Tuy nhiên, vì Chương trình mới được bắt đầu thực hiện, kiểu bài viết bài luận về bản thân cũng mới được đưa vào chương trình nên tài liệu nghiên cứu, hướng dẫn giáo viên thực hiện hoạt đ
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1.1 Hoạt động dạy viết: Yêu cầu cần đạt, định hướng phương pháp dạy viết
Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018 hướng tới việc hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất như yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm, đồng thời bồi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách và phát triển cá tính Môn học giúp học sinh khám phá bản thân và thế giới xung quanh, thấu hiểu con người, có đời sống tâm hồn phong phú và tình yêu đối với tiếng Việt và văn học Đặc biệt, Ngữ văn phát triển năng lực ngôn ngữ và văn học thông qua việc rèn luyện các kỹ năng đọc, viết, nói, nghe, đồng thời tạo lập các văn bản thông dụng Ở cấp trung học phổ thông, chương trình yêu cầu học sinh viết thành thạo văn bản nghị luận và thuyết minh, có chủ kiến về các vấn đề xã hội và tuân thủ quy trình viết đúng quy định Văn bản cần thể hiện cảm xúc, thái độ và ý tưởng cá nhân, đồng thời phản ánh cách nhìn và cách sống mang đậm cá tính.
* Định hướng phương pháp dạy viết
Chương trình giáo dục đã xây dựng phương pháp dạy viết nhằm rèn luyện tư duy và kỹ năng viết cho học sinh, từ đó phát triển phẩm chất và nhân cách Giáo viên cần chú trọng vào việc hướng dẫn học sinh tạo ý tưởng, trình bày một cách mạch lạc và sáng tạo Việc dạy viết bao gồm các bước lập văn bản, phân tích văn bản mẫu và sử dụng câu hỏi để xác định mục đích viết Ở cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông, học sinh thực hiện các nhiệm vụ phức tạp hơn như thu thập thông tin và tự chỉnh sửa bài viết Giáo viên cần hướng dẫn kỹ thuật viết tích cực, giúp học sinh phát triển tư duy phê phán và khả năng giải quyết vấn đề Ngoài việc viết văn bản thông thường, học sinh còn được rèn luyện kỹ năng tạo lập văn bản điện tử và đa phương thức Các hoạt động dạy viết bao gồm cá nhân, nhóm và thảo luận, giúp học sinh có cơ hội trình bày và nhận xét về bài viết của mình.
Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018 đưa ra các mục tiêu và yêu cầu rõ ràng về phương pháp dạy viết Giáo viên cần lựa chọn cách thức và biện pháp dạy học phù hợp với từng kiểu bài để rèn luyện kỹ năng cho học sinh Điều này giúp phát triển những phẩm chất và năng lực cốt lõi, đáp ứng nhu cầu phức hợp của cuộc sống thực tiễn.
1.1.2 Kiểu bài “Viết bài luận về bản thân”: Khái niệm, đặc điểm, cấu trúc
Bài luận về bản thân là một thể loại văn bản nghị luận, trong đó người viết sử dụng lý lẽ và bằng chứng để trình bày những đặc điểm nổi bật của mình, như tính cách và đam mê Mục đích của bài luận là giúp người đọc hiểu rõ hơn về tác giả, đồng thời thể hiện quan điểm và ý kiến cá nhân Việc viết bài luận này không chỉ là cơ hội để tự nhìn nhận giá trị bản thân mà còn khác biệt so với các bài nghị luận thông thường, nơi người viết thường bàn luận về các vấn đề xã hội và thuyết phục người khác Bài luận về bản thân tập trung vào việc thể hiện cá tính, niềm tin và trải nghiệm riêng, cho phép tác giả tự bày tỏ và chia sẻ suy nghĩ của mình.
Người viết chia sẻ những suy ngẫm sâu sắc từ trải nghiệm cá nhân, từ đó rút ra các quy luật và bản chất của cuộc sống Những bài học quý giá này không chỉ giúp bản thân trưởng thành mà còn là kim chỉ nam để áp dụng cho tương lai.
