Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn: Nghiên cứu sẽ làm rõ và hệ thống hóa các lý thuyết liên quan đến phương pháp AHP và quy trình lựa chọn nhà cung cấp dịch v
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu chung
Dùng AHP để lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics của những chuỗi siêu thị lớn trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Mục tiêu cụ thể
Việc thiết lập hệ thống chỉ số đánh giá hợp lý là yếu tố quan trọng trong việc đánh giá khách quan các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics Trong quá trình này, cần xem xét các yêu cầu cụ thể của từng chuỗi siêu thị để đảm bảo đánh giá chính xác và toàn diện.
Quá trình nghiên cứu tập trung vào việc phân tích và xác định các tiêu chí quan trọng để lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics cho các siêu thị tại Hà Nội Các tiêu chí chủ yếu bao gồm chất lượng dịch vụ, chi phí, độ tin cậy, uy tín của nhà cung cấp và cơ sở hạ tầng logistics Phương pháp AHP (Analytic Hierarchy Process) được áp dụng để đánh giá và xếp hạng các nhà cung cấp dựa trên các tiêu chí này, đảm bảo quyết định lựa chọn diễn ra một cách khoa học và khách quan.
Sau khi hoàn tất quá trình đánh giá, các nhà cung cấp sẽ được so sánh để tìm ra lựa chọn tốt nhất cho từng siêu thị Đồng thời, hiệu quả và khả năng áp dụng của phương pháp AHP trong việc lựa chọn nhà cung cấp trong ngành bán lẻ cũng sẽ được xem xét.
Dựa trên kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất các khuyến nghị cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình lựa chọn và quản lý nhà cung cấp, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả của chuỗi cung ứng lạnh Cuối cùng, khảo sát thực tiễn được thực hiện bằng cách thu thập ý kiến từ các chuyên gia và nhà quản lý trong ngành, nhằm xác thực và hoàn thiện quy trình lựa chọn nhà cung cấp theo phương pháp AHP.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối tƣợng nghiên cứu
Bài nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ chuỗi cung ứng lạnh của ba chuỗi siêu thị lớn tại thành phố Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Nghiên cứu sẽ tập trung vào khu vực thành phố
Hà Nội, nơi tập trung nhiều siêu thị và sự phát triển mạnh mẽ của ngành bán lẻ
Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nhà cung cấp dịch vụ logistic, nhằm phân tích và xác định những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn của khách hàng.
Nghiên cứu sẽ được tiến hành từ ngày 26/08/2024 đến 26/02/2025, với mục tiêu thu thập và phân tích dữ liệu phù hợp với bối cảnh hiện tại của thị trường.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu tại bàn bao gồm việc thu thập tài liệu từ các nghiên cứu trước và những nghiên cứu liên quan Sau đó, tiến hành tổng hợp và phân loại các lý thuyết để rút ra những cơ sở khoa học có ý nghĩa cho nghiên cứu.
Phương pháp thống kê toán: Thống kê các thông tin nghiên cứu dưới dạng dữ liệu số nhằm kiểm định các thang đo
Xác định trọng số cho các chỉ số đánh giá là một bước quan trọng trong quy trình phân tích thứ bậc Phương pháp phân tích thứ bậc AHP (Analytic Hierarchy Process), do Giáo sư Thomas L Saaty nghiên cứu và phát triển, giúp xác định các chỉ số quan trọng một cách hiệu quả Việc áp dụng AHP cho phép đánh giá và ưu tiên hóa các yếu tố, từ đó hỗ trợ ra quyết định chính xác hơn trong các lĩnh vực khác nhau.
Phương pháp phân tích định lượng được giới thiệu vào năm 1977, thường được áp dụng để so sánh và lựa chọn phương án tối ưu thông qua việc phân tích các chỉ tiêu so sánh.
Phương pháp phỏng vấn chuyên gia được áp dụng trong nghiên cứu này nhằm thu thập ý kiến từ các chuyên gia có trình độ cao và am hiểu sâu sắc về mô hình chuỗi cung ứng tuần hoàn tại Việt Nam Quá trình phỏng vấn diễn ra qua nhiều vòng, trong đó mỗi chuyên gia sẽ đánh giá chéo ý kiến của các đồng nghiệp và tiếp tục tham gia phỏng vấn ở các vòng tiếp theo.
Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu này sẽ hệ thống hóa các lý thuyết liên quan đến phương pháp AHP và quy trình lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics trong chuỗi cung ứng, nhằm nâng cao kiến thức lý thuyết và cung cấp ứng dụng thực tiễn cho các siêu thị và ngành bán lẻ tại Việt Nam.
