Bài tập lớn môn lịch sử Đảng cộng sản việt nam Đề tài Đảng lãnh Đạo xây dựng và phát triển văn hóa giáo dục khu vực Đồng tháp Ở việt nam hiện nay

Đường lối của Đảng về xây dựng văn hóa, phát triển con người từ Đại hội lần thứ VI – Đại hội lần thứ XIII Đại hội VI Trong báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V tại

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

🙥●●🙥●●🙥

BÀI TẬP LỚN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI:

ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA GIÁO DỤC KHU VỰC

ĐỒNG THÁP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LỚP GDHD:

`

ST T

SINH VIÊN THỰC HIỆN

MSSV

Bảng phân công công việc

Ngày 22 tháng 09 năm 2023

Nhóm trưởng kí tên

2

Mục lục

PHẦN MỞ ĐẦU 4

PHẦN NỘI DUNG 5

I.QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA, NGƯỜI VIỆT NAM HIỆN NAY 5

1.1.Đường lối của Đảng về xây dựng văn hóa, phát triển con người từ Đại hội

lần thứ VI – Đại hội lần thứ XIII 5

1.2.Quan điểm chỉ đạo của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người

Việt Nam hiện nay 22

II.VẬN DỤNG 28

2.1.Đánh giá thực trạng 28

2.1.1.Thành tựu, nguyên nhân 28

a.) Cải cách giáo dục lần 1 – Năm 1950 28

b.) Cải cách giáo dục lần 2 – Năm 1956: 31

c.) Cải cách giáo dục lần 3 – Năm 1979 34

d.) Giai đoạn 30 năm đổi mới giáo dục (1968- 2016) 36

2.1.2.Hạn chế, nguyên nhân 38

a.) Hạn chế 38

b.) Nguyên nhân 38

2.2.Giải pháp 40

PHẦN KẾT LUẬN 42

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 43

3

PHẦN MỞ ĐẦU

Văn hóa và giáo dục luôn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và pháttriển một xã hội Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) luôn đảm nhận vaitrò lãnh đạo trong việc xây dựng và phát triển văn hóa giáo dục Với sự tập trung củaĐảng và Chính phủ, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong lĩnh vực nàytrong những năm qua

Phần giới thiệu này sẽ xem xét sự ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam trongviệc xây dựng và phát triển văn hóa giáo dục ở Việt Nam hiện nay Chúng ta sẽ đi sâuvào những nỗ lực của Đảng, các chính sách quan trọng và những thách thức mà nềnvăn hóa giáo dục của Việt Nam đang phải đối mặt

Việc Đảng lãnh đạo xây dựng và phát triển văn hóa giáo dục không chỉ là việcquyết định chương trình học tập và giáo viên, mà còn liên quan đến việc định hìnhnhận thức, giá trị, và bản sắc văn hóa của một quốc gia Trong bối cảnh đối diện với sựbiến đổi nhanh chóng của thế giới hiện đại và sự thay đổi liên tục trong hệ thống giáodục toàn cầu, việc duy trì và phát triển văn hóa giáo dục phù hợp với tình hình đấtnước trở nên ngày càng quan trọng

Những hệ quả của sự lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực này đã tạo ra những tácđộng mạnh mẽ trên sự phát triển của xã hội Việt Nam Việt Nam đã đạt được nhiềuthành tựu đáng kể trong việc cải thiện chất lượng giáo dục, nâng cao kiến thức vàphẩm chất của thế hệ trẻ, và duy trì và phát triển những giá trị văn hóa truyền thống.Tuy nhiên, cũng có những thách thức và khó khăn cần phải đối mặt, như sự cạnh tranhtrong kỷ nguyên số hóa và quốc tế hóa

Bằng việc nghiên cứu và thảo luận về vai trò của Đảng trong việc xây dựng vàphát triển văn hóa giáo dục ở Việt Nam, chúng ta có cơ hội hiểu sâu hơn về cách màquốc gia này đang nỗ lực để đảm bảo một tương lai tươi sáng, thông qua sự đầu tư vàotri thức và giáo dục

4

PHẦN NỘI DUNG

hóa, con người Việt Nam hiện nay

I.1 Đường lối của Đảng về xây dựng văn hóa, phát triển con

người từ Đại hội lần thứ VI – Đại hội lần thứ XIII

Đại hội VI

Trong báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V tại Đại hộiđại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (do đồng chí Trường Chinh, Tổng Bí thư BanChấp hành Trung ưởng Đảng khóa V, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước trình bày, ngày 15tháng 12 năm 1986) đã trình bày một số phương hướng, nhiệm vụ của chính sách xãhội

