vực kinh tế: Trong bối cảnh có nhiều thời cơ thuận

lợi và khó khăn đan xen Thế giới hòa bình, hợp tác và phát triển, toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế được đẩy nhanh, đầu tư lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, lao động hợp tác trong khu vực nhất là các nước ASEAN ngày càng mở rộng tạo thêm điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của mỗi quốc gia trong đó có Việt Nam Sau hon 30 năm đổi mới đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật quan trọng cho sự phát triển  kinh tế GDP hàng năm tăng, năm 2018 thu nhập GDP bình quân đầu người ước đạt 2.587 USD1, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ, giảm tỉ trọng nông - lâm - ngư nghiệp

Việt Nam đã xây dựng nền kinh tế đa dạng hơn, nhiều ngành nghề mới, nhiều sản phẩm chất lượng cao thuận lợi cho xuất nhập khẩu, hợp tác kinh tế với các nước trong khu vực, đặc biệt Việt Nam đã tham gia hiệp hội thương mại thế giới WTO năm

2007 mở rộng thị trường

Kết cấu hạ tầng ngày càng nâng cao, hiện đại, nhiều khu công nghiệp, khu sản xuất nông nghiệp ra đời mang lại hiệu quả kinh tế cao Khoa học kỹ thuật tiên tiến được áp dụng phục vụ sản xuất Nguồn lực kinh tế được khai thác có hiệu quả đã thu hút được nhiều nhà đầu tư trên thế giới Đầu tư trực tiếp nước ngoài phát triển, năm

2018 cả nước có khoảng 3.046 dự án mới được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với tổng vốn đăng ký cấp mới gần 18 tỷ USD Cũng trong năm 2018 có 112 quốc gia đầu tư tại các vùng lãnh thổ ở Việt Nam vào 18 ngành lĩnh vực, trong đó lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo là lĩnh vực được đầu tư nhiều nhất

Nhà nước quản lý kinh tế có hiệu quả, nhiều chính sách phục vụ phát triển kinh

tế được nhà nước áp dụng mang lại hiệu quả kinh tế cao như xây dựng các khu công nghiệp, chính sách khuyến nông, khuyến ngư, đa dạng hàng hóa nền kinh tế, sản xuất mang khuynh hướng sản xuất hàng hóa

Nhờ sự biến đổi đó làm cho đời sống của người dân ngày càng được cải thiện, chất lượng cuộc sống người dân được nâng cao

- Biến đổi về chính trị Toàn cầu hóa tiếp tục phát triển sâu rộng và tác động

tời tất cả các nước Các quốc gia lớn nhỏ đều tích cực vào quá trình hội nhập quốc tế, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn của các quốc gia, dân tộc trong quá trình phát triển Đứng trước vấn đề đó, Đảng và Nhà nước đã có nhiều sự điều chỉnh, sửa đổi đường lối, chính sách trong điều hành, lãnh đạo đất nước nhằm phù hợp với hoàn cảnh tình hình cụ thể của đất nước

- Trên lĩnh vực đối nội: Việt Nam tích cực thực hiện các chính sách phát triển

kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân trong nước, các chính sách này góp phần vào việc ổn định chính trị, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển có hiệu quả

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện thể chế hành chính, hoàn thiện các cơ quan hành chính nhà nước từ Trung ương xuống địa phương, không ngừng chỉnh đốn Đảng, đẩy mạnh phong trào phê bình và tự phê bình trong hệ thống đảng, phát động phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong toàn bộ nhân dân

-Trên lĩnh vực đối ngoại: Việt Nam tiếp tục kiên trì thực hiện đường lối đối

ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, chủ động hội nhập quốc tế với phương châm “Việt Nam sẵn sàng là bạn và là đối tác tin cậy của tất cả các nước trong cộng đồng thế giới phấn đấu vì hòa bình độc lập và phát triển” Trên cơ sở đường lối đối ngoại đó, Việt Nam chủ trương mở rộng quan hệ hợp tác nhiều mặt song phương và đa phương với các nước và vùng lãnh thổ Trong những năm qua, Việt Nam đã chủ động đàm phán và ký kết với nhiều nước trong và ngoài khu vực Nhiều hiệp định, thỏa thuận quan trọng đã được ký kết như Hiệp định

Thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ, Hiệp định về biên giới trên bộ, Hiệp định về phân định Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định nghề cá với Trung Quốc, Các mối quan

hệ này đã góp phần không nhỏ vào việc không ngừng củng cố môi trường hòa bình, ổn định và tạo mọi điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc