SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT NAM ĐÀN 1 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: SỬ DỤNG HÌNH THỨC ĐÁNH GIÁ ĐỒNG ĐẲNG TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ CÁC KHU VỰC VÀ QUỐC GIA - ĐỊA LÍ 11 NHẰM
CƠ SỞ LÝ LUẬN
Đánh giá trong dạy học
Đánh giá là một quá trình có mục đích và hệ thống, dựa trên các tiêu chí rõ ràng nhằm hỗ trợ việc ra quyết định Khái niệm này được hiểu từ nhiều góc độ khác nhau, nhưng luôn nhấn mạnh tính chất có tổ chức và sự minh bạch trong các tiêu chí đánh giá.
Trong giáo dục, đánh giá là quá trình hình thành nhận định và phán đoán về kết quả công việc dựa trên phân tích thông tin so với mục tiêu và tiêu chuẩn đề ra Mục đích của đánh giá là đưa ra quyết định nhằm cải thiện chất lượng và hiệu quả giáo dục Điều này không chỉ ghi nhận thực trạng mà còn đề xuất các quyết định để thay đổi giáo dục theo hướng mong muốn của xã hội.
Đánh giá là quá trình thu thập, tổng hợp và diễn giải thông tin về đối tượng cần đánh giá, nhằm xác định mức độ đạt được các mục tiêu dạy học Qua đó, đánh giá giúp đưa ra quyết định để tác động vào quá trình dạy học, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục.
Việc đánh giá học sinh nhằm các mục đích sau:
Bài viết này nhằm làm rõ mức độ hoàn thành các mục tiêu dạy học, đồng thời đánh giá tình trạng kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh so với yêu cầu của chương trình Qua đó, phát hiện những sai sót và nguyên nhân gây ra những sai sót này, từ đó giúp học sinh điều chỉnh hoạt động học tập một cách hiệu quả hơn.
Công khai hóa nhận định về năng lực và kết quả học tập của từng học sinh và tập thể lớp không chỉ giúp các em tự đánh giá bản thân mà còn nhận ra sự tiến bộ của mình Điều này khuyến khích và động viên các em, từ đó thúc đẩy việc học tập ngày càng hiệu quả hơn.
Giáo viên cần có cơ sở thực tế để nhận diện rõ ràng điểm mạnh và điểm yếu của bản thân, từ đó tự điều chỉnh và hoàn thiện phương pháp giảng dạy Việc này giúp họ không ngừng phấn đấu nâng cao chất lượng và hiệu quả trong hoạt động dạy học.
Việc đánh giá kết quả học tập của học sinh có vai trò quan trọng trong việc nhận định thực trạng học tập, từ đó định hướng điều chỉnh các hoạt động học tập của học sinh cũng như phương pháp giảng dạy của giáo viên.
1.1.3 Chức năng Đánh giá nhằm ba chức năng sau:
- Chức năng sư phạm: Kiểm tra, đánh giá học sinh sẽ làm sáng tỏ thực trạng,
10 định hướng điều chỉnh hoạt động dạy học cho phù hợp đạt kết quả tốt hơn
Kiểm tra và đánh giá học sinh đóng vai trò quan trọng trong việc công khai hóa kết quả học tập của các em, không chỉ trong tập thể lớp mà còn trong toàn trường Điều này giúp báo cáo kết quả học tập và giảng dạy tới phụ huynh học sinh cũng như các cấp quản lý giáo dục.
Chức năng khoa học của việc kiểm tra và đánh giá học sinh là cung cấp những nhận định chính xác về các khía cạnh trong hoạt động dạy học, đồng thời đánh giá hiệu quả của các sáng kiến cải tiến trong giáo dục.
1.1.4 Các nguyên tắc đánh giá trong dạy học
1.1.4.1 Đảm bảo tính khách quan Đánh giá khách quan là sự phản ánh chính xác kết quả học tập như nó tồn tại trên cơ sở đối chiếu với mục tiêu đã đề ra
Tính khách quan trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập là yếu tố quan trọng, phản ánh chính xác trình độ nhận thức và kỹ năng của học sinh so với yêu cầu chương trình học Để đạt được tính khách quan, việc xây dựng và thực hiện đánh giá cần cụ thể, rõ ràng và không bị ảnh hưởng bởi ý kiến chủ quan của người đánh giá Đồng thời, cần giáo dục học sinh về kỹ năng tự đánh giá đúng đắn, nhằm ngăn ngừa thái độ đối phó với việc đánh giá Việc kết hợp giữa kiểm tra định tính và định lượng, cùng với việc áp dụng nhiều kỹ thuật đánh giá khác nhau, sẽ giúp tạo ra môi trường học tập công bằng và hiệu quả, không bị ảnh hưởng bởi cơ sở vật chất.
1.1.4.2 Đảm bảo tính toàn diện
Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện trong đánh giá yêu cầu phải xem xét đầy đủ các khía cạnh theo mục tiêu đề ra, đảm bảo tính khách quan và chính xác Việc đánh giá cần bao quát cả về số lượng lẫn chất lượng, chú trọng đến tri thức, kỹ năng, năng lực vận dụng, khả năng sáng tạo, cũng như thái độ và nỗ lực của người học Để đạt được tính toàn diện, cần căn cứ vào mục tiêu dạy học, xác định nội dung đánh giá rộng rãi và sử dụng các công cụ đánh giá đa dạng, không chỉ tập trung vào kiến thức và kỹ năng mà còn đánh giá phẩm chất trí tuệ và năng lực cá nhân.
1.1.4.3 Đảm bảo tính thường xuyên, có hệ thống Đánh giá kết quả học tập của người học cần được thực hiện một cách thường xuyên có hệ thống, có kế hoạch Đánh giá trước, trong và sau khi học, số lần kiểm tra phải đảm bảo đủ để có thể đánh giá chính xác Đánh giá thường xuyên và hệ thống sẽ cung cấp những thông tin kịp thời cho giáo viên và người học điều chỉnh
11 liên tục hoạt động của mình, nhằm duy trì tính tích cực trong học tập
1.1.4.4 Đảm bảo tính phát triển
Kết quả học tập của mỗi cá nhân phản ánh trình độ nhận thức riêng, nhưng chỉ là một phần trong quá trình học tập Đánh giá cần linh hoạt và kịp thời để người học có thể nỗ lực vươn lên đạt mục tiêu Việc công khai kết quả và thông báo nhanh chóng sẽ giúp người học có động lực cải thiện và nâng cao chất lượng học tập.
1.1.4.5 Đảm bảo tính công khai Đánh giá kết quả học tập phải được tiến hành công khai, kết quả phải được công bố kịp thời để người học tự kiểm tra, tự đánh giá, tự điều chỉnh hoạt động học Để hoàn thiện việc đánh giá cần phát huy vai trò chủ thể của người học, qua đó người học biết tự kiểm tra, tự đánh giá để điều chỉnh cách học, hoạt động học một cách kịp thời và hiệu quả nhằm nâng cao kết quả học tập, phát triển nhân cách của mình
1.1.5 Mối quan hệ của đánh giá với các thành phần khác của quá trình dạy học
1.1.5.1 Đ ánh giá là một yếu tố quan trọng của QTDH
Đánh giá đồng đẳng trong dạy học
1.2.1 Đánh giá đồng đẳng Đánh giá đồng đẳng là quá trình các cá nhân trong nhóm đánh giá bạn học của
Hình thức đánh giá đồng đẳng có thể dựa trên các cuộc thảo luận trước đó hoặc thỏa thuận về tiêu chí đánh giá cụ thể Đánh giá này có thể sử dụng các công cụ và danh sách kiểm tra đã được thiết kế sẵn bởi giáo viên hoặc do chính nhóm học sinh tạo ra nhằm đáp ứng nhu cầu đánh giá của họ.
Trong quá trình đánh giá, cá nhân cần xem xét số lượng, mức độ, giá trị và chất lượng của sản phẩm hoặc kết quả học tập của các bạn học trong cùng điều kiện Điều này giúp đảm bảo sự công bằng và chính xác trong việc đánh giá thành công.
Đánh giá đồng đẳng ở học sinh là quá trình theo dõi và nhận định về chất lượng sản phẩm học tập của bạn học, dựa trên các tiêu chuẩn nhất định Quá trình này không chỉ giúp xác định số lượng, mức độ và giá trị của sản phẩm học tập mà còn cung cấp phản hồi hữu ích nhằm nâng cao hiệu quả học tập.
1.2.2 Đặc trưng của đánh giá đồng đẳng
Đánh giá đồng đẳng là một phương pháp đánh giá thông qua việc tổ chức các hoạt động cho học sinh, cho phép họ tham gia vào các nhóm hoạt động đa dạng Phương pháp này giúp người học tự khám phá và hiểu rõ hơn những kiến thức còn thiếu, thay vì chỉ tiếp thu thụ động từ giáo viên.
Đánh giá đồng đẳng không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn giúp người học phát triển phương pháp tự học và khám phá kiến thức, từ đó khơi dậy sự ham hiểu biết.
Thứ ba: Đánh giá đồng đẳng là dạy học có sự tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác
Trong đánh giá đồng đẳng, để đạt được mục tiêu dạy học, người học cần thực hiện các nhiệm vụ học tập, nơi diễn ra quá trình học tập cá thể Tuy nhiên, có những nhiệm vụ trong bài học mà cả người dạy lẫn người học đều gặp khó khăn, do đó, sự hợp tác giữa họ là cần thiết để giải quyết những nhiệm vụ học tập này.
