Tư tưởng hồ chí minh phân tích khái niệm tư tưởng hồ chí minh và quá trình nhận thức của Đảng cộng sản việt nam về tư tưởng hồ chí minh

Sau 10 năm, với những thànhtựu to lớn nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh ở trong và ngoài nước, tại Đại hội IX 4-2001 Đảng ta có bước phát triển trong nhận thức và tư duy lý luận khikhẳng đ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA KINH TẾ-QUẢN TRỊ KINH DOANH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Phân Tích Khái Niệm Tư Tưởng Hồ Chí Minh Và Quá Trình Nhận Thức Của Đảng Cộng Sản Việt Nam Về

Tư Tưởng Hồ Chí Minh GVHD: HUỲNH NGỌC AN Sinh viên thực hiện: Nhóm 4

An Giang, ngày 15 tháng 04 năm 2024

THÀNH VIÊN

Trần Thị Kim Phụng DMK212260 Chương 5

Nguyễn Thanh Thảo DMK212172 PowerPoint

Dương Thị Ngọc Yến DMK212305 Chương 2

Trương Thị Mộng Trầm DMK212177 PowerPoint

Võ Thị Ngọc Thi DMK212173 Tổng hợp Word

Nguyễn Thị Nhã Linh DMK212160 Tổng hợp Word

Trần Thị Kim Quỳnh DGT210686 Chương 4

MỤC LỤC CHƯƠNG 1: PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀ QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1

I Giới thiệu sơ lược về chủ tịch Hồ Chí Minh 1

II Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 2

1 Khái niệm tư tưởng 2

2 Khái niệm nhà tư tưởng 2

3 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 3

4 Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 3 4.1 Về nội dung 3 4.2 Về cơ sở hình thành _4 4.3 Về ý nghĩa _5 III Quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam 5

1 Khái quát quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về tư tưởng Hồ Chí Minh 5 1.1 Nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh giai đoạn trước Đại hội VII _6 1.2 Nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn Đại hội VII _8 1.3 Nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh giai đoạn sau Đại hội VII đến nay _9 1.4 Vai trò của Hồ Chí Minh _11

2 Liên hệ thực tiễn 14 2.1 Nhận xét về quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về tư tưởng Hồ Chí Minh _16 2.2 Liên hệ bản thân 18 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH; LÀM RÕ TIỀN ĐỀ LÝ LUẬN GIỮ VAI TRÒ QUYẾT ĐỊNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 19

I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 19

1 Cơ sở thực tiễn _19

2 Cơ sở lý luận _20

3 Nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh _22

II Làm rõ tiền đề lý luận giữ vai trò quyết định trong việc hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh 23

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC _25

I Khái niệm độc lập dân tộc 25

II Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền độc lập, tự do _25 III Tư tưởng hồ chí minh về độc lập dân tộc 26

1 Vấn đề độc lập dân tộc _26 1.1 Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc 26 1.2 Độc lập dân tộc phải gắn liền tự do và hạnh phúc cho nhân dân _27 1.3 Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để _29 1.4 Độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ 29

2 Về cách mạng giải phóng dân tộc 30 2.1 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản _30 2.2 Cách mạng giải phóng dân tộc, trong điều kiện của Việt Nam muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo 31 2.3 Cách mạng giải phóng dân tộc phải dựa trên lực lượng đại đoàn kết toàn dân tộc, lấy liên minh công- nông làm nền tảng 31 2.4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần chủ động, sáng tạo, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc _31 2.5 Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng phương pháp bạo lực cách mạng 33

IV Đối với sinh viên làm gì để bảo vệ độc lập dân tộc _33 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ NHÂN DÂN _35

I Quan điểm Hồ Chí Minh về nhà nước 35

1 Khái niệm nhà nước _35

2 Tầm quan trọng của nhà nước 35

3 Vai trò của nhà nước trong xã hội _35

II Nhà nước của nhân dân _35

1 Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân 35

2 Trách nhiệm của nhân dân đối với nhà nước 38

3 Sự tham gia của nhân dân trong quản lý nhà nước _38

4 Tính dân chủ của nhà nước của nhân dân _43 III Nhà nước do nhân dân _44

1 Quá trình hình thành nhà nước do nhân dân 44

2 Quyền tự do tính ngưỡng của nhân dân 45

3 Sự tham gia của nhân dân trong việc tạo lập chính sách nhà nước 47

IV Nhà nước vì nhân dân 48

1 Mục tiêu phục vụ lợi ích của nhân dân _48

2 Chính sách và biện pháp nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi của nhân dân 49

3 Sự phát triển của nhà nước đồng hành cùng sự phát triển của nhân dân 50 CHƯƠNG 5: PHÂN TÍCH QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ _51

I Sự cần thiết phải đoàn kết quốc tế _51

1 Thực hiện đoàn kết quốc tế nhằm kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo sức mạnh tổng hợp cho cách mạng 51

2 Thực hiện đoàn kết quốc tế nhằm góp phần cùng nhân dân thế giới thực hiện thắng lợi các mục tiêu cách mạng thời đại 52

II Lực lượng đoàn kết quốc tế và hình thức tổ chức 53

1 Các lực lượng cần đoàn kết _53

2 Hình thức tổ chức _55 III Nguyên tắc đoàn kết quốc tế 57

1 Đoàn kết trên cơ sở thống nhất mục tiêu và lợi ích; có lý, có tình 57

2 Đoàn kết trên cơ sở độc lập tự chủ _59

IV Liên hệ sinh viên 59 CHƯƠNG 6: Tư tưởng hồ chí minh về văn hóa, đạo đức, con người _61

I Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa _61

1 Một số nhận thức chung về văn hóa và quan hệ giữa văn hóa với các lĩnh vực khác 61

2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa 62

3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới 62

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức 63

1 Đạo đức là gốc, là nền tảng tinh thần của xã hội, của người cách mạng 63

2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về những chuẩn mực đạo đức cách mạng 63

3 Quan điểm về những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng _64 III Tư tưởng hồ chí minh về con người _65 1. Qua

n niệm của Hồ Chí Minh về con người 65

2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người 66

n điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng con người 66

IV Xây dựng văn hóa, đạo đức, con người việt nam hiện nay theo tư tưởng

Hồ Chí Minh _67

1 Xây dựng và phát triển văn hóa , con người _67

2 Về xây dựng đạo đức cách mạng 67

CHƯƠNG 1: PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀ QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

I Giới thiệu sơ lược về chủ tịch Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969) là “Anh hùng giải phóng dân tộcViệt Nam và Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam” (UNESCO 1987), người làngười con ưu tú nhất của dân tộc Việt Nam Điếu văn của Ban Chấp HànhTrung Ương Đảng Lao động Việt Nam - 1969 viết: “Dân tộc ta, nhân dân ta,non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch người anh hùng dân tộc vĩ đại, vàchính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta”.Người đã để lại cho dân tộc và nhân loại một di sản đồ sộ, vô cùng quý báu, đó

là cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là cách vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Lênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam và coi tư tưởng Hồ Chí Minh đã trởthành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng Cộng sản và của dân tộc ViệtNam Khi tiếp nhận chủ nghĩa Mác - Lenin, ông từ người yêu nước trở thànhngười cộng sản khi trở thành người tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp HồChí Minh đã kết hợp nghiên cứu xây dựng lý luận, kết hợp với tuyên truyền tưtưởng giải phóng dân tộc và vận động tổ chức quần chúng đấu tranh, xây dựng

Mác-tổ chức cách mạng, chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng Cộngsản Việt Nam xác định lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làkim chỉ nam cho mọi hành động và thắng lợi của cách mạng Việt Nam Tưtưởng Hồ Chí Minh là một quá trình phát triển liên tục, nhất quán, có kế thừa,phát triển, loại bỏ những quan điểm không phù hợp, có những luận điểm tưtưởng của Người được hình thành, bổ sung suốt đời

Từ năm 1920-1930, hoạt động sôi nổi cùng với sự phát triển mạnh mẽ củaphong trào vô sản trên thế giới, sự phát triển mạnh mẽ của phong trào giảiphóng dân tộc trong nước Hồ Chí Minh đã có hoạt động thực tiễn và lí luận sôinổi Trong mấy năm đầu của những năm 1930, Hồ Chí Minh đã kiên trì giữvững quan điểm cách mạng của mình, vượt qua khuynh hướng "tả" đang chiphối Quốc tế Cộng sản, chi phối Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sảnViệt Nam, phát triển thành chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc, xác lập tưtưởng độc lập, tự do, dẫn đến thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm

1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra đời Những tư tưởng ấy đượcchính Người vận dụng và rèn dũa trong đó có rất nhiều điểm sáng tạo với Chủnghĩa Mác-Lênin Ngày nay, sau gần một thế kỷ những tư tưởng ấy vẫn sángchói và soi đường cho chúng ta bước tiếp

II Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Khái niệm tư tưởng

Tư tưởng chính là sự phản ánh về hiện thực trong ý thức, chính là nhữngbiểu hiện về các mối quan hệ giữa con người với các vấn đề về toàn thế giớixung quanh, trong các nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh thì khái niệm tưtưởng được đề cập đến mang một ý nghĩa khái quát triết học

Quan điểm về tư tưởng sẽ xuất phát từ những ý tưởng của các nhà tưtưởng mà có tầm nhìn cao Tư tưởng chính là ý thức của mỗi cá nhân, của mộtcộng đồng, nó chứa đựng một hệ thống những quan điểm, những quan niệm,những luận điểm mà được xây dựng trên một nền tảng triết học Những kháiniệm mang tính nhất quán, các quan điểm đại diện cho ý chí, đại diện chonguyện vọng của mỗi cá nhân, của giai cấp, của một dân tộc mà được hìnhthành trên cơ sở thực tiễn nhất định và lại trở lại chỉ đạo các hoạt động thựctiễn, cải tạo về hiện thực

Tư tưởng có ba đặc điểm cơ bản chính là:

• Thứ nhất, tư tưởng sẽ gắn với lợi ích

• Thứ hai là trong xã hội có giai cấp đối kháng thì tư tưởng chính là mangtính giai cấp

• Thứ ba là sự ra đời, sự tồn tại và sự phát triển, mất đi của một tư tưởngđều sẽ gắn liền với sự tồn tại xã hội, chịu sự quy định của sự tồn tại xã hội, chịu

sự quy định của những quan hệ xã hội sinh ra nó

2 Khái niệm nhà tư tưởng

Không phải là ai có ý tưởng đều sẽ được coi là nhà tư tưởng bởi vì theonhà bác học V.I.Lênin đã cho rằng: “Nhà tư tưởng chỉ xứng đáng với danh hiệunhà tư tưởng khi nào họ đi trước phong trào tự phát, chỉ đường cho nó, khi nào

họ biết giải quyết, trước những người khác, tất cả các vấn đề lý luận, chính trị,sách lược và các vấn đề về tổ chức mà “những yếu tố vật chất” của phong tràohúc phải một cách tự phát”

Theo quan điểm hiện nay:

• Được trang trí một hệ thống lí luận

• Giải quyết trước người khác các vấn đề

• Giải quyết các vấn đề về tổ chức, lực lượng

• Có phẩm chất đạo đức tốt, trách nhiệm với cộng đồng nhân loại.