+ Thể hiện rõ sự ý thức về bản thân của người viết: ưu điểm, hạn chế
+ Ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, mang cá tính của người viết, thể hiện cảm xúc chân thành
+ Sự chân thành, sâu sắc trong suy ngẫm của người viết là yếu tố quan trọng nhất làm nên sức hấp dẫn của kiểu văn bản này
Bàn luận về bản thân là một dạng bài nghị luận có cấu trúc linh hoạt và sáng tạo, cho phép người viết trình bày theo những trải nghiệm cá nhân Cấu trúc của bài viết có thể thay đổi tùy thuộc vào hoàn cảnh sử dụng và mục đích của việc viết luận về bản thân.
+ Suy nghĩ về bản thân và cuộc sống
+ Tưởng tượng về tương lai
+ Bài học từ những trải nghiệm của bản thân
+ Kêu gọi hành động, gợi mở suy nghĩ cho người đọc
1.2.1 Chương trình và thời lượng
Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018 được thiết kế để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đồng thời kế thừa và phát huy những ưu điểm của các chương trình trước đó Chương trình tập trung vào việc rèn luyện các kỹ năng giao tiếp như đọc, viết, nói và nghe, tạo thành trục chính xuyên suốt ba cấp học Mục tiêu là đảm bảo tính toàn diện và sự nhất quán trong quá trình học tập, đồng thời cung cấp kiến thức cơ bản và nền tảng về tiếng Việt.
Văn học Việt Nam được hình thành thông qua quá trình dạy học, trong đó việc tiếp nhận và tạo lập văn bản đóng vai trò quan trọng Hoạt động này không chỉ giúp phát triển các kỹ năng đọc, viết, nói và nghe, mà còn đáp ứng nhu cầu rèn luyện ngôn ngữ cho người học.
Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018 được thiết kế theo hướng mở, cho phép linh hoạt trong nội dung và thời gian dạy học, với yêu cầu đảm bảo tổng số tiết học trong năm Đối với chương trình Ngữ văn 10, hoạt động viết chiếm 24,7% tổng thời lượng, cụ thể là 26 tiết trong tổng số 105 tiết Trong đó, viết bài luận về bản thân được tổ chức trong 2 tiết, tương đương 7,7% tổng số tiết dành cho hoạt động viết.
Chương trình giảng dạy hiện nay nhấn mạnh tầm quan trọng của việc viết bài luận về bản thân, với thời lượng 2 tiết trong bài "Hành trang cuộc sống" Mục tiêu của chương trình giáo dục 2018 là phát triển kỹ năng viết cho học sinh, nhưng thực tế, cả giáo viên và học sinh vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện nội dung này Mặc dù học sinh đã quen với nhiều thể loại văn bản khác nhau, bài tự luận về bản thân vẫn còn mới mẻ và đòi hỏi những trải nghiệm phong phú, sâu sắc Sự linh hoạt trong cấu trúc và mục đích viết tạo ra thách thức cho quá trình dạy học, ảnh hưởng đến việc rèn luyện kỹ năng viết của học sinh.
1.2.2 Thực trạng rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân của học sinh Để đánh giá chính xác thực trạng rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân của học sinh, chúng tôi đã tiến hành cuộc khảo sát học sinh lớp 10 Trường THPT
Cờ Đỏ, năm học 2022 - 2023 (xem Phụ lục 1) và thu được kết quả như sau:
Bảng 1: Tổng hợp kết quả khảo sát học sinh
Tổng số học sinh điều tra
Câu hỏi 1 (Những khó khăn gặp phải) Câu hỏi 2 (Mức độ tự tin)
Chưa được tiếp cận kiểu bài
Không tự tin Tự tin Rất tự tin
Kết quả khảo sát cho thấy, hầu hết học sinh gặp khó khăn trong việc rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân, đặc biệt là bài viết "Hành trang cuộc sống" Mặc dù đã có kinh nghiệm viết các thể loại văn bản khác như nghị luận xã hội hay giới thiệu bản thân, nhưng học sinh chưa tiếp cận nhiều với bài luận cá nhân và thiếu hướng dẫn cụ thể Điều này dẫn đến sự lúng túng và thiếu tự tin khi thực hành viết Trước những thay đổi của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh phải tiếp cận nhiều nội dung mới, nhưng chưa kịp thay đổi phương pháp học tập, gây khó khăn trong việc chủ động tham gia các hoạt động Viết bài luận về bản thân là một thể loại mới, đòi hỏi sự sáng tạo và trải nghiệm phong phú, nhưng nếu không có phương pháp dạy học phù hợp, việc rèn luyện kỹ năng này sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn.
1.2.3 Thực trạng và nhận thức của giáo viên trong việc rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh Để thấy được nhận thức của giáo viên trong việc rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân và khả năng của giáo viên trong việc rèn luyện kĩ năng viết kiểu bài này cho học sinh, chúng tôi đã tiến hành khảo sát các giáo viên dạy môn Ngữ văn của Trường THPT Cờ Đỏ (xem Phụ lục 2) và thu được kết quả như sau:
Bảng 2: Tổng hợp kết quả khảo sát giáo viên
Tổng số giáo viên điều tra
Câu hỏi 1 Câu hỏi 2 Câu hỏi 3
Theo khảo sát, 100% giáo viên đều khẳng định việc rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh là rất cần thiết Các thầy cô cho rằng kỹ năng này không chỉ giúp học sinh trong quá trình học tập mà còn hỗ trợ họ trong cuộc sống tương lai, khi tham gia các hoạt động trải nghiệm, xin việc, xin học bổng, hoặc ứng tuyển vào các tổ chức và câu lạc bộ Việc viết luận cũng giúp các em tự tin hơn khi diễn thuyết và chia sẻ kinh nghiệm, giá trị sống của mình.
Mặc dù giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh, nhưng họ vẫn thiếu tự tin trong việc hướng dẫn kỹ năng này Những khó khăn chủ yếu đến từ thời gian hạn chế cho hoạt động thực hành, học sinh còn lạ lẫm với kiểu bài, và tài liệu tham khảo còn ít Giáo viên thường phải tự tìm hiểu và rút kinh nghiệm, dẫn đến việc thiết kế hoạt động dạy học còn lúng túng Để đảm bảo mục tiêu bài học và phù hợp với khả năng tiếp nhận của học sinh, giáo viên cần linh hoạt trong việc lựa chọn phương pháp và tổ chức hoạt động dạy học, giúp học sinh làm quen và rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân hiệu quả.
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG VIẾT BÀI LUẬN VỀ BẢN THÂN CHO HỌC SINH LỚP 10 QUA DẠY HỌC VIẾT - BÀI 9 “HÀNH TRANG CUỘC SỐNG”
2.1 Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tổ chức tìm hiểu kiểu bài
Bài luận về bản thân là một dạng bài viết có cấu trúc linh hoạt, phản ánh quá trình tự vấn và suy ngẫm về những trải nghiệm cá nhân, từ đó rút ra các quy luật và bài học trong cuộc sống Nó thể hiện sự tự ý thức về bản thân với những đặc điểm nổi bật như sở trường, năng lực và quan điểm Đây là một kiểu bài mới trong chương trình Ngữ văn THPT, được đưa vào giảng dạy theo chương trình GDPT 2018 Việc giúp học sinh nhận diện và làm quen với kiểu bài này là rất cần thiết, do đó, trong quá trình dạy học viết, chúng tôi đã chú trọng đến vấn đề này.
Giải pháp nhằm giúp học sinh nhận diện kiểu bài và tạo tâm thế chủ động khi thực hiện các hoạt động, từ đó khơi dậy hứng thú tìm hiểu về bài tự luận về bản thân Điều này giúp tránh sự bị động, lúng túng và mất phương hướng ngay từ phần mở đầu của bài học Chúng tôi thực hiện điều này thông qua các phương pháp cụ thể và hiệu quả.
