Tư duy thiết kế và giải quyết vấn Đề dự Án nhóm thiết kế giải pháp giúp giảm thiểu rác thải nhựa trong cuộc sống

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANHBÁO CÁO CUỐI KỲHỌC PHẦN: Tư duy thiết kế và giải quyết vấn đề Dự án nhóm: Thiết kế giải pháp giúp giảm thiểu rác th

MỤC TIÊU-PHƯƠNG PHÁP

Mục tiêu

Giúp mọi người nâng cao ý thức và kỹ năng xử lý rác thải và trang bị cho họ những kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để có thể xử lý rác một cách hiệu quả và đúng quy định Điều này giúp mọi người hiểu rõ tác động của rác thải đối với môi trường, biết cách phân loại, tái chế và giảm thiểu rác đúng cách, từ đó góp phần bảo vệ môi trường và xây dựng một lối sống xanh, bền vững trong tương lai.

Mục tiêu cần đạt được

 Cải thiện đời sống con người

 Nâng cao ý thức con người về việc xử lý rác thải

Phương pháp nghiên cứu

3.2.1 Phương pháp tổng hợp dữ liệu

Việc xử lý rác thải đúng cách là rất quan trọng để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Nhiều người vẫn chưa nhận thức được tác hại nghiêm trọng của việc không biết cách xử lý rác thải, dẫn đến ô nhiễm môi trường và các vấn đề sức khỏe Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu kiến thức và thông tin về quản lý rác thải Để giải quyết vấn đề này, cần tăng cường giáo dục cộng đồng về cách xử lý rác thải, áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả và khuyến khích mọi người tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

3.2.2 Phương pháp thu nhập dữ liệu

Khảo sát được thực hiện với sinh viên Đại Học Đông Á và các gia đình tại thành phố Đà Nẵng nhằm đánh giá hiện trạng vấn đề, nhu cầu giải quyết cũng như các giải pháp đã có trên thị trường.

 Hình thức khảo sát: Qua Google Form

Đối tượng và phạm vị nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Sinh viên học các trường cấp 3, Đại học, gia đình có người từ độ tuổi 14-23 tuổi

Phạm vi nghiên cứu: Trong thành phố Đà Nẵng và internet (Google Form)

KHẢO SÁT THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

Mục tiêu giúp giảm thiểu rác thải nhựa trong cuộc sống

Hình 4.1 Biểu đồ lượng rác thải ra trong ngày

Hình 4.2 Các loại rác thải

Mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa là cần thiết để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người, nâng cao chất lượng cuộc sống và xây dựng xã hội tốt đẹp Rác thải nhựa đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến hệ sinh thái và môi trường sống, do đó, việc giảm thiểu cần được thực hiện ngay từ bây giờ để tránh những hậu quả nghiêm trọng trong tương lai Hành động này cần diễn ra ở mọi nơi, từ gia đình, trường học, công ty, khu công nghiệp đến các khu đô thị, với sự tham gia của mọi cá nhân và cộng đồng Cải thiện thói quen sinh hoạt, tiêu dùng, tái chế và thay thế vật liệu nhựa bằng các sản phẩm thân thiện với môi trường, cùng với việc áp dụng các chính sách giảm thiểu rác thải nhựa là những bước quan trọng để đạt được mục tiêu này.

Hành vi biểu hiện

 Thực trạng hiện nay là mức độ rác thải nhựa trong đời sống hàng ngày vẫn rất lớn, từ các sản phẩm sử dụng một lần, bao bì nhựa, đến việc thiếu ý thức trong việc phân loại và tái chế rác thải.

 Vì thói quen tiêu dùng của con người vẫn phụ thuộc vào các sản phẩm nhựa dùng một lần, thiếu thông tin và nhận thức về tác hại của nhựa đối với môi trường.

 Thực trạng này đã diễn ra trong nhiều năm qua và đang ngày càng nghiêm trọng.

 Tình trạng này xuất hiện khắp mọi nơi, từ thành thị đến nông thôn, tại các cơ sở sản xuất, cửa hàng, đến các hộ gia đình.

 Các cá nhân, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và người tiêu dùng chính là những tác nhân tạo ra thực trạng này.