Đánh giá đồng đẳng là phương pháp giảng dạy kết hợp giữa đánh giá của giáo viên và tự đánh giá của học sinh Khác với dạy học truyền thống, nơi giáo viên là người duy nhất đánh giá, trong đánh giá đồng đẳng, giáo viên hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá để cải thiện phương pháp học tập Đồng thời, phương pháp này cũng tạo ra môi trường cho học sinh đánh giá lẫn nhau Trong quá trình này, giáo viên đóng vai trò là cố vấn, hỗ trợ học sinh trong việc lập kế hoạch học tập hiệu quả.
Đánh giá đồng đẳng là một phương pháp hiệu quả trong việc cải tiến nhận thức và xã hội hóa trong học tập Bằng cách tổ chức đa dạng các hình thức đánh giá, quá trình học tập không chỉ giới hạn trong lớp học mà còn mở rộng ra cộng đồng Những ưu điểm của đánh giá đồng đẳng giúp nâng cao chất lượng học tập và khuyến khích sự tương tác giữa các học viên.
13 giá đồng đẳng đã góp phần cải tiến quá trình xã hội hoá học tập
Đánh giá đồng đẳng không chỉ nâng cao nhận thức của người học mà còn cải thiện các lĩnh vực cảm xúc và vận động Qua quá trình này, người học sẽ phát triển các kỹ năng xã hội một cách hiệu quả.
1.2.3 Ưu, nhược điểm của đánh giá đồng đẳng trong dạy học
1.2.3.1 Ưu điểm Đánh giá đồng đẳng có những ưu thế như:
- Làm thúc đẩy động cơ học tập
- Cải tiến sự nhận thức và xã hội hoá trong học tập
- Phát triển các năng lực hợp tác, giao tiếp, tự học, năng lực giải quyết vấn đề
Hình thành và phát triển các phẩm chất của người học là rất quan trọng, bao gồm sự chăm chỉ, tự tin, và ý thức trách nhiệm trong việc tự học Bên cạnh đó, việc tôn trọng sự khác biệt và lắng nghe ý kiến của bạn bè trong làm việc nhóm cũng góp phần tạo nên một môi trường học tập tích cực và hiệu quả.
1.2.3.2 Nhược điểm Đánh giá đồng đẳng có nhiều ưu điểm song cũng có những hạn chế sau : Đánh giá đồng đẳng có thể khiến học sinh không thoải mái khi nhận xét bạn bè mình, đôi khi các em đưa ra những nhận xét không đáng tin cậy Các em sẽ cảm thấy rất khó để cho điểm chính xác Đánh giá đồng đẳng có thể liên quan đến: sự ưu ái của bạn bè khi chấm điểm, sự đồng nhất khi chấm điểm dẫn đến vai trò của cá nhân không thể hiện rõ
Để học sinh thực hiện đánh giá đồng đẳng một cách chính xác và khách quan, cần thiết lập các tiêu chí rõ ràng Bên cạnh đó, việc kết hợp tự đánh giá với đánh giá đồng đẳng trong quá trình dạy học sẽ giúp người học có cái nhìn đúng đắn về bản thân, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện hơn.
Năng lực đánh giá đồng đẳng của HS
Năng lực đánh giá đồng đẳng của học sinh là khả năng theo dõi và nhận định hiệu quả học tập của bạn cùng học dựa trên các tiêu chuẩn đã xác định Qua quá trình này, học sinh có thể rút ra kinh nghiệm cho bản thân và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả học tập trong tương lai.
Cấu trúc năng lực đánh giá đồng đẳng ở HS gồm có 5 thành tố như sau:
Bảng 1: Cấu trúc của năng lực đánh giá đồng đẳng
Mục đích của đánh giá đồng đẳng là xác nhận kết quả học tập của bạn, bao gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ trong một lĩnh vực cụ thể Qua đó, đánh giá này giúp phát hiện những điểm mạnh và điểm yếu, đồng thời xem xét năng lực của bạn học Nó cung cấp thông tin phản hồi phù hợp và kịp thời, giúp người đánh giá rút kinh nghiệm và điều chỉnh phương pháp để nâng cao hiệu quả học tập.
Xác định tiêu chí đánh giá đồng đẳng
- Xác định đúng các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá là cơ sở để
HS đối chiếu, xem xét, ra quyết định về bạn học của mình có đạt hay không đạt mục tiêu học tập đã đề ra
Kỹ năng lựa chọn và thiết kế tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá là rất quan trọng, giúp học sinh xác định rõ ràng và cụ thể các yêu cầu phù hợp với mục đích học tập Trong quá trình đánh giá đồng đẳng, việc xác định tiêu chuẩn và tiêu chí thường được thực hiện bởi giáo viên và học sinh, hoặc giữa các nhóm học sinh, nhằm xây dựng công cụ đánh giá đồng đẳng hiệu quả.
Lựa chọn/xây dựng các công cụ đánh giá đồng đẳng phù hợp
Khi lựa chọn công cụ đánh giá đồng đẳng, cần xem xét các loại như câu hỏi, bài tập, bảng hỏi và bảng điểm (rubrics) để đảm bảo phù hợp với mục đích, nội dung và phương pháp đánh giá cụ thể Việc này phải dựa trên các tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá đã được xác định trước đó.
Học sinh (HS) sẽ xây dựng các công cụ đánh giá (ĐG) phù hợp với mục đích đánh giá dưới sự hướng dẫn và thống nhất với giáo viên (GV) Qua đó, HS cùng nhau hợp tác để tạo ra các công cụ ĐG cho nhóm, nhằm nâng cao hiệu quả trong quá trình học tập.
Thực hiện đánh giá, thu thập, xử lý thông tin, tạo thông tin phản hồi phù hợp
Theo dõi các hoạt động học tập của bạn học là cần thiết để thu thập thông tin phục vụ cho việc đánh giá Điều này bao gồm việc theo dõi kết quả bài kiểm tra, quan sát sự tham gia trong các hoạt động nhóm, theo dõi quá trình thực hành, đánh giá khả năng thuyết trình và báo cáo, cũng như giám sát quá trình thực hiện các dự án học tập.
Để thực hiện đánh giá hiệu quả, cần tìm kiếm và lựa chọn thông tin từ các nguồn dữ liệu phù hợp, bao gồm diễn biến hoạt động học tập, kết quả học tập, hồ sơ học tập và thông tin từ giáo viên.
- Đối chiếu thông tin thu được với chuẩn đã xác định
So sánh thông tin thu thập từ bạn học với các tiêu chuẩn giúp đưa ra phản hồi chính xác về thành quả đạt được, đồng thời xác định những hạn chế và điểm mạnh của bạn học Phản hồi cần phải cụ thể, chi tiết và sử dụng ngôn ngữ rõ ràng để người nhận dễ dàng hiểu và cải thiện.
Kỹ năng Biểu hiện ngữ biểu dạt dễ hiểu, thân thiện, có tính xây dựng, tạo với người được ĐG một không khí tin tưởng, an toàn
Ra quyết định, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất biện pháp khắc phục
- Xác định những nguyên nhân ảnh hưởng đến thành tích học tập của bạn
- Học hỏi từ ưu điểm của bạn Rút kinh nghiệm và rút ra bài học từ những sai lầm mà bạn mắc phải
- Đưa ra quyết định phù hợp điều chỉnh việc học
Để khắc phục những điểm yếu và khó khăn trong quá trình học tập, cần đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm cải thiện chất lượng học tập Những biện pháp này nên tập trung vào việc thay đổi thực trạng hiện tại theo hướng đạt được các mục tiêu học tập đã đề ra Việc cải tiến chất lượng học không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tập mà còn tạo động lực cho người học vượt qua những thách thức trong quá trình học.
CƠ SỞ THỰC TIỄN
Mục tiêu và nội dung phần Địa lí các khu vực và quốc gia lớp 11 - GDPT 2018
2.1.1 Khái quát phần Địa lí các khu vực và quốc gia trên thế giới- Địa lí
Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ, và đặc điểm tự nhiên cùng tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội của các quốc gia Những yếu tố này không chỉ quyết định khả năng khai thác tài nguyên mà còn ảnh hưởng đến cơ cấu dân cư và xã hội Tình hình phát triển các ngành kinh tế cũng phản ánh rõ nét sự đa dạng và đặc trưng của từng vùng kinh tế trong quốc gia, từ đó tạo ra những đặc điểm nổi bật riêng biệt cho từng khu vực.
Rèn luyện kỹ năng quan sát cho học sinh thông qua việc sử dụng bản đồ, lược đồ, biểu đồ, lát cắt và số liệu thống kê Học sinh sẽ thu thập, xử lý và trình bày thông tin địa lý một cách hiệu quả Đồng thời, việc áp dụng kiến thức để giải thích các hiện tượng và sự vật địa lý sẽ giúp học sinh ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống.
Phẩm chất của học sinh được hình thành và phát triển thông qua đức tính chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm trong việc học tập Đồng thời, việc này cũng giúp làm giàu thêm tình yêu thiên nhiên và quê hương đất nước trong lòng các em.
