Thực trạng của việc ứng dụng công nghệ AI và một số phần mềm để thiết kế bài giảng E-learing trong giáo dục hiện nay .... Các giải pháp Ứng dụng công nghệ AI và một số phần mềm để
NỘI DUNG
Cơ sở lí luận
1 Các văn bản pháp quy về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong dạy và học
Quyết định 749/QĐ-TTg ngày 03/06/2018 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia
Quyết định 27/QĐ-UBQGCĐS ngày 15/03/2022 ban hành Kế hoạch hoạt động của Ủy ban Quốc gia về Chuyển đổi số năm 2022
Quyết định 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 đã phê duyệt Đề án Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và Chuyển đổi số trong Giáo dục và Đào tạo giai đoạn 2022-2025, với định hướng đến năm 2030 Đề án nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thông qua việc áp dụng công nghệ hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số trong các cơ sở giáo dục, và tạo ra môi trường học tập linh hoạt, sáng tạo.
Quyết định 1282/QĐ-BGDĐT ngày 10/05/2022 đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, nhằm triển khai Kế hoạch tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025 Kế hoạch này hướng đến việc hiện đại hóa hệ thống giáo dục, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập thông qua việc áp dụng các công nghệ tiên tiến.
Nghị quyết 09-NQ/TU ngày 05/08/2022 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh về chuyển đổi số của tỉnh Nghệ An đến năm 2025, định hướng đến năm 2030
Kế hoạch 586/KH-UBND ngày 22/08/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ
An về Kế hoạch Chuyển đổi số tỉnh Nghệ An đến năm 2025
Hướng dẫn thực hiện của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An
2 Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học trong quá trình chuyển đổi số
Chuyển đổi số trong giáo dục là việc áp dụng công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao trải nghiệm học tập và cải thiện phương pháp giảng dạy Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, nhấn mạnh việc phát triển nền tảng hỗ trợ dạy và học từ xa, số hóa tài liệu giáo trình và xây dựng nền tảng chia sẻ tài nguyên giảng dạy Tất cả các cơ sở giáo dục sẽ triển khai dạy và học từ xa, cho phép học sinh học trực tuyến tối thiểu 20% nội dung chương trình Việc ứng dụng công nghệ số còn giúp giao bài tập về nhà và kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh trước khi đến lớp Sự bùng nổ của các nền tảng công nghệ tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền đạt kiến thức và phát triển khả năng tự học của người học mà không bị giới hạn về thời gian và không gian Hiện tại, chuyển đổi số trong giáo dục được thực hiện qua ba hình thức chính: ứng dụng công nghệ trong phương pháp giảng dạy, trong quản lý và trong lớp học.
Chuyển đổi kỹ thuật số trong giáo dục là sự thay đổi phương pháp giảng dạy và nâng cấp thiết bị nhằm đáp ứng nhu cầu của học sinh, sinh viên và giảng viên Quá trình này tạo ra môi trường học tập kết nối, kết hợp công nghệ, dịch vụ và bảo mật để thu hẹp khoảng cách địa lý, nâng cao trải nghiệm học tập và tăng cường sự tương tác giữa mọi người.
Chuyển đổi kỹ thuật số trong ngành giáo dục mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt là việc đa dạng hóa thông tin Internet cung cấp một kho tàng ý tưởng phong phú, giúp học sinh dễ dàng tìm kiếm thông tin đáng tin cậy về nhiều chủ đề khác nhau Để đảm bảo tính chính xác của thông tin, giáo viên cần hướng dẫn học sinh các phương pháp tìm kiếm và xác minh thông tin hiệu quả.
Chuyển đổi số mang lại tính linh hoạt cho người học, cho phép tham gia lớp học trực tuyến qua các nền tảng như LMS, Google Meet, Teams và Zoom bất kỳ lúc nào, ở bất kỳ đâu Điều này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi kiến thức môn học mà còn giúp tăng cường sự tương tác giữa người học và giảng viên.