 Người tiêu dùng vẫn chưa có thói quen giảm thiểu việc sử dụng nhựa, sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm nhựa một lần vẫn diễn ra mạnh mẽ.

Thói quen tiêu dùng của con người, sự thiếu thông tin về tác hại của nhựa và việc thiếu các biện pháp chế tài mạnh mẽ là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường do nhựa.

 Nhựa có giá thành rẻ, dễ sản xuất và tiện dụng, nên được ưa chuộng trong nhiều ngành công nghiệp và tiêu dùng.

 Nguyên nhân này đã tồn tại từ khi nhựa được đưa vào sử dụng rộng rãi và chưa có các biện pháp xử lý triệt để.

 Nguyên nhân xuất phát từ khắp nơi trong xã hội, từ các cơ sở sản xuất, các cửa hàng, đến các thói quen sinh hoạt cá nhân.

 Các cá nhân, các tổ chức, doanh nghiệp đều có vai trò trong việc gây ra nguyên nhân này.

Thiếu các chiến lược tuyên truyền và giáo dục, cùng với các chính sách cấm hoặc hạn chế sử dụng nhựa, đã dẫn đến việc vấn đề ô nhiễm nhựa không được giải quyết một cách hiệu quả.

Kết luận

Việc giảm thiểu rác thải nhựa là một nhiệm vụ cấp thiết cần được ưu tiên để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng Mỗi cá nhân và xã hội đều có trách nhiệm thực hiện điều này ngay lập tức và duy trì liên tục trong tương lai Hành động cần được thực hiện ở mọi lĩnh vực, từ chính phủ đến doanh nghiệp và cộng đồng Thay đổi thói quen tiêu dùng, tuyên truyền, giáo dục cộng đồng và áp dụng các chính sách, mô hình tái chế cùng sản phẩm thay thế nhựa là những biện pháp quan trọng để giảm thiểu rác thải nhựa.

KHẢO SÁT NHU CẦU

Mục tiêu

Khảo sát nhu cầu giúp xác định mức độ quan tâm của cộng đồng về việc giảm thiểu rác thải nhựa, từ đó đánh giá sự sẵn sàng thay đổi hành vi và chấp nhận các giải pháp đề xuất Qua đó, nhóm nghiên cứu có thể đưa ra các giải pháp thực tế, khả thi và phù hợp với thực tế xã hội.

 Hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của cộng đồng trong việc giảm thiểu rác thải nhựa

 Đánh giá mức độ nhận thức và hành vi hiện tại của người dân liên quan đến rác thải nhựa

 Xác định những khó khăn và rào cản trong việc thực hiện các giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa

 Thu thập ý kiến đóng góp cho các giải pháp thiết kế của nhóm.

Đối tượng liên quan

Sinh viên Đại học Đông Á: Nhóm đối tượng chính, vì họ là những người trẻ, có khả năng tiếp nhận và lan tỏa những thay đổi tích cực

Tại Đà Nẵng, các hộ gia đình, đặc biệt là những gia đình có trẻ nhỏ, đang ngày càng chú trọng đến việc giáo dục con cái về bảo vệ môi trường Sự quan tâm này không chỉ giúp trẻ hiểu rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên mà còn hình thành những thói quen tốt cho tương lai.

Người tiêu dùng tại các cửa hàng và siêu thị đang ngày càng quan tâm đến thói quen mua sắm của mình, đặc biệt là mức độ sẵn sàng chuyển đổi sang sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm nhựa cần nắm rõ quan điểm của họ về việc thay thế nhựa dùng một lần, cũng như mức độ chấp nhận các giải pháp thay thế Việc này không chỉ giúp họ điều chỉnh chiến lược kinh doanh mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường Sự chấp nhận của doanh nghiệp đối với các sản phẩm thay thế sẽ quyết định hướng đi cho ngành công nghiệp nhựa trong tương lai.

Nội dung khảo sát

Kết quả khảo sát cho thấy, nhóm tuổi từ 18 đến 25 vẫn chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của vấn đề rác thải nhựa trong cuộc sống.