“Chính sách xã hội bao trùm mọi mặt của cuộc sống con người: điều kiện laođộng và sinh hoạt, giáo dục và văn hóa, quan hệ gia đình, quan hệ giai cấp, quan hệdân tộc Cần thể hiện đầy đủ trong thực tế quan điểm của Đảng và Nhà nước về sựthống nhất giữa chính sách xã hội, khắc phục thái độ coi nhẹ chính sách xã hội, tức làcoi nhẹ yếu tố con người trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

Trong việc phát huy yếu tố con người và việc phục vụ con người làm mục đíchcao nhất của mọi hoạt động, cần có kế hoạch chủ động xây dựng cơ cấu giai cấp của

xã hội mới, cụ thể hóa và thực hiện đúng chính sách dân tộc và chính sách tự do tínngưỡng”1

“Xây dựng nề nếp sống và làm việc theo pháp luật, khôi phục trật tự, kỷ cươngtrong mọi hoạt động của Nhà nước và sinh hoạt xã hội; nêu cao tính tự giác, ý thức tựtrọng của mỗi người kết hợp với các biện pháp giáo dục và hành chính của các tổ chức

xã hội và các cơ quan nhà nước Sự quan tâm đến con người và thái độ tôn trọng lẫn

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), NXB:

Chính trị quốc gia, Hà Nội, trang 84-85.

5

nhau phải trở thành tiêu chuẩn đạo đức trong mọi hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội,nhất là trong các dịch vụ đông đảo nhân dân”2

“Về hoạt động văn hoá, văn nghệ Công tác văn hoá, văn học, nghệ thuật phảiđược nâng cao chất lượng Mỗi hoạt động văn hoá, văn nghệ đều phải tính đến hiệuquả xã hội, tác động tốt đến tư tưởng, tâm lý, tình cảm, nâng cao trình độ giác ngộ xãhội chủ nghĩa và trình độ thẩm mỹ của nhân dân Quan tâm đáp ứng nhu cẩu, thị hiếulành mạnh của các tầng lớp xã hội và các lứa tuổi

Đẩy mạnh các hoạt động văn hoá quần chúng thành nề nếp, nhất là trong thanhniên, khắc phục bệnh phô trương, hình thức Xây dựng và sử dụng các hệ thống thưviện, câu lạc bộ, nhà văn hoá, viện bảo tàng, nhà truyền thống từ trung ương đến cơ sở,

ở các ngành và các địa phương Quản lý chặt chẽ công tác xuất bản, công tác điện ảnh,

và công tác phát hành sách, báo, phim ảnh Phát triển các phương tiện thông tin đạichúng, nâng cao chất lượng thông tin; đưa đến tận các đơn vị cơ sở những giá trị vănhóa, nghệ thuật của dân tộc và thế giới, những kiến thức phổ thông và hiện đại về khoahọc, kỹ thuật Đưa văn hoá, văn nghệ đến vùng rừng núi và nông thôn hẻo lánh Coitrọng nghệ thuật kiến trúc vừa dân tộc, vừa hiện đại, giản dị trong việc xây dựng cáccông trình văn hoá cũng như dân dụng, các khu dân cư

Cải tiến chính sách đối với người làm công tác nghệ thuật chuyên nghiệp, đãi ngộxứng đáng lao động nghệ thuật, động viên sáng tạo, khuyến khích tài năng Kết hợpgiữa cơ quan nhà nước với các hội sáng tạo văn học, nghệ thuật và các đoàn thể quầnchúng khác, theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của cá nhân và tập thể vănnghệ sĩ, liên hệ với quần chúng lao động Nhà nước cùng với nhân dân xây dựngnhững cơ sở vật chất - kỹ thuật cần thiết cho văn hoá và nghệ thuật, giữ gìn và tôn tạonhững di tích lịch sử, văn hoá Hoàn thành việc sưu tầm vốn văn hoá và nghệ thuật cácdân tộc, khuyến khích tìm tòi và thể nghiệm, bảo đảm cho các đơn vị nghệ thuật hoạtđộng ổn định và ngày một nâng cao chất lượng, ngăn chặn khuynh hướng thương mại

2 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phấn I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb

Chính trị quốc gia Hà Nội, trang 87-88

6

và các hiện tượng tiêu cực khác Chống những tàn tích văn hoá phong kiến, thực dân,

tư sản Làm thất bại âm mưu và hoạt động của các thế lực thù địch biến văn hoá, vănnghệ thành phương tiện gieo rắc tâm lý bi quan và lối sống sa đọa Bài trừ mê tín dịđoan, hủ tục.”3

