Skkn cấp tỉnh góp phần dự Đoán và phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho học sinh thpt thông qua dự Án bố mẹ là người bạn thân nhất của con

Với những lý do đó chúng tôi xin được chia sẻ một trong các nội dung qua bản sáng kiến với tên đề tài là: “Góp phần dự đoán và phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho học sinh THPT thông qua dự

1

2

Ở trường học hiện nay, mỗi trường đều tổ chức các hoạt động của lớp, của trường, nhằm mục đích kết nối giữa nhà trường và gia đình, góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học Nếu làm tốt thì hiệu quả giáo dục sẽ rất cao, nhưng nếu không để ý, có thể sẽ dẫn đến những kết quả đáng buồn Hàng năm

có rất nhiều học sinh ở lứa tuổi HS THPT bị trầm cảm, stress, dẫn đến nhiều biểu hiện của rối nhiễu tâm trí, không tìm được cách tháo gỡ vướng mắc, nhiều em có hành động tiêu cực, thậm chí rất đau lòng Do đó, việc phối hợp giữa gia đình với nhà trường là rất cần thiết, cần tổ chức được nhiều hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống, nâng cao chất lượng giáo dục, kết nối và nâng cao trách nhiệm của gia đình trong việc chăm sóc, bảo vệ và giáo dục học sinh

Là những người làm công tác chủ nhiệm lớp nhiều năm kinh nghiệm, chúng tôi nhận thấy vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc kết nối giữa cha mẹ và học sinh của lớp là rất quan trọng Sự kết nối này sẽ mang lại tính chủ động, dự phòng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, đồng thời cũng là một trong những giải pháp phòng tránh rối nhiễu tâm trí cho học sinh rất hiệu quả Chúng tôi nhận thấy, giáo viên chủ nhiệm lớp cần phải có trách nhiệm, chủ động lập kế hoạch tạo ra sự gắn kết giữa bố mẹ và con cái trong suốt công việc mà mình đảm nhận

Rút kinh nghiệm trên 20 năm dạy học và làm công tác chủ nhiệm, chúng tôi

có rất nhiều trăn trở về công tác phối hợp giữa cha mẹ học sinh và nhà trường, trong đó việc đồng hành của GVCN với phụ huynh HS, việc cha mẹ thấu hiểu con cái là rất cần thiết Xác định rõ trách nhiệm nên trong công tác chủ nhiệm của mình, chúng tôi đã đưa ra nhiều giải pháp chú trọng đến vấn đề phòng tránh rối nhiễu tâm trí cho HS và thu được nhiều kết quả đáng mừng Với những lý do đó chúng tôi xin được chia sẻ một trong các nội dung qua bản sáng kiến với tên đề tài

là: “Góp phần dự đoán và phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho học sinh THPT thông qua dự án “Bố mẹ là người bạn thân nhất của con” ” Hy vọng nội dung

của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích cho cả thầy trò và rất mong sự chia sẻ, góp ý từ phía các thầy cô và phụ huynh học sinh

2 Mục đích nghiên cứu

4

Đề tài thực hiện nhằm hướng tới trả lời một số câu hỏi nghiên cứu như sau:

1 Những khó khăn tâm lý mà thanh thiếu niên độ tuổi HS THPT thường gặp phải là gì?

2 Nguyên nhân của những khó khăn tâm lý đó đến từ đâu?

3 Giải pháp nào giúp ứng phó với những khó khăn tâm lý đó?

Mục đích nghiên cứu được thực hiện kết hợp giữa nhà trường và gia đình, để tìm hiểu những rỗi nhiễu tâm trí của HS tại trường THPT Hà Huy Tập trên địa bàn

TP Vinh, qua đó nhằm giúp các bạn HS nhận thức được và bảo vệ sức khoẻ tinh thần cho bản thân Từ đó làm cơ sở cho chúng tôi đề xuất biện pháp giáo dục nhằm chủ động, hỗ trợ, phòng ngừa rỗi nhiễu tâm trí cho HS và những bất cập diễn ra trong lớp chủ nhiệm, đặc biệt là những vướng mắc xoay quanh sự thấu hiểu giữa

bố mẹ, thầy cô và học sinh

3 Giả thuyết khoa học

- Giả thuyết 1: Khó khăn tâm lý mà HS THPT gặp phải chủ yếu là khó khăn

vì áp lực học tập, tình cảm đầu đời

- Giả thuyết 2: Nguyên nhân chủ yếu của những khó khăn tâm lý đó đến từ

sự kỳ vọng và áp lực từ gia đình và thầy cô trong vấn đề học tập và quan hệ bạn bè

- Giả thuyết 3: Giải pháp ứng phó hiệu quả nhất phải chăng là việc cha mẹ, thầy cô dành nhiều thời gian trò chuyện, quan tâm, lắng nghe và chia sẻ

Với cơ sở lý luận được nghiên cứu, nếu dự án “Bố mẹ là những người bạn thân nhất của con” được triển khai, nếu thiết kế được các hoạt động giáo dục đa

dạng, hệ thống được các biện pháp phù hợp, lựa chọn được các tình huống thực tiễn, tìm ra phương pháp giải quyết hợp thì sẽ giúp học sinh giải quyết tốt các vướng mắc, đẩy lùi các suy nghĩ tiêu cực, giúp cho thầy cô, bố mẹ chủ động, phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho HS, giảm các tình huống khó xử, đau lòng trong việc giáo dục con cái, góp phần phát triển nhân cách cho học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục ở trường phổ thông hiện nay

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu và kiểm chứng các giả thuyết nghiên cứu, chúng tôi tiến hành thực hiện các nhiệm vụ cụ thể sau:

1 Xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu

2 Điều tra thực tế nhằm đánh giá thực trạng và nguyên nhân rối nhiễu tâm trí mà HS THPT thường mắc phải

5

3 Đề xuất dự án “Bố mẹ là người bạn thân nhất của con” đưa ra các giải

pháp nhằm ứng phó với những khó khăn tâm lý, dự đoán và phòng ngừa các rối nhiễu tâm trí cho HS THPT

4 Khảo sát, thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm nghiệm tính khả thi của đề tài

5 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu

Các tài liệu về rối nhiễu tâm trí HS THPT

Các khách thể là HS và phụ huynh HS THPT

Mẫu nghiên cứu gồm 80 bạn HS 2 lớp 11T1 và 11T2, trường THPT Hà Huy Tập, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

6 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm:

Nghiên cứu lý luận, tìm hiểu các tài liệu liên quan đến rối nhiễu tâm trí HS Điều tra bằng bảng hỏi, sử dụng thang đo SDQ 25 gồm 25 câu hỏi, phỏng vấn dựa trên 4 câu hỏi mở, phân tích dữ liệu để trả lời các câu hỏi nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp, khảo sát và thực nghiệm sư phạm tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Vinh và các vùng lân cận

7 Đóng góp và tính mới của đề tài

- Về mặt lý luận: Đề tài đã đưa ra được các căn cứ và một số kiến thức tổng hợp về rối nhiễu tâm trí HS trong các trường THPT

- Về mặt thực tiễn: Sử dụng sáng kiến để làm tài liệu tham khảo cho giáo viên, học sinh và phụ huynh khi cần giảng dạy, giao tiếp và giáo dục nhân cách cho học sinh, đồng thời có thể dùng để phòng chống rối nhiễu tâm trí và tư vấn tâm lý cho học sinh, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục ở trường THPT

- Tính mới của đề tài là đưa ra được hệ thống các biện pháp nhằm giúp giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh chủ động, phòng ngừa các rối nhiễu tâm trí, đẩy lùi tư duy tiêu cực của học sinh ở trường cũng như ở gia đình Trong mỗi biện pháp, chúng tôi đã trình bày các minh chứng, phân tích để làm rõ những lưu ý, hiệu quả trong quá trình sử dụng các biện pháp sư phạm đã đề xuất Các biện pháp này cần được thực hiện đồng bộ trong quá trình giáo dục ở trường cũng như ở gia đình, nhằm để bổ sung, hỗ trợ cho nhau trong việc phát triển nhân cách cho học sinh

Những điểm mới trong đề tài của chúng tôi cụ thể như sau:

6

1 Xác định rõ vai trò của giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh HS trong việc phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho HS, trong việc giáo dục đạo đức lối sống và nâng cao chất lượng giáo dục cho HS trong thời đại mới Đề xuất sự thay đổi từ phía thầy cô, học sinh và cả phụ huynh

2 Đề xuất được các giải pháp và quy trình để tổ chức hiệu quả dự án “Bố

mẹ là người bạn thân nhất của con” Nội dung đề tài được chúng tôi lồng ghép theo các môn học, tiết học phù hợp, các chủ điểm sinh hoạt tập thể của nhà trường, giáo viên và phụ huynh học sinh tham khảo để hỗ trợ nhau trong việc phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho HS, góp phần nâng cao hiệu quả cho công tác giáo dục

3 Thiết kế và minh họa được một số tình huống chủ điểm của dự án, có sự kết hợp của giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh Nội dung chuyên đề kết nối các hoạt động của nhà trường với thực tiễn cuộc sống gia đình, xã hội nên rất phù hợp và có hiệu quả trong việc phát triển nhân cách cho học sinh phổ thông

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

7

sợ, hốt hoảng, buồn chán, tự tử, rối loạn hành vi chống đối, vi phạm pháp luật… Hiện tượng trên đặt ra vấn đề là trong các trường THPT, tình hình HS bị rối nhiễu tâm trí như thế nào? Số HS bị rối nhiễu liên hệ gì đến hành vi vi phạm nội quy, bạo lực trong trường học và giải pháp nào cho nhà trường trung học để góp phần giải quyết vấn đề này?