Hình 5.2 Kết quả khảo sát về mức độ nghiêm trọng o Hầu hết mọi người đều cảm thấy việc nghiêm trọng của vấn đề rác thải nhựa

HÌnh 5.3 Kết quả khảo sát việc tích cực tham gia hoạt động giải thiểu rác thải nhựa

Hình 5.3 Kết quả khảo sát

Khi khảo sát về thói quen sử dụng đồ dùng một lần và các vật phẩm nhựa khác nhau, nguyên nhân chính được nêu ra là

Sự tiện lợi trong cuộc sống hàng ngày khiến đồ dùng một lần trở nên phổ biến hơn so với những vật phẩm có thể tái sử dụng Những sản phẩm dùng một lần mang lại cảm giác dễ dàng và nhanh chóng, mặc dù việc sử dụng đồ tái chế có lợi cho môi trường.

Túi ni lông (46,7%) và bao bì thực phẩm (57,8%) là những vật dụng thiết yếu không thể thiếu khi đi mua sắm, và chúng thường được bán tràn lan với giá rẻ ngoài đường.

Hình 5.6 Kết quả khảo sát đã từng nhận biết và sử dụng đồ thân thiện với môi trường

Hình 5.7 Kết quả khảo sát việc đóng góp các giải pháp

Phương thức thực hiện

Hình thức khảo sát: Google Form (đối với sinh viên) và phỏng vấn trực tiếp (đối với hộ gia đình, doanh nghiệp)

Thời gian thực hiện: Trong vòng 1 tuần

Số lượng người tham gia: Dự kiến thu thập ít nhất 200 phản hồi từ sinh viên và 50 phản hồi từ các nhóm đối tượng khác.

Kết quả mong đợi

Thu thập dữ liệu thực tế về mức độ quan tâm của cộng đồng đối với vấn đề rác thải nhựa

Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng và xử lý rác thải nhựa

Cung cấp cơ sở thực tiễn để nhóm đề xuất giải pháp phù hợp trong chương 7.

PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN GÂY RA VẤN ĐỀ VÀ HƯỚNG GIẢI PHÁP

Tên thành viên mà mức độ đóng góp

STT HỌ VÀ TÊN NỘI DUNG ĐÓNG GÓP MỨC ĐỘ ĐÓNG GÓP

1 Phạm Thị Kim Chi Khảo sát thực trạng và phân tích dữ liệu 100%

2 Đào Thành Công Đề xuất giải pháp công nghệ và tuyên truyền 100%

3 Võ Thị Thúy Hằng Viết báo cáo và tổng hợp thông tin 100%

4 Ngô Quang Huy Xây dựng kế hoạch thực hiện giải pháp 100%

5 Nguyễn Phan Hoàng Phong Hỗ trợ khảo sát, thu thập dữ liệu 100%

6 Lê Thị Thùy Quyên Phân tích nguyên nhân và báo cáo 100%

Các nguyên nhân xảy ra vấn đề

Sau khi phân tích dữ liệu khảo sát, nhóm nhận thấy một số nguyên nhân chính dẫn đến vấn đề rác thải nhựa như sau:

 Thiếu ý thức cộng đồng: Nhiều người chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của rác thải nhựa

 Thói quen tiêu dùng khó thay đổi: Nhựa dùng một lần rất tiện lợi, khiến nhiều người ngại chuyển sang các sản phẩm thay thế

 Thiếu chính sách hỗ trợ: Các chính sách quản lý và xử phạt chưa đủ mạnh để giảm thiểu sử dụng nhựa

 Cơ sở hạ tầng xử lý rác chưa đáp ứng đủ: Hệ thống thu gom và tái chế rác nhựa còn hạn chế, làm giảm hiệu quả tái chế

 Giá thành của sản phẩm thay thế cao: Các sản phẩm thân thiện môi trường thường có giá cao hơn, chưa được phổ biến rộng rãi.

Phân tích nguyên nhân

Sau khi xác định các nguyên nhân chính gây ra vấn đề rác thải nhựa, nhóm đã tiến hành phân tích chi tiết để hiểu rõ hơn về tác động của từng yếu tố.

 Nguyên nhân gốc rễ: Nhiều người chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của rác thải nhựa đối với môi trường và sức khỏe.