Tối ưu hóa quy trình lựa chọn nhà cung cấp thông qua việc áp dụng AHP sẽ giúp các siêu thị lớn tại Hà Nội có phương pháp khoa học và hệ thống để đánh giá và chọn lựa nhà cung cấp, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động Nghiên cứu cũng sẽ đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho các nhà quản lý chuỗi cung ứng, giúp họ đưa ra quyết định hiệu quả và phát triển mối quan hệ tốt hơn với các nhà cung cấp dịch vụ.
Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố bền vững trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp, nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững trong ngành bán lẻ, bảo vệ môi trường và đảm bảo lợi ích cho cộng đồng.
Nghiên cứu này không chỉ mang lại giá trị cho các siêu thị được nhắc đến mà còn đóng góp vào sự phát triển toàn diện của ngành bán lẻ tại Hà Nội, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.
KẾT CẤU NGHIÊN CỨU
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu
Chương 4: Khuyến nghị và hạn chế
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
Những nghiên cứu trong và ngoài nước
1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước
Tác giả Mallika Inprom, Cheraporn Sudhamasapa và Purimpratch Khaninphasut (2022) đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics của doanh nhân thương mại điện tử Nghiên cứu đánh giá tầm quan trọng của các yếu tố marketing mix và chất lượng dịch vụ trong quá trình lựa chọn, đồng thời cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà cung cấp dịch vụ logistics nhằm cải thiện dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của doanh nhân.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố trong marketing mix có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics, với hệ số quyết định (R²) đạt 0.402, cho thấy 40.2% sự thay đổi trong quyết định này được giải thích bởi các yếu tố này Đặc biệt, chất lượng dịch vụ cũng đóng vai trò quan trọng, với R² là 0.466, cho thấy 46.6% sự thay đổi trong quyết định lựa chọn được giải thích bởi chất lượng dịch vụ Trong đó, yếu tố "đảm bảo" (assurance) có ảnh hưởng lớn nhất, tiếp theo là "sự đồng cảm" (empathy) và "các yếu tố hữu hình" (tangibles), với các p-value < 0.01 và < 0.05.
Trong nghiên cứu ―Drivers of Outsourcing and Selection Criteria of 3rd
Party Logistics Service Providers‖, nhóm tác giả Syed Karamatullah Hussainy,
Theo nghiên cứu của Abdullah Khan, Kamran Khan, Umer Farooq và Mohammad Masood Mir (2017), có 10 yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định thuê nhà cung cấp dịch vụ logistics của các doanh nghiệp tại Pakistan Trong đó, "Giảm chi phí logistics" là yếu tố có tác động lớn nhất, trong khi "Cải thiện năng suất" ít ảnh hưởng nhất Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng "Chất lượng dịch vụ" là yếu tố quan trọng nhất trong việc lựa chọn nhà cung cấp logistics, trong khi "Độ chính xác của tài liệu" có tác động ít hơn.
Phương pháp phân tích thức bậc mang lại nhiều lợi ích quan trọng trong việc lựa chọn bên thứ ba cung cấp dịch vụ logistics Bài viết này sẽ phân tích cách mà phương pháp này giúp tối ưu hóa quy trình lựa chọn, từ việc đánh giá hiệu suất đến việc đảm bảo tính minh bạch trong các quyết định Việc áp dụng phương pháp này không chỉ cải thiện chất lượng dịch vụ mà còn tăng cường sự hài lòng của khách hàng, đồng thời giảm thiểu rủi ro và chi phí cho doanh nghiệp.
Party Logistics (3PL) Provider Selection with AHP Application‖ của ệmer Faruk
Tác giả Gürcana và các cộng sự đã nghiên cứu ba doanh nghiệp logistics tại Istanbul, gồm A, B và C, dựa trên các tiêu chí đánh giá phù hợp với nhu cầu của các công ty Sử dụng phương pháp phân tích thứ bậc AHP, tác giả đã so sánh các chỉ tiêu của từng doanh nghiệp, kết quả cho thấy doanh nghiệp B được ưa chuộng hơn hai doanh nghiệp còn lại Bài viết cung cấp giá trị nghiên cứu quan trọng, giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc đưa ra lựa chọn khách quan hơn.
Nhiều mô hình dựa trên phương pháp AHP đã được phát triển nhằm nâng cao tính tiện lợi trong việc nghiên cứu và ứng dụng phương pháp này Các tác giả Mian Fu và Dan Dan Wang đã đóng góp vào sự phát triển này.
