Bài tập chương 2,3,4,5 kiểm soát nội bộ

vốn,… do tồn quá mức cần thiết, còn nếu đặt hàng quá trễ sẽ gây thiếu hàng hóa tiêu thụ, đồng thời loại bỏ những giấy đề nghị mua hàng không cần thiết hoặc mua hàng với số lượng lớn nhằm

+Gian lận trong thi cử cóthể khiến học sinh trởnên lười biếng, khôngchịu động não, khôngchịu đào sâu suy nghĩvào bài học

+Không những vậy, việc

có được điểm số cao mộtcách không quá khókhăn khiến cho học sinhkém chú ý trong giờ học,quay ra làm việc riênghoặc nói chuyện, vừaảnh hưởng tới trật tự lớp,cản trở việc tập trungnghe giảng của các bạnkhác, vừa ảnh hưởng đếnviệc giảng dạy của thầy

+ Học sinh muốn đạtđiểm cao hơn trong cácbài kiểm tra

+ Vì lười học bài,không tập trung nghegiảng dẫn đến khônghiểu bài

+ Tổ chức các hìnhthức giảng dạy đemlại hứng thú cho họcsinh như học nhóm,

ôn luyện kiến thứcthường xuyên

+ Mỗi cá nhân phải tự

ý thức học tập+ Tổ chức cuộc vậnđộng nói không vớigiận lận trong thi cử

và bệnh thành tíchtrong giáo dục để họcsinh hiểu rõ

cô

+ Gian lận khi còn tronggiai đoạn trường thành

có thể khiến học sinhmất đi tính trung thực, tựgiác, khả năng phấn đấu,học hỏi, từ đó những tínhxấu như dối trá, biếnglười

Gian lận trong

việc chấp hành

luật giao thông

+Xảy ra tại nạn giaothông

+Thiệt hại về người vàcủa

+Ảnh hưởng đến ý thứccủa người dân

+Ý thức của người dânkhông tốt

+Hệ thống Pháp luậtchưa chặt chẽ

+ Tuyên truyền, nângcao ý thức người dân+Sửa đổi, bổ sungluật giao thông đểphù hợp với thực tế

2019 bị tẩy chay nặng nề

+ Năm nay, MAMA

2019 chỉ diễn ra ở NhậtBản vào ngày 4 tháng

12 Tuy nhiên, trướcthềm lễ trao giải diễn ra,Mnet có vẻ như đã gặprất nhiều khó khăntrước làn sóng phẫn nộ

+ Các thành viêntrong ban tổ chức cầnkhách quan, côngbằng hơn trong cách

tổ chức và làm việccủa mình

+ Ban tổ chức cầnđưa thêm các phần

nhất trong lịch sử, khiến

ban tổ chức phải họp báo

và các hoạt động quảng

bá trước thềm lễ trao giải

đều bị hủy bỏ Đây là lần

đầu tiên trong lịch sử mà

MAMA phải trải qua làn

sóng phản đối nặng nề

như thế này

về scandal gian lậnphiếu bầu của tất cả 4mùa “Produce 101”

Sau khi đêm chung kết

"Produce X 101" khéplại bằng việc công bốđội hình ra mắt chínhthức của boygroup X1,

đã có rất nhiều ý kiếntranh cãi được đưa ra vềviệc Mnet nhúng taythao túng kết quả cuốicùng Cư dân mạng đãnhanh chóng thu thậpbằng chứng cáo buộcMnet có hành vi gianlận, dẫn đến việc nhiềuthí sinh đáng lẽ phảiđược ra mắt lại đột ngột

bị loại trong tiếc nuối

+ Ngoài ra, việc Mnetchọn địa điểm tổ chức ởNhật Bản trong thờiđiểm chiến tranhthương mại Nhật - Hànbùng nổ cũng khiến

mềm kiểm phiếu đểđảm bảo thêm tínhkhách quan tránh tìnhtrạng gian lận phiếubầu, từ đó khiến chonhững người theo dõi

và bầu cử có thể tintưởng hơn

những hoạt động diễn rakhó khăn hơn.

Gian lận trong

thi đấu thể thao

+Gây thương tích chobản thân và cho ngườikhác

+Ban tổ chức đánh giákhông đúng năng lực củacác thành viên hoặc cácđội chơi, làm mất tínhcông bằng của trận đấu

+Người vi phạm có thể

bị xử lý thích đáng vớihành vi của mình

+Ý thức của người thiđấu thể thao chưa tốt

+Áp lực về điểm số,thành tích trong thi đấu

+Siết chặt luật lệtrong các cuộc thi, xử

lý nghiêm ngặt cáctrường hợp vi phạm

để răn đe+Tuyên truyền tốt vềtrung thực trong thiđấu thể thao

+ Việc các thông tin trênBCTC không chính xáchoặc công ty chậm trễ

Công ty đã không hoànthành nghĩa vụ công bốthông tin của một tổchức niêm yết

+ Thiết lập đường dâynóng

+ Kiểm toán nội bộ+ Kiểm toán độc lập

từ đó quyết định đượcđưa ra thiếu chính xác,khiến lợi ích của nhà đầu

tư, chủ nợ và các đối táccủa doanh nghiệp bị tổnhại

Lợi ích của cổ đông, nhàđầu tư giảm

Nguyên nhân: Công tyghi nhận phần chi phíxây dựng dở dang vàochi phí hoạt động kinh