* Cấu trúc chương trình Địa Lí 11 phần Địa lí các khu vực và quốc gia trên thế giới:
Phần Địa lí Khu vực và quốc gia trên Thế giới
- Khu vực Mĩ La Tinh
Vị trí địa lý và các đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực Đô thị hóa và các vấn đề dân cư, xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này Tình hình phát triển kinh tế chung của khu vực cần được trình bày và giải thích rõ ràng Việc đọc bản đồ và phân tích số liệu, tư liệu sẽ giúp rút ra nhận xét chính xác Hơn nữa, khai thác thông tin từ các nguồn khác nhau về địa lý khu vực Mỹ Latinh là cần thiết Cuối cùng, việc viết báo cáo về tình hình phát triển kinh tế của Brasil và các vấn đề xã hội cần giải quyết là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về bối cảnh phát triển hiện tại.
Xác định quy mô, mục tiêu và thể chế hoạt động của Liên minh châu Âu (EU) là rất quan trọng để hiểu vị thế của EU trong nền kinh tế toàn cầu Phân tích các biểu hiện của hợp tác và liên kết khu vực giúp làm rõ vai trò của EU trong các vấn đề quốc tế Đọc và phân tích bản đồ cũng như số liệu, tư liệu liên quan sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về tình hình hiện tại Việc vẽ biểu đồ và đưa ra nhận xét từ các dữ liệu thu thập được sẽ hỗ trợ trong việc khai thác thông tin một cách hiệu quả.
Phần Địa lí khu vực và quốc gia trên thế giới cung cấp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau về địa lí của Liên minh châu Âu (EU), được hệ thống hóa và trình bày theo các chủ đề cụ thể Bài viết cũng bao gồm báo cáo tìm hiểu về sự phát triển công nghiệp của Cộng hòa Liên bang Đức, nhấn mạnh những yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế và công nghiệp của quốc gia này.
Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ và đặc điểm tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội Tài nguyên thiên nhiên phong phú cùng với các đặc điểm dân cư và xã hội cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sự tăng trưởng kinh tế Sự kết hợp giữa các yếu tố này tạo ra cơ hội và thách thức cho sự phát triển bền vững của khu vực.
Khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến sự phát triển kinh tế mạnh mẽ, với sự tăng trưởng đa dạng trong các ngành kinh tế So với EU, ASEAN có những mục tiêu hợp tác cụ thể trong lĩnh vực kinh tế và văn hóa, cùng với cơ chế hoạt động linh hoạt Tuy nhiên, ASEAN cũng đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong sự hợp tác đa dạng của ASEAN, góp phần vào sự phát triển chung của khu vực Thông qua việc phân tích bản đồ và số liệu, chúng ta có thể nhận thấy hoạt động du lịch, xuất nhập khẩu của Đông Nam Á đang ngày càng phát triển, thể hiện tiềm năng kinh tế lớn của khu vực này.
Vị trí địa lý và các đặc điểm nổi bật về tự nhiên, dân cư, xã hội có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực Tây Nam Á Bài viết phân tích tình hình phát triển kinh tế chung của khu vực, đồng thời khai thác và thu thập tư liệu từ nhiều nguồn khác nhau để cung cấp cái nhìn toàn diện Ngoài ra, việc đọc bản đồ và phân tích số liệu, tư liệu cũng giúp rút ra những nhận xét quan trọng về địa lý khu vực này.
Viết được báo cáo trình bày một số thông tin nổi bật về tài nguyên dầu mỏ và việc khai thác ở khu vực Tây Nam Á
Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên cùng với đặc điểm dân cư đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội Nền kinh tế Hoa Kỳ, một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới, thể hiện sự phát triển đa dạng và phân bố rõ rệt của các ngành kinh tế như công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ Sự chuyển dịch cơ cấu ngành và phân hóa lãnh thổ cũng là những yếu tố đáng chú ý trong nền kinh tế này Việc đọc bản đồ và phân tích số liệu, tư liệu sẽ giúp rút ra những nhận xét chính xác về tình hình kinh tế Thêm vào đó, khả năng vẽ biểu đồ sẽ hỗ trợ trong việc trực quan hóa dữ liệu và thông tin.
Phần Địa lí Khu vực và quốc gia trên Thế giới cung cấp cái nhìn tổng quan về đặc điểm địa lý của các quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ Bằng cách khai thác thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về vị trí, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên và sự phát triển kinh tế của Hoa Kỳ, từ đó nhận xét và giải thích những ảnh hưởng của địa lý đến đời sống và văn hóa của người dân nơi đây.
Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ, đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng sâu sắc đến đặc điểm dân cư và xã hội, từ đó tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội Những yếu tố này không chỉ xác định điều kiện sống và sinh hoạt của người dân mà còn ảnh hưởng đến khả năng khai thác và sử dụng tài nguyên, tạo ra cơ hội và thách thức trong quá trình phát triển.
Bài viết trình bày tình hình phát triển các ngành kinh tế và những đặc điểm nổi bật của một số vùng kinh tế Người đọc có khả năng đọc bản đồ, rút ra nhận xét, phân tích số liệu và tư liệu, cũng như tháp tuổi và vẽ biểu đồ Đồng thời, bài viết cũng khuyến khích việc sưu tầm và hệ thống hoá thông tin, hình ảnh về địa lý Liên bang Nga từ nhiều nguồn khác nhau.
Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng sâu sắc đến đặc điểm dân cư và xã hội, từ đó tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội Tình hình phát triển kinh tế được thể hiện qua sự phân bố và phát triển của các ngành kinh tế, cho phép so sánh các vùng kinh tế dựa trên những đặc điểm nổi bật Việc đọc bản đồ và phân tích số liệu, tư liệu giúp rút ra những nhận xét quan trọng, đồng thời việc vẽ biểu đồ cũng hỗ trợ trong việc nhận định tình hình phát triển kinh tế một cách trực quan và rõ ràng.
Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ, đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên có ảnh hưởng lớn đến đặc điểm dân cư và xã hội, từ đó tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội Sự phân bố tài nguyên thiên nhiên và điều kiện tự nhiên quyết định khả năng phát triển các ngành kinh tế, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và cấu trúc dân số Do đó, việc hiểu rõ mối liên hệ này là cần thiết để xây dựng các chính sách phát triển bền vững.
Thực trạng sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học địa lý ở trường THPT
2.2.1 Mục đích nghiên cứu thực trạng
Nghiên cứu về thực trạng đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy môn Địa lí và các môn học khác tại các trường THPT ở huyện Nam Đàn, Nghệ An nhằm xác định hiệu quả và những thách thức trong quá trình áp dụng phương pháp này Việc đánh giá đồng đẳng không chỉ giúp nâng cao chất lượng học tập mà còn phát triển kỹ năng phản biện và hợp tác giữa học sinh Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình hiện tại và đề xuất giải pháp cải thiện phương pháp dạy học tại địa phương.
Bài viết này nhằm mục đích tìm hiểu nhận thức của giáo viên và học sinh về vai trò của đánh giá đồng đẳng, thực trạng sử dụng các phương pháp và công cụ đánh giá đồng đẳng, cũng như những khó khăn gặp phải trong quá trình đánh giá Đồng thời, bài viết cũng sẽ trình bày những đề xuất từ giáo viên liên quan đến đánh giá đồng đẳng Từ đó, chúng tôi sẽ đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đánh giá đồng đẳng trong quá trình dạy học Địa lí.
2.2.2 Nội dung, phương pháp thu thập và xử lí dữ liệu
2.2.2.1 Nội dung thu thập dữ liệu
Trong nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành điều tra tổng số 80 GV trong đó có
Trong huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên tỉnh Nghệ An, 28 giáo viên giảng dạy môn Địa lí ở các trường THPT đang thực hiện nhiều nội dung liên quan đến việc đánh giá trong quá trình dạy học Việc đánh giá này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.
Cụ thể, các nội dung điều tra chính gồm có:
- Nhận thức về vai trò của đánh giá đồng đẳng
- Thực trạng sử dụng các phương pháp và công cụ đánh giá đồng đẳng
- Những khó khăn trong đánh giá đồng đẳng
- Những đề xuất của GV liên quan đến đánh giá đồng đẳng
2.2.2.2 Phương pháp thu thập và xử lí dữ liệu
Trên cơ sở những nội dung cần điều tra, chúng tôi sử dụng hai phương pháp thu thập dữ liệu sau đây:
Bài viết này phân tích tài liệu về đánh giá đồng đẳng trong dạy học, đặc biệt là thực trạng của nó ở Việt Nam hiện nay Các dữ liệu thu thập được sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng định hướng điều tra sâu về phát triển năng lực đánh giá đồng đẳng trong dạy học môn Địa lí lớp 11 THPT.
Chúng tôi đã tiến hành điều tra ý kiến của giáo viên, bao gồm cả giáo viên địa lý, tại các trường THPT ở huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên thông qua phiếu hỏi Phương pháp điều tra được thực hiện bằng hai hình thức: trực tiếp và trực tuyến, sử dụng các công cụ như Google Forms và Email.
Link khảo sát GV : https://forms.gle/PiBHnsTC2yDhH74Z6 ( Phụ lục 1) Link khảo sát HS : https://forms.gle/21xq4mNKduhkV2hM6 ( Phụ lục 2)
Chúng tôi đã sử dụng cả phương pháp định tính và định lượng để phân tích dữ liệu thu thập, nhằm làm rõ thực trạng áp dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy môn Địa lí tại các trường THPT ở Việt Nam hiện nay.