Rối nhiễu tâm trí là một nhóm những triệu chứng bất thường về tâm lý có ý

nghĩa về mặt lâm sàng, chúng xảy ra ở một số cá nhân và liên quan đến những stress tiêu cực hoặc liên quan đến việc làm mất năng lực cá nhân, hoặc làm tăng đáng kể sự nguy hiểm cho cá nhân qua việc phải chịu đựng những cảm giác tiêu cực (như ám ảnh về cái chết, sự đau khổ, sự mất năng lực, ) hoặc sự mất mát đáng

kể sự tự do của cá nhân

Rối nhiễu tâm trí là hậu quả của tác động đa chiều của nhiều yếu tố đến từ 3 nhóm: sinh học, tâm lý và xã hội Trong đó, nhóm xã hội bao gồm: Gia đình, trường học và cộng đồng Những biểu hiện của rối nhiễu tâm trí ở HS THPT thường là: Hiếu động, hay xung đột, không tập trung, không vâng lời, bướng bỉnh, thiếu năng lượng và động lực hoạt động, bỏ bê hoặc miễn cưỡng đến trường, hay khóc, có cảm giác thất vọng, vô dụng,… có ý tưởng hoặc hành vi kỳ quặc,

Các rối nhiễu tâm trí thường gặp ở thanh thiếu niên nói chung và HS THPT nói riêng rất phức tạp và đa dạng Chúng thường bao gồm rối loạn cảm xúc, rối loạn tăng động – giảm chú ý, rối loạn hành vi và tự sát

Rối loạn cảm xúc thường bao gồm: rối loạn trầm cảm, rối loạn lo âu quá

mức và lo âu học đường

Dấu hiệu của rối loạn trầm cảm đó là: Khí sắc trầm, mất mọi quan tâm

thích thú, giảm năng lượng dẫn đến mệt mỏi và giảm hoạt động Các em HS thường có những biểu hiện giảm tập trung chú ý, giảm tự trọng và lòng tin, có những ý tưởng như bị tội hoặc không xứng đáng, nhìn tương lai ảm đạm, bi quan,

có ý tưởng và hành vi tiêu cực như tự sát, rối loạn giấc ngủ, ăn không ngon miệng

Dấu hiệu của rối loạn lo âu quá mức thường xảy ra khi liên quan đến thành

tích, kỳ vọng, HS sẽ bị lo âu quá đáng, không có cơ sở thực tế và kéo dài về các

sự kiện tương lai, luôn bận tâm lo nghĩ về năng lực và thành tích trong các lĩnh vực học tập, xã hội, thi cử, thể thao… Dẫn đến có nhiều rối loạn về thể chất như khó ngủ, ác mộng, đau đầu, hồi hộp, khó thở, rối loạn tiêu hóa, nhưng không phát hiện được thương tổn thực thể nào Bên cạnh đó còn có rất nhiều biểu hiện khác như cáu gắt, căng thẳng, khó tập trung chú ý, ám ảnh sợ đơn thuần, ám ảnh sợ xã hội,

ám ảnh sợ học đường, không tham gia các hoạt động cùng các bạn,…

8

Rối loạn lo âu học đường thường có biểu hiện ghét đi học, luôn xuất hiện

lý do nghỉ học như đau đầu, đau bụng, Những em này thường gặp khó khăn khi quyết định đến trường, thường quên đồ dùng học tập hoặc đến trường muộn Các

em thường có biểu hiện mệt mỏi, dễ nổi khùng khi bị ép đến trường và có thể tìm được nhiều lý do để trốn học Có thể các em này xuất hiện mâu thuẫn với bạn bè hay thầy cô giáo, cảm thấy lo lắng khi bị quấy rối, bắt nạt hay bạo lực học đường

Khi HS xuất hiện các dấu hiệu rối loạn cảm xúc, phụ huynh HS và GVCN

có vai trò hết sức quan trọng Bố mẹ và thầy cô cần giúp đỡ, lắng nghe, tôn trọng yêu thương và chấp nhận giúp các em xây dựng lòng tự tin và niềm vui trong cuộc sống Cần phải dành thời gian và đồng hành học tập và sinh hoạt cùng các em, cần phải tạo ra nhiều sân chơi, nhiều hoạt động kể cả ở trường học cũng như ở nhà, và một yếu tố có thể ngăn chặn phòng ngừa được các tình huống tiêu cực, đó là: Bố

mẹ hãy là những người bạn thân nhất của con Bố mẹ cần gần gũi, giải thích và tìm cách tháo gỡ cho các em, có thể cùng con kết bạn với những người bạn mới, cùng con tham gia các hoạt động thể dục thể thao ở nhà hoặc ở trường Nói chuyện với con cái trong những tình huống các em bị bắt nạt, thông báo kịp thời cho tham vấn học đường, thầy cô giáo và các cán bộ nhà trường Cần nói chuyện với các em mỗi ngày và cần thiết phải can thiệp sớm để loại trừ các vấn đề trước khi nó trở nên xấu hơn

Rối loạn tăng động – giảm chú ý biểu hiện bởi hành vi hiếu động, kém tập

trung ở mức độ trầm trọng, nó tác động tới các em cả khi ở nhà, ở trường cũng như

ở nơi công cộng Các em thường nghịch ngợm, dễ cáu giận, dễ bùng nổ vì những

lý do không đáng kể, thường bỏ dở công việc đang làm, không hoàn thành nhiệm

vụ, khả năng chú ý giảm, hay đãng trí, kém tập trung, thiếu bền bỉ Có thể các em gặp nhiều khó khăn trong học tập, không chú ý nghe lời thầy cô dặn, sống vô tổ chức, hay vi phạm nội quy,…

Khi HS có những biểu hiện rối loạn tăng động – giảm chú ý, GVCN cần tìm hiểu, tư vấn cho phụ huynh HS, để cùng nhau tháo gỡ, giảm rối loạn cho các em Với bố mẹ, thầy cô giáo cần tạo một môi trường nâng đỡ, thay đổi thái độ, giảm nhẹ lo âu cho các em, cung cấp thêm kiến thức để biết hoặc dự đoán tiến triển của các biểu hiện rối loạn, khi nào cần khen thưởng, khi nào cần trách phạt,…

Rối loạn hành vi đối với lứa tuổi thanh thiếu niên thường kết hợp với môi

trường tâm lý xã hội bất lợi, chẳng hạn như kết quả học tập, quan hệ gia đình, bạn

bè, rồi lại tác động trở lại các mối quan hệ xã hội đó Có 4 nhóm rối loạn hành vi,

đó là: Xâm hại người khác hoặc súc vật, phá hoại tài sản, lừa đảo trộm cắp và vi phạm nghiêm trọng các luật lệ Nguyên nhân rối loạn rất phức tạp, trong đó có

9

nhân tố gia đình, nhà trường và xã hội Ở các gia đình có các vấn đề bê bối, thiếu

sự tương tác, phương thức giáo dục không đúng, quá nghiêm khắc hoặc quá nuông chiều, nhiều trường hợp gia đình đã đẩy các em đến bên lề xã hội khi rối loạn hành

vi nghiêm trọng Ở nhà trường, nhiều thầy cô thiếu mô phạm, thiếu công bằng, trù dập, sỉ nhục, thái độ thô bạo với HS, thiếu các biện pháp tâm lý cho HS cá biệt Bạn bè thì chơi với nhau không tốt, có nhiều hội nhóm bắt nạt, cô lập, chế diễu bạn

bè, thậm chí bạo lực Ngoài xã hội thì có rất nhiều vấn đề xung đột, ảnh hưởng của văn hóa phẩm độc hại, đồi trụy, mạng xã hội thiếu kiểm soát, dẫn đến HS có thể bị rối loạn hành vi, không có lối thoát, mất lòng tin, chán đời

Bố mẹ và thầy cô cùng chia sẻ với các em, đừng để các em thấy rằng bản thân chỉ có một mình, cần phải tạo được sự tin tưởng, giúp các em có thể đương đầu tốt hơn với cuộc sống

Tự sát là rối nhiễu tâm trí đáng lo ngại nhất, nó có thể dẫn đến hành vi tự

kết thúc cuộc đời Tự sát hiếm khi xảy ra mà không có dấu hiệu dự báo, nếu thầy

cô và bố mẹ gần gũi, quan tâm thì sẽ nhận biết và nếu xem xét chúng một cách nghiêm túc, thì có thể dự đoán và phòng tránh được nhiều sự việc đau lòng Hiện tượng rối nhiễu tâm trí là tự sát, bất kể ai cũng thấy đau lòng và không hề mong muốn xảy ra Chúng tôi cũng vậy, là những người làm công tác giáo dục, chúng tôi thực sự quan tâm và luôn cố gắng có trách nhiệm cao trong công tác của mình