Thiết lập hệ thốngkiểm soát nội bộ chặtchẽ

với lợi nhuận

sau thuế của

đó Khiến báo cáo tàichính sai lệch

+Làm ảnh hưởng đến lợinhuận các nhà đầu tư

Nguyên nhân điềuchỉnh giảm lợi nhuận là

do phải trích lập thêm4,15 tỷ đồng dự phòngđầu tư bị lỗ ở công tycon năm 2010

+Thiết lập hệ thốngkiểm soát nội bộ chặcchẽ, có hiệu quả làmviệc, đồng tời đào tạocác kiểm toán viên,kiểm soát viên cóchuyên môn tốt

+Thường xuyên tổchức các buổi kiểmtra rà soát các hoạtđộng kiểm soát cácthông tin về chi phí,lợi nhuận,…

Công ty đã ghi nhậnkhông đúng chi phí dựphòng giảm giá chứngđầu tư chứng khoán, chiphí tài chính phải tăng

Thiết lập hệ thốngkiểm soát nội bộ chặtchẽ Kiểm tra, rà soátcác khoản chi phí củacông ty, nhất là các

giảm giá đầu tưchứng khoánkinh doanh.

thêm 30,3 tỷ đồng khoản dự phòng

Những ví dụ kể trên có gian lận nào trên BCTC?

Nhận định tình huống sau có khả năng sai sót hay gian lận, trường hợp nào làm ảnh hưởng đến BCTC?

1 Chi phí quảng cáo lại được ghi nhận vào chi phí khấu hao tài sản cố định dùng cho bộ phận bán hàng

-khả năng sai sót - không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

2  Khi kiểm toán viên phát hiện ra một số chương trình khuyến mãi có kèm theo rút thăm trúng thưởng chưa được thông báo đếnPhòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam.(khả năng sai sót: đơn vị chưa khai báo, ko ảnh hưởng đến bctc)

-khả năng gian lận - có ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

3 Phòng mua hàng đã mua số hàng vượt quá định mức sử dụng của doanh nghiệp trong tháng (do phòng mua hàng sai sót hoặc

cố tình mua số lượng lớn hơn, ko ảnh hưởng bctc)

-khả năng gian lận - có ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

4 Khi kiểm tra bảng lương kế toán trưởng đã phát hiện trong danh sách tính lương có một số nhân viên đã nghỉ từ tháng trước.-khả năng sai sót- có ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

5 Sau khi kiểm kê ngày 31/12/N Công ty A phát hiện một số lô sữa nguyên liệu cho sản xuất bánh bị hết hạn sử dụng

-khả năng sai sót-có ảnh hưởng đến BCTC

6 Kế toán không lập dự phòng cho những khoản phải thu mà có khả năng không đòi được

-khả năng gian lận-có ảnh hưởng đến BCTC (ko trích lập DP > tăng cp > lợi nhuận giảm > khó kêu gọi vốn)

7 31/12/N Công ty A trích lập dự phòng khoản nợ phải thu khó đòi của khách hàng X mua hàng 15/7/N

-khả năng gian lận - ảnh hưởng đến BCTC ( thời hạn chưa đủ 6 tháng > ko trích lập, trích lập khi DN thu thập đầy đủ bằngchứng liên quan đến phá sản….)

8 31/12/N Công ty A xóa sổ cho khoản nợ phải thu khó đòi của khách hàng X mua hàng 1 năm trước do khách hàng X chưa trả.-khả năng gian lận - ảnh hưởng đến BCTC

9 31/12/N công ty B không trích lập dự phòng cho khoản nợ phải thu khó đòi của khách hàng Y Trên thực tế khách hàng Y đãtuyên bố phá sản, chủ DN đã trốn khỏi nơi cư trú tháng 11/N. 

-khả năng gian lận _ Ảnh hưởng đến báo cái tài chính (ko đưa khoản trích lập > che đậy cp, khả năng sia sót vì cty B chưabiết thông tin KH-Y

10 Tổng công ty XYZ kinh doanh trong lĩnh vực thời trang, tháng 12/N đã mua lại một doanh nghiệp C chuyên xuất khẩu thủysản với mục tiêu mở rộng lĩnh vực kinh doanh Biết rằng trong năm doanh nghiệp C có lợi nhuận lớn

-Khả năng sai sót_ Không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính (ảnh hưởng bctc)

11 Sau khi kiểm toán tại doanh nghiệp M, kiểm toán viên phát hiện doanh nghiệp đã ghi nhận toàn bộ chi phí san lấp mặt bằngcông trình xây dựng K cho năm tài chính đó

-khả năng gian lận_ ảnh hưởng bctc

12.DN M dự kiến bồi thường cho người dân khi xây dựng dự án, toàn bộ chi phí bồi thường đã được phòng đầu tư tính toán.Giám đốc ký quyết định bồi thường theo phương án do phòng đầu tư đưa ra Kế toán hạch toán chi phí bồi thường đó vào chiphí trong kỳ

