Tiểu luận - tài chính công - đề tài - Sự tiến bộ trong nguyên tắc cân đối Ngân sách nhà nước

“ Sự tiến bộ trong nguyên tắc cân đối

Ngân sách nhà nước’’

Tính cấp thiết

1 Ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những công cụ sắc bén để Nhà nước can

thiệp toàn diện vào nền kinh tế

2

Những năm gần đây, NSNN hoạt động thiếu

ổn định và mất cân đối , đã kéo theo những hậu quả làm ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế và nhiều vấn đề xã hội nảy sinh…

3

Chính phủ đã có nhiều cố gắng trong việc cải

cách quản lý hành chính, đổi mới chính sách

thu, chi ngân sách để hướng tới một ngân

Nội dung chính

C s lý ơ ở

lu n ậ

C s th c ti n ơ ở ự ễ

Ngân sách nhà nước

+ NSNN là bảng dự toán về các khoản thu và các khoản chi tiền tệ

+ Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thực hiện trong một khoản thời hạn nhất định, thường là một năm

 Phương diện pháp lý:

+ NSNN được hiểu là một đạo luật đặc biệt của mỗi quốc gia do Quốc hội ban hành và chính phủ thực hiện trong một thời hạn xác định

+ NSNN được cơ quan lập pháp tạo ra theo trình tự thủ tục riêng và hiệu lực thi hành của đạo luật này được xác định rõ ràng là một năm.

Ngân sách nhà nước

 Theo Điều 1 luật NSNN 2002, NSNN được

định nghĩa là:

“ Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định

và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước”

Ngân sách nhà nước

Cân Đối NSNN

Cân đối NSNN là cân đối giữa nguồn lực tài

chính mà nhà nước huy động và tập trung được

vào quỹ NSNN trong một năm, với nguồn lực

được phân phối, sử dụng để thỏa mãn nhu cầu

của nhà nước cũng trong năm đó.

Cân đối NSNN là một trong những cân đối vĩ

mô quan trọng của nền kinh tế, nó là một bộ

phận của chính sách tài khóa, phản ánh sự

điều chỉnh mối quan hệ tương tác giữa thu và

chi NSNN nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

 Mối tương quan giữa thu và chi NSNN

Cân Đối NSNN

Cân bằng Bội thu Bội chi

Đặc điểm cân đối NSNN

 Phản ánh mối quan hệ tương tác giữa thu và chi NSNN nhằm đạt được các mục tiêu của chính sách tài khóa

 Cân đối NSNN bao gồm cân đối giữa tổng thu và tổng chi, cân đối về phân bổ chuyển giao nguồn lực giữa các cấp trong hệ thống NSNN

 Cân đối NSNN mang tính định lượng và tính tiên liệu

Vai trò cân đối NSNN

Nguyên tắc cân đối NSNN

 Tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải lớn hơn tổng

số chi thường xuyên và góp phần tích lũy ngày càng cao vào chi đầu tư phát triển Trường hợp còn bội chi, thì số bội chi phải nhỏ hơn chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu, chi ngân sách

 Bội chi ngân sách nhà nước được bù đắp bằng nguồn vay trong nước và nước ngoài

 Ngân sách địa phương được cân đối theo nguyên tắc tổng số chi không vượt quá tổng số thu

Cân đối NS ở một số nước trên thế giới

Cân đối NSNN ở Mỹ

 Trong 4 năm (1998-2001), Mỹ đã đạt mức thặng

dư ngân sách là 127 tỷ USD,

 Một năm sau chuyển sang thâm hụt ngân sách vì

Mỹ đã chi khá nhiều ngân sách khắc phục hậu quả của cuôc khủng bố vào tháng 9/ 2001

 Những năm tiếp theo Mỹ lại chi quá nhiều cho các cuộc chiến tranh, duy trì chính sách cắt giảm thuế đẩy nhanh mức thâm hụt ngân sách lên đến

413 mức kỷ lục 454,8 USD năm 2008 và ước tính thâm hụt ngân sách có thể lên đến 482 tỷ USD năm 2009

Cân đối NSNN ở Nhật

 Kinh tế Nhật Bản rơi vào tình trạng suy thoái,

Chính phủ Nhật Bản vừa thông qua một ngân sách cao kỷ lục tới 88.500 tỷ Yên (980 tỷ USD) dành cho tài khóa 2009

 Với giải pháp nêu trên, trong thời gian sắp tới

Nhật Bản có thể là nước sẽ thoát khỏi suy thoái kinh tế sớm nhất thế giới và không ảnh hưởng đến sự thăng bằng ngân sách ở nước này.

Cân đối NSNN ở Việt Nam trước và

sau khi có Luật NSNN

+Tốc độ tăng thu NSNN

+Quy mô thu NSNN

- Kết quả: Quy mô năm 1991 so với 1990

giảm còn 15,9% GDP Năm 1993 tăng 30% GDP Sau năm 1995,chi NSNN liên tục giảm so với GDP.

Giai đoạn 1991- 1996

Bội chi NSNN:

- Trong giai đoạn từ năm 1991-1995, tỷ lệ bội chi NSNN so với GDP chỉ ở mức 1,4% đến 4,17% (1991: 1,4%, 1992:1,5%, 1993: 3,9%, 1994: 2,2%

và năm 1995 là 4,17%)

- Như vậy, có thể thấy bội chi NSNN trong những năm 1991-1995 là rất thấp được khống chế ở mức chấp nhận được là 2,63%, thể hiện chính sách thắt chặt chi tiêu của Chính phủ trong thời kỳ

Giai đoạn 1996 -nay

Chi đầu tư

phát triển 86084 101500 117800 179961 172710

 Nguyên tắc thứ 2

 Tình hình thâm hụt

Giai đoạn 1996 -nay

Giai đoạn 1996 -nay

* Vay nợ

 Phối hợp CSTT và CSTK

 Đối với vay nước ngoài: chỉ vay ưu đãi

nước ngoài, không vay thương mại nước ngoài cho đầu tư phát triển

 Đối với vay nợ trong nước: huy động một

khoản tiền nhàn rỗi trong nước tương đối lớn để bù đắp bội chi ngân sách mà không ảnh hưởng lớn đến thị trường tiền tệ, đến lãi suất.

Giai đoạn 1996 -nay

 Về nguyên tắc thứ 3

- Chuyển giao nguồn lực thông qua bổ sung cân đối cho các địa phương khi tỷ lệ điều tiết nhỏ hơn 100%

- NSTW sẽ cân đối thay cho NSĐP nếu xảy ra tình trạng thiếu hụt

Giai đoạn 1996 -nay

Giải pháp hoàn thiện cân đối NSNN

bù đắp bội chi NSNN đảm bảo vấn đề cân đối NSNN:

- Tăng cường công tác kiểm soát bội chi NSNN

- Hoàn thiện biện pháp bù đắp bội chi NSNN đảm bảo cân đối NSNN

KẾT LUẬN

 Cân đối NSNN là một trong những cân đối vĩ mô

quan trọng của nền kinh tế, nó là một bộ phận

của chính sách tài khóa, phản ánh sự điều chỉnh

mối quan hệ tương tác giữa thu và chi NSNN nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội mà

nhà nước đã đề ra ở tầm vĩ mô cũng như trong

từng lĩnh vực và địa bàn cụ thể

 Lịch sử phát triển của các nền kinh tế cũng đã cho thấy rằng, nếu chính phủ thực thi một chính sách cân đối NSNN linh hoạt, bền vững thì sẽ đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô

TÀI LIỆU THAM KHẢO