Theo chúng tôi, rối nhiễu tâm trí là rối loạn tâm thần thể nhẹ dẫn đến mất khả năng kiểm soát hành vi khiến cho chủ thể không thể hiện được thái độ, thực hiện được các hành vi ứng xử như những người khác vẫn thể hiện và thực hiện một cách bình thường Trên cơ sở đó, rối nhiễu tâm trí ở HS trung học là những khó khăn tâm lí ở mức nó gây ra trạng thái tâm lí không bình thường và lệch lạc của cá nhân vượt qua ngưỡng kiểm soát của ý thức, sinh ra những hành vi không bình thường, không phù hợp với cách ứng xử thông thường như những HS khác trong việc chấp hành điều lệ, nội quy nhà trường Rối nhiễu tâm trí ở HS trung học không phải là những hành vi nhất thời phản ứng lại hoàn cảnh mà là một cấu trúc nội tâm đang hình thành phần nào ổn định cần phải được can thiệp hệ thống để trở lại bình thường HS rối nhiễu tâm trí được xem là rối loạn tâm thần thể nhẹ nhưng chưa phải là bệnh tâm thần, có thể can thiệp để hồi phục bằng giải pháp tâm lí học đường và trị liệu tâm lí

II VAI TRÒ CỦA GVCN, PHỤ HUYNH HS TRONG VIỆC PHÒNG NGỪA RỐI NHIỄU TÂM TRÍ CHO HS Ở TRƯỜNG THPT

Việc giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện các phẩm chất và năng lực nhằm giúp

HS phát triển nhân cách một cách toàn diện là một quá trình lâu dài liên tục, diễn

10

ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan rất nhiều đến các mối quan hệ xã hội phức tạp Vì thế, việc giáo dục nói chung và giáo dục trẻ em nói riêng luôn luôn đòi hỏi sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng xã hội và nhất là đòi hỏi

sự quan tâm đúng cách của nhà trường, gia đình và mọi người trong xã hội

Ở trường trung học phổ thông, về mặt sinh lý cơ thể cũng như đời sống tâm

lý của HS có những biến đổi rất mạnh mẽ, chuyển từ trẻ con sang người lớn Đây

là thời kỳ khủng hoảng trong quá trình phát triển của tuổi thanh thiếu niên Ở giai đoạn này, các em thường muốn thử nghiệm khả năng, mong muốn của cá nhân mình vào thực tiễn cuộc sống Trong khi vốn sống còn nghèo nàn, khả năng suy xét nông cạn nên thường dẫn đến những va vấp, gây những hậu quả tai hại cho bản thân và gia đình Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, nhiều em ở độ tuổi này đã sa đà vào các trò giải trí quá mức như nghiện chơi game, chát chít, thậm chí có em sa vào tệ nạn xã hội như cá cược, trộm cắp, chấn lột, Để việc giáo dục gia đình có hiệu quả tốt, các bậc cha mẹ cần quan tâm xây dựng một gia đình đầy

đủ toàn vẹn, trong đó mọi thành viên có nghĩa vụ và trách nhiệm với nhau Xây dựng một phong cách sinh hoạt có nền nếp, phù hợp nhu cầu hứng thú nhằm phát huy những mặt tích cực của HS Đặc biệt cha mẹ, người lớn phải giữ uy tín vai trò gương mẫu của mình trong gia đình và ngoài xã hội Thường xuyên liên hệ chặt chẽ với nhà trường, đoàn thể để nắm được mục đích giáo dục, có sự phối hợp chặt chẽ Tham gia tích cực vào hội phụ huynh của trường, quan tâm giúp đỡ nhà trường xây dựng cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học để nhà trường có điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục Những cuộc họp do nhà trường tổ chức, các bậc phụ huynh cần đi đầy đủ để nắm được yêu cầu giáo dục của nhà trường mà có

sự kết hợp Gia đình cần xây dựng truyền thống “tôn sư trọng đạo”, bảo vệ uy tín thầy cô giáo, tuyệt đối tránh các hành vi thiếu tôn trọng thầy cô giáo trước mặt con cái

Giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm thực hiện mọi quyết định

quản lý của hiệu trưởng đối với tập thể lớp và các thành viên trong lớp Giáo viên chủ nhiệm là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ đề theo

kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh của lớp Giáo viên chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong trường, trong đó quan hệ nhiều ở cấp trung học phổ thông là đoàn thanh niên, chi đoàn giáo viên, ban đại diện cha mẹ học sinh, để làm tốt công tác dạy - học, giáo dục học sinh trong lớp mình phụ trách

Đối với cha mẹ học sinh, cần phải có trách nhiệm phối hợp với nhà trường

trong việc quản lý, giáo dục học sinh và thực hiện những nhiệm vụ do Ban đại diện

11

cha mẹ học sinh đề ra Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên bộ môn của lớp để chăm sóc, quản lý, động viên học sinh tích cực, tự giác học tập, rèn luyện đạo đức, tuân thủ quy định của Điều lệ và nội quy nhà trường Chịu trách nhiệm đối với sai phạm, khuyết điểm của con em mình theo quy định của pháp luật

và thực hiện các khuyến nghị của Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp trong việc phối hợp với nhà trường để chăm sóc, quản lý, giáo dục học sinh

Trong sự phát triển nguồn nhân lực cho đất nước đang đổi mới hiện nay, rõ ràng nổi lên yêu cầu cấp bách là nâng cao chất lượng người lao động, đào tạo con người có nhân cách, có kỹ luật lao động Để có được những con người đảm bảo yêu cầu của đổi mới xã hội cần có sự kết hợp nhịp nhàng đồng bộ và hỗ trợ giữa ba môi trường giáo dục: gia đình – nhà trường và xã hội, tác động mạnh vào việc phát triển nhân cách toàn diện cho HS Nhà trường sẽ là vai trò trung tâm, tổ chức phối hợp dẫn dắt nội dung, phương pháp giáo dục của gia đình và các lực lượng trong

xã hội Bởi lẽ nhà trường là một tổ chức chuyên biệt đối với công tác giáo dục, được sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng và nhà nước, nắm vững quan điểm, đường lối, mục tiêu bồi dưỡng đào tạo con người xã hội chủ nghĩa Mặt khác, nhà trường luôn luôn có đội ngũ thầy cô giáo có trình độ, năng lực, nhiệt tình, tâm huyết và yêu nghề mến trẻ, đã được đào tạo có hệ thống Giáo dục nhà trường trong mọi thời đại

có chức năng cơ bản là truyền thụ tri thức văn hóa đã được rút kết từ các tinh hoa của nhân loại, mở mang trí tuệ cho học sinh Nhờ nắm vững những tri thức văn hóa

cơ bản này mà nhân cách của các em được hình thành và phát triển một cách vững vàng

Vai trò của cha mẹ trong phòng ngừa rối nhiễu tâm trí ở HS: Gia đình

giữ vai trò vô cùng quan trọng và mang tính quyết định đối với sự phát triển của

HS Vì vậy, phòng ngừa từ gia đình là yếu tố tiên quyết Theo đó, cha mẹ nên thực hiện các biện pháp sau: Nâng cao hiểu biết về tâm bệnh HS, bằng cách tìm hiểu các vấn đề có liên quan đến rối nhiễu tâm trí ở HS qua các phương tiện thông tin đại chúng - như sách, báo, đài truyền hình, các trang web uy tín Tránh những buồn khổ, lo âu, căng thẳng thái quá và kéo dài trong cuộc sống Thiết lập quan hệ tình cảm tốt giữa cha mẹ và con cái, cả hai phía phải cùng yêu thương và chăm sóc lẫn nhau Tránh xung đột lâu dài giữa cha mẹ và luôn tạo cho con cái môi trường tâm

lý – tình cảm hài hòa Trong chăm sóc và giáo dục con cái, cha mẹ cần tránh thái

độ độc đoán, chuyên quyền một cách cực đoan Phải biết quan sát và lắng nghe các diễn biến, bộc lộ tâm lý của con cái Cố gắng thu xếp thời gian và công việc để chăm sóc, cùng vui chơi, trò chuyện, chia sẻ với con Luôn quan tâm để nhận biết sớm những bất thường trong tính cách và hành vi của con mình Kịp thời đưa con cái đến các chuyên gia tư vấn và điều trị thích hợp Đồng thời, nên thường xuyên

12

trao đổi với các giáo viên để nắm bắt tình hình của con khi ở trường Khi nhà chuyên môn xác định HS có biểu hiện rối loạn tâm lý, cha mẹ cần có thái độ bình tĩnh, kiên trì và kết hợp tốt với nhà chuyên môn để việc can thiệp, trị liệu có hiệu quả

