Đáp án và thang Điểm Đáp án học phần chính học Đại cương

M GHICHÚ 1.1 Là khoa học nghiên cứu đời sống chính trị như một chỉnh thể, lấy quyền lực chính trị làm phạm trù trung tâm nhằm nhận thức và vận dụng những quy luật và tính quy luật chung

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA CHÍNH TRỊ HỌC

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

Đáp án học phần: Chính học đại cương

Số tín chỉ: 2 (30 câu)

I.Tái hiện (10 câu; 4 đ/1 câu)

I Tái hiện kiến thức (4 đ)

1 Chính trị học là gì? Trình bày đối tượng nghiên cứu của chính trịhọc?(4đ)

M

GHICHÚ

1.1 Là khoa học nghiên cứu đời sống chính trị như một

chỉnh thể, lấy quyền lực chính trị làm phạm trù

trung tâm nhằm nhận thức và vận dụng những quy

luật và tính quy luật chung nhất chi phối sự vận

động và biến đổi của lĩnh vực chính trị

1.4 Định nghĩa: Chính trị học là khoa học nghiên cứu đời

sống chính trị nhằm sáng tỏ những quy luật, tính quy

luật chung nhất của đời sống chính trị xã hội, cùng

những thủ thuật chính trị để hiện thực hoá những quy

luật, tính quy luật đó trong xã hội có giai cấp được tổ

chức thành nhà nước

0.5

1.5 Phân tích khái niệm:

- Chính trị học là khoa học (đối tượng, chức

năng, nhiệm vụ, phương pháp nghiên cứu, hệthống các khái niệm, quy luật, nguyên lý)

- Làm rõ những quy luật, tính quy luật của đời

2.2 Đối tượng nghiên cứu của chính trị học là những

quy luật, tính quy luật chung nhất của đời sống

chính trị xã hội, những cơ chế tác động, cơ chế vận

dụng, những phương thức, những thủ thuật cùng

nghệ thuật chính trị để hiện thực hoá những quy

luật, tính quy luật

1 Điều kiện kinh tế-xã hội của Trung Quốc thời kỳ

Xuân Thu-Chiến Quốc

0.751.1 Xã hội Trung Quốc chuyển từ chiếm hữu nô lệ

sang phong kiến

0.21.2 Đồ sắt xuất hiện, năng xuất lao động cao, mâu

thuẫn xã hội gay gắt

0.21.3 Nhà Chu thống trị thiên hạ chỉ về hình thức, các

nước chư hầu không phục tùng nhà Chu nữa mà

mang quân thôn tính lẫn nhau, xã hội đại loạn

0.2

1.4 Nhiều học thuyết chính trị đã ra đời để đáp ứng sự

đòi hỏi của lịch sử

3 Bộ sách của nhà nho: tứ thư, ngũ kinh 0.25

4 Nội dung tư tưởng chính trị Nho gia 2.754.1 Tư tưởng chính trị Khổng Tử:

- Học thuyết Nhân- Lễ- Chính danh

- Quan hệ vua- tôi

21.50.54.2 Tư tưởng chính trị Mạnh Tử: 0.75

- Thuyết tính thiện

- Quan hệ vua- tôi

0.50.25

3 Trình bày quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về chính trị?

CHÚ

1 Điều kiện kinh tế-xã hội châu Âu để ra đời học

thuyết chính trị Mác-Lê nin

1Chủ nghĩa tư bản phát triển 0.2

Giai cấp công nhân hiện đai ra đời 0.2

Việc mở rộng thi trường tư bản chủ nghĩa đã hình

thành

0.2Giai cấp công nhân nổi lên đấu tranh nhưng thất bại 0.2

2 Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về

chính trị

32.1 Bản chất của chính trị, đấu tranh chính trị và cách

mạng chính trị

1.02.2 Lý luận về tình thế cách mạng và thời cơ cách mạng 0.52.3 Phương thức giành chính quyền và nghệ thuật thỏa

hiệp

0.52.4 Xây dựng thể chế sau thắng lợi của cách mạng

chính trị

0.52.5 Chuyên chính vô sản là hình thức tổ chức quyền lực

chính trị quá độ tới xã hội không còn giai cấp và nhà

nước

0.5

4 Trình bày tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về chính trị?

- Đời sống nhân dân cực khổ

- Phong trào yêu nước ở Việt Nam đã phát triển

và thoái trào

- Hàng loạt các cuộc khởi nghĩa bị dìm trong bể

máu

0.5

2 Nguồn gốc ra đời tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh 0.5

3 Tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về chính trị 3.0

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội;

