Kế hoạch bài dạy môn tiếng việt lớp 5 (kntt) chủ Điểm hương sắc trăm miền bài 10 những búp chè trên cây cổ thụ Đọc hội thi trống cơm Ở Đồngvăn (tiết 1)

Kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: - Đọc đúng và diễn cảm toàn bộ bài đọc Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân; biết nhấn giọng vào những từ ngữ cần thiết để thể hiện không khí sôi nổi, sự khéo

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT



KẾ HOẠCH BÀI DẠY

Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Thiện Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị MỹAnh

KẾ HOẠCH BÀI DẠY

CHỦ ĐIỂM: HƯƠNG SẮC TRĂM MIỀN BÀI 10: NHỮNG BÚP CHÈ TRÊN CÂY CỔ THỤ

ĐỌC: HỘI THI TRỐNG CƠM Ở ĐỒNGVĂN

(Tiết 1)

I YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

- Đọc đúng và diễn cảm toàn bộ bài đọc Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân; biết nhấn giọng

vào những từ ngữ cần thiết để thể hiện không khí sôi nổi, sự khéo léo, tài giỏi của các đội thi

- Nhận biết được cách thuật lại sự việc theo trình tự thời gian của văn bản Nhận biết

được ý nghĩa của hội thi thổi cơm: Phản ánh nét đẹp truyền thống của dân tộc

2 Năng lực

Năng lực chung:

- Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập

- Năng lực tự chủ và tự học: Biết giải quyết các nhiệm vụ học tập

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào

thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống

Năng lực đặc thù:

Năng lực văn học:

- Hình thành, phát triển năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học (biết cảm nhận về

câu văn hay trong bài đọc)

3 Phẩm chất

- Yêu nước: Biết cảm nhận được vẻ đẹp của phong tục, lễ hội được thể hiện trong văn

bản và trong đời sống

- Trách nhiệm: Biết bày tỏ thái độ trân trọng đối với những giá trị văn hóa truyền

thống của quê hương, đất nước và có ý thức bảo vệ những giá trị truyền thống đó

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Đối với giáo viên: Giáo án, powerpoint bài giảng, SGK Tiếng Việt 5 kết nối tri thức,

tranh ảnh minh họa bài đọc, tranh ảnh, video,… về những lễ hội truyền thống, dụng cụ dạy

học,…

2 Đối với học sinh: SGK Tiếng Việt 5 kết nối tri thức, tranh ảnh, tư liệu, video sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS từng bước làm quen

với bài học

b Tổ chức thực hiện

- GV giới thiệu chủ điểm bài học: Tiếp nối chủ điểm Vẻ đẹp cuộc

sống là chủ điểm Hương sắc trăm miền Nếu chủ điểm Vẻ đẹp cuộc

sống kể cho các em nghe theo những cách khác nhau về những con

người bình dị sống xung quanh ta, thì mỗi bài học trong chủ điểm

Hương sắc trăm miền lại đem đến cho các em trải nghiệm về những

vùng miền trên lãnh thổ Việt Nam yêu thương

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh về lễ hội truyền

thống ở Việt Nam:

- HS lắng nghe GV giới thiệu chủ điểm

- HS quan sát hình ảnh

3

Lễ hội đua thuyền Lễ hội Cầu Ngư

Lễ hội rước Thánh Lễ hội Đền Hùng

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm đôi và thảo luận: Trao đổi

với bạn về một lễ hội truyền thống mà em biết

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm đôi trình bày ý kiến trước lớp Các

HS khác lắng nghe, nêu câu hỏi (nếu có)

- GV nhận xét, đánh giá và khích lệ HS: Hội Gióng là lễ hội lớn

và đặc sắc tưởng nhớ Thánh Gióng, một trong những vị thánh

“bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Hội Gióng cũng là

lễ hội độc đáo, đặc sắc nhất của người Việt ở châu thổ Bắc Bộ đã

tồn tại qua hàng nghìn năm lịch sử

Hiện nay, đồng bằng Bắc Bộ có rất nhiều nơi thờ phụng Phù Đổng

Thiên vương Thánh Gióng nhưng chính hội vẫn là ở làng Phù

Đổng (Gia Lâm, Hà Nội) - nơi Đức Thánh Gióng sinh thành và

Phù Linh (Sóc Sơn, Hà Nội) - nơi Thánh Gióng hóa thân

Hàng năm, Hội Gióng chính thống được tổ chức vào ngày mùng 8

và ngày 9 tháng 4 âm lịch tại đền Phù Đổng và các vùng lân cận

- HS làm việc nhóm đôi

- HS trình bày ý kiến trước lớp, các HS khác lắng nghe

- HS lắng nghe và quan sát, tiếp thu

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh minh họa SGK tr.43, dẫn dắt

và giới thiệu bài đọc:

Bài đọc Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân đã miêu tả khung cảnh náo

nhiệt lễ hội Chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu chi tiết của hội thi đó

nhé!