Vai trò của giáo viên trong phòng ngừa rối nhiễu tâm trí ở HS: Một bạn

HS nếu có rối nhiễu tâm trí chắc chắn có những hành vi không bình thường, do đó việc GV quan sát giúp nhận biết những hành vi này trong các hoạt động và sinh hoạt ở lớp, sẽ cung cấp kịp thời nhiều biện pháp can thiệp phù hợp Những em có bất thường về tâm lý sẽ có những biểu hiện bất thường, đặc biệt về nhận thức, tình cảm, giao tiếp,… so với những em khác cùng độ tuổi Giáo viên nói chung và GVCN nói riêng cần phân biệt những nét cá tính riêng của từng HS, bản sắc cá nhân của các em với những biểu hiện không bình thường, để tư vấn cho bố mẹ tìm cách can thiệp sớm, tránh hậu quả về sau Rối nhiễu tâm trí ở trẻ em bao gồm nhiều tình trạng rối loạn tâm trí khác nhau, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống

và sự phát triển tâm lý của các em nếu không được can thiệp kịp thời, phù hợp Vậy nên, tùy loại rối nhiễu tâm trí con mình đang mắc phải, cha mẹ nên có những phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng con khoa học và hợp lý, để các em được phát triển toàn diện về thể chất lẫn tinh thần

Để giảm thiểu và phòng ngừa các rối nhiễu tâm trí cho HS cần phải có các biện pháp tác động tích cực Sự hợp tác của gia đình, nhà trường và xã hội là một điều tất yếu Phát huy tốt các mối quan hệ trên sẽ tạo nên mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần cho học sinh một cách khoa học và hiệu quả Trong đó, cần có sự theo dõi và can thiệp kịp thời các trường hợp bạo lực gia đình, đặc biệt là với trẻ

em Phối hợp với các tổ chức, các trung tâm phòng chống bệnh xã hội, các cơ sở chuyên khoa, bệnh viện tâm thần để tổ chức khám và sàng lọc các đối tượng có vấn đề về sức khỏe tâm thần nói chung và trẻ em có rối nhiễu tâm lý nói riêng để

có các biện pháp can thiệp kịp thời Phối hợp tích cực với gia đình và nhà trường trong việc quản lý và giáo dục học sinh tại địa phương…

Nhà trường cần có sự phối hợp thường xuyên với gia đình và cộng đồng nơi học sinh đang sinh sống để kiểm soát và phát hiện kịp thời các trường hợp nghi ngờ để có biện pháp can thiệp hợp lý Cần tổ chức sàng lọc để kiểm tra sức khỏe tâm thần ở HS một cách khoa học Tổ chức chương trình dạy học phù hợp nhằm giảm áp lực học tập cho HS, tạo cho các em tâm lý thoải mái khi đến trường Phát huy tính tích cực của các tổ chức Đoàn, Đội trong nhà trường nhằm tạo ra những sân chơi sôi nổi, bổ ích giúp học sinh gần gũi và đoàn kết với nhau hơn, đồng thời tránh xa các tệ nạn xã hội, góp phần hình thành thế giới quan lành mạnh Đẩy

13

mạnh tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe tâm thần, phối hợp các cơ sở chuyên khoa tâm thần để tổ chức các lớp học nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe tâm thần cho HS

Đối với HS, sự yêu thương, quan tâm, chăm sóc của cha mẹ vô cùng cần thiết Điều trước hết cha mẹ cần quan tâm đến con đó chính là quan tâm đến sức khỏe của con Một đứa trẻ mệt mỏi sẽ nhanh chóng mất hứng thú học tập Cha mẹ cần thường xuyên quan sát để đưa ra những biện pháp hữu hiệu giúp con hóa giải mệt mỏi Luôn lắng nghe, nói chuyện và trấn an con khi con gặp khó khăn, lo lắng;

vì khó khăn, lo lắng cũng có thể hủy hoại động cơ học tập của trẻ Khi con gặp khó khăn, xung đột ở trường học như trục trặc trong quan hệ với bạn, bị bạn bè chế giễu, trêu chọc, xa lánh… cha mẹ cần hỏi han con tỉ mỉ để giúp con giải quyết và đương đầu với các tình huống đó

Bên cạnh đó việc sắp xếp cuộc sống gia đình một cách khoa học và giữ gìn văn hóa gia đình cũng vô cùng quan trọng trong phòng ngừa rối nhiễu tâm trí cho

HS Sự nền nếp, sống có trước có sau, giữ gìn tôn tri trật tự, mọi người luôn quan tâm, chia sẻ với nhau nhằm tạo cho học sinh một môi trường sống lành mạnh, không khí gia đình ấm áp, tránh xung đột, bạo lực nhằm tránh cho con các sang chấn tâm lý có thể gây nguy hại đến sức khỏe và khả năng học tập Giúp con em sắp xếp thời gian biểu một cách hợp lý, có sự hòa hợp giữa chơi và học Lựa chọn việc học thêm một cách phù hợp, không chạy theo phong trào để tránh tình trạng dồn mình vào sự quá tải Khuyến khích các em tích cực tham gia các hoạt động do Đoàn, Đội và nhà trường tổ chức nhằm hoàn thiện bản thân và giảm tải các áp lực trong học tập cũng như trong cuộc sống

III MỘT SỐ KẾT QUẢ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG HIỆN NAY ( Tư liệu

được minh chứng ở phần phụ lục 1)

Chúng tôi đã khảo sát và phân tích thực trạng rối nhiễu tâm trí của hơn 80 học sinh HS trường THPT Hà Huy Tập ở thành phố Vinh về các mặt: rối nhiễu chung, các loại rối nhiễu thành phần, rối nhiễu theo giới tính, bậc học, hoàn cảnh gia đình; đồng thời chỉ ra rối nhiễu tâm trí là một trong những nguyên nhân của tình trạng HS vi phạm nội quy, bạo lực trong trường học

Mẫu khảo sát sàng lọc rối nhiễu là 80 HS các lớp 11 của trường trung học phổ thông Hà Huy tập ở tỉnh Nghệ An Công cụ sàng lọc rối nhiễu là bảng hỏi

SDQ 25 – 2004 (là thang điểm để đánh giá điểm mạnh và yếu HS của tổ chức y tế thế giới nhằm mục đích phát hiện những HS có rối nhiễu tâm trí), gồm 25 câu hỏi

là các dấu hiệu đặc trưng của các loại hành vi rối nhiễu để HS đọc chậm, suy nghĩ

và tự điền vào phần trả lời (Nội dung minh chứng ở phần phụ lục 1) Ngưỡng để

14

đánh giá một HS bị nghi ngờ có vấn đề rối nhiễu tâm trí trong điều kiện của Việt Nam khi sử dụng bộ câu hỏi này là: tổng điểm từ 13 điẻm trở lên, nhóm nguy cơ cao là 16 điểm trở lên

Chúng tôi cũng phỏng vấn 15 HS trong số những HS được nghiên cứu về

nội dung của 4 câu hỏi mở: (Nội dung minh chứng ở phần phụ lục 1)

1 Theo em, những khó khăn về tâm lý ở lứa tuổi HS THPT là gì?

2 Theo em, nguyên nhân khó khăn về tâm lý ở lứa tuổi HS THPT là gì?

3 Theo em, để HS không gặp phải những khó khăn trên thì bố mẹ cần hỗ trợ các em những gì?

4 Theo em, để HS không gặp phải những khó khăn trên thì thầy cô cần làm

gì để hỗ trợ các em?

Đối với giáo viên và phụ huynh học sinh, chúng tôi cũng tạo ra các bảng hỏi

và xin ý kiến của 30 GVCN và 60 phụ huynh HS về các rối nhiễu tâm trí hay gặp

và cách xử lý của các thầy cô và bố mẹ khi HS gặp phải các rối nhiễu tâm trí (Nội dung minh chứng ở phần phụ lục 1)

Sau khi xử lí các bảng hỏi đã được HS, GVCN và phụ huynh HS trả lời đầy

đủ, phân tích và đánh giá các câu trả lời phỏng vấn, chúng tôi thu được kết quả như sau:

Từ kết quả xử lý bảng SDQ 25 và phần trả lời các câu hỏi mở, cho thấy tỉ lệ

HS rối nhiễu tâm trí là 23,2% Nhóm có nguy cơ cao rối nhiễu tâm trí chiếm tỉ lệ 19,3% Số HS có sức khỏe tinh thần bình thường (không rối nhiễu) chiếm tỉ lệ 57,5% Khó khăn tâm lý mà HS THPT gặp phải chủ yếu là khó khăn vì áp lực học tập và tình cảm đầu đời Nguyên nhân chủ yếu của những khó khăn tâm lý đó đến

từ sự kỳ vọng và áp lực từ gia đình và thầy cô trong vấn đề học tập và quan hệ bạn

bè Mong muốn của các em đều cho rằng cha mẹ, thầy cô cần dành nhiều thời gian trò chuyện, quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với con cái và học trò của mình hơn

HS lứa tuổi THPT thường gặp các rối nhiễu tâm trí như lo âu, trầm cảm, ám ảnh, tự sát, các biểu hiện suy nhược và rối loạn tâm lý Các vấn đề liên quan đến phát triển trí tuệ, rối loạn nhân cách, hành vi như các rối loạn cảm xúc hành vi, rối loạn ứng xử, bạo lực, nghiện chất, rối loạn ăn uống Số HS mắc phải rối nhiễu tâm trí nếu không được tham vấn can thiệp kịp thời có thể vi phạm nội quy, bạo lực trường học, trong đó một số có nguy cơ tăng nặng chuyển sang rối loạn tâm thần hoặc có những hành vi bất thường dẫn đến hậu quả nghiêm trọng Số HS có nguy cơ cao rối nhiễu tâm trí nếu không được giúp đỡ thì có thể một số sẽ bị nặng