Tư duy mở rộng giúp học sinh giao tiếp nhanh chóng với mọi người trên toàn thế giới thông qua các ứng dụng công nghệ như mạng xã hội và Skype, từ đó mở rộng tầm nhìn và tiếp thu nhiều kiến thức mới.
Dạy kiến thức kỹ thuật số cho học sinh là vô cùng quan trọng, vì học sinh sẽ gia nhập lực lượng lao động trong tương lai, nơi công nghệ đóng vai trò cốt lõi Việc áp dụng công nghệ trong giáo dục không chỉ giúp trau dồi kiến thức mà còn chuẩn bị cho các em những kỹ năng cần thiết để thành công trong môi trường làm việc hiện đại.
3 Sự cần thiết khi sử dụng bài giảng điện tử E-learing vào dạy và học
Trong thời đại cách mạng 4.0, việc tích hợp công nghệ thông tin vào giảng dạy ngày càng trở nên phổ biến, tạo ra thách thức và cơ hội cho giáo viên Điều này giúp họ thích nghi và tận dụng lợi ích của công nghệ, giảm bớt gánh nặng và nâng cao hiệu suất công việc Đặc biệt, việc áp dụng E-Learning mang lại lợi ích lớn cho cả giáo viên và học viên trong quá trình học tập và giảng dạy.
Dạy học E-Learning kết hợp văn bản, âm thanh, hình ảnh và video, tạo ra bài giảng sống động và hấp dẫn Sự đa dạng trong cách truyền tải kiến thức giúp bài giảng luôn mới mẻ, kích thích sự ham học hỏi của học sinh Quan trọng hơn, phương pháp này nâng cao khả năng tiếp thu và ghi nhớ của học sinh.
Giáo viên có thể sử dụng nền tảng E-Learning để thiết kế các trò chơi, câu hỏi hấp dẫn và cuộc thi, nhằm khuyến khích sự chủ động và tìm tòi của học sinh, từ đó nâng cao hiệu suất học tập Phương pháp E-Learning tạo điều kiện cho sự tương tác, yêu cầu người học tham gia vào các hoạt động như nhấp chuột, lựa chọn câu trả lời, kéo thả và suy nghĩ khi gặp các câu hỏi.
E-Learning mang lại lợi ích lớn nhất là xóa bỏ rào cản về không gian và thời gian, cho phép việc dạy và học không còn bị giới hạn trong lớp học hay khung thời gian cụ thể Học sinh có thể tạo, lưu trữ và truy cập tài liệu trực tuyến, giúp họ tiếp cận kiến thức mọi lúc, mọi nơi Đặc biệt, trong thời kỳ đại dịch, E-Learning đã chứng minh khả năng duy trì hoạt động học tập từ xa một cách hiệu quả.
Cơ sở thực tiễn
1 Thực trạng của việc ứng dụng công nghệ AI và một số phần mềm để thiết kế bài giảng E-learing trong giáo dục hiện nay
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp 4.0, Việt Nam đang tập trung phát triển công nghệ AI, được dự đoán sẽ trở thành ngành công nghệ đột phá hàng đầu trong vòng 10 năm tới.
Từ năm 2014, Chính phủ Việt Nam đã xác định trí tuệ nhân tạo (AI) là công nghệ đột phá cần được ưu tiên nghiên cứu và phát triển Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ định hướng và thúc đẩy công nghệ trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đặc biệt là phát triển AI Bộ đã phê duyệt Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn đến năm 2025, nhằm hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ của công nghiệp 4.0 Đồng thời, nhiều hoạt động hỗ trợ phát triển công nghệ AI đã được triển khai, tạo mối liên kết giữa các nhà nghiên cứu, nhà đầu tư và doanh nghiệp để thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng AI.
Gần đây, Chính phủ và các bộ, ngành đã tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị khoa học với sự tham gia của tổ chức và chuyên gia trong nước và quốc tế Qua các sự kiện này, lãnh đạo Chính phủ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh triển khai trí tuệ nhân tạo (AI), coi AI là công nghệ tổng thể phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau.