Từ Đại hội lần thứ VI của Đảng đã cho ta thấy việc chú trọng đến quyền làm chủcủa nhân dân lao động “thực chất là tôn trọng con người, phát huy sức sáng tạo củamọi tầng lớp nhân dân, hướng sự sáng tạo đó vào sự nghiệp xây dựng xã hội mới” Vớiquan điểm này, mọi chủ trương, chính sách của Đảng đều chú trọng đến việc chăm lobồi dưỡng phát huy nhân tố con người

Đại hội VII

Trong báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI tại Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng đã thực hiện những đổi mới trong các lĩnhvực của đời sống xã hội

“Việc thực hiện chính sách xã hội tuy có một số tiến bộ, nhưng chưa được quantâm đúng với tầm quan trọng của nó và còn nhiều thiếu sót Đời sống của một bộ phậnnhân dân so với 5 năm trước ổn định hơn và có được cải thiện, nhưng nhìn chung cònkhó khăn Từ cuối năm 1988 trở đi, vấn đề lương thực xét cân đối chung trên phạm vi

cả nước đã được giải quyết tốt hơn Thị trường thực phẩm dồi dào Nhu cầu mặc đượcđáp ứng khá Nhà ở của một bộ phận dân cư cả ở thành thị và nông thôn được cảithiện Tiện nghi sinh hoạt trong nhiều gia đình tăng thêm Việc đi lại của nhân dân dễdàng hơn Đời sống tinh thần của nhân dân có một số mặt được cải thiện như được tự

do làm ăn theo pháp luật, làm chủ nguồn thu nhập hợp pháp, tham gia vào các quyếtđịnh lớn của Đảng và Nhà nước, nguồn thông tin và nhận thông tin được mở rộng hơntrước

Một bộ phận không nhỏ nhân dân ta còn sống dưới nhu cầu tối thiểu Số trẻ emsuy dinh dưỡng còn lớn Khó khǎn gay gắt và mức sống bị giảm sút nhiều là những

3 Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb

Chính trị quốc gia Hà Nội, trang 90-91.

7

người mà nguồn thu nhập chính dựa vào tiền lương và trợ cấp xã hội.

Củng cố, nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, văn nghệ Bảo đảm dân chủ

tự do cho mọi sự sáng tạo và hoạt động văn hóa đi đôi với đề cao trách nhiệm của vănnghệ sĩ trước dân chúng và dân tộc Bồi dưỡng tài năng, khuyến khích sáng tạo nhữngtác phẩm lành mạnh, có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao Phấn đấu có nhiều tác phẩmtốt cổ vũ cuộc sống đổi mới, biểu dương những nhân tố tích cực; đồng thời kiện quyếtphê phán những hiện tượng tiêu cực, những khuynh hướng lệch lạc, chống mọi luậnđiệu và hành động thù địch Phát triển các hoạt động văn hóa nghiệp dư, đẩy mạnhphong trào văn hóa quần chúng ở cơ sở Tăng cường các phương tiện truyền thông đạichúng để kịp thời phổ biến, tuyên truyền về đường lối, chính sách và pháp luật; đưađến từng gia đình các giá trị văn hóa, văn học và nghệ thuật, giáo dục cái tốt, cái đẹp,nâng cao hiểu biết và trình độ thẩm mỹ của nhân dân, ngăn chặn sự xâm nhập củanhững nọc độc văn hóa, những ấn phẩm phản động, đồi trụy

Hoạt động văn hoá, văn nghệ phong phú hơn về nội dung, đa dạng hơn về hìnhthức và thể loại Trong các ngành văn học, nghệ thuật đã có một số tác phẩm tốt Độingũ văn nghệ sĩ thuộc các thế hệ có những đóng góp vào sự nghiệp đổi mới của đấtnước Trong hoạt động văn hoá, văn nghệ, dân chủ bước đầu được phát huy, tạo điềukiện thuận lợi cho sự sáng tạo

Tuy nhiên, mức hưởng thụ văn hoá, văn nghệ của đông đảo nhân dân lao độngcòn thấp, nhất là ở nhiều vùng nông thôn, miền núi Hoạt động văn hoá, văn nghệthường tập trung ở các đô thị và có khuynh hướng chạy theo thị hiếu không lành mạnh

Đã xuất hiện một số tư tưởng lệch lạc: coi nhẹ văn nghệ dân tộc và cách mạng, nhìn xãhội toàn màu đen, “để cho quẩn chúng tự chọn món ăn”, v.v