2.2.3 Kết quả nghiên cứu thực trạng a Đối với giáo viên
Trong quá trình điều tra, chúng tôi đã thu thập được 80 ý kiến từ giáo viên trường THPT Nam Đàn 1 và các giáo viên Địa lý tại các trường THPT ở huyện Nam Đàn và huyện Hưng Nguyên, Nghệ An Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy nhiều thông tin quan trọng về chất lượng giảng dạy và nhu cầu cải thiện trong môn Địa lý.
* Nhận thức về vai trò của đánh giá đồng đẳng trong dạy học THPT
Theo khảo sát, 39,1% giáo viên cho rằng đánh giá đồng đẳng có vai trò quan trọng, trong khi 57,7% khẳng định vai trò rất quan trọng của nó trong dạy học Điều này cho thấy hầu hết giáo viên nhận thức đúng về tầm quan trọng của đánh giá đồng đẳng Tuy nhiên, chỉ có 3,2% giáo viên cho rằng nó không quan trọng Mặc dù vậy, nhận thức của giáo viên về mục đích chính của đánh giá đồng đẳng vẫn còn hạn chế, với một bộ phận lớn vẫn giữ quan niệm cũ rằng đánh giá chỉ nhằm mục đích cho điểm và xếp loại.
HS , xét lên lớp cho HS, chưa chú trọng đến các mục đích khác
* Thực trạng sử dụng đánh giá đồng đẳng
Nghiên cứu cho thấy chỉ có 14.3% giáo viên thường xuyên sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học Địa lý, trong khi 50% thỉnh thoảng và 35.7% hiếm khi áp dụng hình thức này Điều này cho thấy mặc dù giáo viên nhận thức được vai trò quan trọng của đánh giá đồng đẳng, họ vẫn chưa chú trọng vận dụng nó để nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.
Hình 1.1: Biểu đồ thể hiện thực trạng sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học Địa lí ở trường THPT huyện Nam Đàn,Hưng Nguyên- tỉnh Nghệ An
Việc sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học gặp nhiều khó khăn, chủ yếu là do chưa có công cụ đánh giá phù hợp, không đảm bảo thời gian cho tiết học, và khó khăn trong điều kiện lớp học hiện nay Ngoài ra, một số giáo viên cũng cho rằng việc thiếu trang thiết bị hỗ trợ và tính trung thực của học sinh trong quá trình đánh giá là những trở ngại lớn Những vấn đề này phản ánh rõ ràng những bất cập trong việc thực hiện đánh giá đồng đẳng, do đó cần thiết phải có các biện pháp khắc phục để nâng cao hiệu quả của phương pháp này.
- Về các biện pháp đánh giá đồng đẳng:
Để nâng cao hiệu quả của hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học Địa lý, giáo viên đã đề xuất một số biện pháp quan trọng Trước hết, cần xây dựng bộ công cụ đánh giá phù hợp và phân phối lại chương trình học để có thời gian tổ chức đánh giá đồng đẳng Ngoài ra, việc kết hợp các phương pháp dạy học như thảo luận nhóm cũng rất cần thiết Cuối cùng, giáo viên nên thúc đẩy sự tự lập và trung thực của học sinh trong quá trình đánh giá đồng đẳng để đạt được kết quả tốt nhất.
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát và thu thập 200 ý kiến từ học sinh lớp 11 tại trường THPT Nam Đàn 1 về thực trạng sử dụng đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy môn Địa lý Kết quả khảo sát cho thấy những thông tin cụ thể liên quan đến hiệu quả và sự chấp nhận của phương pháp này trong quá trình học tập của học sinh.
Thực trạng sử dụng hình thức đánh giá lẫn nhau trong học tập cho thấy chỉ có 23% học sinh thường xuyên áp dụng phương pháp này, 50% thỉnh thoảng sử dụng, trong khi 27% chưa bao giờ trải nghiệm Điều này cho thấy rằng sự tiếp cận của học sinh với hình thức đánh giá đồng đẳng còn rất hạn chế.
Hình 1.2 Biểu đồ thể hiện việc sử dụng hình thức đánh giá lẫn nhau trong học tập của học sinh
Sự cần thiết của việc đánh giá lẫn nhau trong học tập được thể hiện rõ ràng khi 82% học sinh cho rằng việc tham gia vào quá trình đánh giá cùng bạn bè là cần thiết và rất cần thiết, trong khi chỉ 18% cho rằng điều này không cần thiết Điều này cho thấy học sinh mong muốn được tham gia đánh giá để nhận diện và khắc phục những sai sót, từ đó điều chỉnh quá trình học tập của bản thân.
Hình 1.3 Biểu đồ thể hiện việc cần thiết sử dụng hình thức đánh giá lẫn nhau trong học tập của học sinh
Kết quả nghiên cứu thực trạng sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học nói
24 chung và dạy học Địa lí ở các trường THPT ở huyện Nam Đàn cho phép rút ra một số kết luận:
Nhận thức của giáo viên về việc sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học đang ngày càng được nâng cao, không chỉ nhằm mục đích cho điểm và xếp loại học sinh mà còn để giúp học sinh xác nhận kết quả học tập của bạn bè về kiến thức, kỹ năng và thái độ Giáo viên đã nhận thức được tầm quan trọng của việc phát hiện điểm mạnh, điểm yếu của bạn học, cung cấp thông tin phản hồi kịp thời và rút kinh nghiệm cho bản thân, từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả học tập Điều này cho thấy sự ảnh hưởng tích cực của các quan điểm đổi mới giáo dục đến đội ngũ giáo viên Địa lí.
XÂY DỰNG QUY TRÌNH VÀ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG HÌNH THỨC ĐÁNH GIÁ ĐỒNG ĐẲNG TRONG DẠY HỌC PHẦN ĐỊA LÍ KHU VỰC VÀ QUỐC GIA – ĐỊA LÍ
Các nguyên tắc xây dựng quy trình và biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng cho học
Quy trình và biện pháp áp dụng đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong dạy học Địa lí 11 được thiết kế và thực hiện dựa trên các nguyên tắc cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả học tập và phát triển kỹ năng đánh giá lẫn nhau.
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
Hệ thống quy trình và các biện pháp sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng cho
HS trong dạy học Địa lí 11 phần địa lí khu vực và quốc gia cần được xây dựng dựa trên thực tiễn đào tạo tại các trường THPT Các biện pháp này phải đáp ứng yêu cầu giảng dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh, đồng thời có tính ứng dụng trong thực tiễn nhà trường Quy trình và các biện pháp cần được thiết kế phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh đặc thù của từng trường THPT, nhằm đảm bảo tính sư phạm và ý nghĩa giáo dục.
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện
Quy trình phát triển năng lực đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong dạy học Địa lí 11 cần đảm bảo tính toàn diện, tác động đến nhận thức, kĩ năng và thái độ của học sinh Đồng thời, việc này cũng nâng cao tinh thần trách nhiệm của giáo viên trong quá trình đánh giá Nguyên tắc này giúp giáo viên có cái nhìn tổng thể hơn, từ đó nâng cao hiệu quả và độ chính xác của việc đánh giá.
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và tính hiệu quả
Quy trình và biện pháp phát triển năng lực đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong dạy học Địa lí 11 cần phải phù hợp với khả năng và điều kiện của nhà trường, năng lực sư phạm của giáo viên, cũng như trình độ nhận thức của học sinh Đồng thời, các biện pháp này cần tuân thủ chương trình sách giáo khoa Địa lí 11 hiện hành Việc chú ý đến những điều kiện này là rất quan trọng để đảm bảo tính khả thi và áp dụng thường xuyên trong quá trình đánh giá đồng đẳng.
Các biện pháp giáo dục cần được xây dựng phù hợp với thực tiễn trường phổ thông hiện nay, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Điều này giúp giáo viên và học sinh điều chỉnh hoạt động giảng dạy và học tập, đáp ứng các yêu cầu năng lực, từ đó tạo điều kiện cho học sinh rèn luyện các năng lực và phẩm chất cần thiết.
3.1.4 Nguyên tắc tuân thủ cấu trúc của năng lực đánh giá đồng đẳng
Việc xây dựng quy trình và các biện pháp đều nhằm phát triển năng lực đánh
Giáo viên cần tuân thủ cấu trúc 26 giá đồng đẳng cho học sinh trong dạy học Địa lí 11, đặc biệt là phần địa lí khu vực và quốc gia Để hình thành năng lực đánh giá đồng đẳng, học sinh cần phát triển 5 kỹ năng đã nêu ở chương một Do đó, giáo viên nên rèn luyện từng bước cho học sinh, giúp họ dần làm chủ quá trình đánh giá đồng đẳng và từ đó phát triển năng lực này.
Quy trình sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí khu vực và quốc gia – Địa lí 11
3.2.1 Quy trình sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học Địa lí 11 phần Địa lí khu vực và quốc gia
Sau khi nghiên cứu lý luận và thực tiễn về việc áp dụng đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong giảng dạy Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11, chúng tôi đã xác định quy trình thực hiện đánh giá đồng đẳng trong dạy học theo sơ đồ cụ thể.