3 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh có một quá trình hình thành và phát triển từ trướcnăm 1911 đến khi Hồ Chí Minh vĩnh biệt chúng ta Đảng ta có một quá trìnhphát triển nhận thức về tư tưởng Hồ Chí Minh Sau 10 năm, với những thànhtựu to lớn nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh ở trong và ngoài nước, tại Đại hội

IX (4-2001) Đảng ta có bước phát triển trong nhận thức và tư duy lý luận khikhẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện vàsâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vậndụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước

ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thutinh hoa văn hóa nhân loại Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấutranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng vàdân tộc ta” đã chỉ rõ nội hàm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, nêu lên đượcnội dung, cơ sở hình thành và giá trị ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh đối vớiĐảng và dân tộc ta

4.Phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

4.1 Về nội dung

Tư tưởng Hồ Chí Minh đã nêu rõ bản chất khoa học và cách mạng là một

hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cáchmạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hộichủ nghĩa Đảng đã nêu: “Hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam” là nhiều quan điểm, lý thuyết có mốiliên hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện rõ tính liên tục, nhất quán “Toàn diện” làbao quát nhiều lĩnh vực, nhiều mặt của cách mạng Việt Nam vừa bàn luận mộtcách “sâu sắc” ở mỗi lĩnh vực, mỗi vấn đề của cách mạng Đó là tư tưởng vềchính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, quân sự, ngoại giao

Theo quan điểm của Đảng được trình bày tại Đại hội Đảng toàn quốc lầnthứ IX, tư tưởng Hồ Chí Minh gồm 9 nội dung cơ bản:

• Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

• Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

• Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân

• Tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

• Tư tưởng về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau

• Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng conngười

• Tư tưởng về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

• Tư tưởng về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đờisống vật chất và tinh thần của nhân dân

• Tư tưởng về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viênvừa là một người lãnh đạo, vừa là một người đầy tớ thật trung thành của nhândân

Tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá củaĐảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân

ta giành thắng lợi Tuy nhiên chúng ta cần hiểu, tư tưởng Hồ Chí Minh là hệthống quan điểm toàn diện và sâu sắc nhưng là về “những vấn đề cơ bản củacách mạng Việt Nam” chứ không phải về tất cả các vấn đề của xã hội Việt Nam

để tránh có nhận thức sai lầm và xuyên tạc về tư tưởng Hồ Chí Minh

4.2 Về cơ sở hình thành

Chủ nghĩa yêu nước với ý chí bất khuất, tự lực, tự cường để dựng nước vàgiữ nước tồn tại trong suốt lịch sử của dân tộc Đồng thời, trong quá trình dựngnước, giữ nước, tinh thần đoàn kết và ý thức dân chủ cũng xuất hiện Trong khi

là đảng viên Đảng xã hội Pháp, Hồ Chí Minh đã tiếp nhận chủ nghĩa Lenin vớimục tiêu giải phóng dân tộc trong lúc nhiều đồng chí Pháp của ông chọn conđường dân chủ xã hội với chủ trương cải cách xã hội nhưng chấp nhận nền dânchủ Chủ nghĩa yêu nước là điểm xuất phát, là cơ sở để Hồ Chí Minh tiếp nhậnchủ nghĩa Mác – Lênin

Đảng ta đã chỉ rõ ba nguồn gốc lý luận hình thành nên tư tưởng Hồ ChíMinh, bao gồm:

• Chủ nghĩa Mác – Lênin

• Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc

• Tinh hoa văn hóa của nhân loại

Đặc biệt chủ nghĩa Mác - Lê-nin có vai trò quyết định nhất đối với sự hìnhthành tư tưởng Hồ Chí Minh, vì cung cấp cho Hồ Chí Minh một thế giới quan

và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Dựa trên cơ sở thế giới quan và

phương pháp luận của chủ nghĩa Mác, tư tưởng cách mạng Hồ Chí Minh đã có

sự chuyển biến về chất, giúp Người tiếp thu và chuyển hóa những giá trị tíchcực, văn hóa dân tộc, tinh hoa truyền thống tốt đẹp của nhân loại Giúp Ngườinhận định, đánh giá, phân tích và đúc kết một cách khoa học nhiều lý thuyết,quan điểm khác nhau, đặc biệt là kinh nghiệm từ những hoạt động động thựctiễn Từ đó nâng cao trí tuệ của Người lên một tầm cao mới và tìm ra conđường cứu nước đúng đắn "con đường cách mạng của giai cấp vô sản"

4.3 Về ý nghĩa

Một là, khái niệm này đã nêu rõ bản chất khoa học và cách mạng cũngnhư nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là hệ thống quan điểmtoàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ đóphản ánh những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam Tư tưởng HồChí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về mục tiêu xây dựngmột nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, và giàu mạnh, gópphần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới Để đạt được mục tiêu đó,con đường này đúng theo lý luận Mác-Lênin; khẳng định vai trò lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam và sự quản lý của Nhà nước cách mạng; xác định lựclượng cách mạng là toàn thể nhân dân Việt Nam yêu nước, xây dựng con ngườiViệt Nam có khả năng và phẩm chất đạo đức cách mạng; kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh của thời đại trên cơ sở quan hệ quốc tế hòa bình, hợp tác, hữunghị cùng phát triển; với phương pháp cách mạng phù hợp

Hai là, nêu lên cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Lênin, giá trị cơ bản nhất trong quá trình hình thành và phát triển của tư tưởngđó; đồng thời tư tưởng Hồ Chí Minh còn bắt nguồn từ việc Hồ Chí Minh tiếpthu các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại

Mác-Ba là, khái niệm đó đã nêu lên ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳngđịnh tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá củaĐảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân

ta Cùng với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một bộ phận cấuthành làm nên nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng vàcách mạng Việt Nam

III Quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam

1 Khái quát quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về tư tưởng Hồ Chí Minh

- Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng ta xác định

là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng Xuất phát từ

vị trí, vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự sốngcòn Đảng và chế độ xã hội của nhân dân ta; cũng như xuất phát từ thực tế đấutranh chống lại các quan điểm sai trái, thù địch mà việc bảo vệ nền tảng tưtưởng càng trở thành yêu cầu cấp bách Để nhiệm vụ này đạt được hiệu quả caotrong thực tiễn, trước hết mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức đúng đắn, đầy

đủ và sâu sắc về nền tảng tư tưởng, những nội dung trọng tâm của công tác đấutranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

- Nền tảng tư tưởng của Đảng ta:

+ Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(bổ sung, phát triển năm 2011) nêu rõ: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lênin, Tưtưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” Nhưvậy, nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam được xác định là chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

+ Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là những học thuyết,những tư tưởng được hình thành trên cơ sở kế thừa có chọn lọc những thànhtựu văn minh của tư duy nhân loại; liên tục được bổ sung, phát triển từ nhữngkết quả nghiên cứu mới nhất của khoa học và tổng kết thực tiễn lịch sử trongnước và thế giới, cùng những dự báo khoa học về tương lai

1.1 Nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh giai đoạn trước Đại hội VII

- Các văn kiện trong Hội nghị thành lập Đảng cách đây 90 năm kết tinh tưtưởng Hồ Chí Minh, mà sợi chỉ đỏ xuyên suốt là độc lập dân tộc, dân chủ vàchủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, do hoàn cảnh lúc bấy giờ, Đảng ta chưa có nhậnthức về tư tưởng Hồ Chí Minh

- Sau Cách mạng Tháng Tám, các nhà lãnh đạo như Trường Chinh, LêDuẩn, Phạm Văn Đồng… có những bài viết về đạo đức, tác phong, đường lốichính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh Đó là những viên gạch đầu tiên đặt nềnmóng cho việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh

- Trong bài Diễn văn khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II củaĐảng (tháng 02/1951), đồng chí Tôn Đức Thắng đã khẳng định: “Đường lốichính trị, nền nếp làm việc và đạo đức cách mạng của Đảng ta hiện nay làđường lối, tác phong và đạo đức Hồ Chủ tịch…Toàn Đảng hãy ra sức học tậpđường lối chính trị, tác phong và đạo đức cách mạng của Hồ Chủ tịch; sự họctập ấy, là điều kiện tiên quyết làm cho Đảng mạnh và làm cho cách mạng đimau đến thắng lợi hoàn toàn” Đây là lần đầu tiên Đảng ta đề cập mối quan hệmật thiết giữa đường lối chính trị, nền nếp làm việc và đạo đức của Chủ tịch

Hồ Chí Minh, trong đó đường lối chính trị là nội dung chính trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Trong dịp kỷ niệm lần thứ 70 ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (tháng5/1960), lần đầu tiên khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh được đồng chí Tổng Bíthư Trường Chinh nêu ra: “Nhân dịp này, chúng ta hãy ôn lại tiểu sử và sựnghiệp của Hồ Chủ tịch, tìm hiểu và học tập tư tưởng, đạo đức và tác phongcủa Người để phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân được tốt hơn” Tuy nhiên, khi

đó chưa có tài liệu nào trình bày nội hàm tư tưởng Hồ Chí Minh

- Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ IV (tháng 12/1976) nhấn mạnh: “Thắng lợi to lớn của sựnghiệp chống Mỹ, cứu nước cũng như những trang sử chói lọi của cách mạngViệt Nam ngót nửa thế kỷ nay mãi mãi gắn liền với tên tuổi của Chủ tịch HồChí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, người khai sinh nền Cộng hòaDân chủ Việt Nam, người vun trồng khối đại đoàn kết dân tộc và xây dựng lựclượng vũ trang cách mạng, vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhândân ta, người anh hùng dân tộc vĩ đại, người chiến sĩ lỗi lạc của phong tràocộng sản quốc tế Người đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóngnhân dân, thống nhất tổ quốc, cho sự nghiệp của Đảng và của dân tộc, làm rạng

rỡ non sông đất nước ta, để lại cho chúng ta và các thế hệ mai sau những di sảnbất diệt” Tuy nhiên, văn kiện này mới chỉ dừng lại ở di sản, sự nghiệp, chưalàm rõ được nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh

- Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V (tháng 3/1982), Đảng ta xácđịnh: “phải đặc biệt coi trọng việc tổ chức học tập một cách có hệ thống tưtưởng, đạo đức, tác phong của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong toàn Đảng” Đây làlần đầu tiên tư tưởng Hồ Chí Minh được chính thức ghi trong văn kiện Đại hộiĐảng, đồng thời Đảng ta yêu cầu tổ chức học tập tư tưởng Hồ Chí Minh mộtcách có hệ thống

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (tháng 12/1986) là Đại hội mở đầu

sự nghiệp đổi mới, có nhiều nội dung liên quan đến tư tưởng, sự nghiệp cáchmạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh Một là, Đại hội thành kính hướng về Chủ tịch

Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc Việt Nam, tư tưởng vàđạo đức của Người sống mãi trong sự nghiệp của Nhân dân ta, có sức giáo dục

và động viên đặc biệt Hai là, Đại hội đã rút ra những bài học quý giá từ thựctiễn cách mạng Việt Nam, thực chất đó cũng là bốn bài học quán triệt tư tưởng

Hồ Chí Minh Ba là, Đảng khẳng định cần đổi mới tư duy, theo đó “muốn đổimới tư duy, Đảng phải nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủnghĩa Mác - Lênin, kế thừa di sản quý báu về tư tưởng và lý luận cách mạngcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh” Bốn là, “Đại hội lần thứ VI Đảng Cộng sản Việt

Nam biểu thị quyết tâm của Đảng giương cao ngọn cờ chủ nghĩa Mác - Lênin,tiến bước theo con đường do Chủ tịch Hồ Chí Minh vạch ra, động viên toànĐảng, toàn dân, toàn quân phấn đấu hết mình vì độc lập, tự do và chủ nghĩa xãhội”.

- Năm 1987, trong khi tình hình chính trị thế giới đang có những biếnđộng bất lợi cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, lực lượng xã hộichủ nghĩa, lực lượng cách mạng và tiến bộ trên thế giới, tại phiên họp lần thứ

24 ở Pari (Pháp), Đại hội đồng UNESCO ra Nghị quyết kỷ niệm 100 năm Ngàysinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tôn vinh Người là Anh hùng giải phóng dân tộc,Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam Nghị quyết ghi nhận Hồ Chí Minh là mộttrong những vĩ nhân đã để lại dấu ấn trong quá trình phát triển của nhân loại,góp phần vào cuộc đấu tranh vì mục tiêu chung của nhân loại, vì nhân phẩmcủa loài người là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; đóng gópquan trọng về nhiều mặt trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, nghệ thuật Ở HồChí Minh, sự kết tinh truyền thống văn hóa hàng nghìn năm của Nhân dân ViệtNam đã tạo ra một sức mạnh văn hóa mới - sức mạnh văn hóa thời đại Hồ ChíMinh Người là hiện thân cho khát vọng của các dân tộc trong việc khẳng địnhbản sắc dân tộc mình và thúc đẩy sự hiểu biết, giao lưu văn hóa giữa các nước

- Tháng 3/1990, tại Hội thảo quốc tế “Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùnggiải phóng dân tộc, nhà văn hóa lớn” được tổ chức tại Hà Nội, các bài phát biểu,tham luận của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam8 và các đạibiểu quốc tế9 đều khẳng định Hồ Chí Minh là một trong những vĩ nhân củathời đại chúng ta Các ý kiến cho thấy một hệ thống những nội dung cơ bảntrong tư tưởng Hồ Chí Minh và đặt vấn đề tiếp tục suy nghĩ, tìm tòi, vận dụngsáng tạo tư tưởng của Người để đổi mới toàn diện đất nước theo hướng độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội, góp phần vào tiến bộ chung của nhân loại Đây là

cơ sở đặc biệt quan trọng để đến Đại hội VII, Đảng ta có một bước tiến mớitrong nhận thức về nền tảng tư tưởng của Đảng và cách mạng Việt Nam

1.2 Nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn Đại hội VII

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (tháng 6/1991) là mộtdấu mốc quan trọng trong việc khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh Các văn kiệnđược thông qua tại Đại hội có một số điểm cần chú ý: Một là, cái mới trong cácvăn kiện Đại hội lần này là cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng nêu cao tưtưởng Hồ Chí Minh Hai là, Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng HồChí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Ba là, tư tưởng

Hồ Chí Minh chính là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênintrong điều kiện cụ thể của nước ta Bốn là, trong thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh

đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng và của dân tộc Năm là, tưtưởng Hồ Chí Minh là phù hợp với thực tế cách mạng nước ta, phù hợp với tìnhcảm và nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân ta Trong đó, nêu cao tư tưởng

Hồ Chí Minh là điểm có ý nghĩa đột phá

- Như vậy, cùng với việc đưa ra Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đại hội VII là một mốc son quan trọng trongnhận thức của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh Từ đây, việc nghiên cứu tưtưởng Hồ Chí Minh được đẩy mạnh cả về bề rộng và chiều sâu Trong hoạtđộng nghiên cứu khoa học, Chương trình khoa học - công nghệ cấp Nhà nướcnghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh (mã số KX.02) được triển khai từ năm

1991 đến năm 1995 với 13 đề tài Trong công tác lãnh đạo, các nghị quyết củaĐảng từ sau Đại hội VII, ở các mức độ và cách tiếp cận khác nhau, đều giớithiệu tư tưởng Hồ Chí Minh

- Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 18/02/1995 của Bộ Chính trị về một sốđịnh hướng lớn trong công tác tư tưởng hiện nay nhấn mạnh: “Việc Đại hội VIIkhẳng định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởngcủa Đảng và kim chỉ nam cho hành động là một bước phát triển hết sức quantrọng trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng ta”,“chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh là học thuyết cách mạng và khoa học, là vũ khí tinh thầncủa giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc ta” Lần đầu tiên, BộChính trị khẳng định Chủ tịch Hồ Chí Minh không những vận dụng một cáchsáng tạo mà còn “góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trên nhiều vấn đềquan trọng, đặc biệt là lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc và tiến lên chủnghĩa xã hội ở các nước thuộc địa và phụ thuộc” Nghị quyết nhấn mạnh tưtưởng của Người đã và đang soi đường cho cuộc đấu tranh của Nhân dân tagiành thắng lợi, trở thành những giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam và lantỏa ra thế giới

- Nghị quyết cũng chỉ rõ: “Khi các thế lực thù địch ra sức tấn công nềntảng tư tưởng của Đảng nhằm đẩy chúng ta đi chệch hướng thì đấu tranh để bảo

vệ, phát triển và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh càng là vấn đề quan trọng, trở thành nhiệm vụ hàng đầu trong công tácchính trị, tư tưởng và lý luận của toàn Đảng, toàn dân ta”

1.3 Nhận thức của Đảng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh giai đoạn sau Đại hội VII đến nay.

- Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (tháng 6/1996), tổng kếtchặng đường 10 năm đổi mới (1986-1996), Đảng ta rút ra bài học kinh nghiệm:

“Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong quá trình đổi

mới; nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kiên trìchủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh” Trong định hướng phát triểngiáo dục và đào tạo, Đảng ta nhấn mạnh: “tăng cường giáo dục công dân, giáodục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dụcđạo đức và nhân văn, lịch sử dân tộc và bản sắc văn hóa dân tộc; ý chí vươn lên

vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất nước”

- Đại hội VIII đã có những định hướng tương đối cụ thể về nghiên cứu,bồi dưỡng, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh và được tiếp tục duy trì ở một sốnghị quyết trong chương trình toàn khóa của Đại hội VIII Nghị quyết Hội nghịlần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về xây dựng và pháttriển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc khẳng định: “Tiêntiến là yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội theo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằmmục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do,toàn diện của con người ”16 Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) Ban Chấp hànhTrung ương khóa VIII nêu 10 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhiệm vụ thứ banhấn mạnh “đổi mới công tác giáo dục trong Đảng và trong xã hội về chủ nghĩaMác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, phápluật của Nhà nước”

- Trên cơ sở khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đấtnước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác -Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”, Đại hội IX có bước phát triển nhận thức về

tư tưởng Hồ Chí Minh: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểmtoàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kếtquả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điềukiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại… Tư tưởng Hồ Chí Minh soiđường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần

to lớn của Đảng và dân tộc ta”19, từ đó nêu ra chín nội dung tư tưởng Hồ ChíMinh

- Hội nghị Trung ương 5 khóa IX nêu rõ: “Từ Đại hội lần thứ VI của Đảngđến nay, trình độ lý luận của Đảng ta đã có bước phát triển rõ rệt Đảng đãkhông ngừng đổi mới phương pháp tư duy lý luận, kiên định và vận dụng sángtạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh…; nhận thức đầy đủ hơnnội dung, giá trị và tầm vóc của tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định chủ nghĩaMác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Đảng”

- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(bổ sung, phát triển năm 2011) nêu rõ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống

quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng ViệtNam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lêninvào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thốngtốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; là tài sản tinh thần vôcùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sựnghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi”21 Nhận thức này của Đảng

cơ bản dựa trên nhận thức ở Đại hội IX, không trình bày những nội dung tưtưởng Hồ Chí Minh Đây là hướng mở để các nhà khoa học có điều kiện mởrộng khả năng tìm tòi, nghiên cứu nhiều nội dung phong phú trong di sản HồChí Minh

- Trong nhiệm kỳ Đại hội XII, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số CT/TW, ngày 15/5/2016 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh, xác định học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh là một công việc thường xuyên của cấp ủy, tổ chứcđảng , là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

05 Từ gia tài lý luận của Hồ Chí Minh, có thể khẳng định có một triết lý HồChí Minh về phát triển Việt Nam Độc lập - Tự do - Hạnh phúc, để xây dựngđất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, bước lên đài vinh quang, sánh vai vớicác cường quốc năm châu

1.4 Vai trò của Hồ Chí Minh

- Công lao của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh trong việc tìmkiếm và lựa chọn con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc ta