Công tác quản lý văn hoá tuy có đổi mới, nhưng còn nhiều khuyết điểm, chưaquản lý chặt chẽ công tác xuất bản, nhập phim, làm phim, để cho các văn hoá phẩmđộc hại phổ biến tràn lan, gây hại lớn Chưa có những biện pháp tích cực để phổ biếnrộng rãi trong nhân dân những tác phẩm có giá trị Một số ngành nghệ thuật như điện

8

ảnh, tuồng, chèo đang gặp nhiều khó khăn, chưa có biện pháp khắc phục.”4

So với Đại hội lần thứ VI trước đó thì Đại hội lần thứ VII, Đảng ta xác định đẩymạnh hơn nữa sự nghiệp giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ là quốc sách hàng đầu

để phát huy nhân tố con người - động lực trực tiếp của sự phát triển Tại Hội nghị BanChấp hành Trung ương lần thứ 4 khoá VII, Đảng ta nhấn mạnh: “Con người là vốnquý nhất, chăm lo hạnh phúc con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế độ ta…Chúng ta cần tìm hiểu sâu sắc những giá trị lớn lao và ý nghĩa quyết định của nhân tốcon người, chủ thể của mọi sáng tạo, mọi nguồn gốc của cải vật chất và văn hoá, mọinền văn minh của các quốc gia, phải xuất phát từ tinh thần nhân văn sâu sắc nhằm pháttriển con người toàn diện, xây dựng một xã hội công bằng, nhân ái, thiết lập quan hệthật sự tốt đẹp và tiến bộ giữa con người với con người trong sản xuất và trong đờisống

Đại hội VIII

Trong báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về các Văn kiệnĐại hội VIII do đồng chí Tổng Bí thư Đỗ Mười trình bày, ngày 28 tháng 6 năm 1996

“Báo cáo chính trị trình bày các phương hướng chủ yếu phát triển trí tuệ củangười Việt Nam thể hiện trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, giáo dục và đàotạo nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Các ngành khoa học

xã hội và nhân văn, khoa học tự nhiên và công nghệ phải được quan tâm đẩu tư pháttriển, chú trọng nghiên cứu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, các thành tựu khoa học và công nghệ của nhân loại để góp phần đắc lực vàoviệc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, kế hoạch phát triển sản xuất kinhdoanh, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực con người

Văn hoá là nền tảng tinh thẩn của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúcđẩy sự phát triển kinh tế, xã hội Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo,các hoạt động văn hoá - văn nghệ có vị trí quan trọng trong việc hình thành nhân cách,

4 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 362-367

9

làm phong phú đời sống tinh thẩn con người Việt Nam Bản sắc dân tộc và tính chấttiên tiến của nền văn hoá phải được thấm đậm không chỉ trong công tác văn hoá - vănnghệ, mà cả trong mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất, ứng dụng các thành tựukhoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo sao cho trong mọi lĩnh vực chúng ta cócách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái Việt Nam Đi vàokinh tế thị trường, mở rộng giao lưu quốc tế, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,tiếp thụ những tinh hoa của nhân loại, song phải luôn luôn coi trọng những giá trịtruyển thống và bản sắc dân tộc, quyết không được tự đánh mất mình, trở thành bóng

mờ hoặc bản sao chép của người khác.”5

Trong báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII tại Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã cho thấy được

“Văn hoá là nền tảng tinh thẩn của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúcđẩy sự phát triển kinh tế - xã hội

Mọi hoạt động văn hoá, văn nghệ phải nhằm xây dựng và phát triển nền văn hoátiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức,tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh cho sự phát triển

xã hội

Kế thừa và phát huy các giá trị tinh thẩn, đạo đức và thẩm mỹ, các di sản vănhoá, nghệ thuật của dân tộc Bảo tổn và tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá và danh lamthắng cảnh của đất nước Trong điều kiện kinh tế thị trường và mở rộng giao lưu quốc

tế, phải đặc biệt quan tâm gìn giữ và nâng cao bản sắc văn hoá dân tộc, kế thừa và pháthuy truyền thống đạo đức, tập quán tốt đẹp và lòng tự hào dân tộc Tiếp thu tinh hoacủa các dân tộc trên thế giới, làm giàu đẹp thêm nền văn hoá Việt Nam; đấu tranhchống sự xâm nhập của các loại văn hoá độc hại, những khuynh hướng sùng ngoại, laicăng, mất gốc Khắc phục tâm lý sùng bái đồng tiền, bất chấp đạo lý, coi thường các

5 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX),

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 646-647.

10

giá trị nhân văn.