-khả năng sai sót- k ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

13 Tổng công ty L bán một công ty con đang làm ăn thua lỗ vào tháng 12 năm N

-khả năng sai sót - không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

14.Một doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực vận tải bán 100 chiếc máy bay và thuê lại ngay sau thời điểm bán

-khả năng sai sót - không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính (khi bán: doanh thu tăng cao > LN tăng, thuê lại: chi trả cp hàngtháng nhỏ > LN cao)

15 Kiểm toán viên M khi kiểm toán phát hiện ra doanh nghiệp X đã ghi nhận một khoản doanh thu vào tháng 12/N, sang tháng 2doanh nghiệp ghi nhận nghiệp vụ lô hàng đó bị trả lại Kiểm tra trong hợp đồng có phụ lục doanh nghiệp X cho đổi trả hàng

vô điều kiện

-Khả năng Gian lận về doanh thu(bán hàng ảo) Ảnh hưởng tới khoản mục Doanh thu, chi phí và lợi nhuận tương ứng của lôhàng bán ra trên BCKQKD ( phụ lục là Đổi trả vô điều kiện? > dấu hiệu gian lận)

16 Công ty A cung cấp khoản vay cho khách hàng để khách hàng đó sử dụng khoản vay cho mục đích mua lại sản phẩm củacông ty A Nếu khoản vay được cho vay mà không có triển vọng tạo ra lợi nhuận trong tương lai thì khách hàng đó sẽ khôngcần thiết phải hoàn trả

-Khả năng gian lận Che dấu công nợ và chi phí (không ghi nhận nợ phải trả và chi phí) Ảnh hưởng đến các khoản mục phảithu trên BCTC

17 Kế toán công ty M Tính tiếp chi phí khấu hao của tài sản cố định đã hết khấu hao

-khả năng gian lận - có ành hưởng đến BCTC

18.Khi hạch toán tiền điện cho sản xuất hàng hóa, Kế toán công ty Y hạch toán vào sổ kế toán chi phí sản xuất chung là50.000.000 đồng, trong khi hóa đơn tiền điện thanh toán cho nhà cung cấp là 5.000.000 đồng

-khả năng sai sót - không ảnh hưởng đến BCTC ( chia 2 TH: sai sót trong việc đánh số, có thể có gian lận > cp lớn hơn thựctế)

19 Kế toán công ty Y không kê khai khoản bồi thường vì giao hàng chậm tiến độ của nhà cung cấp cho doanh nghiệp

-khả năng gian lận- ảnh hưởng đến BCTC ( liên quan đến che đậy cp)

20.Kế toán công ty M đã không vào sổ một hóa đơn mua nguyên vật liệu về phục vụ sản xuất trong tháng 3

-khả năng gian lận- ảnh hưởng đến BCTC ( 2 Th: sai sót là bỏ sót hóa đơn, đối tượng mua hàng k cung cấp hóa đơn, )

Chương 3:

PHẦN VÍ DỤ

VD1: Cặp công việc vi phạm quy tắc bất kiêm nhiệm trong việc thực hiện kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp:

-Cặp 2: Thủ quỹ và kế toán phải thu  Dẫn đến tình trạng cá nhân sử dụng tiền vào mục đích riêng và điều chỉnh chi chép trên sổ sách để đảm bảo cân bằng giữa thực tế và sổ sách kế toán

-Cặp 4: Trưởng phòng quản trị vật tư và thủ kho vật tư  Dẫn đến tình trạng cá nhân tự ý xuất kho vật tư để sử dụng vào mục đích riêng vì người này là trưởng phòng quản trị vật tư nên không phải qua ai xét duyệt cả

VD2

1 Phân công cho chị A vừa chấm công vừa phát lương là chưa hợp lý vì có thể xảy ra gian lận là chị A sẽ khai khống ngày công

và biển thủ số tiền lương từ việc khai khống Đề xuất: Doanh nghiệp cần có kế toán để thực hiện việc tính lương cho nhân

viên dựa trên bảng chấm công Sau đó chuyển sang cho thủ quỷ để phát lương cho nhân viên

2 Anh B thu tiền khách hàng và quản lý sổ sách, ghi chép và theo dõi khoản nợ phải thu là chưa hợp lý vì anh B có thể cố tìnhghi nhận sai để che giấu và đánh cắp tài sản công ty từ số tiền thu được của khách hàng, cụ thể là ghi nhận giảm các khoản nợ

phải thu ít hơn so với thực tế và biển thủ số tiền đó Đề xuất: anh B thu tiền từ khách hàng cần phải có biên lai, chứng từ

nêu rõ số tiền khách hàng trả và chuyển cho bộ phận/nhân viên khác ghi nhận lại khác ghi lại khoản thu này Kế toán sẽ quản

lý sổ sách, ghi chép, theo dõi nợ phải thu của công ty và tổng hợp số liệu kế toán