Nguồn lực dẫn dắt năng suất quốc gia và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) là hướng đi quan trọng nhằm xây dựng một xã hội an toàn và văn minh, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam AI được dự đoán sẽ trở thành công nghệ đột phá nhất trong vòng 10 năm tới.
- Hoàn cảnh kính tế còn gặp nhiều khó khăn từ sau đại dịch Covid
- Nền kinh tế đang sử dụng cơ sở vật chất và trang thiết bị cũ
- Nhiều công nghệ chưa được thay thế, đang chủ yếu là lao động phổ thông đơn giản
- Ứng dụng công nghệ AI và tự động hóa còn chưa đồng bộ giữa các cơ sở ban nghành
2 Thực trạng ứng dụng công nghệ AI và một số phần mềm để thiết kế bài giảng E-learing tại Trường THPT Kỳ Sơn - Huyện Kỳ Sơn
Trường THPT Kỳ Sơn luôn được các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương quan tâm và tạo điều kiện phát triển Đặc biệt, sự chỉ đạo trực tiếp từ Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các phòng chuyên môn nghiệp vụ của sở đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.
Hệ thống công nghệ thông tin nhà trường đầy đủ, hiện đại
Hệ thống trang thiết bị hiện đại đáp ứng nhu cầu dạy và học
Ban giám hiệu nhà trường luôn chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin để cải tiến quản lý, phương pháp dạy học, và công tác chuyên môn Đội ngũ giáo viên chủ yếu là những người trẻ, có trình độ tin học đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, luôn ham học hỏi và nhanh chóng thích nghi với sự thay đổi.
Nhà trường đã chú trọng nghiên cứu và áp dụng các phần mềm ứng dụng hiện đại, đa dạng tính năng, nhằm nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện các chương trình giảng dạy.
Một số giáo viên đã tìm hiểu đến công nghệ chatGPT
Trong năm học 2022-2023, nhiều giáo viên đã áp dụng công nghệ AI để thiết kế bài giảng E-learning, tham gia vào cuộc thi bài giảng do nhà trường và Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
Trình độ tin học của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên trong các nhà trường còn hạn chế và không đồng đều, đặc biệt là đối với những người lớn tuổi, họ chỉ mới tiếp cận công nghệ thông tin mà chưa được đào tạo bài bản Kỹ năng soạn thảo, tổng hợp tính toán, khai thác tài liệu trên mạng và sử dụng thiết bị còn yếu kém, khiến họ ngại tiếp xúc với công nghệ hiện đại và đổi mới trong quản lý và giảng dạy Mặc dù công nghệ thông tin đã được đưa vào quá trình này, nhưng hiệu quả vẫn chưa cao do việc ứng dụng công nghệ AI và phần mềm trên internet chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến sai sót và thiếu chính xác Hơn nữa, khả năng tự tìm hiểu của giáo viên, đặc biệt là giáo viên lớn tuổi, về hệ thống internet còn chưa chủ động.
Nhiều giáo viên không mạnh dạn trọng việc sử dụng công nghệ AI để thiết kế bài giảng vì sợ không làm được
III Các giải pháp Ứng dụng công nghệ AI và một số phần mềm để thiết kế bài giảng điện tử E-learing đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trường trung học phổ thông Kỳ Sơn
1 Khái niệm bài giảng E-learing
Trong thời đại hiện nay, bài giảng điện tử E-learning trở thành một công cụ giảng dạy hiệu quả, sử dụng các thiết bị công nghệ thông minh như điện thoại, máy tính và máy tính bảng thông qua Internet E-learning bao gồm nhiều thành phần như hình ảnh, video, âm thanh và từ ngữ, giúp người học vượt qua khoảng cách về không gian và thời gian Học sinh tiết kiệm chi phí đi lại và không cần phải đến lớp học trực tiếp, đặc biệt trong các tình huống khó khăn Giáo viên chỉ cần kết nối Internet và sử dụng các công cụ hỗ trợ như micro, webcam và chia sẻ màn hình để bắt đầu dạy học.