+ Từ cuối thế kỷ XIX, do sự bất lực của triều đình nhà Nguyễn, Việt Nam

từ một quốc gia độc lập, thống nhất có chủ quyền bị thực dân Pháp xâm lược

và biến thành thuộc địa Với truyền thống yêu nước và tinh thần quật cườngdân tộc, nhiều phong trào yêu nước đã diễn ra ngay khi đất nước đối đầu vớihọa ngoại xâm, triều Nguyễn dần từ bỏ chủ quyền quốc gia cho thực dân Pháp,tiêu biểu như khởi nghĩa Ba Đình, khởi nghĩa Bãi Sậy, khởi nghĩa Hương Khê,phong trào Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế, phong trào Đông Du, Đông KinhNghĩa Thục, Duy Tân, phong trào chống thuế ở Trung Kỳ… Tuy nhiên, cáccuộc khởi nghĩa và phong trào yêu nước đó đều đi đến thất bại, và nguyên nhânchính là thiếu lực lượng lãnh đạo, nhất là chưa có một tổ chức lãnh đạo đápứng yêu cầu của sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc Sự thất bại của cácphong trào yêu nước thể hiện sự khủng hoảng, bế tắc của các phương cách cứunước truyền thống Việt Nam trước chuyển biến của thời cuộc Song đó lại làđộng lực thôi thúc ý chí vươn lên sáng tạo của con người Việt Nam, đồng thờiđặt ra yêu cầu cấp bách phải có một ánh sáng mới soi đường, dẫn dắt

+ Trong bối cảnh đó, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh với lòngyêu nước, thương dân sâu sắc, với tầm nhìn chiến lược và phương pháp tư duysáng tạo đã sớm nhận thấy những bất cập và bế tắc trong con đường cứu nướccủa thế hệ cha anh đang tiến hành và yêu cầu bức thiết đối với dân tộc là phảitìm kiếm con đường cách mạng mới Và Người đã đảm đương trọng trách đó.+ Trải qua gần 10 năm nghiên cứu, khảo nghiệm, học tập, tìm tòi, hoạtđộng không ngừng ở nhiều quốc gia, ở hầu khắp các châu lục, đến tháng7/1920, lần đầu tiên Người đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương vềvấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I.Lênin đăng trên báo Nhân Đạo(L’Humanite), số ra ngày 16 và 17/7/1920 Luận cương lập tức thu hút sự chú ýđặc biệt và tạo ra bước chuyển biến căn bản trong nhận thức tư tưởng, giúplãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đi đến khẳng định: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mớicứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc

tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người,niềm vui, hòa bình, hạnh phúc”(1) Người tìm thấy ở đó con đường đúng đắn

để giải phóng đất nước khỏi ách thực dân, cứu dân cứu nước là theo con đườngcách mạng vô sản, con đường có mục đích cao cả là giải phóng dân tộc để tiếntới giải phóng con người Sau này Người viết: Luận cương của Lênin đã làmcho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đếnphát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trướcquần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đày đọa và đau khổ! Đây là cái cầnthiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng cho chúng ta! Từ đó tôi hoàntoàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”(2) Tại Đại hội đại biểu Đảng Xãhội Pháp lần thứ XVIII (tháng 12/1920), Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thànhQuốc tế Cộng sản do V.I.Lênin sáng lập và tham gia thành lập Đảng Cộng sảnPháp, trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, và cũng

là người cộng sản đầu tiên của Việt Nam

+ Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã nhận thức sâu sắc sự gắn bó mật thiết giữagiải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và giải phóng conngười; sớm nhận thức rõ, chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa dân tộc chân chính làmột động lực lớn của cách mạng và kết hợp tài tình chủ nghĩa yêu nước với chủnghĩa Mác - Lênin - học thuyết cách mạng tiên tiến nhất của thời đại Chỉ cókết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêunước mới có thể xây dựng được một Đảng cách mạng chân chính, đảm bảo chocách mạng phát triển đúng hướng và đi đến thắng lợi

- Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vàotrong nước

+ Bằng nhiều hoạt động, trong giai đoạn 1921-1929, lãnh tụ Nguyễn ÁiQuốc đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, chuẩn bị vềchính trị, tư tưởng.

+ Về chính trị: Người tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào trongnước; phác thảo những vấn đề cơ bản về đường lối cứu nước đúng đắn củacách mạng Việt Nam, thể hiện tập trung trong những bài giảng của Người chonhững cán bộ cốt cán của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên tại Quảng Châu(Trung Quốc) Đầu năm 1927, tập Đề cương bài giảng do Nguyễn Ái Quốcbiên soạn làm tài liệu huấn luyện chính trị ở Quảng Châu (1925-1927) được BộTuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông do Người sánglập, được xuất bản thành sách với nhan đề Đường Kách mệnh Tác phẩmĐường Kách mệnh được bí mật đưa về trong nước và sớm trở thành tài liệu cănbản để tuyên truyền giác ngộ chính trị theo chủ nghĩa Mác - Lênin và hướngdẫn các mặt hoạt động của Hội Thanh niên Trên thực tế, Đường Kách mệnh đã

có ý nghĩa lịch sử rất to lớn đối với phong trào cách mạng trong cả nước, đặcbiệt tại Thành phố Sài Gòn và ở Nam Kỳ, đã chuẩn bị các nhân tố đảm bảo cho

sự ra đời của một Đảng Cộng sản để gánh vác nhiệm vụ lịch sử trọng đại làlãnh đạo cách mạng Việt Nam Tác phẩm chỉ ra vấn đề then chốt có tác dụnglớn không chỉ đối với Việt Nam, mà còn đối với cuộc đấu tranh giải phóng dântộc của nhân dân các nước thuộc địa Phương Đông, đó là: cách mạng là sựnghiệp của quần chúng, chủ yếu là công nông, vì vậy phải tổ chức quần chúnglại; cách mạng muốn thành công phải có một Đảng Cộng sản lãnh đạo; phải cóđường lối và phương pháp cách mạng đúng; cách mạng giải phóng dân tộc phảiliên hệ chặt chẽ với cách mạng vô sản thế giới…

+ Về tư tưởng: lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã tích cực truyền bá chủ nghĩaMác - Lênin vào Việt Nam nhằm làm chuyển biến nhận thức của quần chúng,đặc biệt là giai cấp công nhân, làm cho hệ tư tưởng Mác - Lênin từng bướcchiếm ưu thế trong đời sống xã hội, làm chuyển biến mạnh mẽ phong trào yêunước xích dần đến lập trường của giai cấp công nhân Nội dung truyền bá lànhững nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin được cụ thể hóa cho phùhợp với trình độ của các giai tầng trong xã hội Những bài viết, bài giảng vớilời văn giản dị, nội dung thiết thực đã nhanh chóng được truyền thụ đến quầnchúng Đồng thời, Người đã vạch trần bản chất xấu xa, tội ác của thực dânPháp đối với nhân dân thuộc địa, Nhân dân Việt Nam Trong tác phẩm ĐườngKách mệnh, Người tố cáo thực dân Pháp đã bắt dân bản xứ phải đóng “thuếmáu” cho chính quốc để “phơi thây trên chiến trường châu Âu”; “đày đọa”phụ nữ, trẻ em thuộc địa; các thống sứ, quan lại thực dân “độc ác như một bầythú dữ” Tác phẩm đã “hướng các dân tộc bị áp bức” đi theo con đường Cáchmạng Tháng Mười Nga, tiêu diệt “hai cái vòi của con đỉa đế quốc” - một “vòi”

bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc, một “vòi” bám vào nhân dân thuộc địa

và đề ra cho Nhân dân Việt Nam con đường cách mạng vô sản theo chủ nghĩaMác – Lênin

 Ngày nay, những thành tựu to lớn qua những năm đổi mới đã làm chothế và lực của nước ta được nâng cao trên trường quốc tế Đúng như Tổng Bíthư Nguyễn Phú Trọng đã phát biểu tại Lễ khai mạc Đại hội lần thứ XIII củaĐảng: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc

tế như ngày nay Những thành tựu đó là sản phẩm kết tinh sức sáng tạo, là kếtquả của cả một quá trình nỗ lực phấn đấu bền bỉ, liên tục qua nhiều nhiệm kỳcủa toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta; tiếp tục khẳng định con đường đi lênchủ nghĩa xã hội của chúng ta là đúng đắn, phù hợp với quy luật khách quan,với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại” Từ đó, chúng ta càngthấy công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạngcủa dân tộc ta; mỗi cán bộ, đảng viên luôn tự hào có Đảng lãnh đạo, càng rasức học tập để thấm nhuần đạo đức cách mạng của Người, xây dựng bản lĩnhchính trị vững vàng trên cơ sở kiên định và không ngừng vận dụng, phát triểnsáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với thực tiễnViệt Nam trong từng giai đoạn Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội; tích cực nghiên cứu lý luận, tổng kết kinh nghiệm lãnh đạo củaĐảng, học tập tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người để vận dụng vàogiải quyết những vấn đề thực tiễn trong công cuộc đổi mới đất nước; đồng thời,đấu tranh chống các quan điểm sai trái phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, gópphần tích cực hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng vào trong cuộc sống

+ Nhờ thực hiện đường lối đổi mới, nền kinh tế bắt đầu phát triển và pháttriển liên tục với tốc độ tương đối cao trong suốt 35 năm qua với mức tăng

trưởng trung bình khoảng 7% mỗi năm Quy mô GDP không ngừng được mởrộng, năm 2020 đạt 342,7 tỷ đô la Mỹ (USD), trở thành nền kinh tế lớn thứ tưtrong ASEAN Thu nhập bình quân đầu người tăng khoảng 17 lần, lên mức3.512 USD; Việt Nam đã ra khỏi nhóm các nước có thu nhập thấp từ năm 2008.