3 Chị C vừa thanh toán cho người bán,theo dõi các khoản phải trả, quản lý tiền mặt tại quỹ và ngân hàng là chưa hợp lý vì chị C

có thể cố tình ghi nhận sai để đánh cắp tài sản, cụ thể là ghi nhận tăng các khoản phải trả so với giá trị thực tế, ghi nhận một

khoản chi phí không có thực và biển thủ số tiền đó Đề xuất: phân chia giữa việc ghi nhận các khoản phải trả và việc chi

tiền cho chị C và thêm một nhân viên khác đảm nhiệm, giám sát chặt chẽ các khoản chi xem có khớp với thực tế hay không.Tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng và sổ sách liên quan sẽ do thủ quỷ quản lý

4 Anh D vừa thủ kho vừa tiến hành việc mua và nhận hàng hóa là chưa hợp lý vì anh D có thể mua nhiều hơn quy định và điều

chỉnh giấy tờ nhằm đánh cắp số tài sản đó Đề xuất: cần phân chia công cụ thể hơn: Việc mua và nhận hàng hóa sẽ do bộ

phận cung ứng đảm nhiệm Anh D làm thủ kho, cần thêm các bộ phân/nhân viên cho việc đặt hàng và nhận hàng hóa

VD3

1 Chức năng nhận vật tư và bảo quản vật tư không nên được kiêm nhiệm

 Chức năng nhận vật tư (xét duyệt) và bảo quản vật tư (bảo quản) cần tách biệt để ngăn ngừa xét duyệt nghiệp vụ không hợp lệ để tham ô tài sản

2 Chức năng mua vật tư và nhận vật tư không nên được kiêm nhiệm

 Chức năng mua vật tư sẽ có trách nhiệm xác nhận số vật tư đã mua và chức năng nhận vật tư sẽ có trách nhiệm nhận vật tư khôngđược kiêm nhiệm nhằm ngăn ngừa khả năng chi phí mua vật tư bị khai khống, doanh nghiệp bị chiếm dụng vật tư và biển thủ tiền Tránh gây thất thoát về tiền bạc và vật tư

3 Chức năng sử dụng vật tư và bảo quản vật tư không nên được kiêm nhiệm

 Chức năng sử dụng vật tư là sử dụng số vật tư đã được mua và nhận, chức năng bảo quản vật tư là bảo quản số vật tư sau khi được nhận và sử dụng còn lại Hai chức năng này cần tách biệt để ngăn ngừa khả năng vật tư bị chiếm dụng, bị bán đi để tư lợi cá nhân, từ đó gây thiệt hại cho doanh nghiệp

 Giả sử do điều kiện khách quan, phải chấp nhận sự kiêm nhiệm giữa các chức nằn trên Có cách nào để kiểm soát

không?

1 Kiểm soát quá trình mua vật tư

Để đảm bảo cho quá trình lưu thông hàng hoá được tiến hành liên tục và mang lại hiệu quả cao, DN cần tổ chức tốt quá trình mua hàng Quá trình này bao gồm các bước công việc như: Yêu cầu mua hàng, phê duyệt mua hàng, lựa chọn nhà cung cấp, đặt hàng và xác nhận cam kết mua hàng

-Yêu cầu mua hàng : Khi nhận thấy hàng hóa trong kho thấp hơn mức dự trữ tối thiểu, bộ phận kho tiến hành lập giấy đề nghị mua

hàng và chuyển đến bộ phận mua hàng hoặc khi có nhu cầu, bộ phận bán hàng sẽ lập giấy đề nghị mua hàng Các DN cần chú ý đến những thủ tục kiểm soát quan trọng đối với đề nghị mua hàng như sau:

• Tất cả các nghiệp vụ mua hàng đều phải có giấy đề nghị mua hàng đã được phê duyệt và chỉ có những người có thẩm quyền mới được lập phiếu đề nghị mua hàng

• Giấy đề nghị mua hàng phải có đầy đủ thông tin và được lập thành hai liên (Liên 1: Lưu tại bộ phận yêu cầu; liên 2: Lưu tại bộ phận mua hàng để làm căn cứ đặt hàng)

• Cần phân công cụ thể người chịu trách nhiệm đề nghị mua hàng nhằm tránh tình trạng đề nghị mua hàng nhiều lần cho cùng một nhu cầu

• Giấy đề nghị mua hàng phải được đánh số thứ tự liên tục trước khi sử dụng và giao cho người phụ trách mua hàng bảo quản Thủ tục này nhằm đối phó với rủi ro những người không có thẩm quyền vẫn có thể đề nghị mua hàng

• Thường xuyên theo dõi tiến độ thực hiện đối với giấy đề nghị mua hàng đã phát hành để đảm bảo hàng đề nghị mua được xử lý kịpthời ở các bước tiếp theo Để làm được điều này, cần phải tiến hành lưu riêng các hồ sơ: Giấy đề nghị mua hàng đã nhận được đơn đặt hàng và giấy đề nghị mua hàng chưa nhận được đơn đặt hàng

-Phê duyệt mua hàng: Khi nhận được giấy đề nghị mua hàng, Trưởng phòng cung ứng sẽ yêu cầu một nhân viên lập báo cáo hàng tồn kho tại thời điểm này để làm cơ sở cho việc xét duyệt mua hàng nhằm tránh tình trạng đặt hàng quá sớm sẽ gây lãng phí, ứ đọng

vốn,… do tồn quá mức cần thiết, còn nếu đặt hàng quá trễ sẽ gây thiếu hàng hóa tiêu thụ, đồng thời loại bỏ những giấy đề nghị mua hàng không cần thiết hoặc mua hàng với số lượng lớn nhằm chiếm đoạt hàng hóa.