- Bước 1: Cho học sinh sưu tầm một số bài tự luận về bản thân, từ đó chia sẻ những thông tin mà mình thu thập được trước cả lớp
Bước 2: Giáo viên yêu cầu học sinh tìm hiểu một số bài luận về bản thân để chia sẻ cảm nhận ban đầu về hoàn cảnh sử dụng, vai trò và cấu trúc của bài luận này trong cuộc sống Qua việc phân tích, học sinh sẽ nhận thấy bài luận về bản thân không chỉ là một phương tiện thể hiện cá nhân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng viết và giao tiếp Cấu trúc của bài luận thường bao gồm mở bài, thân bài và kết luận, giúp người viết tổ chức ý tưởng một cách rõ ràng và mạch lạc.
Bài luận về bản thân thường được viết trong các tình huống như xin học bổng, nộp hồ sơ vào đại học, tìm việc làm, hoặc ứng cử vào vị trí lãnh đạo trong câu lạc bộ Ngoài ra, nó cũng được sử dụng khi diễn thuyết để chia sẻ kinh nghiệm, giá trị và suy ngẫm về cuộc sống của bản thân với công chúng.
Khi viết bài luận về bản thân, người viết có cơ hội suy ngẫm và rút ra bài học từ những trải nghiệm sống Việc tự vấn và tự luận giúp cá nhân hiểu rõ bản thân hơn, từ đó điều chỉnh hành vi để phát huy tối đa thế mạnh và sống hòa hợp với người khác.
Bài nghị luận về bản thân là một thể loại văn viết linh hoạt và sáng tạo, cho phép người viết thể hiện những trải nghiệm cá nhân Cấu trúc của bài viết có thể được điều chỉnh tùy theo hoàn cảnh và mục đích cụ thể của người viết.
Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định các tiêu chí chính của bài luận bằng cách yêu cầu họ đánh dấu các từ khóa quan trọng trong phần yêu cầu của mục viết.
- Bước 4: Dẫn dắt vào bài học
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về kiểu bài viết luận về bản thân không chỉ giúp các em có những nhận biết ban đầu mà còn tạo ra tâm thế tích cực và chủ động trong việc tiếp thu kiến thức mới.
2.2 Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tổ chức tìm hiểu các bài viết tham khảo
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tập trung vào việc phát triển phẩm chất, kỹ năng và năng lực cho người học thông qua các phương pháp dạy học tích cực Người học được khuyến khích phản xạ và tự phân tích, đánh giá các tình huống thực tiễn, từ đó phát huy tính chủ động và sáng tạo, giúp họ khắc sâu kiến thức Quá trình chiếm lĩnh tri thức trong chương trình này khác biệt so với các chương trình truyền thống, khi mà trước đây, việc dạy học chủ yếu dựa vào lý thuyết và nội dung giáo dục, thiếu sự kết nối thực tiễn.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn 2018, việc nhận diện thực tiễn sinh động và đối diện với các tình huống qua việc tìm hiểu các bài viết tham khảo là rất cần thiết Mục tiêu của giải pháp này là giúp học sinh nhận diện các dạng cụ thể, nắm rõ cấu trúc, triển khai luận điểm mạch lạc, lựa chọn giọng điệu phù hợp với đối tượng tiếp nhận, và thể hiện cảm xúc để thuyết phục, truyền cảm hứng và gợi suy ngẫm cho người đọc Học sinh cũng sẽ học cách sử dụng bằng chứng từ những sự kiện, kinh nghiệm cá nhân Qua đó, các em sẽ hiểu được cấu trúc linh hoạt của bài tự luận về bản thân so với các kiểu loại văn bản đã học Cách thức thực hiện sẽ được tiến hành cụ thể.