Hình 3.1: Quy trình sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học
3.2.2 Mô tả quy trình đánh giá đồng đẳng trong dạy học Địa lí 11 phần Địa lí khu vực và quốc gia
Các bước sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học như sau:
- Bước 1: Xác định mục đích đánh giá đồng đẳng
Trước khi tiến hành đánh giá đồng đẳng, giáo viên cần xác định rõ mục đích của việc này, bao gồm việc giúp học sinh nhận diện kết quả học tập của bạn bè theo các mục tiêu học tập như kiến thức, kỹ năng và thái độ Đồng thời, việc đánh giá cũng nhằm phát hiện những điểm mạnh và yếu, xem xét năng lực của bạn học, cung cấp thông tin phản hồi kịp thời và phù hợp, cũng như rút ra kinh nghiệm cho bản thân người đánh giá để điều chỉnh phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả học tập.
- Bước 2: Xác định tiêu chí đánh giá đồng đẳng
Trước khi đánh giá đông đẳng, giáo viên cần giao nhiệm vụ cho học sinh và phổ biến các tiêu chí đánh giá để học sinh thực hiện Việc này phải tuân theo kế hoạch đánh giá đã được xây dựng trước đó Sau khi nhiệm vụ được thông báo, giáo viên cung cấp các tiêu chí và yêu cầu kèm theo Trong một số trường hợp, giáo viên có thể cho phép học sinh thảo luận và xây dựng các tiêu chí đánh giá ngay trong lớp học Quá trình này sẽ được thực hiện theo các bước cụ thể.
- GV giao nhiệm vụ cho HS nghiên cứu theo cá nhân/ nhóm và yêu cầu HS đề xuất các tiêu chí đánh giá
- Tiến hành cùng với cả lớp phân tích những tiêu chí HS đã đề xuất nhằm lựa
Tổ chức thực hiện ĐGĐĐ
Xác định mục đích ĐGĐĐ
Xây dựng các công cụ ĐGĐĐ phù hợp Xác định tiêu chí ĐGĐĐ
27 chọn các tiêu chí đúng, phù hợp để sử dụng
- GV hoàn thiện các tiêu chí đánh giá và cung cấp chúng đến HS để các em dựa trên cơ sở đó thực hiện nhiệm vụ
GV đã hoàn thiện các tiêu chí thông qua thảo luận và tiến hành xây dựng công cụ chấm điểm phù hợp, nhằm thu thập kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh.
- Bước 3: Xây dựng các công cụ đánh giá đồng đẳng phù hợp
Dựa trên các tiêu chí đã xây dựng, có nhiều công cụ đánh giá đồng đẳng, bao gồm công cụ ra lệnh như câu hỏi, bài tập, bài kiểm tra và công cụ chấm điểm như đáp án, thang điểm, rubric Mỗi công cụ đều có ưu và nhược điểm riêng, vì vậy giáo viên cần lựa chọn công cụ phù hợp để đánh giá chính xác, giúp thể hiện tối đa các mức độ kỹ năng của học sinh.
Sau khi lựa chọn công cụ phù hợp, cần thiết kế chúng để áp dụng hiệu quả vào đánh giá đồng đẳng Hiện nay, quy trình xây dựng bộ công cụ đánh giá thường bao gồm các bước chính sau đây.
- Làm rõ mục đích đánh giá đồng đẳng
- Xác định đối tượng cần đánh giá
- Xây dựng tiêu chí đánh giá đồng đẳng
- Xây dựng công cụ ra lệnh (đề kiểm tra, câu hỏi, bài tập…) Thẩm định câu hỏi và chỉnh sửa
- Xây dựng công cụ chấm điểm: bản mô tả (mức độ cần đạt; đơn vị kiến thức, kĩ năng cần kiểm tra )
Trong đánh giá đồng đẳng, Rubric là công cụ chấm điểm phổ biến nhất Rubric được sử dụng rộng rãi trong giáo dục và dạy học trên toàn thế giới, giúp đánh giá một cách hiệu quả và công bằng.
Sau khi hoàn thiện công cụ đánh giá, giáo viên cần tiến hành kiểm định bằng cách cho học sinh thực hiện đánh giá đồng đẳng trên lớp Điều này giúp xác định xem công cụ đã dễ hiểu và phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh hay chưa, từ đó có thể điều chỉnh hoặc thay đổi công cụ nếu cần thiết.
- Bước 4: Tổ chức thực hiện đánh giá đồng đẳng
Sau khi thống nhất các tiêu chí và giao nhiệm vụ cho học sinh, giáo viên tổ chức cho các em thực hiện theo yêu cầu Việc đánh giá đồng đẳng thường diễn ra sau khi học sinh hoàn thành nhiệm vụ Để thực hiện điều này, giáo viên có thể tuân theo một trình tự cụ thể.
+ Bước 1: GV cung cấp công cụ đánh giá ,chấm điểm đã xây dựng cho HS hoặc nhóm HS để các em tiến hành nghiên cứu
Giáo viên cần giải thích và thảo luận với học sinh về các mô tả trong công cụ chấm điểm, đặc biệt khi sử dụng bảng kiểm hoặc rubric Việc này bao gồm việc làm rõ các mức độ của từng tiêu chí và hướng dẫn học sinh cách sử dụng các công cụ này để thực hiện việc chấm điểm một cách hiệu quả.
+ Bước 3: HS sử dụng công cụ chấm điểm đã được cung cấp để thực hiện việc chấm điểm sản phẩm được yêu cầu
+ Bước 4: GV hướng dẫn HS ghi nhận xét về ưu và nhược điểm của nhóm mình hoặc của bạn khác, nhóm khác trong sản phẩm chấm
Bước 5: Giáo viên trao đổi với học sinh cá nhân hoặc nhóm về kết quả chấm điểm Nếu học sinh có đánh giá sai lệch hoặc chưa chính xác, giáo viên có thể điều chỉnh và bổ sung để đảm bảo sự phù hợp.
Biện pháp sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí khu vực và quốc gia – Địa lí 11
3.3.1 Hướng dẫn HS xây dựng tiêu chí đánh giá a Mục đích
- Giúp HS biết cách thiết lập được các tiêu chí đánh giá phù hợp với nội dung bài học
- Rèn luyện cho học sinh khả năng làm việc độc lập, biết cách nhìn nhận vấn đề
- Giúp HS ghi nhớ và khắc sâu kiến thức của các nội dung bài học theo các tiêu chí đã thống nhất
- Tổ chức cho HS xây dựng các tiêu chí đánh giá đồng đẳng trong mỗi nội dung học tập
Việc học sinh tham gia vào quá trình xây dựng tiêu chí đánh giá không chỉ giúp các em hiểu rõ hơn về cách đánh giá kết quả học tập mà còn trang bị cho các em kiến thức cần thiết để thực hiện đánh giá trong tương lai.
- Cách 1: Các tiêu chí đánh giá có thể do GV tự nghiên cứu và đưa ra
- Cách 2: GV và HS cùng xây dựng tiêu chí đánh giá
Các bước tiến hành như sau :
Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS nghiên cứu theo cá nhân/ nhóm và yêu cầu
HS đề xuất các tiêu chí đánh giá
Bước 2: Tiến hành cùng với cả lớp phân tích những tiêu chí HS đã đề xuất nhằm lựa chọn các tiêu chí đúng, phù hợp để sử dụng
Bước 3: Xem xét các tiêu chí, thống nhất với HS về các tiêu chí đánh giá đó
Để giúp học sinh xây dựng các tiêu chí đánh giá hợp lý, giáo viên cần yêu cầu học sinh dựa vào yêu cầu bài học, mục đích của đánh giá đồng đẳng, cũng như kiến thức đã học và hiểu biết cá nhân Sau khi đưa ra các tiêu chí, học sinh cần thảo luận để thống nhất các tiêu chí đánh giá.
Bài 1 9 Kinh tế Hoa Kì – SGK Kết nối tri thức
- Bước 1 : GV cho HS xem một đoạn video- clip về Kinh tế Hoa Kì sau đó gợi ý cho học sinh nêu ra các tiêu chí đánh giá
- Bước 2: Trên sơ sở GV đã khơi gợi cho HS suy nghĩ về các tiêu chí đánh giá
Kinh tế chung của Hoa Kì, HS có thể đề xuất nhiều tiêu chí như:
+ Quy mô nền kinh tế - GDP ( lớn, nhỏ, tăng, giảm )
+ Tốc độ tăng trưởng kinh tế ( tốc độ tăng GDP)
+ Cơ cấu nền kinh tế giữa các ngành
Bước 3: Giáo viên và học sinh cùng thảo luận để thống nhất các tiêu chí đánh giá phù hợp với nội dung bài học Qua đó, học sinh sẽ nắm được cách xây dựng tiêu chí đánh giá cho các bài tập trong tương lai.
Bài 24 Kinh tế Nhật Bản - SGK Kết nối tri thức Tìm hiểu ngành công nghiệp của Nhật Bản
Giáo viên hướng dẫn học sinh nghiên cứu sách giáo khoa và xem các hình ảnh về những sản phẩm công nghiệp nổi tiếng của Nhật Bản, như ô tô, xe máy, máy tính, ti vi và máy điều hòa.