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Lắng nghe GV đọc mẫu, hướng dẫn đọc, luyện đọc từ khó, luyện

cách ngắt nghỉ và đọc câu thể hiện khung cảnh lễ hội

- Đọc được bài đọc trong nhóm và trước lớp

b Tổ chức thực hiện

- GV đọc mẫu cho HS nghe: Đọc diễn cảm, đọc đúng ngữ điệu

những câu miêu tả không khí chuẩn bị nấu cơm bằng giọng đọc

sôi nổi; nhấn giọng vào cụm từ: “người thì”

- GV hướng dẫn HS đọc và luyện đọc một số từ khó, hướng dẫn

luyện đọc một số câu thể hiện khung cảnh lễ hội:

+ Luyện đọc một số từ khó: trẩy quân, thoăn thoắt, giã thóc, giần

sàng,…

+ Luyện đọc ngắt giọng ở những câu dài:

• Khi tiếng trống hiệu vừa dứt,/ bốn thanh niên của bốn đội

nhanh như sóc,/ thoăn thoắt leo lên bốn cây chuối bôi mỡ

bóng nhẫy/ để lấy nén hương cắm ở trên ngọn.//

- HS quan sát tranh minh họa, lắng nghe và tiếp thu

- HS lắng nghe GV đọc mẫu, đọc thầm theo

- HS luyện đọc theo hướng dẫn của GV

5

• Mỗi người nấu cơm/ đều mang một cái cần tre/ được cắm

rất khéo vào dây lưng,/ uốn cong hình cánh cung/ từ phía

sau ra trước mặt,/ đầu cần treo cái nồi nho nhỏ.//

- GV tổ chức cho HS đọc thành tiếng, luyện đọc trong nhóm nhỏ

và trước lớp Bài đọc có thể chia thành ba đoạn để luyện đọc và

tìm ý:

+ Đoạn 1: Từ đầu đến “sông Đáy ngày xưa”

+ Đoạn 2: Tiếp theo đến “người xem hội”

+ Đoạn 3: Phần còn lại

* Tùy thuộc vào năng lực HS, GV có thể tách hoặc ghép đoạn để

tuận tiện trong việc hướng dẫn các em luyện đọc

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi

a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Giải nghĩa được một số từ khó

- Đọc thầm lại bài đọc và trả lời các câu hỏi liên quan đến bài đọc

- Nắm được nội dung, ý nghĩa của bài đọc

b Tổ chức thực hiện

- GV hướng dẫn HS giải nghĩa một số từ khó:

+ Đồng Vân: một làng thuộc xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng,

Hà Nội

+ Sông Đáy: một nhánh của sông Hồng

+ Đình: ngôi nhà to, rộng của làng thời xưa, dùng làm nơi thờ

thành hoàng và họp việc làng

- GV tổ chức cho HS đọc thầm lại bài đọc và thảo luận trong nhóm

hoặc nhóm nhỏ để trả lời từng câu hỏi:

+ Câu 1: Hội thổi cơm thi của làng Đồng Vân bắt nguồn từ đâu?

- HS luyện đọc theo nhóm

- HS cùng GV giải nghĩa một số từ khó

+ Câu 2: Cách lấy lửa để nấu cơm trong cuộc thi được miêu tả

như thế nào?

+ Câu 3: Kể tên những việc làm đan xen cùng việc lấy lửa Các

thành viên của mỗi đội đã phối hợp với nhau như thế nào khi thực

hiện những việc đó?