-Lựa chọn nhà cung cấp: Mục đích là để DN có thể tiếp cận được những nguồn cung cấp có chất lượng cao với giá cả hợp lý nhất Sau khi nhận được giấy đề nghị mua hàng (đã được phê duyệt), bộ phận mua hàng sẽ căn cứ vào loại hàng hoá để lựa chọn nhà cung cấp cho phù hợp Đối với các nhà cung cấp truyền thống, định kỳ bộ phận mua hàng xem xét lại chất lượng, giá cả của nhà cung cấp này và so sánh với giá thị trường Bên cạnh đó, các DN cần mở rộng giao dịch với những nhà cung cấp mới nhằm đảm bảo chất lượng, số lượng hàng hóa cung cấp cho khách hàng Các thủ tục kiểm soát khi lựa chọn nhà cung cấp:

• Đề nghị các nhà cung cấp báo giá ngay khi có nhu cầu mua hàng nhằm giúp cho DN chọn được nhà cung cấp tốt nhất;

• Nên hoán đổi nhân viên mua hàng để tránh tình trạng một người có quan hệ với một số nhà cung cấp trong một thời gian dài dẫn đến nhân viên này có thể chọn nhà cung cấp không bán hàng hóa phù hợp nhất hoặc mức giá không hợp lý vì họ nhận được tiền hoa hồng từ nhà cung cấp;

• Ban hành các quy tắc đạo đức trong đó nghiêm cấm nhân viên mua hàng nhận quà cáp hay các lợi ích khác từ nhà cung cấp Tiến hành kỷ luật nghiêm khắc nếu phát hiện nhân viên nhận tiền hoa hồng;

• Mọi thông tin (giá cả, chất lượng, quy cách, điều kiện thanh toán, điều kiện giao hàng, mức chiết khấu,…) trong bảng báo giá đều phải được ghi chép, lưu trữ và tổng hợp để báo cáo cho người chịu trách nhiệm phê duyệt;

• Việc lựa chọn nhà cung cấp phải được người có thẩm quyền phê duyệt nhằm tránh tình trạng có sự thông đồng giữa nhân viênmua hàng và nhà cung cấp;

• Thực hiện nguyên tắc “Bất kiêm nhiệm” giữa chức năng đặt hàng và xét duyệt chọn nhà cung cấp để tránh tình trạng nhân viên đặt hàng thông đồng với nhà cung cấp;

• DN nên cập nhật thường xuyên và quản lý danh sách các nhà cung cấp vì giúp DN thực hiện giao dịch mua hàng với những nhà cung cấp mà DN có hiểu biết, đủ năng lực cũng như hạn chế giao dịch với những nhà cung cấp có quan hệ mật thiết với nhân viên mua hàng

-Đặt hàng: Sau khi lựa chọn nhà cung cấp bộ phận mua hàng tiến hành lập đơn đặt hàng Các thủ tục kiểm soát đối với khâu đặt hàng:

• Đơn đặt hàng trước khi thực hiện phải được phê duyệt của Trưởng phòng cung ứng nhằm đảm bảo việc mua hàng được quản

lý tập trung, tránh mua hàng tuỳ tiện gây lãng phí

• Đánh số thứ tự liên tục trước trên các đơn đặt hàng chưa sử dụng và bảo quản cẩn thận Tổ chức theo dõi chặt chẽ việc phát hành và sử dụng các đơn đặt hàng đã in sẵn Nếu phát hiện bị mất các đơn đặt hàng đã in sẵn, bộ phận mua hàng cần nhanh chóng thông báo cho các bộ phận liên quan để ngừng xử lý đối với đơn đặt hàng này;

• Thông báo cho các nhà cung cấp biết những người đủ thẩm quyền đặt hàng đối với từng nhóm hàng cụ thể nhằm ngăn chặn nhân viên cấp dưới trực tiếp thực hiện giao dịch và tự động xét duyệt đơn hàng để gian lận

• Theo dõi những lô hàng đã quá hạn giao hàng nhưng vẫn chưa nhận được hàng

-Xác nhận cam kết mua vật tư: Đơn đặt hàng do DN lập chưa phải là chứng từ chứng minh cho cam kết mua bán hàng hoá giữa bên bán và bên mua vì chưa có sự đồng ý của bên bán Thông thường sau khi gửi đơn đặt hàng, DN phải theo dõi để đảm bảo nhà cung cấp đồng ý bán hàng theo đúng số lượng, chất lượng, giá cả và thời hạn trong đơn đặt hàng Nếu có sự thay đổi, đơn đặt hàng sẽ được lập lại và cần phải thông báo cho các bộ phận có liên quan biết

2 Kiểm soát quá trình nhận vật tư

Sau khi đạt được sự thoả thuận giữa bên bán và bên mua, bộ phận mua hàng sẽ cử một nhân viên đến tại địa điểm theo hợp đồng để nhận hàng Các thủ tục kiểm soát đối với quá trình này như sau:

-Để kiểm soát tốt, nhân viên nhận hàng không được thuộc bộ phận đặt hàng;

-Khi nhận hàng, nhân viên nhận hàng cần lập báo cáo nhận hàng Báo cáo nhận hàng cần ghi rõ số lượng, chủng loại, chất lượng hàng thực nhận và được lập thành ba liên gửi cho các bộ phận: Bộ phận nhận hàng, bộ phận mua hàng và kế toán Báo cáo nhận

hàng phải được đánh số liên tục và được bảo quản cẩn thận, nếu phát hiện mất báo cáo nhận hàng nhân viên nhận hàng phải thông báo ngay cho các bộ phận có liên quan;

-Nhân viên nhận hàng phải từ chối nhận hàng nếu hàng giao không đúng với đơn đặt hàng hay hợp đồng đã được phê duyệt;

-Để tránh tình trạng kiểm nhận hàng cẩu thả hoặc vô tình bỏ sót các chi tiết quan trọng, DN nên thiết kế các bảng kiểm tra bao quát tất cả các đặc điểm quan trọng của hàng mua cần kiểm tra khi nhận hàng như: Số lượng, quy cách, chất lượng,…và gửi kèm với báo cáo nhận hàng cho bộ phận mua hàng;

-Nhanh chóng chuyển hàng đã nhận được đến đúng vị trí tồn trữ đã được xác định hoặc chuyển ngay đến nơi cần sử dụng để tránh tình trạng đề nghị mua hàng lần thứ hai đối với hàng đã nhận được

3 Sử dụng vật tư

-Khi sử dụng vật tư cần có sự đồng ý cho phép, phê duyệt của cấp trên và doanh nghiệp, minh bạch, công khai

-Ghi chép rõ lí do, số lượng, thời gian sử dụng vật tư

4 Bảo quản vật tư

-Thường xuyên kiểm kê và ghi nhận số lượng

-Nên có hệ thống camara giám sát

PHẦN BÀI TẬP CHƯƠNG 3

BT2

1 Các khiếm khuyết của kiểm soát nội bộ trong chu trình tính và chi trả tiền lương:

-Chỉ cô An mới được quyền truy cập để sửa chữa, điều chỉnh thông tin hay xóa tên các nhân viên không còn làm việc

-Cô An dựa trên bảng chấm công để tính lương cho nhân viên, tuy nhiên không có bộ phận nào đối chiếu giữa bảng chấm công và bảng lương.

 Sai phạm có thể xảy ra:

-Nhân viên đã nghỉ mà cô An không xóa tên, vẫn nhập số liệu ngày làm vào để tính lương ( Vì không có bộ phận nào đối chiếu giữa bảng chấm công và bảng tính lương) Vì vây, có thể dẫn đến nhân lực không đúng với thực tế và công ty sẽ tốn thêm phần chi phí về lương cho nhân viên

-Trong quá trình tính lương, có thể xảy ra sai sót khi cô An nhập liệu theo bảng chấm công của các bộ phận chuyển đến

2.Thủ tục cần thiết để hạn chế những khiếm khuyết:

-Việc truy cập để sửa chữa, điều chỉnh thông tin hay xóa tên các nhân viên không còn làm việc sẽ do bộ phận nhân sự đảm nhiệm

Cô An chỉ dựa trên bảng chấm công để tính lương, không được truy cập để thêm hoặc xóa nhân viên

-Kế toán trưởng phải nắm được tổng số công của các phòng ban, kiểm tra và đối chiếu tổng lương với tổng số công để tránh xảy ra sai sót

BT3

1 Các khiếm khuyết của kiểm soát nội bộ trong chu trình bán hàng nêu trên là: Dù trên ticket có phần để ghi nhận thông tin về tên của người phục vụ, nhưng trên thực tế, các nhân viên thường bỏ qua thông tin này Người quản lý cũng không kiểm tra số lượng món ăn với số tiền tính toán trên ticket cũng như không đối chiếu với ticket lưu ở nhà bếp

 Sai phạm có thể xảy ra :

-Các nhân viên thường không ghi tên trên ticket thì sẽ không nâng cao được trách nhiệm của nhân viên đối với công việc Nhân viên

sẽ không bị phát hiện khi thực hiện gian lận hay sai sót Vì thế rất dễ dàng cho các nhân viên thực hiện gian lận mà không sợ bị phát hiện

-Người quản lí không kiểm tra số lượng món ăn với số tiền tính toán trên ticket cũng như không đối chiếu với ticket lưu ở nhà bếp: Nhân viên phục vụ và nhà bếp có thể thông đồng để thực hiện gian lận Nhà bếp có thể làm ít hơn số lượng thức ăn ghi trên Ticket

và nhân viên phục vụ có thể sẽ tính tiền nhiều hơn số lượng thức ăn được phục vụ

2 Các thủ tục kiểm soát cần thiết để hạn chế các khiếm khuyết trên là:

-Tất cả các nhân viên bắt buộc phải ghi tên trên ticket thì nhà bếp mới thực hiện chế biến món ăn