- Bước 2 : GV yêu cầu HS xác định một số tiêu chí đánh giá ngành công nghiệp của Nhật Bản
- Bước 3 : HS dựa trên kiến thức sách giáo khoa và hiểu biết, tự xác định tiêu chí như :
+ Tình hình phân bố và giải thích sự phân bố
+ Các ngành công nghiệp nổi bật của Nhật Bản
- Bước 4: GV cùng HS thảo luận và thống nhất các tiêu chí như trên
3.3.2 Thiết kế công cụ đánh giá phù hợp với khả năng nhận thức của HS a Mục đích
Thiết kế và biên soạn bộ công cụ đánh giá phù hợp với nội dung cần đánh giá nhằm hỗ trợ học sinh dễ dàng, chính xác và khoa học trong việc đánh giá kết quả làm việc của bạn học Cách tiến hành thực hiện bộ công cụ này cần được xác định rõ ràng để đảm bảo hiệu quả đánh giá.
Bước 1 : Xác định các tiêu chí đánh giá
Bước 2: Xây dựng công cụ đánh giá (câu hỏi/ bài tập; bảng kiểm; thẻ kiểm tra; sản phẩm học tập; đề kiểm tra…) Thẩm định, hoàn thiện
Bước 3 : Thiết kế công cụ chấm điểm (thang đo, rubirc )
Bước 4: Áp dụng công cụ chấm điểm để đánh giá kết quả làm việc của bạn
Để thiết kế công cụ đánh giá và chấm điểm hiệu quả, giáo viên cần hiểu rõ các công cụ nào dễ thực hiện và công cụ nào phức tạp hơn Việc áp dụng các công cụ đánh giá từ đơn giản đến phức tạp sẽ giúp học sinh dần làm quen và rèn luyện kỹ năng theo thời gian.
Hiện nay, công cụ chấm điểm thường được sử dụng nhiều nhất trong đánh giá đồng đẳng là Rubric
Chúng tôi đề xuất quy trình thiết kế Rubric trong đánh giá đồng đẳng như sau:
- Bước 1: Xác định chuẩn kiến thức kĩ năng của kiến thức ở nội dung bài học
- Bước 2: Xác định mục tiêu đánh giá đồng đẳng
Bước 3: Xác định và mô tả các tiêu chí cùng HS:
+ Liệt kê các tiêu chí và thảo luận để lựa chọn, phân loại tiêu chí, từ đó xác định các tiêu chí cần thiết
+ Bổ sung thông tin cho từng tiêu chí
+ Phân chia các mức độ của mỗi tiêu chí Các mức độ phân bậc này cần mô tả chính xác mức độ chất lượng tương ứng
+ Gắn điểm cho mỗi mức độ, điểm cao nhất ứng với mức cao nhất
Bước 4 trong quy trình áp dụng Rubric là cho học sinh (HS) thử nghiệm với các bài tập đánh giá đồng đẳng mà giáo viên (GV) cung cấp Phần thực hành này không chỉ giúp HS tự tin hơn mà còn chỉ cho các em cách GV sử dụng Rubric để đánh giá bài làm của bạn học Đồng thời, việc này cũng thúc đẩy sự thống nhất giữa HS và GV về độ tin cậy của Rubric, tạo điều kiện cho một môi trường học tập hiệu quả hơn.
- Bước 5: Điều chỉnh Rubric cho phù hợp dựa trên thông tin phản hồi từ việc áp dụng thử
- Bước 6: Sử dụng Rubric cho hoạt động đánh giá đồng đẳng đối với HS
Khi thiết kế công cụ câu hỏi và bài tập cho Bài 6-7 về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư xã hội và kinh tế khu vực Mỹ Latinh, cần chú trọng vào việc tạo ra các câu hỏi kích thích tư duy và khám phá Các bài tập nên khuyến khích học sinh phân tích thông tin, so sánh và liên hệ giữa các yếu tố địa lý và sự phát triển kinh tế, cũng như đặc điểm dân cư của khu vực này Việc sử dụng hình ảnh và biểu đồ minh họa sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn về các khía cạnh đa dạng của Mỹ Latinh.
Sau khi hoàn thành chương trình học về khu vực Mỹ Latinh, giáo viên thiết kế công cụ đánh giá nhằm kiểm tra khả năng nhận thức và kỹ năng của học sinh Công cụ này bao gồm các câu hỏi và bài tập với hệ thống câu hỏi nhận thức, yêu cầu học sinh xác định đúng hoặc sai cho mỗi nhận định.
Bước đầu tiên là xác định các tiêu chí để đánh giá năng lực kiến thức và kỹ năng của học sinh sau khi hoàn thành bài học về Mỹ Latinh, bao gồm các khía cạnh như hiểu biết về tự nhiên, dân cư, kinh tế và kỹ năng địa lý.
Bước 2 : Thiết kế hệ thống câu hỏi nhận thức dưới dạng câu hỏi xác định Đúng/
Sai cho nhận định thông qua phiếu học tập như sau:
Họ và tên : ………Lớp: ……… Điểm : ……
Căn cứ vào kiến thức đã học hãy điền Đúng (Đ) hoặc Sai (S) vào các nhận định sau
1.Phía Bắc Mĩ La Tinh giáp Bắc Mĩ
2.Khu vực Mĩ La Tinh bao gồm lục địa Nam Mĩ và eo Trung Mĩ
3.Phần lớn lãnh thổ Mĩ La Tinh có khí hậu nóng ẩm
4 Tài nguyên rừng ở Mĩ La Tinh đang bị suy giảm do khai thác không hợp lí
5 Brazin là nước đông dân nhất ở Mĩ La Tinh
6 Dân cư Mĩ La Tinh trẻ và có xu hướng già hóa
7 Tỉ lệ dân thành thị cao ở Mĩ La Tinh gắn liền với quá trình Đô thị hóa và công nghiệp hóa
8 Tình trạng đói nghèo, chênh lệch lớn về trình độ, mức sống là những vấn đề xã hội cần giải quyết hiện nay ở Mĩ La Tinh
9 Tốc độ tăng trưởng kinh tế không ổn định của Mĩ La Tinh là do phụ thuộc vào nước ngoài, sự bất ổn về chính trị, thiên tai, dịch bệnh…
10 Ngành dịch vụ đóng góp nhiều nhất vào nền kinh tế Mĩ La Tinh, sau đó là đóng góp của nông nghiệp, công nghiệp đóng góp ít nhất
Bước 3: Phát phiếu học tập cho từng cá nhân HS làm việc
Bước 4: GV thiết kế công cụ chấm điểm bằng cách Thiết kế đáp án mỗi câu trả
32 lời đúng tương ứng 1 điểm
Bước 5: HS đổi phiếu học tập cho nhau và dựa vào đáp án GV đã cho để đánh giá kết quả, cho điểm bài làm của bạn
Rubric là công cụ đánh giá hiệu quả cho bài học 26 về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, dân cư - xã hội của Trung Quốc, đặc biệt là phần dân cư.
Bước 1: Xác định các tiêu chí đánh về đặc điểm dân cư của Trung Quốc
Bước 2 : Thiết kế hệ thống câu hỏi nhận thức dưới dạng phiếu học tập điền nội dung kiến thức vào các ô, cho các nhóm( 4 nhóm ) hoàn thành
PHIẾU HỌC TẬP: TÌM HIỂU DÂN CƯ TRUNG QUỐC
Căn cứ vào kiến thức SGK và hiểu biết, hoàn thành phiếu học tập sau đây :
Tiêu chí Đặc điểm Ảnh hưởng
Cơ cấu dân số ( tuổi, giới tính)
Phân bố dân cư Đô thị hóa
Bước 3: Phát phiếu học tập cho các nhóm hoàn thành trong 5 phút
Bước 4: GV thiết kế công cụ chấm điểm bằng rubric như sau :
Rubric đánh giá hoạt động nhóm
Tiêu đánh giá Điểm tối đa Đánh giá Nhóm… Đánh giá Nhóm… Đánh giá Nhóm…
Làm rõ và đầy đủ 5 nội dung như trên về đặc điểm và ảnh hưởng
Hình thức Chữ viết đẹp, to rõ ràng 1đ
Trình bày Phong thái tự tin 2đ
Tiêu đánh giá Điểm tối đa Đánh giá Nhóm… Đánh giá Nhóm… Đánh giá Nhóm…
Trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, thu hút… 4 đ
Thời gian Đảm bảo thời gian quy định
( thời gian làm nhóm và trình bày )
Sau khi các nhóm trình bày kết quả làm việc, học sinh sẽ chấm điểm lẫn nhau dựa vào bảng tiêu chí đánh giá (rubric) Giáo viên sẽ nhận xét và tổng kết nội dung về dân cư Trung Quốc.
3.3.3 Kết hợp đánh giá đồng đẳng với phương pháp dạy học theo nhóm a Mục đích:
- Giúp HS tìm hiểu và nắm kiến thức bài học nhanh hơn
- Rèn luyện sự tự tin cho HS trước đám đông
- Phát triển các kỹ năng hợp tác, phát huy tính trung thực của HS
- Tăng cường ý thức trong việc chịu trách nhiệm cho việc tự học
Rèn luyện khả năng đánh giá và nhận xét kết quả làm việc của bạn học giúp họ phát huy những thế mạnh và cải thiện những hạn chế Để thực hiện điều này, cần có các phương pháp cụ thể nhằm hỗ trợ quá trình học tập hiệu quả.