- Nguồn gốc, nội dung

- Mối quan hệ ĐLDT và CNXH

- Ý nghĩa của tư tưởng

1.0

Tư tưởng về đại đoàn kết:

- Nguồn gốc của tư tưởng đại đoàn kết

5 Quyền lực chính trị là gì? Nêu quá trình hình thành quyền lực chính trị vàchuyển hóa quyền lực chính trị thành quyền lực nhà nước.

CHÚ

1.1 Khái niệm quyền lực:

- Quan niệm trong lịch sử

- Quan niệm hiện nay

- Đặc trưng

- Các phương thức để đạt được quyền lực

- Cấu trúc của quyền lực

2 Quá trình hình thành quyền lực chính trị và chuyển

hóa quyền lực chính trị thành quyền lực nhà nước

2.0

2.1 Quá trình hình thành quyền lực chính trị 1.0

Sự phát triển của lực lượng sản xuất dẫn đến mâu

thuẫn với quan hệ sản xuất hiện có và đòi hỏi phải

thay thế quan hệ sản xuất cũ

0.5

Mâu thuẫn về xã hội nảy sinh, giai cấp mới đại diện

cho lực lượng sản xuất mới tiến bộ ra đời, thành lập tổ

chức của mình và đòi hỏi sự thừa nhận về mặt pháp lý

0.5

2.2 Quá trình chuyển hóa quyền lực chính trị thành

quyền lực nhà nước

1.0Trong xã hội có giai cấp và đối kháng giai cấp về cơ

bản có hai loại QLCT:

- QLCT của giai cấp thống trị (đã trở thành QLNN)

- QLCT của các giai cấp, tầng lớp còn lại trong xã

hội:

+ QL của nhóm giai cấp, tầng lớp tuy khác nhưng

không đối kháng với giai cấp thống trị

+ QL của nhóm giai cấp, tầng lớp đối kháng với giai

cấp thống trị:

Nhóm đại diện cho phương thức sản xuất

lỗi thời của xã hội trước- tàn dư

Nhóm đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ của xã hội sau này- mầm mống

6 Trình bày khái niệm và các yếu tố cấu thành hệ thống tổ chức quyền lựcchính trị.

CHÚ

1 Khái niệm hệ thống tổ chức quyền lực chính trị 2

1.1 Các quan niệm khác nhau:

HTTCQLCT đồng nhất với thể chế chính trị

0.5

HTTCQLCT bao gồm thể chế chính trị, cơ chế vận hành,

nguyên tắc hoạt động, quan hệ giữa chúng cùng với môi

trường xã hội mà hệ thống đó tồn tại và vận động

1.2 Quan niệm của Việt Nam HTTCQLCT gồm:

Và sự tác động qua lại giữa chúng nhằm bảo vệ, duy trì,

củng cố và phát triển chế độ xã hội trên cơ sở lợi ích giai

Khái niệm, định nghĩa

Nội dung cơ bản:

Nguyên tắc tổ chức

Hệ thống các cơ quan nhà nước

Nguyên tắc hoạt động của các cơ quan nhà nước

Quan hệ tương tác giữa thể chế nhà nước và các thế chế

chính trị khác

Các tổ chức chính trị-xã hội và các nhóm lợi ích 0.6Khái niệm, định nghĩa

Quan niệm Mác-Lê nin:

- TLCT xuất hiện trong những hoàn cảnh lịch sử

nhất định

- Sự xuất hiện TLCT là tất yếu

- TLCT ra đời do đòi hỏi của lịch sử, của quần

chúng nhân dân

- TLCT đóng vai trò quan trọng cho việc thực

hiện sứ mệnh lịch sử

- TL CT sản phẩm của thời đại lịch sử nhất định

Mỗi thời kỳ lịch sử có hình mẫu TLCT đặc trưng

0.5

Định nghĩa: TLCT là cá nhân xuất sắc trong lĩnh vực

chính trị, xuất hiện trong những điều kiện lịch sử nhất

định, có sự giác ngộ lợi ích, mục tiêu, lý tưưởng giai

cấp, có khả năng nắm bắt và vận dụng quy luật, có

năng lực tổ chức và tập hợp quần chúng để giải quyết

-Có trí tuệ, tư duy khoa học.