Từ một nước bị thiếu lương thực triền miên, đến nay, Việt Nam không những

đã bảo đảm được an ninh lương thực mà còn trở thành một nước xuất khẩu gạo

và nhiều nông sản khác đứng hàng đầu thế giới Công nghiệp phát triển khánhanh, tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ liên tục tăng và hiện nay chiếm khoảng85% GDP Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng mạnh, năm 2020 đạt trên 540

tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt trên 280 tỷ USD Dự trữ ngoại hốităng mạnh, đạt 100 tỷ USD vào năm 2020 Đầu tư nước ngoài tăng nhanh, đăng

ký đạt gần 395 tỷ USD vào cuối năm 2020 Về cơ cấu nền kinh tế xét trênphương diện quan hệ sở hữu, tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam hiện naygồm khoảng 27% từ kinh tế nhà nước, 4% từ kinh tế tập thể, 30% từ kinh tế hộ,10% từ kinh tế tư nhân trong nước và 20% từ khu vực có vốn đầu tư nướcngoài

+ Hiện dân số của Việt Nam là hơn 97 triệu người, gồm 54 dân tộc anh em,trong đó hơn 60% số dân sống ở nông thôn Phát triển kinh tế đã giúp đất nướcthoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội những năm 80 và cải thiệnđáng kể đời sống của nhân dân Tỷ lệ hộ nghèo trung bình mỗi năm giảmkhoảng 1,5%; giảm từ 58% năm 1993 xuống còn 5,8% năm 2016 theo chuẩnnghèo của Chính phủ và dưới 3% năm 2020 theo chuẩn nghèo đa chiều (tiêuchí cao hơn trước) Đến nay, hơn 60% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; hầu hếtcác xã nông thôn đều có đường ô tô đến trung tâm, có điện lưới quốc gia,trường tiểu học và trung học cơ sở, trạm y tế và điện thoại Trong khi chưa cóđiều kiện để bảo đảm giáo dục miễn phí cho mọi người ở tất cả các cấp, ViệtNam tập trung hoàn thành xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học vào năm

2000 và phổ cập giáo dục trung học cơ sở năm 2010; số sinh viên đại học, caođẳng tăng gần 17 lần trong 35 năm qua Hiện nay, Việt Nam có 95% người lớnbiết đọc, biết viết Trong khi chưa thực hiện được việc bảo đảm cung cấp dịch

vụ y tế miễn phí cho toàn dân, Việt Nam tập trung vào việc tăng cường y tếphòng ngừa, phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ các đối tượng có hoàn cảnh khókhăn Nhiều dịch bệnh vốn phổ biến trước đây đã được khống chế thành công.Người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi và người cao tuổi được cấp bảo hiểm y tếmiễn phí Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh giảm gần

3 lần Tuổi thọ trung bình của dân cư tăng từ 62 tuổi năm 1990 lên 73,7 tuổinăm 2020 Cũng nhờ kinh tế có bước phát triển nên chúng ta đã có điều kiện đểchăm sóc tốt hơn những người có công, phụng dưỡng các Bà Mẹ Việt NamAnh hùng, chăm lo cho phần mộ của các liệt sĩ đã hy sinh cho Tổ quốc Đờisống văn hóa cũng được cải thiện đáng kể; sinh hoạt văn hóa phát triển phong

phú, đa dạng Hiện Việt Nam có khoảng 70% dân số sử dụng Internet, là mộttrong những nước có tốc độ phát triển công nghệ tin học cao nhất thế giới Liênhợp quốc đã công nhận Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong việchiện thực hóa các Mục tiêu Thiên niên kỷ Năm 2019, chỉ số phát triển conngười (HDI) của Việt Nam đạt mức 0,704, thuộc nhóm nước có HDI cao củathế giới, nhất là so với các nước có cùng trình độ phát triển.

 Như vậy, có thể nói, việc thực hiện đường lối đổi mới đã đem lại nhữngchuyển biến rõ rệt, hết sức sâu sắc và tích cực ở Việt Nam: Kinh tế phát triển,lực lượng sản xuất được tăng cường; nghèo đói giảm nhanh, liên tục; đời sốngnhân dân được cải thiện, nhiều vấn đề xã hội được giải quyết; chính trị, xã hội

ổn định, quốc phòng, an ninh được bảo đảm; đối ngoại và hội nhập quốc tếngày càng được mở rộng; thế và lực của quốc gia được tăng cường; niềm tincủa nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng được củng cố Tổng kết 20 năm đổimới, Đại hội Đảng lần thứ X (năm 2006) đã nhận định, sự nghiệp đổi mới đãgiành được “những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử”

2.1 Nhận xét về quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về

tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Nội dung căn cốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liềnvới chủ nghĩa xã hội, phù hợp với quy luật phát triển của thời đại

+ Khát vọng tự do là đặc tính của con người nên khi chủ nghĩa thực dânđẩy vô số dân tộc vào vòng nô lệ, cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc là xuthế tất yếu của thời đại Ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh trở thành đạidiện của các dân tộc bị áp bức đấu tranh cho quyền được làm người, quyềnđược sống trong bình đẳng và tự do

+ Được trang bị phương pháp luận khoa học của Chủ nghĩa Mác-Lênin vàbằng trải nghiệm thực tiễn, Hồ Chí Minh đưa ra những phát kiến ở tầm thời đại

về con đường cứu nước và phương hướng dựng nước của dân tộc Việt Nam:

“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác conđường cách mạng vô sản” và “chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mớigiải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giớikhỏi ách nô lệ”

- Tư tưởng Hồ Chí Minh kết tinh những giá trị vĩnh hằng của nhân loại làhòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội

+ Thế giới tôn vinh Hồ Chí Minh là Nhà văn hóa hòa bình bởi Người luôn

nỗ lực giải quyết xung đột với dân tộc khác bằng con đường đối thoại văn hóa,khi buộc phải tự vệ thì Người chủ động hạn chế không gian chiến tranh ở Việt

Nam để bảo vệ hòa bình khu vực và thế giới Hồ Chí Minh rất yêu chuộng hòabình nhưng đó phải là hòa bình thực sự-hòa bình trong độc lập, tự do bởi đúngnhư Người đã tuyên bố: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng;dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”.

+ Với Hồ Chí Minh, độc lập, tự do không chỉ là mục tiêu chính trị mà còn

là giá trị đạo đức Một con người yêu nước, một dân tộc có lòng tự tôn sẽkhông cam tâm sống cuộc đời nô lệ Khi thế giới còn đầy rẫy sự bất công, tưtưởng “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” của Hồ Chí Minh đã trở thànhchân lý lớn của thời đại

- Tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện khát vọng đoàn kết và hợp tác hữu nghịgiữa các dân tộc

+ Khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ ChíMinh đã tuyên bố: Việt Nam sẵn sàng “làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ vàkhông gây thù oán với một ai” Người không ngừng giáo dục nhân dân về tìnhhữu nghị, về đạo lý “giúp bạn là tự giúp mình” “Chiến tranh lạnh” đẩy cácquốc gia vào thế “đối đầu” nhưng Hồ Chí Minh vẫn kiên trì khẳng định: “Cácnước dù chế độ xã hội khác nhau và hình thái ý thức khác nhau cũng đều có thểchung sống hòa bình được” Hồ Chí Minh là người luôn tìm cách quy tụ thaycho loại trừ, luôn nỗ lực tìm ra “mẫu số chung” chứ không “khoét sâu” sự khácbiệt Với tinh thần “tìm sự thống nhất trong đa dạng”, Hồ Chí Minh không chỉ

là người có tư duy quốc tế hiện đại, tinh thần khoan dung văn hóa mà còn là đại

sứ của Việt Nam trên toàn cầu

- Tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện tinh thần đổi mới và hội nhập-xu thế lớncủa thời đại ngày nay

+ Hồ Chí Minh là người đặc biệt nhạy bén với cái mới Người định nghĩacách mạng cũng từ góc độ này: “Cách mệnh là phá cái cũ đổi ra cái mới, phácái xấu đổi ra cái tốt” Trung thành với Chủ nghĩa Mác nhưng Người vẫn đặtcâu hỏi: “Mác đã xây dựng học thuyết của mình trên một triết lý nhất định củalịch sử, nhưng lịch sử nào? Lịch sử châu Âu Mà châu Âu là gì? Đó chưa phải

là toàn thể nhân loại” Từ nhận thức đó, Hồ Chí Minh không chỉ vận dụng màcòn phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin bằng một loạt luận điểm mới, phùhợp với cách mạng Việt Nam Lãnh đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội,Người căn dặn cán bộ tuyệt đối không được giáo điều, bảo thủ Trong "Dichúc" để lại, mặc dù không trực tiếp sử dụng khái niệm “đổi mới” nhưngNgười đã phác thảo một chiến lược đổi mới trên nét lớn và căn dặn: “Đây làmột cuộc chiến đấu chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cáimới mẻ, tốt tươi” Sự nghiệp đổi mới do Đại hội VI của Đảng đề xướng đã trở

lại đúng tinh thần đó và thành tựu do đổi mới mang lại thực sự vĩ đại Đó làminh chứng cho khả năng dự báo chiến lược của Hồ Chí Minh Khi thế giớiđang phát triển với tốc độ nhanh chưa từng có như hiện nay, tư tưởng đổi mớicủa Hồ Chí Minh càng trở nên ý nghĩa.

+ Hồ Chí Minh cũng là người đặt nền móng cho chính sách mở cửa và hộinhập quốc tế của Việt Nam Ngay khi nhà nước cách mạng mới ra đời và chưađược quốc gia nào công nhận, chủ trương mở cửa, kêu gọi đầu tư đã đượcNgười khẳng định trong “Lời kêu gọi Liên hợp quốc” (tháng 12-1946) Trongthương mại quốc tế, Hồ Chí Minh tuyên bố: “Việt Nam sẽ giao dịch với tất cảcác nước nào trên thế giới muốn giao dịch với Việt Nam một cách thật thà”.Ngày nay, hội nhập quốc tế toàn diện đã trở thành xu thế tất yếu nhưng vàothập niên 1940, chủ trương của Hồ Chí Minh về hợp tác kinh tế với các nước

có sự khác biệt về ý thức hệ và thể chế chính trị, thực sự là tư duy hết sức mới

mẻ, tiến bộ

2.2 Liên hệ bản thân

- Đối với mỗi cá nhân cần phải tự tăng cường công tác để nâng cao về ýthức cũng như tinh thần trách nhiệm không ngừng học tập, làm theo tư tưởng,đạo đức tấm gương tốt Bản thân mỗi chúng ta cần bảo vệ lối sống trung thực,thẳng thắn, theo lối sống liêm khiết, khiêm tốn và theo quan điểm của Đảng.Ngoài ra, cá nhân cần cải thiện thay đổi sự lười biếng, nói đi đôi với làm,không ỷ lại

- Tích cực học tập, lao động và sáng tạo thúc đẩy phát triển về năng suất,hiệu quả, chất lượng đồng thời trân trọng những thành tích mà bản thân vàngười khác làm ra

- Sau quá trình học tập thì bản thân cần rút ra kinh nghiệm và đưa ra cácbiện pháp cải thiện, khắc phục nhằm hoàn thiện chính mình

- Loại bỏ sự lạc hậu, những hạn chế gây ảnh hưởng tới việc học tập và làmtheo tư tưởng đạo đức tốt hoặc không phù hợp với lối sống hiện nay