15

hơn, chuyển sang rối nhiễu tâm thần Số HS không bị rối nhiễu không có nghĩa là

an toàn nếu không được thường xuyên giáo dục phòng ngừa rối nhiễu

Về phía nhà trường, công tác chủ nhiệm lớp nói chung và sự kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm lớp và cha mẹ học sinh hiện nay còn chưa được chú ý đến, nhiều giáo viên chỉ chú tâm vào bồi dưỡng chuyên môn và xem nhẹ công tác chủ nhiệm, nhiều giáo viên mặc dù có quan tâm đến nhưng lại thiếu kinh nghiệm cũng như phương pháp Bên cạnh đó vẫn còn nhiều giáo viên chủ nhiệm chưa thấy hết được vị trí và chức năng của mình về việc phòng tránh các rối nhiễu tâm trí cho

HS Do đó, chưa đưa ra được các biện pháp phù hợp với thực tế lớp mình chủ nhiệm nên việc tổ chức kết hợp giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm và cha

mẹ học sinh còn chưa mang lại nhiều hiệu quả

Về phía gia đình, một số không ít các bậc cha mẹ, một mặt, do chạy đua với cuộc sống trong cơ chế thị trường, mặt khác là do không nhận thức đúng vị trí của giáo dục gia đình, nên có tư tưởng ỷ lại việc giáo dục cho nhà trường, có chăng chỉ

là đến họp phụ huynh, nắm kết quả học tập, rèn luyện của con qua điểm số, xếp hạng, rồi phó mặc cho nhà trường Hiện nay, giáo dục xã hội thông qua các tổ chức đoàn hội, thường yếu về mặt nội dung, nghèo nàn về mặt hình thức tổ chức, nên thiếu sức hấp dẫn đối với thế hệ trẻ Thiếu sự giáo dục của đoàn, hội, trẻ em sẽ thiếu ý thức tập thể, ý thức "mình vì mọi người, mọi người vì mình", sẽ khó tránh khỏi sự phát triển lệch lạc Tăng cường sự phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài gia đình trong việc chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ, có ý nghĩa hết sức to lớn Sự thành công trong giáo dục chỉ có được, khi tất cả các lực lượng (gia đình - nhà trường - xã hội) thống nhất với nhau về mục tiêu, nội dung giáo dục, tất cả vì tương lai con em chúng ta

Do đó, nếu không có sự liên hệ, phối kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng giáo dục, đặc biệt là giáo dục gia đình, việc giáo dục thế hệ trẻ sẽ trở nên vô cùng khó khăn Để thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa gia đình với nhà trường và các đoàn thể xã hội, ngoài kế hoạch chung của nhà trường, các bậc cha mẹ cần chủ động liên hệ với nhà trường, không chỉ thông qua sổ liên lạc mà cần trực tiếp gặp

gỡ trao đổi với giáo viên phụ trách để nắm tình hình về học tập, rèn luyện của con cái cả về những ưu điểm, sự tiến bộ và những hạn chế cần khắc phục của chúng Đây là vấn đề tưởng như đơn giản, nhưng lại không ít khó khăn, đặc biệt ở một bộ phận cha mẹ vốn sẵn có tư tưởng phó mặc con cái cho nhà trường và xã hội Trong việc liên hệ với nhà trường, cha mẹ cần trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm lớp - người thay mặt nhà trường quản lý và theo dõi việc học tập, rèn luyện của học sinh để nắm thông tin về con cái Thực tế đã cho thấy, hoạt động của nhà

16

trường, trên mỗi bước tiến triển của nó đã chỉ ra rằng, những tập thể lớp tốt, thường là những lớp, mà ở đó các bậc phụ huynh quan tâm chu đáo con cái một cách thường xuyên, trực tiếp, cởi mở, chân tình, liên hệ với nhà trường, với giáo viên chủ nhiệm

Từ những phân tích và thực trạng nêu trên, chúng ta cũng phần nào hình dung được thực trạng và nguyên nhân dẫn đến các rối nhiễu tâm trí của HS Và để giải quyết vấn đề đó đòi hỏi cần phải đưa tâm lý học đường vào trường học Qua nội dung đề tài này chúng tôi xin được đề xuất một số giải pháp nhằm phòng chống rối nhiễu tâm trí cho HS và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thông

qua vai dự án “Bố mẹ là người bạn thân nhất của con” Cụ thể như sau:

Giải pháp 1: Nâng cao kiến thức về phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa

tuổi THPT cho giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh

Giải pháp 2: Tổ chức các hoạt động tập thể vui nhộn tự nhiên, có sự tham

gia của học sinh và phụ huynh học sinh, có hiệu quả trong việc đẩy lùi các rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT

Giải pháp 3: Kết nối tấm chân tình giữa bố mẹ và con cái thông qua các sự

kiện có sự tham gia của học sinh và phụ huynh học sinh, góp phần dự đoán, phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT

Giải pháp 4: Giảm áp lực học tập cho con cái, tăng cường khích lệ của phụ

huynh, động viên kịp thời của giáo viên, sẽ là biện pháp tuyệt vời trong việc phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT

Giải pháp 5: Làm bạn với bạn của con, bố mẹ sẽ hiểu toàn bộ bầu trời của

các con, bố mẹ sẽ là người sớm nhất dự đoán và phòng chống rối nhiễu tâm trí cho

HS lứa tuổi THPT

Giải pháp 6: Chung tay cùng với nhiều lực lượng, phối hợp với nhà trường,

đoàn thanh niên, hội phụ huynh HS, các trung tâm tư vấn học đường cùng dự đoán

và phòng chống rối nhiễu tâm trí cho HS lứa tuổi THPT

Giải pháp 7: Xây dựng kế hoạch hoạt động và lan tỏa dự án “Bố mẹ là

những người bạn thân nhất của con” xuyên suốt cả năm học, góp phần đẩy lùi các rối nhiễu tâm trí cho HS lứa tuổi THPT

B GÓP PHẦN DỰ ĐOÁN VÀ PHÒNG CHỐNG RỐI NHIỄU TÂM TRÍ HS THÔNG QUA DỰ ÁN “BỐ MẸ LÀ NGƯỜI BẠN THÂN NHẤT CỦA CON”

Dự đoán, phòng ngừa trong tâm bệnh học trẻ em được hiểu là những cách thức mà xã hội, người lớn dùng để dự đoán, ngăn ngừa, chống lại sự xuất hiện và

17

phát triển của các triệu chứng rối nhiễu tâm trí ở trẻ em Có ba mức độ phòng ngừa sau:

Mức thứ nhất, đó là giáo dục và xây dựng môi trường sống lành mạnh cho

HS (gia đình, nhà trường), thiết lập chế độ dinh dưỡng, cách chăm sóc vệ sinh cơ thể và tâm trí Điều này giúp giảm nguy cơ gặp phải rối loạn tâm lý ở HS, hạn chế nguy cơ mắc rối nhiễu tâm trí của HS THPT

Mức thứ hai, đó là thông qua những chẩn đoán và can thiệp sớm các triệu

chứng ban đầu, cố gắng làm hạn chế sự phát triển các rối nhiễu tâm trí ở HS

Mức thứ ba, đó là khi tâm bệnh đã phát triển, thì ngăn cản không cho bệnh

nặng lên bằng các cách điều trị khoa học và hiệu quả Đồng thời, phải thường xuyên theo dõi tiến triển của HS, để phòng ngừa sự tái phát của các triệu chứng gây rối nhiễu tâm trí Việc này đòi hỏi sự can thiệp và hợp tác, đồng hành cùng nhau giữa các chuyên gia tâm lý và PH HS

Trong khuôn khổ đề tài, chúng tôi xin được đưa ra các giải pháp ở mức độ thứ nhất, đó là giáo dục và xây dựng môi trường sống lành mạnh cho HS cả từ

phía gia đình và nhà trường với hy vọng giúp giảm nguy cơ gặp phải rối loạn tâm trí ở HS lứa tuổi THPT

I Giải pháp 1: Nâng cao kiến thức về phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT cho giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh

Đáp ứng mục tiêu giáo dục trong thời đại mới, nhận thức và hành động phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT, đòi hỏi thầy cô giáo thay đổi, học sinh thay đổi và bố mẹ cũng cần thay đổi

Là cha mẹ, thầy cô, ai cũng mong muốn con cái, học sinh của mình ngoan, học giỏi để tương lai có cuộc sống hạnh phúc, tốt đẹp Bên cạnh một số gia đình, thầy cô vô tình tạo áp lực khiến các con căng thẳng, trầm cảm thì nhiều cha mẹ, thầy cô đã thấu hiểu, chia sẻ, đồng hành cùng các con chinh phục ước mơ Vậy làm như thế nào thì bố mẹ, thầy cô và các con thực sự hiểu nhau, quan tâm lẫn nhau và luôn đồng hành cùng nhau? Trước hết bố mẹ, thầy cô cần thay đổi, phải là người bạn của chính con cái mình, trang bị và đồng hành trong suốt cả quá trình lớn lên của con Về phía con cái, ngoài sự biết ơn cha mẹ, thầy cô của mình thì các con phải biết đồng cảm, lắng nghe cha mẹ, thầy cô, phải là những người bạn, những người con ngoan trong chính gia đình và lớp học của mình