Chúng tôi cung cấp ngữ liệu đa dạng cho học sinh tham khảo và tìm hiểu, không chỉ giới hạn trong sách giáo khoa mà còn bao gồm các văn bản có cấu trúc và kiểu dạng khác Bên cạnh đó, chúng tôi thiết kế các hoạt động hỗ trợ việc học hiệu quả hơn.
Do thời gian thực hành viết bài luận về bản thân có hạn, chúng tôi sẽ gửi ngữ liệu bổ sung cho học sinh trước bài học thông qua các nhóm học tập trên Zalo, Facebook và các nền tảng khác.
Để giúp học sinh hiểu rõ về đặc điểm, tính chất và cấu trúc văn bản, chúng tôi chia lớp thành 4 nhóm: 2 nhóm nghiên cứu văn bản trong sách giáo khoa và 2 nhóm tìm hiểu văn bản do giáo viên cung cấp thêm ngoài sách giáo khoa, với tài liệu đã được gửi trước cho học sinh và trình chiếu trên tivi trong quá trình học.
Giáo viên cung cấp tài liệu cho học sinh, yêu cầu học sinh đọc tài liệu đã được gửi trước đó cùng với sách giáo khoa Học sinh cần chuẩn bị bài học tại nhà bằng cách nghiên cứu nội dung trong sách giáo khoa.
- Bước 2: GV yêu cầu các nhóm thực hiện thảo luận giải quyết một số vấn đề (Phụ lục 3)
+ Xác định mục đích/ thông tin, thông điệp chính của bài luận
+ Tìm các luận điểm chính của bài viết
+ Người viết đã sử dụng loại dẫn chứng nào để làm sáng tỏ vấn đề
+ Bài luận mà nhóm tìm hiểu được sử dụng trong tình huống, hoàn cảnh nào và nhằm mục đích gì?
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên hướng dẫn học sinh thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở nhằm khám phá các vấn đề cơ bản của bài viết Những câu hỏi như "Phần mở đầu bài luận có những thông tin gì?" hay "Thông điệp của bài viết được thể hiện như thế nào?" giúp học sinh nắm bắt nội dung chính Bên cạnh đó, việc tìm hiểu các yếu tố thuyết phục của bài viết và vai trò của những trải nghiệm cá nhân của tác giả cũng rất quan trọng Cuối cùng, giáo viên cũng cần lưu ý đến giọng điệu của tác giả và cách mà giọng điệu đó được xây dựng trong bài viết.
KHẢO SÁT KẾT QUẢ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG VIẾT BÀI LUẬN VỀ BẢN THÂN CHO HỌC SINH LỚP 10 QUA DẠY HỌC VIẾT - BÀI 9 “HÀNH TRANG CUỘC SỐNG”
Nhằm hướng tới mục tiêu chung của Chương trình giáo dục phổ thông năm
Năm 2018, việc dạy học đã được gắn liền với phát triển năng lực và phẩm chất của người học, đặc biệt trong môn Ngữ văn - một môn học bắt buộc có vai trò quan trọng trong việc hình thành các phẩm chất và năng lực chung cũng như đặc thù Sau nhiều nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học và khắc phục những khó khăn trong thực tiễn giáo dục, việc rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh lớp 10 đã đạt được những kết quả khả quan ban đầu Trong năm học 2022, hoạt động này đã được thực hiện với sự cho phép của ban chuyên môn Trường THPT Cờ Đỏ.
- 2023 chúng tôi đã mạnh dạn áp dụng đề tài và thực hiện khảo sát kết quả mà đề tài mang lại như sau:
Xác định tính hiệu quả của các biện pháp rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh lớp 10
3.2 Nội dung và phương pháp khảo sát
Qua tìm hiểu đối tượng nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành xây dựng kế hoạch thực nghiệm sau:
- Thiết kế kế hoạch bài dạy có vận dụng các biện pháp rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân
- Tổ chức dạy học theo kế hoạch đã thiết kế
Đánh giá tính hiệu quả của học sinh có thể được thực hiện thông qua việc xem xét các sản phẩm viết, đặc biệt là các bài luận hoàn chỉnh về bản thân Những bài luận này không chỉ phản ánh khả năng viết mà còn thể hiện sự phát triển tư duy và sáng tạo của học sinh Việc phân tích các sản phẩm này giúp giáo viên hiểu rõ hơn về trình độ học tập và những lĩnh vực cần cải thiện của học sinh.