2 Yêu cầu của bài giảng E-learing Đối với bài giảng điện tử Eleang yêu cầu đầu tiên của việc số hóa bài giảng là khẳng định sự quan trọng của việc chuẩn hóa và đồng bộ hóa kiến thức So với phương pháp truyền thống, việc số hóa bài giảng loại bỏ được việc phụ thuộc nhiều vào yếu tố chủ quan, cảm xúc từ phía người dạy hơn
Với tài liệu đào tạo số hóa, giáo viên cần đảm bảo tính chuẩn hóa và đồng bộ cao nhất, giúp quá trình cập nhật thông tin và kiến thức mới diễn ra dễ dàng giữa các lớp học Điều này đảm bảo việc tiếp nhận kiến thức của học sinh được kiểm duyệt nhất quán, không phụ thuộc vào trình độ hay cảm xúc của giảng viên.
Hiện nay, thiết kế bài giảng E-Learning ưu tiên tính hiện đại và tương tác cao, nhờ vào công nghệ AI và các phần mềm ứng dụng mới Bài giảng số hóa được đánh giá cao vì khả năng truyền đạt thông tin hấp dẫn, đồng thời giữ được tính tương tác, điều này rất quan trọng trong dạy học và đào tạo trực tuyến.
Các bài giảng đạt yêu cầu được xây dựng một cách chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên môn và giảng dạy Kiến thức được truyền đạt qua nhiều định dạng sáng tạo như slideshow, video và tương tác, nhằm tối ưu hóa trải nghiệm học tập, tạo sự hứng thú và khơi gợi khả năng tiếp thu của người học.
Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các gải pháp đề xuất
1 Mục đích của khảo sát
Mục đích của khảo sát là đánh giá tính cấp thiết và khả năng thực hiện các giải pháp nhằm phát triển năng lực và kỹ năng sử dụng hệ thống công nghệ.
AI và các phần mềm thiết kế bài giảng E-learning đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học tại các trường THPT, đặc biệt là các trường có học sinh bán trú và nội trú Ngoài ra, khảo sát cũng cho thấy tính khách quan, trung thực và hiệu quả của các biện pháp đề xuất trong nghiên cứu này.
2 Nội dung và phương pháp khảo sát
2.1 Nội dung của khảo sát
Khảo sát của tôi tập trung và xác định 3 nội dung sau:
- Các giải pháp được đề xuất có thực sự cấp thiết về ứng dụng công nghệ AI và một số phần mềm khác để xây dựng bài giảng E-learning
Các giải pháp được đề xuất cần được xem xét tính khả thi đối với các trường đặc biệt, đặc biệt là những trường có học sinh bán trú và học sinh nội trú Việc áp dụng các biện pháp này sẽ giúp cải thiện chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của học sinh trong môi trường học tập đa dạng.
Các giải pháp được đề xuất là rất cần thiết trong việc thiết kế bài giảng E-learning nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh Trường THPT Kỳ Sơn Việc áp dụng những giải pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong quá trình học tập trực tuyến.
2.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá
Phương pháp khảo sát mà tôi áp dụng là sử dụng bảng hỏi trên ứng dụng Google Forms với thang đánh giá 4 mức, tương ứng với điểm số từ 1 đến 4.
Mức 1: Không cấp thiết/ không khả thi
Mức 2: Ít cấp thiết/ ít khả thi
Mức 3: Cấp thiết/ khả thi
Mức 4: Rất cấp thiết/ rất khả thi
Tôi đã tiến hành khảo sát với 70 giáo viên đang công tác tại Trường THPT
Kỳ Sơn có 35 giáo viên từ Trường THPT Con Cuông và 30 giáo viên từ Trường THPT Tương Dương 1, tất cả đều là giáo viên bộ môn Số liệu cụ thể về đối tượng giáo viên được trình bày chi tiết trong bài viết.