(2021) trong ―Supplier Selection and Evaluation of Fresh Supermarket Based on
AHP đã áp dụng phương pháp phân tích thứ bậc kết hợp với đánh giá toàn diện mờ để hỗ trợ các siêu thị lớn trong việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng đông lạnh và thực phẩm tươi sống hiệu quả Dựa trên nhu cầu của nhà cung cấp dữ liệu, tác giả đã thực hiện đánh giá dựa trên 4 tiêu chí cấp 1 và 15 tiêu chí cấp 2 Phương pháp AHP được sử dụng để tính trọng số cho các chỉ tiêu, đồng thời kết hợp với đánh giá toàn diện mờ để bổ sung các chỉ số còn thiếu Kết quả đánh giá không chỉ cung cấp những nhận xét cụ thể nhằm nâng cao chất lượng của nhà cung cấp mà còn giúp các siêu thị có cái nhìn khách quan khi lựa chọn bên thứ ba cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa.
Một số nhóm tác giả đã phát triển một mô hình tích hợp kết hợp ba phương pháp phân tích, bao gồm AHP, TOPSIS và lý thuyết mờ FUZZY Mô hình này được trình bày trong bài viết "Lựa chọn logistics bên thứ ba (3PL) cho quản lý chuỗi lạnh: phương pháp AHP mờ và TOPSIS mờ" của tác giả Singh.
R K và cộng sự Trong bài viết này, nhóm tác giả đánh giá của các chuyên gia logistics để đưa ra các tiêu chí đánh giá nhiều doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics, rồi sử dụng phương pháp AHP và lý thuyết mờ để tính toán các trọng số tiêu chí trên Sau đó, họ sử dụng phương pháp quyết định đa tiêu chí TOPSIS để lựa chọn ra những phương án tối ưu nhất đối với nhu cầu của mỗi doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu đã giúp các doanh nghiệp đưa ra được phương án tốt nhất trong việc lựa chọn bên cung cấp dịch vụ logistics tốt nhất phù hợp với lợi ích của doanh nghiệp, đồng thời thể hiện được ứng dụng của mô hình Fuzzy-AHP-TOPSIS trong lĩnh vực này
Quản lý tinh gọn (Lean Management) có tác động tích cực đến cơ sở hạ tầng logistics trong doanh nghiệp, bao gồm tài nguyên vật chất, phương pháp quản lý và hệ thống thông tin Hệ thống thông tin logistics đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và ra quyết định, giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn Xuất phát từ hệ thống sản xuất Toyota, quản lý tinh gọn tập trung vào việc loại bỏ lãng phí trong logistics như sản xuất dư thừa, tồn kho không cần thiết, vận chuyển không hợp lý và thời gian chờ đợi dài Việc áp dụng các nguyên tắc tinh gọn giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng tốc độ giao hàng, tối ưu hóa kho bãi và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng Nghiên cứu chỉ ra rằng quản lý tinh gọn mang lại lợi ích đáng kể trong việc tối ưu hóa cơ sở hạ tầng logistics, cải thiện khả năng cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.
Theo Rodrigue, J P (2020) ― The geography of transport systems Routledge
Bài viết cung cấp cái nhìn toàn diện về địa lý vận tải, nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ thống giao thông trong kinh tế, xã hội và môi trường Nó phân tích cách các mạng lưới giao thông và các phương thức vận tải như đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không kết nối các khu vực kinh tế, ảnh hưởng đến sự phân bổ tài nguyên Đặc biệt, tác phẩm đề cập đến vận tải quốc tế và đô thị trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời đánh giá tác động môi trường của giao thông, bao gồm ô nhiễm và tiêu thụ năng lượng Cuốn sách cũng trình bày các phương pháp lập kế hoạch và chính sách vận tải, ứng dụng công nghệ và hệ thống thông tin địa lý (GIS) để tối ưu hóa hoạt động giao thông, giúp người đọc hiểu sâu hơn về mối quan hệ giữa vận tải và sự phát triển kinh tế.
Nghiên cứu của Fugate, B S., Mentzer, J T., & Stank, T P (2009) về hiệu suất logistics đã chỉ ra ba khía cạnh quan trọng: hiệu quả, hiệu lực và sự khác biệt hóa Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân bằng giữa hiệu quả hoạt động và khả năng tạo ra giá trị cho khách hàng, đồng thời xác định ảnh hưởng của các yếu tố này đến hiệu suất logistics tổng thể Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên quan điểm rằng hiệu suất logistics là một quyết định đa tiêu chí, bao gồm cả yếu tố định lượng và định tính, do đó, việc đánh giá từ các chuyên gia trong lĩnh vực logistics là cần thiết để đảm bảo tính chính xác trong phân tích.