Sau khi thống nhất các tiêu chí và giao nhiệm vụ cho học sinh, giáo viên sẽ hướng dẫn các em thực hiện theo yêu cầu đã đề ra Việc đánh giá đồng đẳng thường được tiến hành sau khi học sinh hoàn thành nhiệm vụ Để thực hiện quá trình này, giáo viên có thể tuân theo một trình tự cụ thể.
+ B ướ c 1: GV cung cấp công cụ chấm điểm đã xây dựng cho HS hoặc nhóm
HS để các em tiến hành nghiên cứu
Mối quan hệ giữa các biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí
Các giải pháp của đề tài được trình bày theo các bước tiến hành quá trình đánh giá đồng đẳng Mỗi biện pháp đề xuất đều có vai trò và ý nghĩa riêng trong việc nâng cao hiệu quả đánh giá Biện pháp quan trọng nhất là hướng dẫn học sinh xây dựng các tiêu chí đánh giá, vì nếu thực hiện tốt bước này sẽ giúp cải thiện chất lượng đánh giá đồng đẳng.
HS cần có tiêu chí rõ ràng và hợp lý để đánh giá, và thiết kế công cụ đánh giá phù hợp với khả năng nhận thức của HS là biện pháp quan trọng nhất trong đánh giá đồng đẳng Kết hợp đánh giá đồng đẳng với phương pháp dạy học theo nhóm là cách tiếp cận phổ biến và hiệu quả nhất Đồng thời, việc đa dạng hóa hình thức và môi trường đánh giá, bao gồm cả trực tiếp và trực tuyến, cũng hỗ trợ cho các biện pháp trên Tất cả các biện pháp này có mối quan hệ tương hỗ, tạo thành một hệ thống đánh giá hiệu quả.
Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của việc sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng
Xây dựng một kênh tham khảo để đánh giá sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất trong đề tài, từ đó có thể điều chỉnh một cách hợp lý trước khi tiến hành thực nghiệm.
3.5.2 Nội dung và phương pháp khảo sát, đối tượng khảo sát a Nội dung khảo sát
Để nâng cao hiệu quả dạy học phần Địa lí các khu vực và quốc gia lớp 11, việc tổ chức đánh giá đồng đẳng là rất cần thiết Các biện pháp đề xuất cho việc này bao gồm xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng, tạo điều kiện cho học sinh tham gia vào quá trình đánh giá lẫn nhau, và khuyến khích việc phản hồi xây dựng Những biện pháp này không chỉ giúp học sinh cải thiện kỹ năng phân tích và đánh giá mà còn tăng cường sự hợp tác và giao tiếp trong lớp học.
Các biện pháp khả thi nhằm tổ chức đánh giá đồng đẳng có thể nâng cao hiệu quả dạy học môn Địa lí các khu vực và quốc gia cho học sinh lớp 11 Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp giáo viên và học sinh cải thiện quá trình học tập Để tìm hiểu thêm, vui lòng tham gia khảo sát qua đường link: [Khảo sát GV](https://forms.gle/JwjZGAwjUw6MVuhBA).
(Phụ lục 5) b Phương pháp khảo sát và thang đánh giá
Phương pháp trao đổi bằng bảng hỏi sử dụng thang đánh giá 04 mức, bao gồm các tiêu chí như rất cấp thiết, cấp thiết, ít cấp thiết và không cấp thiết; cũng như rất khả thi, khả thi, ít khả thi và không khả thi.
Theo các nghiên cứu của khoa học sư phạm ứng dụng, các mức này được quy đổi thành các khoảng điểm như sau:
+ Mức không cấp thiết/ không khả thi: 1,00- 1,74 điểm
+ Mức ít cấp thiết/ ít khả thi: từ 1,75 đến 2,49 điểm
+ Mức cấp thiết, khả thi: 2,50- 3,24 điểm
+ Mức rất cấp thiết/ rất khả thi: 3,25-4,0 điểm
- Sử dụng phần mềm Exel để tính điểm trung bình c Đối tượng khảo sát
GV Địa lí của huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên, Nghệ An Số lượng : 28
3.5.3 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí các khu vực và quốc gia lớp
* Sự cấp thiết của các biện pháp sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí các khu vực và quốc gia lớp 11
Kết quả khảo sát từ 28 giáo viên tại cụm Nam Đàn - Hưng Nguyên cho thấy mức độ cấp thiết của việc áp dụng các giải pháp đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy Địa lí các khu vực và quốc gia lớp 11 là rất cao Các giáo viên nhận định rằng phương pháp này không chỉ nâng cao chất lượng học tập mà còn khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh trong quá trình học.
Bảng 3 trình bày kết quả khảo sát về tính cấp thiết của các biện pháp áp dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy môn Địa lí các khu vực và quốc gia cho học sinh lớp 11 Những biện pháp này được đánh giá cao, cho thấy sự cần thiết trong việc cải thiện chất lượng dạy học và nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh.
1 Các nguyên tắc xây dựng quy trình và biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11
2 Đề xuất quy trình đánh giá đồng đẳng và mô tả quy trình để tổ chức đánh giá đồng đẳng trong phần Địa
Lí khu vực và quốc gia lớp 11
3 Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đánh giá đồng đẳng
Trong phần Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11, cần xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng và thiết kế các công cụ đánh giá hiệu quả, bao gồm cả việc chấm điểm Việc kết hợp đánh giá đồng đẳng với phương pháp dạy học theo nhóm sẽ giúp nâng cao chất lượng học tập Hơn nữa, sử dụng đa dạng các công cụ đánh giá đồng đẳng và tạo ra môi trường đánh giá linh hoạt, cả trực tiếp lẫn trực tuyến, là rất quan trọng để cải thiện quá trình học tập và đánh giá.
Các biện pháp đánh giá đồng đẳng trong môn Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11 được các đối tượng khảo sát nhận định là rất cần thiết, không có ý kiến nào đánh giá ở mức thấp hơn.
Mức độ cần thiết trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng đánh giá đồng đẳng trong phần Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11 được xếp hạng cao nhất, là mức 1 Đề xuất quy trình sử dụng đánh giá đồng đẳng và mô tả quy trình được đánh giá ở mức 2 Các nguyên tắc xây dựng quy trình và biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí khu vực và quốc gia cũng cần được chú trọng để đảm bảo chất lượng giáo dục.
* Tính khả thi của các biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa Lí các khu vực và quốc gia lớp 11
Kết quả khảo sát ý kiến của 28 giáo viên tại cụm Nam Đàn - Hưng Nguyên cho thấy mức độ khả thi của các giải pháp nhằm áp dụng đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy môn Địa lý là khả quan Các giáo viên đều nhận thức được lợi ích của phương pháp này trong việc nâng cao chất lượng dạy và học Việc triển khai đánh giá đồng đẳng không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng phản biện mà còn thúc đẩy sự hợp tác và giao tiếp trong lớp học.
Lí các khu vực và quốc gia lớp 11
Kết quả khảo sát cho thấy tính khả thi của các biện pháp áp dụng đánh giá đồng đẳng trong giảng dạy môn Địa lí lớp 11 về các khu vực và quốc gia Các biện pháp này không chỉ nâng cao chất lượng học tập mà còn khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh trong quá trình học.
1 Các nguyên tắc xây dựng quy trình và biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11
Đề xuất quy trình đánh giá đồng đẳng trong môn Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11 bao gồm các bước cụ thể nhằm đảm bảo tính khách quan và hiệu quả Quy trình này bắt đầu bằng việc xác định tiêu chí đánh giá rõ ràng, tiếp theo là tổ chức các buổi thảo luận nhóm giữa các học sinh để trao đổi ý kiến và nhận xét lẫn nhau Sau đó, các nhóm sẽ tiến hành đánh giá các sản phẩm học tập dựa trên tiêu chí đã đề ra Cuối cùng, giáo viên sẽ tổng hợp kết quả đánh giá và đưa ra phản hồi cho từng học sinh, giúp họ cải thiện kỹ năng và kiến thức của mình.
Để nâng cao hiệu quả sử dụng đánh giá đồng đẳng trong phần Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11, cần thực hiện ba biện pháp chính Thứ nhất, hướng dẫn xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng và cụ thể Thứ hai, thiết kế các công cụ đánh giá và chấm điểm hợp lý, kết hợp đánh giá đồng đẳng với phương pháp dạy học theo nhóm để khuyến khích sự tham gia của học sinh Cuối cùng, sử dụng đa dạng các công cụ đánh giá đồng đẳng và đa dạng hóa môi trường đánh giá, bao gồm cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá và cải thiện khả năng học tập của học sinh.
Các biện pháp sử dụng đánh giá đồng đẳng trong môn Địa lí khu vực và quốc gia lớp 11 được đánh giá có mức độ khả thi cao, với điểm trung bình chung đạt 3,68 Tất cả 3 giải pháp đều có điểm trung bình trên 3,25, cho thấy tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp này trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy.
Thực nghiệm sử dụng đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí khu vực và quốc gia – Địa lí 11
Kiểm tra tính khả thi của đề tài và đánh giá hiệu quả của các biện pháp đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong giảng dạy Địa lí các khu vực và quốc gia lớp 11 là cần thiết để phát triển năng lực học tập Các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao kỹ năng đánh giá của học sinh mà còn thúc đẩy sự tương tác và hợp tác trong quá trình học tập Việc áp dụng phương pháp đánh giá đồng đẳng sẽ góp phần vào việc hình thành tư duy phản biện và khả năng tự đánh giá cho học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục Địa lí.