- Xử lí số liệu thu được sau khi chấm bài viết theo phương pháp thống kê toán học
Trong quá trình học, giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh viết bài luận về bản thân theo yêu cầu cụ thể Học sinh nộp bài viết trên lớp và tiếp tục hoàn thiện ở nhà Sau đó, họ chia sẻ sản phẩm lên nhóm Zalo và Facebook của lớp Học sinh tham gia đánh giá, nhận xét, chấm điểm và chỉnh sửa bài viết Cuối cùng, giáo viên đưa ra điểm số và nhận xét tổng kết.
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát để đánh giá khả năng tiếp nhận, thực hiện và thái độ tự tin của học sinh sau khi tổ chức các hoạt động học tập, trong đó áp dụng các biện pháp rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân tại hai lớp thực nghiệm.
3.3 Đối tượng khảo sát Đối tượng và địa bàn thực nghiệm: chúng tôi chọn 4 lớp 10 của Trường THPT Cờ Đỏ năm học 2022 - 2023 gồm 2 lớp dạy đối chứng và 2 lớp thực nghiệm Các lớp này tương đương về số lượng và chất lượng học tập Lớp 10A, 10B thuộc ban khoa học tự nhiên Lớp 10K, 10H thuộc ban khoa học xã hội
Lớp đối chứng: 10B, 10H dạy theo phương pháp bình thường
Lớp thực nghiệm: 10A, 10K dạy theo hướng sử dụng các biện pháp của đề tài
Chúng tôi đã thực hiện hai tiết dạy thực nghiệm về việc viết bài luận về bản thân trong Bài 9 - Hành trang cuộc sống, thuộc chương trình Ngữ văn 10 tập 2 của Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, NXB Giáo dục Việt Nam, áp dụng các biện pháp đã đề ra trong đề tài.
Sau khi áp dụng đề tài, chúng tôi thu được kết quả như sau:
Bảng 3: Kết quả học sinh sau khi áp dụng đề tài
Theo bảng tổng hợp, kết quả thực nghiệm cho thấy chất lượng học tập của học sinh lớp thực nghiệm vượt trội hơn so với lớp đối chứng.
- Tỉ lệ học sinh khá, giỏi của lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng
- Tỉ lệ học sinh đạt, chưa đạt của lớp thực nghiệm thấp hơn lớp đối chứng
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng đề tài rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân giúp nâng cao năng lực viết và cải thiện kết quả học tập của học sinh.
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát khả năng tiếp nhận, thực hiện và thái độ tự tin của học sinh ở hai lớp thực nghiệm thông qua các hoạt động viết bài luận về bản thân, sử dụng các biện pháp của đề tài Kết quả thu được cho thấy sự tiến bộ rõ rệt trong việc học tập và sự tự tin của học sinh khi tham gia vào các hoạt động này.
85,6% học sinh đánh giá các hoạt động học tập do giáo viên thiết kế là dễ hiểu và dễ thực hiện Hơn 73,5% học sinh cảm thấy tự tin hơn trong việc viết bài luận về bản thân sau khi tham gia các nhiệm vụ học tập.
Kết quả này đã mang lại sự tự tin cho các em trong việc viết bài luận về bản thân, phù hợp với nhiều tình huống và hoàn cảnh khác nhau, nhằm phục vụ cho nhiều mục đích đa dạng.