Xây dựng văn hóa là nhiệm vụ chung của toàn xã hội Có chính sách đầu tư thíchđáng cho văn hóa, văn nghệ Phát triển các hoạt động văn hóa, văn nghệ của Nhànước, tập thể và cá nhân theo đường lối của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.”6

So với Đại hội VII thì ở Đại hội VIII Đảng đã khẳng định “Văn hoá là nền tảngtinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xãhội.”7 Đã cho thấy được tầm quan trọng của văn hóa và sự chuyển biến mạnh mẽ trongnhận thức của Đảng về vấn đề văn hóa Khác với ở Đại hội VII khi còn cần phải pháttriển mạnh mẽ các phương tiện truyền thông để đưa văn hóa đến từng gia đình thì ởĐại hội VIII đã có bước tiến lớn sau việc đưa văn hóa đến từng gia đình là các hoạtđộng văn hóa đã được phổ biến rộng rãi Ở Đại hội VIII các hoạt động văn hoá và vănnghệ đều mang mục đích xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hổn, tình cảm, lốisống, xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh cho sự phát triển xã hội

Đại hội IX

Trong báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về các Văn kiệntại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư Lê KhảPhiêu trình bày, ngày 19 tháng 4 năm 2001 “Các chính sách về văn hóa của Đảng tathể hiện quan điểm: văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa làđộng lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội; giáo dục và đào tào cùng với khoahọc công nghệ là quốc sách hàng đầu

Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc: Hướng mọi hoạt độngvăn hóa vào việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tưtưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái,

6 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 710-712

7 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 710.

11

khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hoá, quan hệ hài hoà trong gia đình,cộng đồng và xã hội Bảo tổn và phát huy các di sản văn hoá dân tộc, các giá trị vănhọc, nghệ thuật, ngôn ngữ, chữ viết và thuần phong mỹ tục của các dân tộc; tôn tạo các

di tích lịch sử, văn hoá Tiếp thu tinh hoa và góp phần làm phong phú thêm nền vănhoá của nhân loại”.8

Đại hội IX của Đảng tiếp tục khẳng định “văn hóa là nền tảng tinh thần của xãhội” các hoạt động văn hóa xã hội đều hướng về việc xây dựng con người Việt Namtoàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thứccộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hoá, quan

hệ hài hoà trong gia đình, cộng đồng và xã hội Đẩy mạnh, mở rộng và nâng cao hiệuquả của các phong trao như: “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, “Xâydựng nếp sống văn minh và gia đình văn hóa”, “Người tốt, việc tốt”, làm cho nềnvăn hóa thấm vào từng gia đình của xã hội Gia đình là tế bào của xã hội vì thế muốnxây dựng một xã hội văn minh và phát triển thì từng tế bào cụ thể ở đây là từng giađình, nhỏ hơn là từng cá nhận phải có ý thức xây dựng bản thân phát triển toàn diện để

xã hội ngày càng phát triển phồn vinh

xã hội, làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và pháthuy bản sắc văn hoá dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhậpkinh tế quốc tế Bồi dưỡng các giá trị văn hoá trong thanh niên, học sinh, sinh viên,đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá con

8 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần I (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 874-876.

12

người Việt Nam.

Phát huy tinh thần tự nguyện, tính tự quản và năng lực làm chủ của nhân dântrong đời sống văn hoá Đa dạng hoá các hình thức hoạt động của phong trào “Toàndân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” Phát huy tiềm năng, khuyến khích sáng tạovăn học, nghệ thuật, tạo ra những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật.Xây dựng và nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hoá, chú trọng công trình vănhoá lớn, tiêu biểu Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống nhà văn hoá, bảo tàng,nhà truyền thống, thư viện, phòng đọc, điểm bưu điện - văn hoá xã, khu vui chơi, giảitrí Bảo vệ và phát huy giá trị của tài liệu lưu trữ

Tạo điều kiện cho các lĩnh vực xuất bản, thông tin đại chúng phát triển, nâng caochất lượng tư tưởng và văn hoá, vươn lên hiện đại về mô hình, cơ cấu tổ chức và cơ sởvật chất - kỹ thuật; đồng thời xây dựng cơ chế quản lý phù hợp, chủ động, khoa học.Bảo đảm tự do, dân chủ cho mọi hoạt động sáng tạo văn hoá, văn học, nghệ thuật

đi đôi với phát huy trách nhiệm công dân của văn nghệ sĩ Có chính sách trọng dụngcác tài năng văn hoá, chăm lo đời sống vật chất và tỉnh thần của văn nghệ sĩ Đẩymạnh hoạt động lý luận - phê bình văn học, nghệ thuật Đổi mới nội dung, phươngthức hoạt động và cơ cấu tổ chức của các hội văn học, nghệ thuật từ trung ương đếnđịa phương