-Người quản lí phải thực hiện kiểm tra số lượng món ăn với số tiền tính toán trên ticket cũng đối chiếu với ticket lưu ở nhà bếp sau mỗi cuối ngày

-Thường xuyên làm bảng khảo sát xin đánh giá về mức độ hài lòng của khách hàng đối với thái độ phục vụ của nhân viên cũng như món ăn do đầu bếp làm Điều này giúp cho việc kiểm soát về trách nhiệm của nhân viên tốt hơn, hạn chế xảy ra gian lận

BT4

1 Các khiếm khuyết của kiểm soát nội bộ trong chu trình trên:

-Nhân viên mua hàng căn cứ danh sách nhà cung cấp đã được duyệt để đặt hàng Khi hàng về, nhân viên mua hàng sẽ kiểm tra hàng, nhận hàng, giao hàng cho thủ kho Các hóa đơn do nhà cung cấp gửi đến sẽ chuyển trực tiếp cho nhân viên mua hàng  Một mình nhân viên mua hàng đảm nhận công việc từ đặt hàng, nhận hàng và nhận hóa đơn  Gian lận có thể xảy ra khi nhân viên mua hàng

có thể thông đồng với nhà cung cấp về số lượng hàng mua, chứng từ hóa đơn

-Khi hàng tồn trong kho thấp hơn định mức dự trữ đã được thiết lập, thủ kho sẽ báo cho nhân viên mua hàng để đặt mua  Chỉ 1 mình thủ kho kiểm soát  Thủ kho đánh giá sai hàng tồn kho hoặc khai thiếu lượng hàng tồn kho để biển thủ

2 Đề xuất các thủ tục kiểm soát cần thiết:

-Cần phân chia trách nhiệm và công việc hợp lý, không nên để nhân viên mua hàng kiêm nhiệm nhiều công việc như vậy Cần phân chia cho mỗi bộ phận với công việc khác nhau:

+ Bộ phận mua hàng: nhận đặt hàng với danh sách hàng đã được duyệt.

+ Bộ phận nhận hàng: kiểm tra hàng, nhận hàng và nhận hóa đơn

BT5

1 Khiếm khuyết của kiểm soát nội bộ trong chu trình trên:

- Công ty chuyển giao cho nhân viên bán hàng danh sách giá vốn các mặt hàng, họ có quyền điều chỉnh giá bán (trong giới hạn khá

rộng) Mặc khác, khi thỏa thuận bán hàng xong, nhân viên bán hàng sẽ lập hóa đơn bán hàng Đồng thời, vào cuối ngày, nhân viên bán hàng cũng lập phiếu bán hàng trên đó ghi nhận giá bán và giá vốn của các mặt hàng bán ra trong ngày  Công ty không quản

lý được mức giá mà nhân viên bán hàng điều chỉnh, họ có thể tự điều chỉnh mức giá cao hoặc họ có thể thông đồng với khách hàng điều chỉnh mức giá (vì giới hạn điều chỉnh giá rộng), nhưng đều không ghi nhận giá đó mà ghi nhân mức giá thấp hơn nhằm tư lợi cho cá nhân

2 Đề xuất các thủ tục kiểm soát cần thiết:

- Công ty cần phân chia công việc, không nên để nhân viên bán hàng làm đồng thời nhiều chức năng như vây Cần chia ra 2 chức năng cho 2 nhân viên khác nhau:

+ Một nhân viên có trách nhiệm điều chỉnh giá và bán hàng cho khách hàng

+ Một nhân viên có trách nhiệm lập hóa đơn bán hàng và phiếu bán hàng ghi nhận giá bán và giá vốn của các mặt hàng bán ra trong ngày

BT6

1 Các chức năng được tách bạch trong quá trình mua hàng của công ty Anh Vũ

-Bộ phận phụ trách mua hàng: gửi đơn đặt hàng cho nhà cung cấp -> so sánh, đối chiếu giữa hóa đơn, đơn đặt hàng và phiếu nhập

kho

+ Nếu khớp: chuyển bộ chứng từ đến phòng kế toán

+ Nếu không khớp: làm việc với nhà cung cấp để xử lý  chuyển bộ chứng từ đến phòng kế toán

-Bộ phận kho: nhận hàng hóa, kiểm tra số lượng, xuất phiếu nhập kho cho bộ phận phụ trách mua hàng

-Kế toán kho: kiểm tra tính chính xác và ghi chép số liệu hằng ngày, ghi nhận bộ chứng từ  chuyển cho kế toán công nợ

-Kế toán công nợ: lập sec chuyển cho kế toán trưởng kiểm tra và giám đốc kí, ghi số liệu vào sổ công nợ và lưu các chứng từ liên

quan

-Kế toán quỹ: chọn ngân hàng để thanh toán  chuyển sec đến nhà cung cấp.