Mặc dù chỉ thực hiện thí nghiệm trong các lớp học mà chúng tôi giảng dạy, nhưng số liệu thu được cho thấy hiệu quả tích cực của đề tài nghiên cứu Viết bài luận về bản thân, mặc dù thuộc thể loại nghị luận, có những đặc điểm riêng về nội dung, cấu trúc và ngôn ngữ, tùy thuộc vào tình huống và mục đích sử dụng Đề tài này không chỉ giúp giáo viên và học sinh vượt qua khó khăn mà còn tăng cường tính chủ động và linh hoạt trong quá trình dạy học Chúng tôi tin tưởng rằng đề tài sẽ mang lại hiệu quả thiết thực và được áp dụng rộng rãi, nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn và đào tạo học sinh trở thành những cá nhân độc lập, sáng tạo Nhận thấy hiệu quả từ năm học 2022 – 2023, chúng tôi dự định áp dụng đề tài cho khối lớp 10 trong năm học 2023 – 2024 Tuy nhiên, do bài viết "Hành trang cuộc sống" nằm ở cuối chương trình Ngữ văn lớp 10, chúng tôi chưa thể đưa ra kết quả cụ thể về việc dạy học viết bài luận về bản thân.
Một số sản phẩm của học sinh trong hoạt động viết bài luận về bản thân
Trương Khánh Ly, học sinh lớp 10 K, đã viết một bài luận ấn tượng để ứng tuyển vị trí trưởng ban truyền thông cho Dự án "Bản anh hùng ca thành cổ Quảng Trị" do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Bài luận nêu rõ niềm đam mê của Ly với việc truyền tải thông điệp lịch sử và văn hóa, cùng với những kỹ năng giao tiếp và tổ chức sự kiện mà cô đã tích lũy Ly cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối cộng đồng và khơi dậy lòng tự hào dân tộc thông qua các hoạt động truyền thông sáng tạo Với sự nhiệt huyết và trách nhiệm, Trương Khánh Ly hy vọng sẽ góp phần vào thành công của dự án và lan tỏa giá trị lịch sử đến thế hệ trẻ.
- Nêu vấn đề của bài viết: mong muốn ứng tuyển…
- Khả năng đáp ứng tốt các yêu cầu của bản thân
- Giới thiệu khái quát về bản thân: Tên, học vấn, vị trí, mong muốn hiện tại
- Năng lực được thể hiện:
Yêu thích và am hiểu về lịch sử cùng với thơ văn viết về chiến tranh và sự hy sinh của những người lính là một phần quan trọng trong việc kết nối thông tin với trải nghiệm cá nhân Những tác phẩm này không chỉ phản ánh những đau thương mà còn tôn vinh lòng dũng cảm và sự kiên cường của những người đã cống hiến cho đất nước.
+ Sẵn sàng dành thời gian, tâm huyết để tham gia
Khả năng đảm bảo vị trí của tôi được chứng minh qua kinh nghiệm điều hành và kỹ năng công nghệ thông tin vững vàng Tôi có khả năng viết bài truyền thông đa phương thức, kết hợp hiệu quả giữa hình ảnh và âm thanh, đồng thời gắn kết thông tin với trải nghiệm cá nhân để tạo ra nội dung hấp dẫn và chất lượng.
- Khẳng định nguyện vọng, khả năng hoàn thành công việc
- Cảm ơn về sự quan tâm và xét duyệt
KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
Chúng tôi thực hiện khảo sát để xác định tính cần thiết và khả thi của các giải pháp đã đề xuất, nhằm nâng cao hiệu quả rèn luyện kỹ năng viết bài luận cá nhân cho học sinh lớp 10 tại Trường THPT Cờ Đỏ.
4.2 Nội dung và phương pháp khảo sát
Nội dung khảo sát tập trung vào 02 vấn đề chính sau:
Nội dung 1: Các giải pháp được đề xuất có thực sự cấp thiết đối với vấn đề nghiên cứu hiện nay không?
Nội dung 2: Các giải pháp được đề xuất có khả thi đối với vấn đề nghiên cứu hiện tại không?