Để góp phần dự đoán phòng tránh các nguy cơ dẫn đến rối nhiễu tâm trí của

HS, vai trò của bố mẹ và thầy cô rất quan trọng Đối với thầy cô đặc biệt là thầy cô làm công tác chủ nhiệm lớp, các thầy cô phải biết phát huy sự thấu hiểu, chia sẻ và

18

đồng hành giữa PH và HS trong việc dự đoán và phòng chống các nguy cơ rối nhiễu tâm trí cho HS Trước hết là mặt nhận thức, GVCN cần trang bị các kiến thức cho HS về các rối nhiễu tâm trí mà các em có thể mắc phải, hướng dẫn các em cách phòng tránh thông qua các hoạt động mà lớp, trường, hội tổ chức Bên cạnh

đó, phải thực sự tin tưởng vào gia đình mình, phải xem bố mẹ là những người bạn, những bậc tiền bối mà các em có thể chia sẻ từ những niềm vui hay các nỗi buồn

mà các em đang phải đối mặt Về phía cha mẹ cũng vậy, nhận thức cũng cần thay đổi, để thức sự trở thành người bạn của con, bố mẹ cần có các kiến thức, kỹ năng

về giáo dục con trẻ, cần tham khảo các bài viết, các tài liệu về rối nhiễu tâm trí mà

HS có thể mắc phải, từ đó thấu hiểu, chia sẻ và đồng hành như những người bạn thân nhất của con cái mình Vậy thì vai trò của GVCN phải là người kết nối, trang

bị kiến thức và tạo các hoạt động đồng hành giữa PH và HS

Không có ai hiểu bạn bằng chính bạn, các em phải học tập và rèn luyện để trưởng thành Sẽ là hiệu quả nhất nếu chính các em ấy tự tìm hiểu, tự trao đổi để đưa ra những kiến thức về rối nhiễu tâm trí mà bản thân mình có thể mắc phải Và đây là những hình ảnh sinh hoạt các câu lạc bộ mà tập thể lớp 11T1-Trường THPT

Hà Huy Tập đã xây dựng trong năm học

21

Để trang bị kiến thức cho PH, đặc biệt là các kiến thức liên quan đến các rối nhiễu tâm trí cho HS THPH, chúng tôi đã cung cấp kiến thức bằng cách photo tài liệu, gửi các clip, trao đổi qua zalo nhóm PH Nội dung mà chúng tôi cung cấp liên quan đến các rối loạn cảm xúc, rối loạn tăng động – giảm chú ý, rối loạn hành vi và rối loạn tự sát

Chúng tôi cung cấp cho PH các kiến thức để dự đoán và phòng tránh các rối nhiễu tâm trí cho HS, cung cấp các tài liệu liên quan đến sức khỏe tâm thần, sức khỏe sinh sản,… và hướng dẫn PH tạo ra môi trường sống lành mạnh, nâng cao sức khỏe và tâm trí cho HS

https://youtu.be/oTkwcb0WBNs https://youtu.be/NV7d-9q59iE

https://youtu.be/6FiKliWDZeY https://youtu.be/NV7d-9q59iE

23

Rất nhiều kênh thông tin, nhiều cách thức để GV và PH có thể tiếp cận với các tài liệu liên quan đến rối nhiễu tâm trí của HS THPT, và từ nhận thức sâu sắc, bản thân PH cần phải hành động Khi HS xuất hiện các dấu hiệu rối loạn tâm trí, phụ huynh HS và GVCN có vai trò hết sức quan trọng Bố mẹ và thầy cô cần giúp

đỡ, lắng nghe, tôn trọng yêu thương và chấp nhận giúp các em xây dựng lòng tự tin

và niềm vui trong cuộc sống Cần phải dành thời gian và đồng hành học tập và sinh hoạt cùng các em, cần phải tạo ra nhiều sân chơi, nhiều hoạt động kể cả ở trường học cũng như ở nhà, và một yếu tố có thể ngăn chặn phòng ngừa được các tình huống tiêu cực, đó là: Bố mẹ hãy là những người bạn thân nhất của con Bố mẹ cần gần gũi, giải thích và tìm cách tháo gỡ cho các em, có thể cùng con kết bạn với những người bạn mới, cùng con tham gia các hoạt động thể dục thể thao ở nhà hoặc ở trường Nói chuyện với con cái trong những tình huống các em bị bắt nạt, thông báo kịp thời cho tham vấn học đường, thầy cô giáo và các cán bộ nhà trường Cần nói chuyện với các em mỗi ngày và cần thiết phải can thiệp sớm để loại trừ các vấn đề trước khi nó trở nên xấu hơn

Bố mẹ hãy trở thành bạn của con, cần thay đổi để bố mẹ là những bậc tiền bối, là người bạn khi con cái chúng ta cần Nhiều bậc bố mẹ đang dạy con bằng sự độc đoán như bố mẹ luôn luôn đúng và con không được có ý kiến phản bác lời nói của bố mẹ Nhưng trên thực tế, phương thức này vô cùng kém hiệu quả bởi các em

ở độ tuổi này thường không quan tâm tới những lời thuyết giảng và có khuynh hướng làm những điều ngược lại những điều bị ép buộc phải tuân thủ để chứng

24

minh bản thân Như vậy, thay vì bắt ép con làm theo những điều mình muốn, bạn

có thể đưa ra cho con nhiều sự lựa chọn Ở mỗi lựa chọn, hãy kiên nhẫn giải thích cho con nghe ưu điểm và nhược điểm để con tự mình quyết định Hãy chuyện trò cùng con như hai người bạn, sẵn sàng lắng nghe khi con nói và chủ động khơi gợi

để con mở lòng Sẽ tuyệt vời hơn nếu bạn có thể tạo ra thật nhiều khoảnh khắc vui

vẻ trong gia đình như tổ chức tiệc ngoài trời, cùng nhau trang trí nhà cửa, dạy con làm đẹp… để con trẻ có được tâm lý thoải mái, dễ dàng chia sẻ hơn

II Giải pháp 2: Tổ chức các hoạt động tập thể vui nhộn tự nhiên, có sự tham gia của học sinh và phụ huynh học sinh, có hiệu quả trong việc đẩy lùi các rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT

Khi chúng tôi đón nhận những học sinh đầu cấp, học sinh lớp 10 trường THPT Các em chuyển từ trường THCS sang môi trường THPT, ngay từ những ngày đầu, các em lạ lẫm, chưa quen thầy cô, chưa quen bạn bè, môi trường hết sức mới mẻ và lạ lẫm Vậy thì nếu bố mẹ ở bên, hàng ngày các em sẽ chia sẻ, đến trường các em có gì mới, có gì vui,… Tuy nhiên, nếu bố mẹ không có thời gian, không có sự đồng cảm thì con cái sẽ không thể hiện, không chia sẻ các thông tin buồn, vui mà chúng đối mặt hàng ngày Chính thời điểm này, GVCN chúng tôi, sẽ tạo ra một số sân chơi, một số hoạt động để kết nối giữa PH và HS Đầu năm học, chúng tôi tổ chức các trận đá bóng, bóng rổ,… chúng tôi động viên PH HS tham gia chơi cùng hoặc cổ vũ Về nhà, bố mẹ có thể hỏi: bạn A đá bóng giỏi đó học trường cấp 2 nào? Trong số các bạn mới, con đã quen bạn nào rồi? … Chắc chắn các con và bố mẹ sẽ rất cởi mở khi cùng nhau trò chuyện

Hình ảnh các em 10T1 mới vào trường giao lưu cùng các anh chị 12T1 vừa ra

trường, có sự tham gia nhiệt tình của các cổ động viên là bố mẹ

25

Mỗi khi có các hoạt động tập thể, hoạt động trải nghiệm cho HS, chúng tôi luôn có sự tham gia đồng hành của đội ngũ phụ huynh học sinh, các bố mẹ tham gia cùng các em rất đông đảo, nhiệt tình Thông qua các chuyến đi, chúng tôi thấy

bố mẹ và con cái xích lại gần nhau, bố mẹ có thể làm bạn với bạn của con, sự kết nối, thấu hiểu giữa 2 thế hệ ngày càng khăng khít hơn, thậm chí những bạn không

có bố mẹ đi cùng cũng không còn ngại và cũng mong muốn bố mẹ mình sẽ tham gia trong một dịp gần nhất Trong đợt tham quan học tập trải nghiệm 2 tỉnh Nghệ

An – Hà Tĩnh của Trường THPT Hà Huy Tập năm học 2022-2023, lớp 10T1 có 100% HS tham gia và cùng với 15 phụ huynh cũng đăng ký đi cùng Có những hoạt động tập thể theo đoàn, bố mẹ cũng chấp hành như các con, cùng xếp hàng và trải nghiệm như chính HS của trường, thực sự các bố mẹ đã hòa mình với các con

Có những không gian riêng của tập thể lớp, phụ huynh và HS trò chuyện với nhau rất thân mật, vui vẻ, hòa đồng, chúng tôi là giáo viên đi cùng cũng cảm thấy vui và hạnh phúc