- Thay đổi phương pháp phù hợp với việc học tập để cải thiện vốn hiểubiết, nâng cao kiến thức trong học tập Không chỉ vậy, mỗi chúng ta cũng cầnđưa ra phương hướng để phấn đấu và rèn luyện tu dưỡng về tư tưởng đạo đức,giữ gìn phẩm chất tốt đẹp mà con người Việt Nam

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH; LÀM RÕ TIỀN ĐỀ LÝ LUẬN GIỮ VAI TRÒ QUYẾT ĐỊNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Cơ sở thực tiễn

a Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX – Đầu thế kỷ XX

Từ năm 1958, Triều đình nhà Nguyễn lần lượt kỷ kết các hiệp ước đầu hàng, từng bước trở thành tay sai của thực dân Pháp

Xã hội Việt Nam xuất hiện nhiều mâu thuẫn, đặc biệt: giữa Việt nam với thực dân Pháp: giữa giai cấp nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến

Từ năm 1858 đến cuối thế kỷ XIX, các phong trào đấu tranh yêu nướcchống thực dân pháp xâm lược liên tục nổ ra Ở miền Nam, có các cuộc khởinghĩa của Trương Định, Nguyễn Trung Trực Ở miền Trung, có các cuộc khởinghĩa của Trần Tấn, Đặng Như Mai, Phan Đình Phùng Ở miền Bắc, có cáccuộc khởi nghĩa của Nguyễn Thiện Thuật, Phạm Bành và Đình Công Tráng,Nguyễn Quang Bích, Hoàng Hoa Thám, v.v Các cuộc khởi nghĩa vũ trangdưới ngọn cờ "Cần Vương" do các sĩ phu, văn thân lãnh đạo cuối cùng đều thấtbại Điều đó chứng tỏ tư tưởng phong kiến tỏ ra lỗi thời trước các nhiệm vụlịch sử

b Thực tiễn thế giới cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX

Chủ nghĩa tư bản trên thế giới chuyển sang chủ nghĩa độc quyền, pháttriển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

Hệ thống thuộc địa hình thành (phần lớn các nước châu Á, châu Phi vàkhu vực Mỹ Latinh) đều phụ thuộc vào chủ nghĩa đế quốc

1971, Cách mạng Tháng Mười Nga thành công mở ra con đường giảiphóng cho các dân tộc bị áp bức trên thế giới, triển vọng phát triển mới của dântộc và một thời đại mới trong lịch sử loài người

2/3/1919, Quốc tế Cộng sản ra đời ở Mátxcơva trở thành Bộ tham mưu,lãnh đạo phong trào cách mạng thế giới, làm tăng phát triển mối quan hệ giữacác thuộc địa trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc

Hồ Chí Minh tin theo Lênin và Quốc tế cộng sản, đưa Cách mạng ViệtNam theo con đường Cách mạng vô sản

2.Cơ sở lý luận

a Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Chủ nghĩa yêu nước là giá trị xuyên suốt trong những truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc Việt Nam Đó là động lực, sức mạnh giúp cho dân tộc Việt Namtồn tại và vượt qua mọi khó khăn; là nền tảng tư tưởng, điểm xuất phát và độnglực thúc đẩy HCM ra đi tìm đường cứu nước; là truyền thống yêu nước quý báu,tình cảm cao quý thiêng liêng nhất, chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc

Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tinh thần đấu tranh anh dũng bấtkhuất vì độc lập, tự do của Tổ quốc, nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia và sựtoàn vẹn lãnh thổ của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam Trong Tuyên ngôn độclập, Hồ Chí Minh đã trịnh trọng tuyên bố với thế giới: “Nước Việt Nam cóquyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập.Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh vàcủa cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy" Không có gì quý hơn độc lập,

tự do - chân lý lớn của thời đại được Hồ Chí Minh khẳng định, đồng thời cũngchính là một điểm cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh

b Tinh hoa văn hóa nhân loại

Tinh hoa văn hóa phương Đông:

Tinh hoa văn hóa, tư tưởng phương Đông kết tinh trong ba học thuyết lớn

là Nho giáo, Phật Giáo, Lão Giáo và chủ nghĩa Tam Dân

Về Nho giáo:

+ Kế thừa và phát triển quan niệm về việc xây dựng một xã hội lý tưởngtrong đó công bằng, bác ái, nhân, nghĩa, trí, dũng, tín, liêm được coi trọng để

có thể đi đến thế giới đại đồng với hòa bình

+ Đặc biệt, Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, đổi mới, phát triển tỉnh thần trongđạo đức của Nho giáo trong việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của con người,trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức

Về Phật giáo:

+ Hồ Chí Minh chủ ý kế thừa phát triển tư tưởng từ bi, vị tha, bác ái, yêuthương con người, nếp sống trong sạch, giản dị, đề cao lao động, đề cao quyềnbình đẳng con người và chân lý

+ Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo để đoàn kết đồng bào theo đạo Phật,đoàn kết toàn dân vì nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ vàgiàu mạnh

+ Hồ Chí Minh chú trọng kế thừa phát triển tư tưởng nhân bản, đạo đứctích cực trong Phật giáo vào việc xây dựng xã hội mới, con người mới ViệtNam hiện nay.

Về Chủ nghĩa Tam dân:

Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo các quan điểm về dân tộc, dân quyền,dân sinh của Tôn Trung Sơn trong cách mạng dân chủ tư sản thành tư tưởngđấu tranh cho Độc lập - Tự do - Hạnh phúc của con người và dân tộc Việt Namtheo con đường cách mạng vô sản

Tinh hoa văn hóa phương Tây: bao gồm tư tưởng dân chủ Pháp, tư tưởngdân chủ Mỹ và Nhân văn, dân chủ pháp quyền

Hồ Chí Minh đã quan tâm tới khẩu hiệu nổi tiếng của đại cách mạng Phápnăm 1789: Tự do - Bình đẳng - Bác ái

Người đã kế thừa phát triển những quan điểm nhân quyền dân quyền trongbản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của Mỹ và bản Tuyên ngôn nhân quyền vàdân quyền năm 1791 của Pháp và đề xuất quan điểm về nhu cầu độc lập, tự do,hạnh phúc của các dân tộc

Ngay từ khi còn học ở Trường Tiểu học Pháp - bản xứ ở thành phố Vinh(1905), Hồ Chí Mình đã quan tâm tới khẩu hiệu nổi tiếng của Đại Cách mạngPháp năm 1789: Tự do - Bình đẳng - Bác ái Đến phương Tây, người tìm hiểunhững khẩu hiệu nổi tiếng đó trong các cuộc cách mạng tư sản ở Anh, Pháp,

Mỹ Người đã kế thừa, phát triển những quan điểm nhân quyền, dân quyềntrong bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của Mỹ, bản Tuyên ngôn nhân quyền

và dân quyền năm 1791 của Pháp và đề xuất quan điểm về quyền mưu cầu độclập, tự do, hạnh phúc của các dân tộc

c Chủ nghĩa Mác-Lênin

Ngay từ cuối năm những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã khẳngđịnh: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chínhnhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”

Chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tưtưởng Hồ Chí Minh, là tiền đề lý luận quan trọng nhất, có vai trò quyết địnhbản chất tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trên cơ sở lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác Lênin, Hồ Chí Minh đã triệt để kế thừa, đổi mới, phát triển những giá trị truyềnthống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, tỉnh hoa văn hóa nhân loại kết hợp vớithực tiễn cách mạng trong nước và thế giới hình thành lên một hệ thống cácquan điểm cơ bản, toàn diện về cách mạng Việt Nam

-Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh khôngnhững đã kế thừa, vận dụng sáng tạo, mà còn bổ sung, phát triển và làm phongphú chủ nghĩa Mác - Lênin trong thời đại mới Trong các vấn đề dân tộc vàcách mạng giải phóng dân tộc; chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở Việt Nam; các vấn đề về xây dựng Đảng, Nhà nước, văn hóa, con người, đạođức, Hồ Chí Minh đã có những luận điểm bổ sung, phát triển sáng tạo chủnghĩa Mác - Lênin Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước nhảy vọt trong lịch sử

tư tưởng Việt Nam

3.Nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh

a Phẩm chất Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh có hoài bão lớn cứu dân, cứu nước thoát khỏi cánh lầm than,

cơ cực để đuổi kịp các nước tiên tiến trên thế giới Người có ý chí, nghị lực tolớn, một mình dám tự đi khắp thế giới rộng lớn, xa lạ để khảo sát thực tế cácnước để quốc giàu có cũng như các dân tộc thuộc địa nghèo nàn, lạc hậu, màchỉ với 2 bàn tay trắng Người đã làm nhiều nghề nghiệp khác nhau để kiếmsống, biết rất nhiều ngoại ngữ, tự học hỏi và hoạt động cách mạng Kết hợp học

ở nhà trường, học trong sách vở, học trong thực tế hoạt động cách mạng, học ởnhân dân khắp những nơi Người đã đến, và đã có vốn học thức văn hoá sâurộng Đông Tây kim cổ để vận dụng vào hoạt động cách mạng

Đặc biệt là Hồ Chí Minh là người có tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, giàutính phê phán, đổi mới và cách mạng, đã vận dụng đúng quy luật chung của xãhội loài người, của cách mạng thế giới vào hoàn cảnh riêng, cụ thể của ViệtNam, đề xuất tư tưởng, đường lối cách mạng mới đáp ứng đúng đòi hỏi thựctiễn; có năng lực tổ chức biến tư tưởng, đường lối thành hiện thực Người cótầm nhìn chiến lược, bao quát thời đại, đã đưa cách mạng Việt Nam vào dòngchảy chung của cách mạng thế giới Người suốt đời đấu tranh cho sự nghiệpcách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam và của cách mạng thế giới

b Tài năng hoạt động, tổng kết thực tiễn phát triển lý luận

Hồ Chí Minh là người có vốn sống và thực tiễn cách mạng phong phú, phithường Trước khi trở thành Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh đã sống, học tập, hoạtđộng, công tác ở khoảng 30 nước trên thế giới Người hiểu biết sâu sắc chủnghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân và chế độ thực dân không chỉ qua tìm hiểutrên các tài liệu, sách, báo, radio mà còn hiểu biết sâu sắc về chúng qua cuộcsống và hoạt động thực tiễn tại các cường quốc, thực dân; thấu hiểu tình cảnhngười dân ở nhiều nước thuộc hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc ở châu

Á, Châu Phi và khu vực Mỹ Latinh

Hồ Chí Minh thấu hiểu về phong trào giải phóng dân tộc, về xây dựng chủnghĩa xã hội, về xây dựng Đảng Cộng sản