Nghiên cứu này áp dụng phương pháp thu thập dữ liệu thực nghiệm từ doanh nghiệp để phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu suất logistics Kết quả cho thấy hiệu suất logistics không chỉ phụ thuộc vào chi phí và thời gian giao hàng, mà còn vào khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng, sự linh hoạt trong dịch vụ và mức độ khác biệt hóa so với đối thủ Hai yếu tố quan trọng nhất được xác định là "Hiệu quả hoạt động" và "Mức độ đáp ứng nhu cầu khách hàng" Nghiên cứu đóng góp vào việc tối ưu hóa hiệu suất logistics trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng, đồng thời cung cấp nền tảng học thuật cho các nghiên cứu tương lai trong lĩnh vực quản lý chuỗi cung ứng và logistics.
1.1.2 Những nghiên cứu trong nước Đỗ Thị Thúy Ngọc, Tống Thị Bích Ngọc, Phạm Thị Vân Anh và Vũ Tuyết Nhi
(2024) đã nghiên cứu về: ―Áp dụng các phương pháp phân tích thứ bậc (AHP) và
Nghiên cứu này tập trung vào việc áp dụng phương pháp MOORA trong việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics cho công ty Vinako, nhằm xác định thứ tự ưu tiên giúp cải thiện tính chính xác và hiệu quả trong quy trình lựa chọn Bằng cách phát triển mô hình dựa trên phương pháp AHP để xác định trọng số các tiêu chí đánh giá, nghiên cứu không chỉ hỗ trợ Vinako mà còn đóng góp vào các phương pháp nghiên cứu và thực hành cho các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam Sau khi xác định các tiêu chí, phương pháp MOORA được sử dụng để xếp hạng các nhà cung cấp một cách hiệu quả.
Nghiên cứu này áp dụng hai phương pháp AHP và MOORA để phân tích Bước đầu, phương pháp AHP được sử dụng để đánh giá tám tiêu chí quan trọng: TC1 - Giá dịch vụ, TC2 - Chất lượng dịch vụ, TC3 - Danh tiếng công ty, TC4 - Đa dạng dịch vụ, TC5 - Hình thức thanh toán, TC6 - Độ tin cậy, TC7 - Tính linh hoạt, và TC8 - Chăm sóc khách hàng Sau đó, ma trận trọng số trung bình được xác định, trong đó trọng số của các tiêu chí được tính dựa trên giá trị trung bình của mỗi hàng Tính hợp lý của các giá trị mức độ quan trọng trong ma trận được kiểm tra thông qua tiêu chí nhất quán.
Những khoảng trống trong nghiên cứu
Qua việc tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics, nhóm tác giả nhận thấy còn tồn tại một số khoảng trống Đầu tiên, mặc dù có nhiều nghiên cứu về chuỗi cung ứng, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu cụ thể về ý định lựa chọn nhà cung cấp logistics cho các siêu thị Hầu hết các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào ngành công nghiệp hoặc sản xuất, trong khi bối cảnh siêu thị lại có những yêu cầu đặc thù về vận chuyển, bảo quản hàng hóa và tốc độ giao hàng.
Nghiên cứu cho thấy các mô hình chủ yếu trong việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics là lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) và thuyết hành động hợp lý (TRA), trong khi mô hình AHP ít được áp dụng hơn Mặc dù AHP đã chứng minh tính hiệu quả trong việc nghiên cứu ý định chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics cho chuỗi cung ứng lạnh ở nhiều bối cảnh, nhưng số lượng nghiên cứu về mô hình này tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực chuỗi siêu thị, vẫn còn hạn chế Do đó, nhóm nghiên cứu đã quyết định lựa chọn mô hình AHP cho đề tài của mình nhằm mở rộng kiến thức và thúc đẩy ứng dụng thực tiễn toàn cầu.
Một số yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics của các siêu thị vẫn chưa được làm rõ Mặc dù nhiều nghiên cứu đã phân tích ý định hành vi của doanh nghiệp trong việc chọn lựa các bên cung ứng dịch vụ logistics, nhưng mức độ tác động của một số nhân tố vẫn còn mơ hồ.