+ Câu 4: Xếp những bức tranh thể hiện một số hoạt động trong

cuộc thi nấu cơm vào nhóm thích hợp

Chuẩn bị nấu cơm Nấu cơm Chấm giải cuộc thi

+ Câu 5: Theo em, tác giả muốn nói điều gì qua bài đọc? Chọn

câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em

A Ca ngợi nét đẹp truyền thống trong sinh hoạt văn hóa của người

+ Câu 1: Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân bắt nguồn từ các cuộc

trẩy quân đánh giặc của người Việt cổ bên bờ sông Đáy xưa

+ Câu 2: Bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc, thoăn thoắt

leo lên bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương cắm ở

- HS đọc thầm, HS làm việc nhóm đôi để trả lời các câu hỏi

- HS trả lời

- HS lắng nghe, tiếp thu

7

trên ngọn Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên, châm cho que

hương cháy thành ngọn lửa để nấu cơm

=> Cách miêu tả cảnh lấy lửa có tác dụng giúp người đọc hình

dung được đây là một cuộc thi không dễ dàng chút nào Mức độ

gay cấn của cuộc thi thể hiện ngay trong bước chuẩn bị thi Đội

nào không vượt qua được có lẽ sẽ bị loại ngay từ vòng đầu Cuộc

thi càng khó thì càng hấp dẫn người xem, càng tạo cơ hội đua tài

cho những người tham gia

+ Câu 3:

Trong lúc chờ người trèo lên cây chuối lấy lửa, những thành viên

khác khẩn trương bắt tay vào chuẩn bị cho việc nấu cơm Mỗi

người mỗi việc: Người thì vót những thanh tre già thành những

chiếc đũa bông Người thì nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo,

người thì lấy nước và bắt đầu thổi cơm

Điều đó cho thấy các thành viên của mỗi đội đã phối hợp với nhau

rất nhịp nhàng

Cụm từ “người thì” nhắc lại nhiều lần vừa phản ánh không khí

khẩn trương hối hả lại vừa thể hiện phối hợp ăn ý giữa các thành

viên trong nhóm

+ Câu 4: Nhóm 1 – Chuẩn bị nấu cơm: tranh số 2 và tranh số 4

Nhóm 2 – Nấu cơm: tranh số 3 Nhóm 3 – Chấm giải cuộc thi:

tranh số 1

+ Câu 5: HS trả lời theo suy nghĩ, quan điểm cá nhân

Lưu ý: Tuỳ thuộc vào trình độ HS, thời lượng tổ chức hoạt động và

nội dung cụ thể của từng bài đọc, GV có thể hướng dẫn HS tìm ý

từng đoạn:

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 1:

 Rút ra ý đoạn 1: Giới thiệu về hội thổi cơm thi ở Đồng Vân

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 2, 3, 4:

 Rút ra ý đoạn 2: Khung cảnh diễn ra lễ hội

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 5:

 Rút ra ý đoạn 3: Ý nghĩa của lễ hội

 Rút ra nội dung, ý nghĩa bài đọc

Hoạt động 3: Luyện đọc lại

a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhắc lại được nội dung, ý nghĩa bài đọc; xác định được giọng

đọc của đoạn

- Luyện đọc trong nhóm và trước lớp

b Tổ chức thực hiện

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhắc lại nội dung, ý nghĩa bài đọc Hội

thổi cơm thi ở Đồng Vân

- GV tổ chức cho HS đọc lại đoạn 2 và xác định giọng đọc các

đoạn này: Giọng đọc vui tươi, phấn khích; nhấn giọng ở các từ ngữ

để thể hiện tình cảm yêu mến và tự hào về trò chơi dân gian của

dân tộc

- GV tổ chức cho HS luyện đọc trong nhóm, trước lớp đoạn 2

Hội thi bắt dầu bằng việc lấy lửa./ Khi tiếng trống hiệu vừa dứt,/

bốn thanh niên của bốn đội nhanh như sóc,/ thoăn thoắt leo lên

bốn cây chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương cắm ở trên

ngọn.// Có người leo lên,/ tụt xuống,/ lại leo lên, // Khi mang được

nên hương xuống,/ người dự thi được phát ba que diêm/ để châm

vào hương cho cháy thành ngọn lửa.// Trong khi đó,/ những người

trong đội,/ mỗi người một việc.// Người thì ngồi vót/ những thanh

tre già thành những chiếc đũa bông.// Người thì nhanh tay giã

thóc,/ giần sàng thành gạo,/ người thì lấy nước/ và bắt đầu thổi

cơm.//

- HS nhắc lại nội dung bài

- HS luyện đọc theo nhóm

- HS đọc bài, các HS khác lắng nghe, đọc thầm theo

9

Mỗi người nấu cơm đều mang một cái cần tre được cắm rất khéo

vào dây lưng,/ uốn cong hình cánh cung/ từ phía sau ra trước mặt,/

đầu cần treo cái nồi nho nhỏ.// Người nấu cơm tay giữ cần,/ tay

cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng./ Các đội vừa thổi cơm/

vừa đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt

của người xem hội.//

- GV mời 1 – 2 HS khá, giỏi đọc cả bài, các HS khác lắng nghe,

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhà thông thái”

- GV chiếu các câu hỏi trắc nghiệm lên màn hình

Câu 1: Lễ hội thổi cơm thi ở Đồng Vân được tổ chức tại tỉnh,

thành nào sau đây?