Tăng cường quản lý của Nhà nước về văn hoá Xây dựng cơ chế, chính sách, chếtài ổn định, phù hợp yêu cầu phát triển văn hoá trong thời kỳ mới Tích cực mở rộnggiao lưu và hợp tác quốc tế về văn hoá, chống sự xâm nhập của các loại văn hoá phẩmđộc hại, lai căng

Phát huy tính năng động, chủ động của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận

Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, các hội văn học, nghệ thuật, khoa học, báo chí, các hộgia đình, cá nhân, các trí thức tham gia hoạt động trên các lĩnh vực văn hoá Xây dựng

và triển khai chương trình giáo dục văn hoá - thẩm mỹ, nếp sống văn minh, hiện đại

13

trong nhân dân.”9

Ở Đại hội IX khi Đảng và Nhà nước đã nhấn mạnh quan điểm “văn hóa là nềntảng tinh thần của xã hội” thì ở Đại hội X Đảng ta đã khai thác, phát triển sâu rộng vànâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam thắt chặt văn hóa với phát triển kinh tế - xãhội, đưa con người trở thành trung tâm của chiến lược phát triển đất nước và qua đócũng xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam Có thể nói, Đạihội lần này đã thể hiện tư duy đổi mới, khoa học của Đảng trong điều kiện lịch sử mớicủa đất nước Một mặt, quan điểm đó phù hợp với quy luật vận động, phát triển kháchquan của xã hội; mặt khác phù hợp với nguyện vọng chân chính của nhân dân cũngnhư bản chất nhân văn, tính ưu việt của chế độ xã hội mà chúng ta phấn đấu xây dựng

Đại hội XI

Trong báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về các Văn kiện tạiĐại hội XI của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh trình bày, ngày 12tháng 1 năm 2011 Củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh,phong phú, đa dạng “Đưa phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”

đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả; xây dựng nếp sống văn hoá trong các gia đình,khu dân cư, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, làm cho các giá trị văn hoá thấm sâu vàomọi mặt đời sống, được thể hiện cụ thể trong sinh hoạt, công tác, quan hệ hằng ngàycủa cộng đồng và từng con người, tạo sức đề kháng đối với các sản phẩm độc hại.Tiếp tục đẩy mạnh việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức, lối sống có văn hóa; xây dựngnếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ hội; ngăn chặn và đẩy lùi các hủ tục, bạolực, gây rối trật tự công cộng, mại dâm, ma tuý, cờ bạc Sớm có chiến lược quốc gia

về xây dựng gia đình Việt Nam, góp phần giữ gìn và phát triển những giá trị truyềnthống của văn hoá, con người Việt Nam, nuôi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ Đúc kết vàxây dựng hệ giá trị chung của người Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá và hội nhập quốc tế

9 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần II (Đại hội X, XI, XII), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 119-120.

14

Tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hoá ở các cấp, đồngthời có kế hoạch cải tạo, nâng cấp và đầu tư xây dựng mới một số công trình văn hoá,nghệ thuật, thể dục, thể thao hiện đại ở các trung tâm kinh tế - chính trị - văn hoá củađất nước Xã hội hoá các hoạt động văn hoá, chú trọng nâng cao đời sống văn hoá ởnông thôn, vùng khó khăn, thu hẹp dần khoảng cách hưởng thụ văn hoá giữa các vùng,các nhóm xã hội, giữa đô thị và nông thôn.”10

Phát triển sự nghiệp văn học, nghệ thuật; bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóatruyền thống, cách mạng

“Tiếp tục phát triển nền văn học, nghệ thuật Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc, giàu chất nhân văn, dân chủ, vươn lên hiện đại, phản ánh chân thật, sâu sắcđời sống, lịch sử dân tộc và công cuộc đổi mới đất nước; cổ vũ, khẳng định cái đúng,cái đẹp, đồng thời lên án cái xấu, cái ác Khuyến khích tìm tòi, thể nghiệm nhữngphương thức thể hiện và phong cách nghệ thuật mới, đáp ứng nhu cầu tỉnh thần lànhmạnh, đa dạng và bồi dưỡng lý tưởng, thị hiếu thẩm mỹ cho công chúng, đặc biệt làthế hệ trẻ Bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt Khắc phục yếu kém, nâng cao tínhkhoa học, sức thuyết phục của hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, gópphần hướng dẫn sự phát triển của sáng tạo văn học, nghệ thuật, từng bước xây dựng hệthống lý luận văn nghệ Việt Nam

Hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ,

về bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của dân tộc Gắnkết chặt chẽ nhiệm vụ phát triển văn hoá, văn nghệ, bảo tồn, phát huy giá trị các di sảnvăn hoá với phát triển du lịch và hoạt động thông tin đối ngoại nhằm truyền bá sâurộng các giá trị văn hoá trong công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và người nước ngoài.Xây dựng và thực hiện các chính sách bảo tồn, phát huy giá trị văn hoá, ngôn ngữ, chữviết các dân tộc thiểu số Xây dựng và thực hiện các chính sách, chế độ đào tạo, bồidưỡng, chăm lo đời sống vật chất, tỉnh thần, tạo điều kiện để đội ngũ những người hoạt

10 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần II (Đại hội X, XI, XII), Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội, tr 426.

15

động văn hoá, văn học, nghệ thuật sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng

và nghệ thuật.” 11 Phát triển hệ thống thông tin đại chúng “Chú trọng nâng cao tính tưtưởng, phát huy mạnh mẽ chức năng thông tin, giáo dục, tổ chức và phản biện xã hộicủa các phương tiện thông tin đại chúng vì lợi ích của nhân dân và đất nước; khắcphục xu hướng thương mại hoá, xa rời tôn chỉ, mục đích trong hoạt động báo chí, xuấtbản Tập trung đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ hoạt động báo chí, xuất bản vữngvàng về chính trị, tư tưởng, nghiệp vụ và có năng lực đáp ứng tốt yêu cầu của thời kỳmới Rà soát, sắp xếp hợp lý mạng lưới báo chí, xuất bản trong cả nước theo hướngtăng cường hiệu quả hoạt động, đồng thời đổi mới mô hình, cơ cấu tổ chức, cơ sở vậtchất - kỹ thuật theo hướng hiện đại Phát triển và mở rộng việc sử dụng internet, đồngthời có biện pháp quản lý, hạn chế mặt tiêu cực, ngăn chặn có hiệu quả các hoạt độnglợi dụng internet để truyền bá tư tưởng phần động, lối sống không lành mạnh.”12 Mởrộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về văn hóa “Đổi mới, tăng cường việc giớithiệu, truyền bá văn hoá, văn học, nghệ thuật, đất nước, con người Việt Nam với thếgiới Mở rộng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin đối ngoại, hợp tácquốc tế trong lĩnh vực văn hoá, báo chí, xuất bản Xây dựng một số trung tâm văn hoáViệt Nam ở nước ngoài và trung tâm dịch thuật, quảng bá văn hoá Việt Nam ra nướcngoài

Tiếp thu những kinh nghiệm tốt về phát triển văn hoá của các nước, giới thiệucác tác phẩm văn học, nghệ thuật đặc sắc của nước ngoài với công chúng Việt Nam.Thực hiện đầy đủ cam kết quốc tế về bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả cácsản phẩm văn hoá Xây dựng cơ chế, chế tài ngăn chặn, đẩy lùi, vô hiệu hoá sự xâmnhập và tác hại của các sản phẩm đổi trụy, phản động; bồi dưỡng và nâng cao sức đềkháng của công chúng, nhất là thế hệ trẻ.”13

11 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần II (Đại hội X, XI, XII), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 427.

12 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần II (Đại hội X, XI, XII), Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 428.

13 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2021), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới Phần II (Đại hội X, XI, XII), Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội, tr 428-429.

16

Tiếp nối Đại hội X khi văn hóa và con người được phát triển sâu rộng và nângcao chất lượng thì Đại hội XI đã tiếp tục “phát triển văn hoá, xã hội hài hoà với pháttriển kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội trong từng bước và từng chính sáchphát triển là thể hiện rõ nhất tính ưu việt của chế độ ta”, qua đó Đảng đã khẳng định lạimột lần nữa vị trí, vai trò quan trọng của văn hóa, coi văn hóa là một trong ba bộ phận(kinh tế, xây dựng Đảng, văn hóa) trụ cột cho sự phát triển bền vững của đất nước vàchủ trương phát triển văn hóa sâu, rộng, đồng bộ với phát triển kinh tế - xã hội Nghịquyết Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng vàphát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nướcxác định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triểnbền vững đất nước Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội”.