-Nắm được quy luật vận động chính trị

-Có khả năng dự đoán được xu hướng phát triển của quá trình chính trị

Phẩm chất chính trị:

-TLCT là người giác ngộ được lợi ích giai cấp, đạidiện cho lợi ích giai cấp;

-Trung thành với mục tiêu, lý tưởng đã chọn;

-Đấu tranh bảo vệ lợi ích giai cấp;

- Tổ chức tốt nhiệm vụ chính trị, phân côngcông việc phù hợp với khả năng của từngngười;

- Biết động viên, khích lệ mọi người;

- Có khả năng kiểm tra công việc

• Có sức khoẻ tốt; làm việc với cường độ cao;

• Giải quyết vấn đề nhanh chóng, chính xác; phảinăng động, nhạy cảm;

• Phát hiện cái mới và bảo vệ cái mới

0.4

8 Hãy trình bày quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin về mối quan hệ chính trị với kinh tế

Ý NỘI DUNG ĐIỂM GHI

CHÚ

1 Khái niệm quan hệ chính trị với kinh tế 2.0

- Chính trị:

Chính trị thực chất là việc định hướng, tạo động lực

cho phát triển kinh tế thông qua các chính sánh, chủ

trương, đường lối

0.7

- Kinh tế:

Là tổng hợp các quan hệ sản xuất tương ứng với trình

độ lực lượng sản xuất hợp thành cơ cấu kinh tế của

một xã hội; kinh tế là nguồn gốc của mọi biến đổi xã

hội

0.7

- Quan hệ chính trị với kinh tế:

là sự lãnh đạo của nhà nước bằng chủ trương, chính

sách nhằm phát triển kinh tế, củng cố địa vị thống trị

0.6

2 Bản chất mối quan hệ chính trị với kinh tế 2.0

2.1 Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế

(1) Chính trị là một hình thức biểu hiện của kinh tế

một cách tập trung nhất, cô đọng nhất

(2) Chính trị không ngoài mục đích nào khác là

hướng vào sự phát triển kinh tế Kinh tế là gốc

của chính trị là thước đo tính hợp lý của chính

trị

(3) Tính đúng đắn của đường lối chính sách kinh

tế của đảng cầm quyền giữ vai trò quan trọng

10.40.3

0.3

2.2 Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so

với kinh tế

(1) Thắng lợi của cách mạng chính trị là tiền đề điều

kiện đầu tiên và quyết định cho những biến đổi về chất

và phát triển kinh tế diễn ra tiếp theo

(2) Với tính độc lập tương đối, chính trị có sự tác động

trở lại với kinh tế theo những hướng khác nhau có thể:

(3)Chính trị đóng vai trò định hướng và tạo môi

trường chính trị-xã hội ổn định cho phát triển kinh tế

Sự định hướng chính trị cho phát triển kinh tế thể hiện

ở tất cả các khâu của quá trình kinh tế:

(4) Chính trị còn tham gia kiểm soát chặt chẽ những

vấn đề cơ bản, then chốt của kinh tế: ngân sách, vốn,

hoạt động tài chính tiền tệ, chính sách kinh tế đối

9 Văn hoá chính trị là gì? Trình bày đặc điểm và chức năng của văn hoáchính trị?

M

GHICHÚ

Văn hóa

Văn hoá là khái niệm chỉ trình độ phát triển nhất định

của xã hội (nhóm người, bộ phận người ) được thể

hiện qua khả năng sáng tạo những giá trị vật chất và

tinh thần của con người (nghệ thuật, văn chương, lối

sống, quyền cơ bản của con người, hệ thống các giá

trị, tập tục, tín ngưỡng, di sản, danh thắng, di vật, cổ

vật, bảo vật ) nảy sinh trong hoạt động thực tiễn

Cần phân biệt: Văn hoá với văn minh

Văn hoá với học vấn

Phi văn hóa, phản văn hóa thay vì: Văn hoá

đen, độc hại, đồi trụỵ

1.2 Văn hóa chính trị

-Các quan niệm khác nhau về VHCT

- Định nghĩa: VHCT chỉ sự phát triển của con người

thể hiện ở trình độ hiểu biết về chính trị, trình độ tổ

chức hệ thống tổ chức quyền lực theo một chuẩn giá

trị xã hội nhất định, nhằm điều hoà các quan hệ lợi

ích giữa các giai cấp và bảo vệ lợi ích của giai cấp

cầm quyền, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ xã

hội

10.250.27

2 Đặc điểm và chức năng của văn hóa chính trị 2

dân quen với hoạt động chính trị

0.25

Cổ vũ, động viên, thúc đẩy hoạt động sáng tạo của con

người, hình thành nhân cách công dân, nhân cách các

Chính trị quốc tế là nền chính trị được triển khai trên

quy mô toàn thế giới được cấu thành bởi các quốc gia

có độc lập chủ quyền và các tổ chức kinh tế-chính tri,

quân sự-chính trị quốc tế…vì một trật tự thế giới mới

Xô và sự ta rã các nước Đông Âu (1989-1991): trật

tự thế giới đa cực

0.4

Chính trị quốc tế đương đại là nền chính trị quốc tế

được hình thành bởi sự tương tác của các quốc gia

dân tộc có chủ quyền, các nhà nước-dân tộc, các tổ

chức quốc tế, các cường quốc; đó là trật tự thế giới

II Vận dụng (4đ)

11 Phân tích luận điểm: Chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật

CHÚ

Chính trị là lợi ích, quan hệ giữa các giai cấp

Chính trị là sự tham gia của nhân dân vào công

việc nhà nước

Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế

Chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật

1.2 Khái quát: Chính trị là mối quan hệ giữa các giai

cấp, dân tộc, quốc gia, lực lượng xã hội trong việc

giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, tập

trung ở quyền lực nhà nước

0.3

2 Chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật 3.5

Chính trị là hiện tượng khách quan (Phân tích

được sự ra đời của chính trị)

0.5Chính trị là lĩnh vực tương đối độc lập với đời

sống xã hội, có qui luật nội tại (Bị điều chỉnh bởi

gia cấp của chính tri, đây là cơ bản)

0.25Ngày nay chính trị phát triển và trở thành khoa

học độc lập (có đối tượng nghiên cứu, có hệ thống

khái niệm, quy luật, nguyên lý và có phương pháp

nghiên cứu)

0.25

Chính trị là hoạt động tham gia bởi con người

(Con người là sản phẩm của lịch sử và có đời

sống tâm lý riêng, đa dạng…)

Chính trị là hoạt động phức tạp (che dấu dưới các

hình thức đa dạng khó phân biệt và nhận ra)

0.25Chính trị là nghệ thuật của sự mềm dẻo 0.25Chính trị là nghệ thuật của sự vận dụng các tri

thức và kinh nghiệm thực tiễn, dự đoán

0.25Chính trị là nghệ thuật tổ chức lực lượng, tiến

hành chiến tranh

0.25

2.3 Mối quan hệ biện chứng 0.5

Bản thân chính trị là khoa học cũng đã phán ánhtính nghệ thuật của nó

0.25Chính trị là lĩnh vưc nhạy cảm liên quan đến vậnmệnh của con người do đó đòi hỏi người lãnh đạophải khoa học, nhân văn

0.15

Trong hoạt động thực tiễn tính nghệ thuật và khoahọc gắn kết chặt chẽ với nhau

0.1

12 Phân tích sự ảnh hưởng của Nho giáo đến đời sống chính trị - xã hội ViệtNam hiện nay?

2 Sự du nhập của Nho gia vào Việt Nam

- Thời điểm du nhập

- Sự ảnh hưởng của Nho gia trong lịch sử

với các triều đại phong kiến Việt Nam

0.50.250.25

3 Ảnh hưởng tích cực của Nho gia đến đời sống chính

trị Việt Nam hiện nay:

4 Ảnh hưởng tiêu cực của Nho gia đến đời sống chính

trị Việt Nam hiện nay:

- Mệnh lệnh, gia trưởng trong gia đình, cơ

quan

- Xem nhẹ pháp luật, quy tắc, đề cao tình

nghĩa, thân quen

- Cản trở thực hiện cơ chế dân chủ trong đời

sống

1.5

0.50.50.5

13 Phân tích sự ảnh hưởng của tư tưởng chính trị Pháp gia đến đờisống chính trị - xã hội Việt Nam hiện nay?

- Thuật

0.1

2 Sự du nhập của Pháp gia vào Việt Nam

- Thời điểm du nhập

- Sự ảnh hưởng của Pháp gia trong lịch sử

với các triều đại phong kiến Việt Nam

0.50.250.25

3 Ảnh hưởng tích cực của Pháp gia đến đời sống

chính trị Việt Nam hiện nay:

- Kỷ luật nghiêm minh

- Đề cao phép tắc

- Chấp hành kỷ cương, luật lệ

1.5 0.50.50.5

4 Ảnh hưởng tiêu cực của Pháp gia đến đời sống

chính trị Việt Nam hiện nay:

14 Phân tích sự hình thành và vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam đối vớicánh mạng Việt Nam

- Tình hình thế giới, khu vực, chủ nghĩa xã

hội ở Liên Xô

0.7

1.2 Học thuyết Mác-Lê nin được truyền vào Việt Nam

qua Nguyễn Ái Quốc- Hội Việt Nam cách mạng

đoàn Cộng sản Đông Dương thành Đảng cộng sản

1945

0.25Lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc 0.25Lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc 0.25Lãnh đạo đấu tranh giải phóng miền Nam 0.25Xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước 0.25Lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam

thống nhất đất nước

0.25Lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả

nước

0.25Lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước và đẩy mạnh

công nghiệp hóa, hiện đại hóa

0.25

15 Phân tích nguyên tắc tổ chức của nhà nước Việt Nam

CHÚ

1 Sự hình thành nhà nước Việt Nam 1.5

- Đảng lãnh đạo cách mạng giành thắng lợi và xây

dựng nhà nước năm 1945

- Đây là nhà nước Công- Nông đầu tiên ở Đông Nam

Á

- Nhà nước mang lại lợi ích cho giai cấp công nhân

và nhân dân lao động

0.40.30.3

2 Nguyên tắc tổ chức của nhà nước 2.0

- Nhà nước Việt Nam được tổ chức theo nguyên tắc

3 Cơ sở quyết định nguyên tắc tập quyền 1.5

- Cơ sở của nguyên tắc phân quyền là do lợi ích cơ

bản của giai cấp công nhân với nông dân và tầng lớp

16 Phân tích luận điểm: ở Việt Nam tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhândân?

CHÚ

1 Bản chất của quyền lực chính trị, quyền lực nhà

nước

1Phân tích quá trình hình thành quyền lực chính trị ở

các xã hội có giai cấp và đối kháng giai cấp

Phân tích sự thay đổi của các chế độ chính trị có giai

cấp và đối kháng giai cấp là sự thay thế của các giai

cấp cầm quyền

0.5

Quyền lực nhà nước ở các chế độ có giai cấp và đối

kháng giai cấp là quyền lực của một giai cấp và

quyền lực ấy được áp đặt lên toàn xã hội

0.5

2 Tất cả quyền lực nhà nước ở Việt Nam thuộc về

nhân dân

32.1 Chủ thể:

- Là nhân dân lao động: công nhân, nông dân, trí thức

trong khối đại đoàn kết dân tộc thông qua mặt trận tổ

quốc, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

- Đây là số đông trong xã hội, phân tích để thấy được

sự khác biệt với các xã hội trước đó

- Lợi ích của Nhân dân được thống nhất

- Cơ sở kinh tế: Chế độ công hữu về tư liệu sản xuất

-Lực lượng chính trị phản động trong và ngoài nước

chống đối lại nhân dân

- Đây là số ít của xã hội, số này sẽ dần dần mất đi khi