Hình ảnh các em 10T1 vui vẻ tham gia chuyến đi trải nghiệm tham quan học tập,

có sự tham gia nhiệt tình của hơn 15 thành viên là bố mẹ

Trong đợt tham quan học tập trải nghiệm của nhà trường, có một hoạt động

là kết nạp đoàn cho nhiều HS ưu tú của nhà trường tại nơi linh thiêng và ý nghĩa, trước phần mộ của các chiến sỹ Ngã ba Đồng Lộc Khi được biết có hoạt động này nhiều gia đình đã xin được cùng tham gia, có gia đình có mặt của cả bố và mẹ, nhiều gia đình khác bố mẹ không tham gia được thì gửi gắm, động viên các cháu, chúc mừng các cháu trong buổi lễ trọng đại này

26

Hình ảnh các bậc phụ huynh lớp 10T1 cùng xếp hàng tham quan cùng các con và

bố mẹ bạn Trọng Hoàn đồng hành cùng con trai trong buổi kết nạp đoàn

Hình ảnh các phụ huynh gửi gắm tâm tư tình cảm dành cho tập thể 10T1

Tham gia cùng nhau, giáo viên không ngại, HS cũng rất vui vẻ và phụ huynh cũng rất nhiệt tình, chúng tôi thấy cô trò, bố mẹ và con cái rất đoàn kết, đầm ấm,

HS cảm thấy biết ơn bố mẹ, thầy cô, còn phụ huynh thì cảm động, thấu hiểu con

Những buổi học mệt mỏi, những lúc các con dao động, những lúc các con có tâm sự, thì thầy cô nên thế nào? Bố mẹ có giúp gì được không? Các con sẽ không thích nói về sự mệt mỏi, không thích nói về những tâm sự thầm kín, cũng không thích nói về kết quả học tập của mình,… Chúng tôi, là giáo viên chủ nhiệm và hội phụ huynh lớp cũng sẽ không làm như vậy, thầy cô và bố mẹ sẽ ở bên, đồng hành

và lắng nghe các con vô điều kiện Những buổi học ngày trời nắng nóng, phụ huynh mua nước cho các con cuối buổi học, cùng các con cất cao tiếng hát, cùng

dơ cao cánh tay, nở nụ cười với các con, chỉ vèn vẹn có 15-30 phút nhưng thật sự đầm ấm Những buổi học đầy mưa gió, có hôm mưa to nước dâng cao, các em chưa về nhà được, có bố mẹ lặn lội mang bánh bao đến, các em chia nhau từng miếng bánh, từng gói bim bim mà chúng tôi thấy ấm lòng biết mấy Những buổi nhà trường báo điểm thi học kỳ, những buổi công bố điểm thi học sinh giỏi, cùng với những nụ cười mãn nguyện thì cũng không ít bạn tỏ ra thất vọng, chán chường, khi đó phụ huynh lớp chúng tôi, ngoài việc chúc mừng các con, bố mẹ luôn nghĩ đến những bạn có cảm xúc buồn, họ động viên lẫn nhau, chia sẻ và nhắc nhở nhau quan tâm và để ý đến tâm tư của con cái mình, đừng áp lực quá đối với các cháu Chỉ cần vậy thôi, những cái rất nhỏ, nếu bố mẹ thầy cô quan tâm, HS sẽ thấy tin tưởng, sẽ thấy hạnh phúc biết nhường nào, vậy nên, nếu là giáo viên thì thầy cô sẽ phải tạo được sự kết nối này, nếu là phụ huynh thì bố mẹ hãy dành thật nhiều thời gian cho con cái, hãy quan tâm khi con cái chúng ta cần

Hình ảnh các phụ huynh cùng nhau ca hát với các em học sinh lớp 10T1

28

Hình ảnh 47 em học sinh 10T1 vui vẻ tham gia chạy bộ trên đỉnh núi Dũng Quyết,

có sự tham gia nhiệt tình của hơn 30 thành viên là bố mẹ và các em

29

30

31

32

III Giải pháp 3: Kết nối tấm chân tình giữa bố mẹ và con cái thông qua các

sự kiện có sự tham gia của học sinh và phụ huynh học sinh, góp phần dự đoán, phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT

Tôn trọng sự riêng tư và độc lập của con cũng là vấn đề mà cha mẹ cần chú

ý Tâm lý chung của cha mẹ là luôn xem con mình còn nhỏ cần đến sự chăm sóc, trông coi từng li từng tí một như ngày nào, mà quên mất rằng đứa con tuổi 14-15 của mình đã có những ý kiến và suy nghĩ riêng Nhiều bạn trẻ đã có quan niệm và chia sẻ rằng: “Đi chơi với bố mẹ gò bó lắm! Phải thế này, phải thế kia Bởi thế, con muốn có không gian riêng tư, thoát khỏi sự kiểm soát của bố mẹ” “Điệp khúc khuyên răn nghe từ nhà trường đến gia đình khiến đầu mình như nổ tung!” Rõ ràng, khi con bạn bước vào tuổi mới lớn, việc khuyên bảo với tư cách của một người bề trên là phương pháp không còn hiệu quả nữa Thay vì thế, khi có xung đột về quan điểm, bạn cần đối xử với con như người đồng trang lứa với thái độ tôn trọng và lịch sự Hãy chấp nhận việc con đang lớn và cần có không gian riêng nên những xa cách nhất định với gia đình là điều không thể tránh khỏi Bạn không nên

ép buộc con phải tham gia tất cả các hoạt động của gia đình, nhưng hãy cho con hiểu vai trò của con trong những sự kiện trọng đại

Hình ảnh các em học sinh lớp 10T1 chuẩn bị cho cuộc họp phụ huynh

Hình ảnh bố mẹ vừa đọc thư của con, vừa nghe các tiết mục văn nghệ do các con

tổ chức trước buổi họp phụ huynh của lớp 10T1

33

Muốn trở thành bạn thân của con, các bậc phụ huynh phải lưu ý tới những đặc điểm sau, đây có thể là dấu hiệu mà con cái đang rất cần ở cha mẹ, thầy cô, điều này chúng ta thực sự cần quan tâm để kịp ththấu hiểu đến những đứa con của bản thân mình

1 Cha mẹ luôn tin tưởng con: Dấu hiệu đầu tiên cho thấy cha mẹ là người bạn thân của con chính là tin tưởng con Cho dù con có kế hoạch gì cho cuộc sống, cha mẹ sẽ luôn ở bên cạnh hỗ trợ, động viên để con bớt lo lắng Điều này sẽ giúp con cảm thấy tự tin hơn để làm mọi việc

2 Cha mẹ luôn sẵn sàng lắng nghe con: Trong cuộc sống, có rất nhiều khoảnh khắc con cần chia sẻ niềm vui, nỗi buồn và người đầu tiên con nghĩ tới là cha mẹ, khi đó bố mẹ chính là người bạn thân của các con

3 Lời khuyên của cha mẹ rất quan trọng với con: Khi do dự, người đầu tiên con muốn nói chuyện để cần lời khuyên là phụ huynh thì cha mẹ chính là người bạn thân nhất, người con tin tưởng nhất Suy nghĩ và lời khuyên của cha mẹ rất quan trọng với con Ngược lại cha mẹ cũng có thể xin lời khuyên từ con khi gặp một số vấn đề vì thực tế là cả 2 bên đã tin tưởng lẫn nhau

4 Con luôn trung thực với cha mẹ: Nếu con luôn trung thực, kể với cha mẹ mọi chuyện dù tốt hay xấu thì chứng tỏ con rất tin tưởng và phụ huynh là bạn thân Lúc này, điều những đứa trẻ cần là cha mẹ phải giữ bí mật và đưa ra lời khuyên hữu ích cho chúng Hoặc đơn giản, chúng chỉ cần cha mẹ lắng nghe khi cần

5 Cha mẹ luôn tôn trọng ý kiến của con: Nếu cuộc trò chuyện giữa con và cha mẹ luôn vui vẻ và kéo dài thì chứng tỏ chúng hứng thú khi được mở lòng Một điều nữa là cha mẹ tôn trọng ý kiến của con nên khiến chúng luôn muốn được trao đổi, trò chuyện nhiều hơn Bằng cách này, chúng có thể tìm được giải pháp cho các khó khăn

6 Cha mẹ luôn có thời gian cho con cái: Dù cha mẹ bận rộn tới đâu nhưng nếu luôn biết cách sắp xếp dành thời gian mỗi ngày cho con thì chúng sẽ cảm thấy bạn rất quan tâm đến chúng Chỉ cần các bậc phụ huynh tạo cho con cảm giác cha

mẹ luôn sẵn sàng bất cứ khi nào con cần thì sẽ giúp con trẻ cảm thấy yên tâm và vững tin hơn

7 Con tìm đến cha mẹ khi gặp vấn đề tình cảm: Thời điểm con cái gặp khó khăn về mặt tình cảm sẽ là lúc chúng tìm đế người tin tưởng nhất để chia sẻ và tìm chỗ dựa Nếu lúc này chúng tìm đến cha mẹ chứng tỏ con đã coi phụ huynh là người thân và đáng tin nhất Hãy là người vực dậy tinh thần và dạy con yêu bản thân mình hơn