14Nhận thức sâu sắc của về mối quan hệ giữa văn hóa, kinh tế, chính trị đánh dấu sựphát triển tư duy lý luận của Đảng về vai trò của văn hóa trong thời kỳ đổi mới

Đại hội XII

Nền kinh tế vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, quy mô và tiềm lực được nânglên; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát; tăng trưởng kinh tế đượcduy trì ở mức hợp lý, từ năm 2013 dần phục hồi, năm sau cao hơn năm trước Đổi mới

mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế và thực hiện ba đột phá chiến lược đượctập trung thực hiện bước đầu đạt kết quả tích cực Giáo dục và đào tạo, khoa học vàcông nghệ, văn hoá, xã hội, y tế có bước phát triển An sinh xã hội được quan tâmnhiều hơn và cơ bản được bảo đảm, đời sống của nhân dân tiếp tục được cải thiện.Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được tăng cường; kiên quyết, kiên trìđấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổquốc, giữ vững hoà bình, ổn định Quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế ngày càng sâurộng, hiệu quả Vị thế, uy tín quốc tế của nước ta tiếp tục được nâng cao Dân chủ xãhội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được phát huy Công tác

14 Đảng Cộng sản Việt Nam, (2014), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội.

17

xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị được chú trọng và đạt kết quả quantrọng. 

Tuy nhiên, đổi mới chưa đồng bộ và toàn diện Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hộichưa đạt kế hoạch; nhiều chỉ tiêu, tiêu chí trong mục tiêu phấn đấu để đến năm 2020nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại không đạt được Nhiềuhạn chế, yếu kém trong các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, vănhoá, xã hội, y tế chậm được khắc phục Đời sống của một bộ phận nhân dân, nhất là ởvùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn Bốn nguy cơ mà Đảng chỉ ra vẫn còn tồn tại,

có mặt diễn biến phức tạp Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sốngcủa một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phíchưa bị đẩy lùi Một số mặt công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trịchuyển biến chậm”. 

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy vận dụng sáng tạo, phát triển, chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội;tăng cường tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, dự báo chính xác và kịp thời có chủtrương, chính sách xử lý hiệu quả những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn, giảiquyết tốt các mối quan hệ lớn phản ánh quy luật đổi mới và phát triển ở nước ta: quan

-hệ giữa đổi mới, ổn định và phát triển; giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; giữatuân theo các quy luật thị trường và bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa; giữa pháttriển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất; giữa nhànước và thị trường; giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ vàcông bằng xã hội; giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa;giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhândân làm chủ, ”

Phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; tập trung xâydựng con người về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựngmôi trường văn hoá lành mạnh

18

Đại hội XIII

Trong báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII tại Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ XIIII của Đảng

“Tập trung nghiên cứu, xác định và triển khai xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giátrị văn hóa và chuẩn mực con người gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình ViệtNam trong thời kỳ mới Quan tâm chăm lo công tác giáo dục, bồi dưỡng và bảo vệ trẻ

em, thiếu niên, nhi đồng Tăng cường giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc,truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân,nhất là thanh niên Thực hiện những giải pháp đột phá nhằm ngăn chặn có hiệu quả sựxuống cấp về đạo đức, lối sống, đẩy lùi tiêu cực xã hội và các tệ nạn xã hội Bảo vệ vàphát huy các giá trị tốt đẹp, bền vững trong truyền thống văn hóa Việt Nam Đẩy mạnhgiáo dục nâng cao nhận thức, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, bảo vệ môitrường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ.Từng bước vươn lên khắc phục các hạn chế của con người Việt Nam; xây dựng conngười Việt Nam thời đại mới, gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa giá trị truyền thống và giátrị hiện đại

Có cơ chế, chính sách, giải pháp để xây dựng môi trường văn hóa thật sự trongsạch, lành mạnh, cải thiện điều kiện hưởng thụ văn hóa của nhân dân Phát huy ý thức

tự giác của toàn dân xây dựng và thực hiện các chế tài, quy định, quy ước xã hội, bảođảm công bằng về cơ hội và thụ hưởng văn hóa Khắc phục sự chênh lệch về trình độphát triển và đời sống văn hóa giữa các vùng, miền, các giai tầng xã hội, đặc biệt quantâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, các khu công nghiệp Khắc phục bệnh thành tích, bệnh hình thức, thực hiện các chuẩn mực văn hóa gia đìnhViệt Nam ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh Đề cao vai trò của gia đình trongnuôi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ Phát huy các nhân tố tích cực, nhân văn trong các tôngiáo, tín ngưỡng Phê phán và ngăn chăn các biểu hiện tiêu cực, mê tín, dị đoan Xâydựng và thực hiện các chuẩn mực văn hóa trong lãnh đạo, quản lý Chú trọng xây dựngmôi trường văn hóa công sở lành mạnh, dân chủ, đoàn kết, nhân văn; đẩy lùi bệnh

19