2 Nhìn chung, hệ thống vận hành công ty tương đối chặt chẽ, các bộ phận có những chức năng riêng biệt giúp cho việc xử lý công việc được rõ ràng và minh bạch Nếu có sự cố xảy ra, chủ doanh nghiệp dễ dàng tìm được bộ phận chịu trách nhiệm để xử lý, nhằm khắc phục một cách nhanh chóng và chính xác nhất, hạn chế các rủi ro cho công ty

 Đánh giá tính hữu hiệu hoạt động kiểm soát:

-Phân tách nhiệm vụ nhằm ngăn chặn các trường hợp một bộ phận hoặc một cá nhân của đơn vị đảm nhận toàn bộ các nhiệm vụ từ khi bắt đầu đến khi kết thúc > tạo cơ hội xảy ra sau sót, gian lận > Công ty Anh Vũ đã thực hiện được mục tiêu này khi phân táchnhiệm vụ của thủ kho, nhân viên mua hàng và các nhân viên trong bộ phận kế toán

-Phê chuẩn các nghiệp vụ: Khi nhận được hoá đơn từ nhà cung cấp, nhân viên mua hàng so sánh các hoá đơn với đơn đặt hàng và phiếu nhập kho

-Xử lý thông tin:

+ Khi nhận hàng thủ kho lập phiếu nhập kho thành 2 liên, 1 liên chuyển cho bộ phận phụ trách mua hàng

+ Ghi chép vào hồ sơ được thực hiện hằng ngày khi nhận bộ chứng từ do bộ phận mua hàng chuyển sang

+ Sau khi ký, séc được chuyển đến cho nhà cung cấp, ghi vào sổ công nợ và tiền gửi ngân hàng và lưu chứng từ trong hồ sơ phòng

kế toán

 Đánh giá tính hữu hiệu thông tin và truyền thông:

Với nghiệp vụ mua hàng tại công ty Anh Vũ , hàng hoá đã được giao cho công ty Anh Vũ( kèm hoá đơn) và chi phí đã được ghi nhận bởi phòng kế toán( đó kế toán kho kiểm tra và chuyển sang cho kế toán công nợ)

BẢNG SLIDE 37:

Loại gian lận Gian lận trong lập và trình

bày BCTC

Nhận biết -Che dấu công nợ và chi

phí: không ghi nhận nợ phải trả và CP, vốn hóa các khoản không được phép vốnhóa, không lập dự phòng phải trả

-Gian lận về doanh thu: bán hàng ảo, nhồi kênh phân phối, doanh thu tăng tốc,…

-Gian lận về hàng tồn kho:

khai khống hàng tồn kho,…

-Gian lận về tài sản cố định:

ghi sổ những tài sản không

-Không ghi nhận hoặc ghi nhận thiếu doanh thu, phải thu khách hàng Kê cao cáckhoản chi phí, giả mạo các khoản thanh toán

-Ký khống Séc, gian lận lương, tạo nhân viên ảo, ghi nhận sai giờ làm

-Chiếm dụng hàng tồn kho,đặt hàng không, xóa sổ hàng để biển thủ

-Khách thế của tội phạm-Mặt khách quan của tội phạm: Người phạm tội có hành vi chiếm đoạt tài sản

mà mình có trách nhiệm quản lý bằng thủ đoạn lợi dụng chức vụ, quyền hạn-Mặt chủ quan của tội phạm:

lỗi của người phạm tội là lỗi

cố ý trực tiếp-Chủ thể của tội phạm: Chỉ những chủ thể có chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc

có thực, không ghi nhận đúng giá trị tài sản, gián tiếp quản lý tài sản mới trở thành chủ thể của tội

tham ô

Đe dọa mục

tiêu

-Mục tiêu hoạt động: Ảnh hưởng đến phân bổ nguồn lực, hiệu lực và hiệu quả cáchoạt động

-Mục tiêu báo cáo: Báo cáo tài chính đáng tin cậy

-Mục tiêu tuân thủ: Không tuân thủ quy định và pháp luật, vi phạm quy định và pháp luật dần tới phải thực hiện các nghĩa vụ pháp lý

- Mục tiêu hoạt động: sựhữu hiệu và hiệu quả cáchoạt động, gắn với nhiệm

vụ cơ bản của đơn vị

- Mục tiêu tuân thủ: sự tuânthủ pháp luật và các quy định của chuẩn mực kế toán Gây tổn thất tài chính cho doanh nghiệp như chi phí khắc phục sự

vụ, chi phí pháp lý, bồi thường thiệt hại, tổn thất thực tế về tiền hay thậm chí

là các hình phạt hình sự,

- Mục tiêu hoạt động: Hiệu lực và hiệu quả của hoạt động, gắn với nhiệm vụ cơ bản của đơn vị

- Mục tiêu báo cáo: độ tin cậy của BCTC giảm

- Mục tiêu tuân thủ: việc tuân thủ quy định và pháp luật giảm sút, vi phạm dẫn đến việc phải thực hiện các nghĩa vụ pháp lý tương ứng

Biện pháp -Trước hết cần xây dựng hệ

thống kiểm soát nội bộ hữu hiệu

-Thành lập bộ phận kiểm toán nội bộ

-Thiết lập đường dây nóng

-Phân tách trách nhiệm giữa các cá nhân

-Không để các cá nhân có

sự kiểm soát với nhiều chức năng khác nhau trong doanh nghiệp

-Tuyên truyền, quán triệt cácchính sách về phòng chống tham ô

-Nên có sự tách bạch về nhiệm vụ của từng bộ phận.-Tăng cường công tác thanh