34

8 Mối quan hệ của cha mẹ và con cái càng gắn bó hơn theo từng năm: Mỗi năm trôi qua, cả cha mẹ và con cái đều học cách hiểu nhau hơn, đây là dấu hiệu cho thấy cả 2 bên đều coi nhau như bạn thân với sự tin tưởng cao Mỗi khi trò chuyện cùng nhau, bạn giúp con cảm giác dễ chịu vì cảm nhận được tình yêu và sự tôn trọng

IV Giải pháp 4: Giảm áp lực học tập cho con cái, tăng cường khích lệ của phụ huynh, động viên kịp thời của giáo viên, sẽ là biện pháp tuyệt vời trong việc phòng chống rối nhiễu tâm trí HS lứa tuổi THPT

Việc học cùng con, chơi cùng con cũng được chúng tôi hết sức coi trọng Là cha mẹ, ai cũng mong muốn con học giỏi để tương lai có cuộc sống hạnh phúc, tốt đẹp Bên cạnh một số gia đình vô tình tạo áp lực khiến con căng thẳng, trầm cảm thì nhiều cha mẹ đã thấu hiểu, chia sẻ, đồng hành cùng con chinh phục ước mơ Bất cứ cha mẹ nào cũng muốn con sống vui vẻ, hạnh phúc và thành công trong sự nghiệp Do đó, họ luôn cố gắng giúp con có ý thức học tập từ nhỏ, để có thành tích tốt, tạo đà cho sự phát triển và tự lập trong tương lai Tuy nhiên, mỗi cha mẹ lại có một cách giáo dục khác nhau Nhiều cha mẹ đã áp đặt mong muốn, ước mơ của mình lên con một cách cực đoan, khiến con bị tổn thương, căng thẳng, thậm chí gây ra những hệ luỵ đau lòng Trong khi đó, thực tế, con rất cần có một cuộc sống vui vẻ, có sự thấu hiểu và chia sẻ từ bố mẹ Nhiều gia đình có bố mẹ tiến bộ, đã có cách giáo dục đồng hành, thấu hiểu và chia sẻ cùng con Các anh chị đã tạo môi trường, điều kiện, nền tảng cho con được học tập, khám phá những điểm mạnh, phát huy tiềm năng của bản thân, lắng nghe và tôn trọng con, cùng con thảo luận các giải pháp chứ không phải là gò ép, áp đặt con làm theo ý mình

Quan niệm của cha mẹ về việc ép con sống theo mong muốn của bố mẹ là

“làm thế để con thành công” cần phải thay đổi Cha mẹ không nên “viện cớ vì con”

mà làm tổn thương con, khiến con không được là chính mình, biến con thành

những “chú mọt sách” Quá trình con được trải nghiệm, rèn giũa, được đưa ra các

35

quyết định độc lập cho tương lai của mình, và kể cả các quyết định sai nhưng sau

đó cha mẹ tiếp tục đồng hành, định hướng để con biết sửa chữa, khắc phục và đứng lên từ thất bại cũng được coi là thành công lớn của con Đó là quan niệm đúng đắn

và rất cần được nhân rộng trong nhiều gia đình hiện nay

36

Hình ảnh phụ huynh trải lòng viết thư cho các con cuối buổi họp phụ huynh

Học sinh lứa tuổi THPT, tình bạn, tình yêu hay những rung động đầu đời vừa chớm nở, cùng nhiều băn khoăn, rắc rối của tuổi học trò rất cần được chia sẻ,

tư vấn Bởi nếu không, các em sẽ rơi vào trạng thái khó kiểm soát hành vi, ý thức

và gây ra những hệ lụy không đáng có Trong xã hội hiện đại, việc sử dụng mạng

xã hội không chỉ là nhu cầu của người lớn mà cũng là mong muốn của con trẻ Tuy nhiên, nhiều phụ huynh lo lắng con sẽ gặp tiêu cực khi tham gia mạng xã hội và muốn kiểm soát, thậm chí là cấm đoán trẻ Nhiều bậc phụ huynh kỳ vọng quá mức

Về vấn đề sử dụng mạng xã hội, thực ra cấm tuyệt đối các con sử dụng mạng xã hội là rất khó vì đó là nhu cầu cần được tiếp xúc với văn minh hiện đại Đối với các em, việc vào mạng cũng chính là nhu cầu giao lưu, trao đổi thông tin

Vì vậy, bố mẹ cần hiểu được nội dung nào con nên xem chứ không nên cấm hẳn chuyện dùng điện thoại Đó là sự áp đặt không cần thiết, bắt các em làm theo ý mình Bố mẹ nên giải thích cho con hiểu, giờ học thì không được sử dụng điện thoại Vấn đề ở đây là cách giáo dục con như thế nào thay vì cấm đoán Theo đó,

bố mẹ hãy giúp con tránh xa những nội dung xấu, không lạm dụng và biết cách chọn thời gian thích hợp để xem Nếu giải quyết vấn đề được như thế này thì thật

sự là tuyệt vời, khi đó bố mẹ không những là người lớn bày dạy cho con cái mà bố

mẹ còn là một người bạn hiểu rất rõ về con mình, và chắc chắn các bạn HS đều rất muốn bố mẹ mình được như thế

Tuy nhiên, không phải bố mẹ nào cũng làm được như vậy, để bố mẹ trở thành người bạn thân nhất của con, rất cần vai trò của nhà trường và giáo viên chủ nhiệm lớp Có thể thông qua văn phòng tư vấn tâm lý ở các nhà trường, đó là nơi

38

các em có thể tìm đến để mong muốn được gỡ rối, các em có thể chia sẻ cởi mở hơn việc tâm sự với cha mẹ hay giáo viên Ở đó các em có thể hỏi chuyện tình cảm yêu đương, hướng nghiệp, chuyện gia đình, các mối quan hệ với cha mẹ, thầy

cô hoặc bạn bè…

V Giải pháp 5: Làm bạn với bạn của con, bố mẹ sẽ hiểu toàn bộ bầu trời của các con, bố mẹ sẽ là người sớm nhất dự đoán và phòng chống rối nhiễu tâm trí cho HS lứa tuổi THPT

Cha mẹ cũng cần thay đổi về cách quan tâm Ở độ tuổi mới lớn, các em trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều, những lời hỏi han thường ngày của cha mẹ như “Con học bài chưa?” hay “Con ăn sáng chưa?” với nhiều đứa trẻ lại mang đầy tính “tra khảo” Bởi lẽ, độ tuổi từ 13 – 15 là giai đoạn trẻ hình thành “cái tôi” mạnh mẽ và luôn vùng vẫy hướng đến sự độc lập Sự quan tâm những điều nhỏ nhặt của bạn có thể được trẻ xem là biểu hiện của việc không công nhận sự trưởng thành của mình, dẫn đến việc có những thái độ và hành vi phản bác mạnh mẽ hoặc cố gắng để chứng tỏ mình đã lớn Vì thế, bạn hãy khéo léo hơn trong cách thể hiện sự quan tâm của mình Ví dụ, thay vì luôn theo dõi sau lưng nhắc nhở con phải ăn uống đầy

đủ, bạn có thể pha ly sữa và lặng lẽ để trên bàn cho con hoặc viết tin nhắn nhắc con nhớ mang bữa trưa bạn đã soạn sẵn để trong tủ lạnh… Ngoài ra, việc dành thời gian tìm hiểu sở thích của con và cùng con xem một bộ phim con yêu thích cũng là một cách thể hiện tinh tế tình yêu của bố mẹ dành cho con cái của mình

Làm bạn cùng con, được con tâm sự mọi điều là mong ước không của riêng cha mẹ nào Làm bạn với con cũng là con đường ngắn nhất và thuận lợi nhất giúp cha mẹ nuôi dạy con dễ dàng hơn Vậy làm thế nào để giúp cha mẹ trở thành một người bạn của con?

1 Đặt con ngang bằng khi trò chuyện: Điều này có nghĩa là bạn sẽ phải tự

hạ mình, hoặc phải nâng con lên địa vị của một người lớn để cha/mẹ và con có thể đặt ở vị trí ngang bằng nhau Cha mẹ không nên nhìn xuống con cái theo đường chéo với kiểu người lớn – con nhỏ Đây là tiêu chí đầu tiên và quan trọng nhất để nói chuyện với con, bởi hợp phong cách mới có thể chơi được Đặt ngang bằng không có nghĩa là cá mè một lứa, mà ở đây chính là bạn đặt mình vào chính vị trí của con để nhìn nhận và giải quyết vấn đề Cứ nhìn vào cuộc sống, những bà mẹ U50 càng “xí xọn” càng thân với con gái, nhưng ông bố càng tỏ ra là nghiêm càng đẩy con ra xa mình Khi bạn và con có thể thoải mái tự do nói chuyện như hai người bạn thì con cũng sẽ cởi mở chia sẻ mọi thứ với bạn hơn

2 Suy nghĩ như con trẻ: Trong cuộc sống, trước một sự vật, hiện tượng, chúng ta thường mô tả, chỉ trích, bình luận, nhận định mà ít đưa ra giải pháp Ta áp