4.2.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá
Phương pháp khảo sát được thực hiện thông qua Google Biểu mẫu, trong đó giáo viên tạo phiếu khảo sát (PHỤ LỤC 5) và sao chép đường link để gửi đến đối tượng cần khảo sát.
Thang đánh giá 04 mức tương ứng với điểm số từ 1 đến 4:
- Không cấp thiết, không khả thi: 1 điểm
- Ít cấp thiết, ít khả thi: 2 điểm
- Cấp thiết, khả thi: 3 điểm
- Rất cấp thiết, rất khả thi: 4 điểm
Tính điểm trung bình X theo phần mềm excel
Để khẳng định tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất, chúng tôi đã thực hiện khảo sát qua Google Biểu mẫu với 8 giáo viên dạy Ngữ văn tại Trường THPT Cờ Đỏ và 86 học sinh từ hai lớp thực nghiệm 10A và 10K Đối tượng khảo sát được chia thành 2 nhóm như thể hiện trong bảng 2 dưới đây.
Bảng 4: Tổng hợp các đối tượng khảo sát
TT Đối tượng Số lượng
1 Giáo viên dạy môn Ngữ văn ở Trường THPT Cờ Đỏ 8
2 Học sinh lớp lớp 10A, 10K năm học 2022-2023 86
4.4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất
Kết quả được khảo sát qua đường link: https://forms.gle/LZv7GfxEs7XdTcPA8
4.4.1 Sự cấp thiết của các giải pháp đã đề xuất
Kết quả số liệu thu được qua khảo sát google biểu mẫu về tính cấp thiết của các giải pháp đã được đề xuất
Bảng 5: Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất
Thang đánh giá các giải pháp
Không cấp thiết Ít cấp thiết
Giải pháp 1: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tổ chức tìm hiểu kiểu bài
Giải pháp 2: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tổ chức tìm hiểu các bài viết tham khảo
Giải pháp 3: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tìm hiểu quy trình tiến hành hoạt động viết
Giải pháp 4: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động thực hành viết
Giải pháp 5: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động kiểm tra, đánh giá, chỉnh sửa bài viết 0 0 9 85 3,9 4
Dựa trên số liệu từ bảng khảo sát, có thể khẳng định rằng các giải pháp rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh lớp 10 tại Trường THPT Cờ Đỏ là cần thiết và rất cần thiết Tất cả các giải pháp đều đạt mức độ 4, trong đó lựa chọn "rất cần thiết" chiếm tỷ lệ cao nhất trong số các đối tượng được khảo sát.
4.4.2 Tính khả thi của các giải pháp đề xuất
Kết quả số liệu thu được qua khảo sát google biểu mẫu về tính khả thi của các giải pháp đã được đề xuất
Bảng 6: Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất
Thang đánh giá các giải pháp Các thông số
Không khả thi Ít khả thi
Giải pháp 1: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tổ chức tìm hiểu kiểu bài
Giải pháp 2: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tổ chức tìm hiểu các bài viết tham khảo
Giải pháp 3: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động tìm hiểu quy trình tiến hành hoạt động viết
Giải pháp 4: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động thực hành viết
Giải pháp 5: Rèn luyện kĩ năng viết bài luận về bản thân qua hoạt động kiểm tra, đánh giá, chỉnh sửa bài viết
Dựa trên số liệu từ bảng trên, có thể khẳng định rằng việc đề xuất và áp dụng các giải pháp rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh lớp 10 tại Trường THPT Cờ Đỏ có khả năng thực hiện cao Tất cả các giải pháp đều đạt mức 4, trong đó lựa chọn rất khả thi chiếm ưu thế ở hầu hết các đối tượng khảo sát.
Các giải pháp mà chúng tôi đề xuất có mối liên hệ chặt chẽ, do đó, việc áp dụng các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ để tối ưu hóa hiệu quả trong việc rèn luyện kỹ năng viết bài luận về bản thân cho học sinh.