Hành vi vứt rác bừa bãi vẫn diễn ra phổ biến, dẫn đến mức độ phân loại và tái chế rác thấp Thêm vào đó, thói quen sử dụng nhựa một lần chưa được kiểm soát, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường.

2 Thói quen tiêu dùng khó thay đổi

 Nguyên nhân gốc rễ: Sản phẩm nhựa dùng một lần tiện lợi, dễ sử dụng và có giá thành rẻ hơn so với các sản phẩm thay thế.

Người tiêu dùng hiện nay vẫn ưu tiên sử dụng nhựa một lần, dẫn đến nhu cầu cao đối với các sản phẩm nhựa, khiến doanh nghiệp tiếp tục sản xuất với số lượng lớn Điều này cho thấy vẫn chưa có động lực mạnh mẽ để thay đổi hành vi tiêu dùng hướng tới sản phẩm tái sử dụng.

3 Thiếu chính sách hỗ trợ

 Nguyên nhân gốc rễ: Các quy định hạn chế nhựa chưa thực sự nghiêm khắc, thiếu các biện pháp chế tài mạnh mẽ.

Việc sử dụng nhựa hiện nay đang diễn ra một cách không được kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng cho môi trường Bên cạnh đó, vẫn chưa có cơ chế khuyến khích hiệu quả cho các doanh nghiệp trong việc sản xuất các sản phẩm thay thế nhựa Điều này khiến người tiêu dùng không cảm thấy áp lực phải thay đổi thói quen sử dụng nhựa, góp phần vào tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng.

4 Cơ sở hạ tầng xử lý rác chưa đáp ứng đủ

 Nguyên nhân gốc rễ: Hệ thống thu gom, phân loại và tái chế rác nhựa còn nhiều hạn chế, chưa được đồng bộ hóa.

Lượng rác thải nhựa đang gia tăng đáng kể nhưng chưa được xử lý triệt để, dẫn đến việc nhiều rác thải nhựa bị thải ra môi trường thay vì được tái chế Hơn nữa, chi phí tái chế vẫn cao do quy trình hiện tại chưa đạt hiệu quả mong muốn.

5 Giá thành của sản phẩm thay thế cao

Sản phẩm thân thiện với môi trường như túi vải, hộp thủy tinh và ống hút inox thường có chi phí cao hơn so với nhựa dùng một lần, điều này là nguyên nhân gốc rễ khiến nhiều người ngần ngại lựa chọn chúng.

Hệ quả của tình trạng hiện tại là người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc tìm kiếm sản phẩm thay thế do giá thành cao Điều này cũng khiến cho các doanh nghiệp thiếu động lực để sản xuất hàng loạt, từ đó không thể giảm giá thành sản phẩm Hơn nữa, các sản phẩm thay thế vẫn chưa được phổ biến rộng rãi trên thị trường, gây hạn chế cho sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Nhóm đã nhận định rằng việc giảm thiểu rác thải nhựa đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ nhận thức cộng đồng, thói quen tiêu dùng, chính sách quản lý, hệ thống xử lý rác, và giá thành sản phẩm thay thế Những phân tích này sẽ làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp phù hợp trong chương tiếp theo.

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

Nguyên nhân cụ thể được lựa chọn

 Sử dụng chai nhựa một lần quá nhiều.

Vì sao chai nhựa dùng một lần gây ra vấn đề nghiêm trọng?

 Số lượng tiêu thụ lớn: Mỗi ngày, hàng triệu chai nhựa dùng một lần bị thải ra môi trường.

 Khả năng tái chế thấp: Chỉ một phần nhỏ chai nhựa được tái chế, phần còn lại bị chôn lấp hoặc xả vào đại dương.

 Gây ô nhiễm nghiêm trọng: Chai nhựa mất hàng trăm năm để phân hủy, tạo ra vi nhựa gây hại cho hệ sinh thái và sức khỏe con người.

 Chi phí xử lý cao: Việc thu gom và tái chế chai nhựa cần nhiều công nghệ và tài nguy

Giải pháp nhóm

Nhóm đề xuất thiết kế chai nước tái sử dụng tích hợp bộ lọc, cho phép người dùng làm sạch nước uống trực tiếp mà không cần sử dụng chai nhựa dùng một lần.