Việc sử dụng đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong dạy học Địa lí lớp 11 mang lại hiệu quả cao và ý nghĩa quan trọng Phương pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá và phản hồi mà còn khuyến khích sự hợp tác và giao tiếp giữa các em Đánh giá đồng đẳng còn tạo cơ hội cho học sinh học hỏi lẫn nhau, từ đó nâng cao chất lượng học tập và sự hiểu biết về môn Địa lí Nhờ vào việc áp dụng phương pháp này, quá trình học tập của học sinh sẽ trở nên tích cực hơn và hiệu quả hơn.
3.6.2 Đối tượng thực nghiệm Để thực hiện đề tài “Sử dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học phần Địa lí các khu vực và quốc gia- Địa lí 11.” chúng tôi tiến hành thực nghiệm tại ngôi trường đang công tác và áp dụng cụ thể với HS 4 lớp khối 11 (Trường THPT Nam Đàn 1) Và lấy 3 lớp không áp dụng phương pháp của đề tài làm đối chứng
3.6.3 Nội dung, phương pháp thực nghiệm Đối với nhóm thực nghiệm: Áp dụng các biện pháp đề xuất của đề tài vào việc thực hiện đánh giá Đối với nhóm đối chứng: thực hiện việc dạy học theo cách thông thường, không áp dụng các biện pháp đánh giá trên
Do giới hạn về điều kiện và thời gian thực hiện, nghiên cứu này chỉ tập trung vào việc đánh giá đồng đẳng trong một số bài học Địa lí.
11 phần Địa lí các khu vực và quốc gia thuộc năm học 2023-2024
3.6.4 Phân tích kết quả thực nghiệm
Trong quá trình dạy học, đặc biệt là trong các tiết thao giảng, nghiên cứu bài học và thực hành, chúng tôi đã áp dụng các biện pháp đánh giá đồng đẳng Kết quả thu được cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giảng dạy, với các số liệu định lượng minh chứng cho hiệu quả của phương pháp này.
* Đối với lớp thực nghiệm
B ả ng 1.1 K ế t qu ả kh ả o sát h ọ c t ậ p môn Đị a lí c ủ a HS đầu năm h ọ c 2023 – 2024
Lớp Sĩ số Tốt Khá Đạt Chưa đạt
B ả ng1.2 K ế t qu ả h ọ c t ập môn Đị a lí c ủ a HS cu ố i h ọ c kì 1, năm họ c 2023 – 2024
Lớp Sĩ số Tốt Khá Đạt Chưa đạt
* Đối với lớp đối chứng
Bảng 1.3 Kết quả khảo sát học tập môn Địa lí của HS đầu năm học 2023 – 2024
Lớp Sĩ số Tốt Khá Đạt Chưa đạt
Bảng1.4 Kết quả học tập môn Địa lí của HS cuối học kì 1, năm học 2023 – 2024
Lớp Sĩ số Tốt Khá Đạt Chưa đạt
Chúng tôi tiến hành khảo sát mức độ hào hứng của HS trước và sau khi sử dụng đánh giá đồng đẳng bằng ứng dụng Google fomr
Link khảo sát HS như sau : https://forms.gle/hAdukTajaSFAiiuN6 (Phụ lục 6)
* Đối với lớp thực nghiệm
Bảng 2.1: Mức độ hào hứng, tích cực chủ động của HS đối với các giờ học Địa lí năm học 2023-2024( trước khi sử dụng đánh giá đồng đẳng)
Lớp Sĩ số Hào hứng Thích Không thích
Bảng 2.1: Mức độ hào hứng, tích cực chủ động của HS đối với các giờ học Địa lí năm học 2023-2024( sau khi sử dụng đánh giá đồng đẳng)
Lớp Sĩ số Hào hứng Thích Không thích
* Đối với lớp đối chứng
Bảng 2.2: Mức độ hào hứng, tích cực chủ động của HS đối với môn Địa lí năm học 2023- 2024
Lớp Sĩ số Hào hứng Thích Không thích
Đánh giá đồng đẳng trong môn Địa lí giúp học sinh nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học tập gắn liền với đánh giá, từ đó phát huy tính tích cực và chủ động trong quá trình học Khi giáo viên tổ chức hình thức đánh giá phù hợp, học sinh sẽ thấy được sự cần thiết của việc tham gia vào quá trình này, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và kiểm tra đánh giá.
Trong quá trình học tập, việc tổ chức cho học sinh thực hiện đánh giá đồng đẳng không chỉ giúp các em nâng cao kỹ năng làm việc nhóm mà còn phát triển khả năng nhận xét và đối chiếu kết quả học tập của bạn bè Đối với giáo viên, việc áp dụng các phương pháp và công cụ cụ thể trong dạy học Địa lý 11, đặc biệt là phần Địa lý khu vực và quốc gia, sẽ hỗ trợ học sinh thực hiện đánh giá đồng đẳng một cách hiệu quả Qua đó, giáo viên cũng nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc tổ chức đánh giá đồng đẳng trong quá trình giảng dạy.
Trong lớp đối chứng, giáo viên chưa hướng dẫn học sinh về phương pháp và công cụ cụ thể để thực hiện đánh giá đồng đẳng, dẫn đến việc các em thiếu kỹ năng đánh giá kết quả học tập của bạn bè Học sinh chưa nhận thức được vai trò quan trọng của đánh giá đồng đẳng, xem đây là một khái niệm xa lạ, và một số em thậm chí không quan tâm đến kỹ năng này trong quá trình học tập Hệ quả là kết quả học tập và kiểm tra đánh giá chưa cao, đồng thời các em cũng ít hứng thú với môn Địa lí.
* Kết luận chung về thực nghiệm
Kết quả thực nghiệm cho thấy, việc áp dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học môn Địa lí lớp 11 THPT giúp học sinh đạt kết quả kiểm tra cao hơn nhiều so với lớp đối chứng Học sinh đã biết cách nhận xét và đối chiếu kết quả học tập của bạn, từ đó trở nên tự giác, tích cực hơn và có hứng thú trong học tập.
Việc áp dụng hình thức đánh giá đồng đẳng trong dạy học Địa lí 11 đã tích cực kích thích hoạt động nhận thức của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng học tập môn Địa lí.
Hiệu quả của đề tài
3.7.1 Kết quả khảo sát thái độ của học sinh đối với môn học Địa lí
Qua khảo sát thái độ của học sinh trong giờ học có áp dụng đề tài và các lớp không áp dụng phương pháp của đề tài, chúng tôi đã thu được những kết quả đáng chú ý.
Bảng khảo sát thái độ học tập của học sinh đối với các tiết học Địa lí tại trường
THPT Nam Đàn 1 năm học 2023-2024
Không áp dụng đề tài
Lớp Áp dụng đề tài
Khó hiểu Thích Không thích
Như vậy, qua việc áp dụng đề tài này tại một số lớp 11 ở trường THPT Nam Đàn 1, chúng tôi thấy :
GV tổ chức đánh giá đồng đẳng cho học sinh trong quá trình dạy học đã thu hút sự quan tâm và tham gia tích cực của học sinh Số lượng và tỷ lệ học sinh yêu thích hoạt động này gần như chiếm ưu thế.
Việc tham gia trực tiếp vào hoạt động đánh giá giúp học sinh tự tin hơn trong học tập, đồng thời phát huy các năng lực quan trọng như tự học, tự đánh giá, hợp tác trong nhóm và giải quyết vấn đề.
- Đồng thời thông qua hoạt động này đã bồi dưỡng được niềm yêu thích, say mê môn học ở một số học sinh
3.7.2 Các năng lực của HS được hình thành và phát triển sau khi sử dụng đánh giá đồng đẳng
Trong quá trình dạy học, việc áp dụng đa dạng và linh hoạt các hình thức đánh giá đồng đẳng đã hỗ trợ học sinh phát triển nhiều năng lực quan trọng Cụ thể, học sinh không chỉ nâng cao năng lực tư duy và ngôn ngữ mà còn cải thiện khả năng hợp tác Đặc biệt, việc đánh giá nhận xét bạn học và tự đánh giá đã góp phần quan trọng vào sự phát triển toàn diện của các em.
HS Nguyễn Thị Thanh Hằng lớp 11D1 chia sẻ rằng việc tham gia hoạt động đánh giá đồng đẳng trong các giờ học Địa lí, được tổ chức hiệu quả và hấp dẫn bởi giáo viên, đã giúp em rèn luyện năng lực ngôn ngữ, khả năng nhận xét và đánh giá bạn học Nhờ đó, em cảm thấy tự tin hơn trong giao tiếp và chủ động hơn trong học tập.
HS Nguyễn Đình Khai Tâm lớp 11D2 cũng rất thích thú trước những giờ học
GV sử dụng đánh giá đồng đẳng để cải thiện quá trình học tập: "Thông qua việc tổ chức đánh giá đồng đẳng thường xuyên và hấp dẫn, em có thể dễ dàng và chính xác nhận xét, đánh giá bạn học cũng như tự đánh giá kết quả học tập và thái độ làm việc của mình."