A Đồng Tháp

B Hà Nội

C Hà Nam

D Nam Định

Câu 2: Mục đích của hội thổi cơm thi là:

A Cầu cho mưa thuận gió hoà

B Cầu cho mùa màng được tươi tốt

C Để cho thanh niên trong làng được dịp đua tài, thể hiện sự thông

minh, khéo léo và mang đến niềm vui cho dân làng sau những ngày

mùa mệt nhọc

D Để nâng cao tay nghề nấu cơm

- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV

- HS lắng nghe và tiếp thu

- HS tham gia trò chơi

- HS chú ý lên màn hình

Câu 3: Công đoạn khó khăn nhất với các đội thi là:

A Giã thóc

B Châm lửa

C Lấy nước

D Lấy lửa

Câu 4: Kể lại việc lấy lửa trước khi nấu cơm?

A Bốn thanh niên của bốn đội leo lên cây chuối đã bôi mỡ để lấy

nén hương đã cắm trên đó, ai lấy được trước thì sẽ được phát 3

que diêm để châm vào hương cho cháy thành ngọn lửa

B Mỗi đội được phát hai hòn đá, phải ngồi đánh đến khi nào ra

lửa thì thôi

C Mỗi đội cử một người chạy thi, ai chạy nhanh tới đích trước thì

sẽ lấy được ngọn lửa to hơn

D Bốn thanh niên của bốn đội leo lên cây chuối đã bôi mỡ để lấy

hai cục đá đã đặt trên đó, ai lấy được trước thì sẽ được phát thêm

một bó rơm, dùng hai cục đá đánh ra lửa cho bó rơm cháy

Câu 5: Ý nghĩa của bài văn Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân?

A Cho thấy hội thi nấu cơm ở Đồng Vân diễn ra vô cùng khốc liệt,

cạnh tranh

B Qua việc miêu tả lễ hội thổi cơm thi ở Đồng Vân, tác giả thể

hiện tình cảm yêu mến và niềm tự hào đối với một nét đẹp cổ truyền

trong sinh hoạt văn hóa của dân tộc

C Mong muốn mở một lớp dạy nấu cơm cổ truyền cho mọi người

theo học để giữ gìn nét đẹp văn hóa dân tộc

D Cả A và C đều đúng

- GV mời đại diện lần lượt HS trả lời Các HS khác lắng nghe, bổ

sung đáp án (nếu có)

11

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen

ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa

+ Chia sẻ với người thân về bài đọc

+ Đọc trước Tiết 2: Luyện từ và câu – Liên kết câu bằng cách lặp

từ ngữ

- HS trả lời câu hỏi, các

HS khác lắng nghe, bổ sung đáp án (nếu có)

- HS quan sát, tiếp thu

- HS lắng nghe, tiếp thu

- HS lắng nghe, tiếp thu

- HS lắng nghe, thực hiện

IV ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY:

Bình Dương, ngày 22 tháng 2 năm 2025

- Nêu được các loại kế hoạch cá nhân

- Biết vì sao phải lập kế hoạch cá nhân

- Biết cách lập kế hoạch cá nhân

- Lập được kế hoạch cá nhân để thực hiện các công việc của bản thân trong học tập và cuộc sống

1 Đối với giáo viên:

- Video, clip lập kế hoạch cá nhân minh hoạ tình huống lập kế hoạch cho kì nghỉ

hè của bản thân

- Thẻ bày tỏ thái độ, phiếu học tập, sticker, máy chiếu, máy tính

2 Đối với học sinh:

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Thời

gian KHỞI ĐỘNG

*Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng

thú học tập cho HS và kết nối hoạt động

Khám phá ở tiết trước với hoạt động

Luyện tập

*Cách tiến hành:

- GV tổ chức cho HS trò chơi “Nhanh như

chớp” trả lời 1 số câu hỏi:

+ Kể tên các loại kế hoạch cá nhân

+ Các bước lập kế hoạch cá nhân

-GV đặt câu hỏi dẫn dắt vào tiết học

- HS lắng nghe

- HS trả lời câu hỏi

5 phút

2 Luyện tập (tiếp theo)

Bài tập 2: Sắp xếp các bước khi lập kế

hoạch

- GV chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm 8

HS để thi đua với nhau

- GV yêu cầu lựa chọn các việc cần làm

3

+ Trình bày đẹp, ngay ngắn

- Gv mời nhóm trưởng của 2 nhóm đại

diện đọc bài của nhóm mình

+ Chia mục tiêu lớn thành các mục tiêu nhỏ

+ Xác định mục tiêu cụ thể

+ Chia mục tiêu lớn thành các mục tiêu nhỏ hơn

+ Xác định thời gian hoàn thành

+ Xác định điểm mạnh, điểm yếu của bản thân

+ Đưa ra biện pháp khắc phục điểm yếu của bản thân;

+ Đưa ra kế hoạch hành động cụ thể.

Bài tập 3: Nhận xét của em

- GV cho HS thảo luận nhóm đôi trong 2

phút và trả lời các trường hợp

- GV tổ chức cho một số nhóm trình bày,

và giải thích lí do vì sao phản biện

- HS thảo luận tìm câu trả lời

- HS trình bày bài của nhóm

- HS nhận xét

7 – 8 phút

- Gv mời các bạn khác nhận xét và bổ

sung

- GV nhận xét, kết luận:

+ Trường hợp a: Cách lập và thực hiện

kế hoạch của Hiếu là chưa hợp lí Bạn cần

xác định số lượng việc cần làm vừa đủ,

phù hợp với thực tế của bản thân

+ Trường hợp b: Cách lập và thực hiện

kế hoạch của Quỳnh là đúng Bạn đã xác

định được mục tiêu và tích cực thực hiện

các công việc đúng với mốc thời gian phù

hợp với khả năng của bản thân

+ Trường hợp c: Cách lập và thực hiện

kế hoạch của Mạnh là đúng, vì bạn đã biết

điều chỉnh kế hoạch khi có sự thay đổi

Bài tập 4: Nhận xét kế hoạch cá nhân

- GV cho HS cho HS thảo luận nhóm 4

5

Bảng kế hoạch cá nhân của bạn

Phương Anh đã có được những nội dung

sau:

+ Xác định mục tiêu cụ thể: Xây dựng

thói quen rèn luyện sức khoẻ trong dịp hè;

+ Đưa ra kế hoạch hành động cụ thể: Tập

thể dục 30 phút buổi sáng và chơi cầu

lông với các bạn trong xóm vào buổi

chiều

Bên cạnh đó, Bảng kế hoạch cá

nhân của bạn còn thiếu nội dung xác định:

+ Xác định điểm mạnh, điểm yếu của bản

- GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân để

đưa ra phương án xử lí tình huống

- GV quan sát, hỗ trợ nhóm gặp khó khăn

khi thực hiện nhiệm vụ

- GV mời đại diện các nhóm trình bày

phương án xử lí

- GV nhận xét, kết luận:

+ Tình huống a: Để lập kế hoạch rèn

luyện, bạn Loan cần xác định điểm mạnh,

điểm yếu của bản thân để có biện pháp

rèn luyện như tăng cường thời gian luyện

viết chữ; học hỏi biện pháp viết chữ

nhanh; rèn luyện độ dẻo dai của các ngón

tay,

+ Tình huống b: Để lập kế hoạch thay

đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt, Minh

cần đưa ra mục tiêu vừa sức, xác định

điểm mạnh, điểm yếu của cá nhân, hạn

- HS tìm câu trả lời

- HS trình bày

- HS lắng nghe

5 -6 phút

chế dần số lần ăn thức ăn nhanh trong

tuần, tập ăn dần rau từ ít đến nhiều

+ Tình huống c: Bạn Ngọc trên cơ sở xác

định mục tiêu giúp bố việc nhà và chăm

sóc em tốt cần có kế hoạch thực hiện cụ

thể gắn với việc sắp xếp thời gian thật hợp

lí; lên danh sách các việc cần làm trong

ngày phù hợp.

IV ĐIỀU CHỈNH SAU TIẾT DẠY

Bình Dương, ngày 23 tháng 2 năm 2025