🔹 Tên sản phẩm: ECO-Bottle

Mục tiêu chính của chúng tôi là giảm thiểu việc sử dụng chai nhựa một lần bằng cách cung cấp giải pháp thay thế tiện lợi, bền vững và an toàn cho sức khỏe.

7.2.2 Cấu tạo và thiết kế

Chai nước ECO-Bottle bao gồm các thành phần chính sau:

Thân chai (500ml - 1L) Làm từ thép không gỉ hoặc nhựa sinh học cao cấp, có khả năng giữ nhiệt và chống rò rỉ nước.

Nắp chai Tích hợp vòi uống trực tiếp, có khả năng đóng mở dễ dàng và chống tràn.

Bộ lọc nước (có thể thay thế) Gồm màng lọc nano bạc và than hoạt tính, giúp loại bỏ tạp chất, vi khuẩn và mùi hôi.

Lõi lọc than hoạt tính Hấp thụ các chất độc hại và cải thiện nước.

Màng lọc nano bạc có khả năng diệt khuẩn lên đến 99%, giúp nước trở nên sạch hơn và an toàn hơn Bên cạnh đó, sản phẩm còn chứa đá khoáng tự nhiên, giúp cân bằng độ pH trong nước và cung cấp khoáng chất có lợi cho sức khỏe.

Bảng 7.1 Các thành phần chính của sản phẩm

Hình 7.1 Hình vẽ sản phẩm do nhóm tự phác thảo

Bộ lọc của Eco-Bottle có tuổi thọ từ 3 đến 6 tháng, giúp người dùng tiết kiệm chi phí so với việc liên tục mua chai nhựa.

Cơ chế lọc nước của ECO-Bottle hoạt động theo các bước sau:

 Người dùng đổ nước từ vòi, nước suối, hoặc bất kỳ nguồn nước nào vào chai.

 Nước chảy qua màng lọc nano bạc, giúp loại bỏ vi khuẩn và tạp chất lớn.

 Tiếp tục đi qua than hoạt tính, giúp hấp thụ clo, kim loại nặng

 Lớp đá khoáng tự nhiên giúp bổ sung khoáng chất cần thiết và cân bằng độ pH của nước.

 Nước sạch sẽ được lọc ra và có thể uống trực tiếp.

Thời gian lọc: Chỉ mất khoảng 5-10 giây để lọc nước, giúp người dùng có thể sử dụng dễ dàng mà không cần chờ đợi lâu.

7.2.4 Lợi ích của việc sử dụng sản phẩm

1 Giảm lượng chai nhựa thải ra môi trường

 Thay vì mua nước đóng chai mỗi ngày, người dùng có thể sử dụng lại một chai nước duy nhất trong nhiều năm.

 Giảm đáng kể số lượng chai nhựa bị vứt bỏ, giúp hạn chế ô nhiễm nhựa.

 Một chai nước nhựa trung bình có giá 10.000 - 20.000 VNĐ.

 Nếu mua nước đóng chai hàng ngày, một người sẽ tốn khoảng 3 - 6 triệu

 ECO-Bottle chỉ cần đầu tư ban đầu và thay bộ lọc định kỳ (khoảng 100.000 VNĐ/6 tháng), giúp tiết kiệm tiền lâu dài.

3 Đảm bảo nước sạch, tốt cho sức khỏe

 Bộ lọc giúp loại bỏ vi khuẩn, tạp chất trong nước, giúp người dùng có nguồn nước sạch mà không cần lo lắng về chất lượng.

 Cân bằng độ pH và bổ sung khoáng chất, giúp cải thiện sức khỏe.

4 Thân thiện với môi trường

 Sử dụng vật liệu tái chế hoặc phân hủy sinh học, giúp giảm tác động đến môi trường.

 Giảm thiểu khai thác tài nguyên để sản xuất chai nhựa mới.

5 Dễ dàng mang theo, tiện lợi cho mọi đối tượng

 Thiết kế nhỏ gọn, phù hợp cho học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng, người đi du lịch, tập gym…

 Có thể sử dụng ở bất cứ đâu mà không cần lo lắng về nguồn nước uống.