Hồ Chí Minh là nhà tổ chức vĩ đại của cách mạng Việt Nam Người đãhiện thực hóa tư tưởng, lý luận cách mạng thánh hiện thực sinh động, đồng thờitổng kết thực tiễn cách mạng, bổ sung, phát triển lý luận, tư tưởng cách mạng.Người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, thành lập Đảng Cộng sản ViệtNam – tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt Nam theo chủ nghĩa Mác - Lênin.Người sáng lập ra Mặt trận dân tộc thống nhất; sáng lập Quân đội nhân dânViệt Nam, khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa – Nhà nước kiểu mới ởViệt Nam, Nhà nước dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á Những phẩm chất cánhân cùng những hoạt động thực tiễn phong phú trên nhiều lĩnh vực khác nhau

ở trong nước và trên thế giới là nhân tố chủ quan hình thành nên tư tưởng HồChí Minh

II Làm rõ tiền đề lý luận giữ vai trò quyết định trong việc hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

Tình hình lịch sử và xã hội của Việt Nam: Việt Nam trong quá khứ đã bịnhiều nước xâm chiếm, đóng đô hộ, và phải chịu nhiều cảnh bất công và bóclột Điều này đã tạo ra một tỉnh trạng bất bình dân tộc trong nhân dân Việt Nam,

từ đó, tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập, tự do và giải phóng dân tộc đã đượchình thành

Tư tưởng Hồ Chí Minh được coi là tư tưởng cách mạng sáng tạo và độcđáo, đồng thời đã góp phần quan trọng vào chiến thắng giải phóng dân tộc vàxây dựng xã hội mới tại Việt Nam Trong quá trình hình thành và phát triển tưtưởng Hồ Chí Minh, tiền đề lý luận đã đóng vai trò quyết định và không thể bỏqua

Giá trị truyền thống dân tộc Việt Nam

Trước hết đó là chủ nghĩa yêu nước và ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước và giữ nước

+ Là dòng chủ lưu chảy xuyên suốt trường kỳ lịch sử Việt Nam, là chuẩnmực cao nhất, là nhân tố hàng đầu trong bảng giá trị tinh thần của con ngườiViệt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu sâu sắc truyền yêu nước đó.

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của

ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nókết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm,khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”

Những tư tưởng cách mạng phương Tây: Hồ Chí Minh đã học tập vànghiên cứu các tư tưởng cách mạng của phương Tây như chủ nghĩa Dân tộc,Dân chủ, Xã hội chủ nghĩa, Tư sản thời đại mới, cũng như những tư tưởng củacác nhà lãnh đạo cách mạng như Karl Marx, Vladimir Lenin, Leon Trotsky,Joseph Stalin, từ đó, người đã tìm ra hướng đi mới cho đấu tranh giải phóngdân tộc và xây dựng xã hội mới tại Việt Nam

Truyền thống văn hóa Việt Nam: Hồ Chí Minh là một người yêu nước,yêu dân tộc, người đã thấu hiểu và trân trọng những giá trị truyền thống vănhóa Việt Nam Từ đó, người đã kết hợp các giá trị đó với những tư tưởng mớicủa phương Tây để tạo ra một tư tưởng mới, phù hợp với hoàn cảnh lịch sử vàtruyền thống văn hóa của Việt Nam

Kinh nghiệm và bài học từ các cuộc cách mạng: Hồ Chí Minh đã học tập

và rút ra kinh nghiệm từ các cuộc cách mạng khác, từ đó người đã tạo ra mộtphong cách lãnh đạo mới, truyền cảm hứng và kích thích ý chỉ đấu tranh chonhân dân Việt Nam

=> Những tiền đề lý luận này đã giúp Hồ Chí Minh hình thành và pháttriển một tư tưởng cách mạng sáng tạo, độc đáo và phù hợp với hoàn cảnh ViệtNam, từ đó giúp người trưởng thành hơn trong việc xác định con đường cứunước cho cách mạng Việt Nam nói riêng và giai cấp vô sản trên toàn thế giớinói chung

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC

I Khái niệm độc lập dân tộc

Độc lập là: Đây là từ gốc Hán, độc tức là một, lập là đứng; vậy độc lập

tức là đứng một mình, không phụ thuộc vào ai Độc lập là: tự mình tồn tại, hoạtđộng, không nương tựa hoặc phụ thuộc vào ai, vào cái gì khác sống độc lập từ

bé suy nghĩ độc lập

Dân tộc là: Dân tộc (tộc người, ethnie): là hình thái đặc thù của một tập

đoàn người, xuất hiện trong quá trình phát triển của tự nhiên và xã hội, đượcphân biệt bởi 3 đặc trưng cơ bản là ngôn ngữ, văn hoá và ý thức tự giác về cộngđồng, mang tính bền vững qua hàng nghìn năm lịch sử Dân tộc (cộng đồng):theo nghĩa rộng là cộng đồng người có chung nền văn hóa, nhóm sắc tộc, ngônngữ, nguồn gốc, lịch sử; đôi khi bao gồm nhiều nhóm sắc tộc Dân tộc trongtrường hợp quốc gia dân tộc còn được gọi là quốc dân

Độc lập dân tộc: là quyền bất khả xâm phạm của mỗi quốc gia Dân tộc

sống có nghĩa là chủ quyền tối cao Độc lập dân tộc còn có thể hiểu là sự “độclập” của bất kỳ cá nhân, tập thể, xã hội, đất nước, dân tộc nào đối với một dântộc khác

II Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền độc lập, tự do

Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đãxây dựng nên hệ giá trị văn hóa truyền thống cao quý như lòng yêu nước nồngnàn, tinh thần đoàn kết, nhân nghĩa, khoan dung, lấy dân làm gốc, v.v Sự kếttinh những giá trị ấy đều dễ dàng nhận thấy trong con người Hồ Chí Minh và tưtưởng của Người Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh còn tiếp thu lý tưởng nhân quyền,dân quyền và pháp quyền của các nhà khai sáng Pháp, Người tìm thấy hạt nhâncốt lõi về quyền con người trong Tuyên ngôn độc lập của Mỹ và kế thừa nhữnggiá trị căn bản của Chủ nghĩa Tam dân để vận dụng và phát triển phù hợp vớithực tiễn Việt Nam, góp phần quan trọng hình thành nên tư tưởng về quyền độclập, tự do Đặc biệt, Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin - một vũkhí lý luận sắc bén để cải tạo xã hội và con người Người đánh giá cao “Sơ thảolần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” củaLênin và coi đó là cái cẩm nang để giành lại quyền độc lập, tự do Người khẳngđịnh: “Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúngta!” “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác conđường cách mạng vô sản” Ngoài ra, còn phải kể đến những phẩm chất của HồChí Minh như: khả năng tư duy độc lập, tinh thần tự chủ, sáng tạo, nhạy bénvới những giá trị mới về quyền con người, quyền dân tộc; đặc biệt “Thực tiễn

hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh là một cơ sở có ý nghĩa quyết định đối với sự hình hình, phát triển và hoàn thiện tư tưởng Hồ Chí Minh”.

III Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

do cho nhân dân Giá trị tinh thần thiêng liêng, bất hủ của dân tộc mà Hồ ChíMinh là hiện thân cho tinh thần ấy Người nói: “Tôi chỉ có một điều ham muốn

là làm cho Tổ quốc tôi được độc lập, thống nhất, dân chủ” Hội Nghị ởVersailles (Pháp) năm 1919 mà ở đó Tổng thống Mỹ V Wilson đã kêu gọi traoquyền tự quyết cho các dân tộc trên thế giới Hồ Chí Minh đã gửi tới Hội nghịbản Yêu sách của nhân dân An Nam, với hai nội dung chính là đòi quyền bìnhđẳng về mặt pháp lý và đòi các quyền tự do, dân chủ của người dân ĐôngDương Trong bản Tuyên ngôn độc lập của cách mạng Mỹ năm 1776, Tuyênngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791, Hồ Chí Minhtiếp tục khẳng định những giá trị thiêng liêng, bất biến về quyền dân tộc: “Tất

cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyềnsống, quyền sung sướng và quyền tự do Đó là những lẽ phải không ai chối cãiđược”

Trong Chánh cương vắn tắt của Đảng năm 1930, Hồ Chí Minh cũng đãxác định mục tiêu chính trị của Đảng là:

a) Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến,

b) Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập

c) Dựng ra chính phủ công nông binh

d) Tổ chức ra quân đội công nông”

Tuyên ngôn Độc lập năm 1945, Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâmthời trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới rằng "Nước ViệtNam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do vàđộc lập Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tínhmạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy"

Ý chí và quyết tâm trên còn được thể hiện trong hai cuộc kháng chiếnchống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Trước âm mưu và thủ đoạn củathực dân Pháp, trong một bức thư gửi Liên hợp quốc năm 1946, một lần nữa

Hồ Chí Minh khẳng định “Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hoà bình.Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệnhững quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập chođất nước”

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19-12-1946, Người ra lời hiệutriệu, thể hiện quyết tâm sắt đá, bảo vệ cho bằng được nền độc lập dân tộc - giátrị thiêng liêng mà nhân dân Việt Nam mới gìanh được: "Không! Chúng ta thà

hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm

nô lệ" Năm 1965, đế quốc Mỹ tăng cường mở rộng chiến tranh ở Việt Nam,tiến hành chiến lược "Chiến tranh cục bộ" và gây chiến tranh phá hoại miềnBắc Trong hoàn cảnh khó khăn, chiến tranh ác liệt đó, Hồ Chí Minh đã nêu lênmột chân lý thời đại, một tuyên ngôn bất hủ của các dân tộc khao khát nền độclập, tự do trên thế giới “Không có gì quý hơn độc lập, tự do" Nhân dân ViệtNam đã anh dũng chiến đấu, đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, buộc chúngphải ký kết Hiệp định Paris, cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản củanhân Việt Nam, rút quân Mỹ về nước

1.2 Độc lập dân tộc phải gắn liền tự do và hạnh phúc cho nhân dân

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh, Người luôncoi độc lập gắn liền với tự do, cơm no, áo ấm cho Nhân dân, như Người từngbộc bạch đầy tâm huyết: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, làlàm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào

ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” Quyền độc lập, tự do củadân tộc chỉ có giá trị và ý nghĩa thực sự khi nó mang lại quyền tự do, ấm no vàhạnh phúc cho nhân dân, đó chính là thước đo cho giá trị làm người của mỗicon người sống trong dân tộc đó Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Dân chỉbiết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ” Chủ tịch

Hồ Chí Minh chỉ có một ham muốn duy nhất là: “Làm sao cho nước ta đượchoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áomặc, ai cũng được học hành” Và mục tiêu đầy tính nhân văn ấy chỉ có đượckhi và chỉ khi đất nước được hưởng quyền độc lập, tự do thật sự Hiểu đượcđiều đó, Hồ Chí Minh cho rằng, chúng ta hy sinh làm cách mạng là để giành lạiquyền độc lập, tự do cho Tổ quốc, vì vậy sau khi đất nước giành lại được quyềnđộc lập, tự do thì cần phải quan tâm, chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thầncủa nhân dân Bởi theo Người, “nước được độc lập mà dân không được hưởnghạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” Như vậy, quyền độc

lập, tự do của dân tộc chính là vấn đề đầu tiên, là xuất phát điểm góp phầnmang lại giá trị sống, giá trị làm người của nhân dân các dân tộc thuộc địa.Trong bản Di chúc, trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn quan tâm vànhắc nhở Đảng ta cần quan tâm hơn nữa đến việc xây dựng và thức hiện thậttốt các kế hoạch phát triển kinh tế để góp phần nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần cho nhân dân Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn với tự docủa nhân dân Người đánh giá cao học thuyết “Tam dân" của Tôn Trung Sơn vềđộc lập và tự do: dân tộc độc lập, dân quyền tự do và dân sinh hạnh phúc.Bằng lý lẽ đầy thuyết phục, trong khi viện dẫn bản Tuyên ngôn Nhân quyền vàDân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 “Người ta sinh ra tự do và bìnhđẳng về quyền lợi, và phải luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi", Hồ ChíMinh khẳng định dân tộc Việt Nam đương nhiên cũng phải được tự do và bìnhđẳng về quyền lợi “Đó là lẽ phải không ai chối cãi được".

Trong Chánh cương vắn tắt của Đảng Người cũng đã xác định rõ ràngmục tiêu đấu tranh của cách mạng là “Làm cho nước Nam được hoàn toàn độclập dân chúng được tự do thủ tiêu hết các thứ quốc trái thâu hết ruộng đấtcủa đế quốc chủ nghĩa làm của công chia chia cho dân cày nghèo Bỏ sưu thuếcho dân cày nghèo thi hành luật ngày làm 8 giờ" Tổng khởi nghĩa ThángTám năm 1945 thành công nước nhà được độc lập và một lần nữa Hồ Chí Minhkhẳng định độc lập phải gần với tự do Người nói: “Nước độc lập mà dânkhông hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì"

Ngoài ra, độc lập cũng phải gắn với hạnh phúc của nhân dân Ngay sauthắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trong hoàn cảnh nhân dân đóirét, mù chữ , Hồ Chí Minh yêu cầu: "Chúng ta phải thực hiện ngay:

- Làm cho dân có ăn

ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành" - với một ham muốn đầytính nhân văn và thấm đượm tình thương yêu dân tộc và đó cũng là mục tiêucao nhất trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh

1.3 Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để

Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để theo HồChí Minh, độc lập dân tộc phải là độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để trên tất

cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao, Người nhấn mạnh:

“Độc lập mà người dân không có quyền tự quyết về ngoại giao, không có quânđội riêng, không có nền tài chính riêng…, thì độc lập đó chẳng có ý nghĩa gì.Trên tinh thần đó và trong hoàn cảnh đất nước ta sau Cách mạng Tháng Támcòn gặp nhiều khó khăn, nhất là nạn thù trong giặc ngoài bao vây tứ phía, đểbảo vệ nền độc lập mới giành được, Người đã thay mặt Chính phủ Việt NamDân chủ Cộng hòa sử dụng nhiều biện pháp, trong đó có biện pháp ngoại giao,

để đảm bảo nền độc lập thực sự của đất nước

1.4 Độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

Độc lập dân tộc phải gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tronglịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc, dân tộc ta luôn đứng trước âm mưuchia cắt đất nước của kẻ thù Tháng 02/1958, Người khẳng định: “Nước ViệtNam là một, dân tộc Việt Nam là một” Trong Di chúc, Người cũng đã thể hiệnniềm tin tuyệt đối vào sự thắng lợi của cách mạng, sự thống nhất nước nhà:

“Dù khó khăn gian khổ đến mấy, Nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi

Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta Tổ quốc ta nhất định sẽ thốngnhất Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà” Có thể khẳng địnhrằng: Tư tưởng độc lập dân tộc gắn với thống nhất Tổ quốc, toàn vẹn lãnh thổ

là tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh.Hiện nay, nước ta đang sống trong thời kỳ hòa bình nhưng tư tưởng HồChí Minh về độc lập dân tộc vẫn giữ nguyên giá trị to lớn Trong thời kỳ côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa thì nội dung của độc lập dân tộc được thể hiện là xây dựng được nềnkinh tế độc lập, tự chủ, không phụ thuộc vào quốc gia khác; đảm bảo đượccuộc sống ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân; giữ vững được lãnh thổ và chủquyền biển đảo của quốc gia; chống lại các thế lực thù địch, phá tan các âmmưu chia rẽ của chúng… Dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, Nhân dân ViệtNam thu được nhiều thành tựu vĩ đại trong cách mạng dân tộc dân chủ Nhândân, trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và trong sự nghiệp đổi mới.Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc vẫn giữ nguyên giá trịđến ngày nay và cả mai sau Mỗi cấp, ngành và địa phương, mọi lực lượng vàNhân dân cả nước nói chung cần tin tưởng tuyệt đối vào mục tiêu độc lập dântộc, nêu cao tinh thần cảnh giác, chủ động ứng phó có hiệu quả với mọi tìnhhuống, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ;bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa

Mã Khắc Tư và Lê nin” Năm 1920, sau khi đọc bản Sơ khảo lần thứ nhấtnhững luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lenin, Hồ ChíMinh tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc: con đường cách mạng

vô sản Đây là con đường cách mạng triệt để nhất, phù hợp với yêu cầu củacách mạng Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại.Học thuyết cách mạng vôsản của chủ nghĩa Mác-Lenin được Người vận dụng một cách sáng tạo trongđiều kiện cách mạng Việt Nam Giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp,trong đó giải phóng dân tộc là trước hết, trên hết Theo Hồ Chí Minh, thì ở ViệtNam và các nước thuộc địa do hoàn cảnh lịch sử - chính trị khác với châu Âunên phải là: giải phóng dân tộc – giải phóng xã hội – giải phóng giai cấp – giảiphóng con người

Vận dụng lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác- Lenin, HồChí Minh nhấn mạnh: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Trongchánh cương vắn tắt của Đảng năm 1930, Hồ Chí Minh đã khẳng định phươnghướng chiến lược cách mạng Việt Nam: làm tư sản dân quyền cách mạng vàthổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản

Hồ Chí Minh nêu rõ: Cách mạng tư sản dân quyền trước hết là phải đánh

đổ đế quốc và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập.Trong Chánh cương vắn tắt, Người chỉ nêu “thâu hết ruộng đất của đế quốc chủnghĩa làm của công, chia cho dân cày nghèo” mà chưa nêu ra chủ trương

“người cày có ruộng” đây là nét độc đáo, sáng tạo của Hồ Chí Minh

2.2 Cách mạng giải phóng dân tộc, trong điều kiện của Việt Nam muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

Đảng cộng sản là nhân tố chủ quan để giai cấp công nhân hoàn thành sứmệnh lịc sử của mình Hồ Chí Minh tiếp thu lý luận của chủ nghĩa Mac-Lenin

và rất chú trọng đến việc thành lập đảng cộng sản, khẳng định vai trò to lớn củaĐảng đối với cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản.Theo Hồ Chí Minh Đảng Cộng sản vừa là đội tiên phong của giai cấp côngnhân vừa là đội tiên phong của nhân dân lao động kiên quyết nhất, trong sạchnhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc Đó còn là Đảng của cả dân tộc ViệtNam Đây là một luận điểm quan trọng của Hồ Chí Minh có ý nghĩa bổ sung,phát triển lý luận macxit về đảng cộng sản, đã giúp Đảng đoàn kết toàn dân,giành thắng lợi trong đấu tranh cách mạng, mang lại độc lập cho dân tộc, tự docho nhân dân

2.3 Cách mạng giải phóng dân tộc phải dựa trên lực lượng đại đoàn kết toàn dân tộc, lấy liên minh công- nông làm nền tảng

Lenin khẳng định: “Không có sự đồng tình ủng hộ của đại đa số nhân dânlao động đối với đội tiên phong của mình, tức là đối với giai cấp vô sản, thìcách mạng vô sản không thể thực hiện được Kế thừa, tiếp thu lý luận nói trên

và với thực tiễn cách mạng Việt Nam, trong suốt cuộc đời hoạt động cáchmạng của mình, Hồ Chí Minh luôn quan niệm: có dân là có tất cả, trên đời nàykhong có gì quý bằng dân, được lòng dân thì được tất cả, mất lòng dân thì mấttất cả Người khẳng định: “cách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ khôngphải việc một hai người” Vậy nên phải tập hợp và đoàn kết toàn dân thì cáchmạng mới thành công Trong sách lượt vắn tắt của Đảng, Hồ Chí Minh xácđịnh lực lượng cách mạng bao gồm toàn dân Khi thực dân Pháp tiến hành xâmlược Việt Nam lần hai, Hồ Chí Minh thiết tha kêu gọi mọi người không phânbiệt giai, tầng, dân tộc, tôn giáo, đảng phái… đoàn kết đấu tranh chống kẻ thùchung của dân tộc Trong khi xác định lực lượng cách mạng là toàn dân, HồChí Minh lưu ý rằng, không được quên “ công nông là người chủ cách mệnh…

là gốc cách mệnh” Với việc xác định lực lượng cách mạng là toàn dân, Hồ ChíMinh đã đoàn kết được toàn thể dân tộc, đánh thắng hai kẻ thù hùng mạnh nhấtcủa thế giới

2.4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần chủ động, sáng tạo, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

Do chưa đánh giá hết tiềm lực và khả năng to lớn của cách mạng thuộc địanên Quốc tế Cộng sản có lúc xem nhẹ vai trò của cách mạng thuộc địa, coi cáchmạng thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc Quán triệt tưtưởng của Lênin về mối quan hệ chặt chẽ giữa cách mạng vô sản ở chính quốcvới phong trào giải phóng dân tộc thuộc địa từ rất sớm Hồ Chí Minh chỉ rõ mối