1 Giáo viên bộ môn THPT Kỳ Sơn 70
2 Giáo viên bộ môn của trường THPT Con Cuông 35
3 Giáo viên bộ môn của trường THPT Tương Dương 1 30
2.4 Kết quả khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 2.4.1 Sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất
Các giải pháp Số lượng
Mực độ Điểm trung bình
Không cấp thiết Ít cấp thiết
1 Bạn có cho rằng công nghệ AI có thể góp phần cải thiện quá trình soạn bài giảng trong lĩnh vực giáo dục
2 Những khía cạnh cụ thể trong quá trình soạn bài giảng điện tử E- learning có thể được tối ưu hóa bằng công nghệ AI
3 Bạn nghĩ rằng sử dụng công nghệ AI trong soạn bài giảng điện tử có thể giúp tăng cường tính cấp thiết của nội dung giảng dạy không
4 Trong quá trình soạn bài, bạn sẽ có một số vướng mắc cụ thể khi sử dụng công nghệ AI, Có cần khắc phục những thách thức có thể phát sinh khi áp dụng công nghệ AI vào quá trình soạn giáo án điện tử
5 Công nghệ AI có thể tự động hóa một số nhiệm vụ trong quá trình soạn giáo án điện tử E-Learning, như tìm kiếm tài liệu, phân tích nhu cầu học sinh, hoặc đề xuất phương pháp giảng dạy Bạn nghĩ rằng việc này có thể giảm bớt công sức và thời gian của giáo viên
Các giải pháp Số lượng
Mực độ Điểm trung bình
Không cấp thiết Ít cấp thiết
6 Công nghệ AI có cần được áp dụng trong quá trình soạn bài giảng điện tử E-learning, liệu giáo viên có còn cần thiết trong việc soạn giáo án
7 Bạn có nhận định gì về tính khả thi của việc triển khai công nghệ AI trong quá trình soạn giáo án điện tử? Có những yếu tố nào cần được xem xét để đảm 0bảo sự thành công của việc áp dụng công nghệ này
8 Công nghệ AI có thể hỗ trợ giáo viên trong việc đánh giá tiến độ học tập của học sinh và tạo ra phản hồi tức thì Bạn nghĩ rằng điều này có thể cải thiện quá trình soạn giáo án và tăng cường hiệu quả giảng dạy
9 Bạn suy nghĩ gì về sự phát triển của công nghệ AI trong lĩnh vực giáo dục trong tương lai, Bạn nghĩ rằng công nghệ này có thể thay đổi cách chúng ta soạn bài giảng điện tử và giảng dạy
Theo bảng số liệu, hầu hết giáo viên đều cho rằng cả 9 giải pháp áp dụng công nghệ AI trong soạn bài giảng điện tử E-learning đều cần thiết để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh THPT Giải pháp “Công nghệ AI có thể cải thiện quá trình soạn bài giảng trong giáo dục” được đánh giá cao nhất với điểm trung bình 3,21, trong khi giải pháp “Những khía cạnh cụ thể trong soạn bài giảng điện tử E-learning có thể được tối ưu hóa bằng công nghệ AI” đứng thứ hai Đây cũng là hai giải pháp mà tôi tâm đắc nhất trong nghiên cứu nhằm phát triển tính tự lập cho học sinh.
2.4.2 Tính khả thi của các giải pháp đề xuất
Các giải pháp Số lượng
Mực độ Điểm trung bình
Không khả thi Ít khả thi
1 Công nghệ AI có thể giúp tạo ra nội dung bài giảng điện tử chất lượng cao hơn so với việc soạn thảo bài giảng bằng tay
2 Công nghệ AI có thể phân tích và hiểu nhu cầu học tập của người học để tạo ra nội dung phù hợp
3 Công nghệ AI có khả năng tự động tạo ra các bài giảng tương tác và đa phương tiện
4 Công nghệ AI có thể giúp tối ưu hóa quy trình soạn thảo bài giảng bằng cách tự động hợp nhất các nguồn tài liệu và tài nguyên học liệu
5 Công nghệ AI có thể tùy chỉnh nội dung bài giảng theo năng lực và tiến độ học tập của từng học sinh
6 Công nghệ AI có thể phân tích dữ liệu học tập của người học để đề xuất các bài giảng bổ sung hoặc tài liệu tham khảo
7 Công nghệ AI có khả năng tự 135 0 3 124 8 2.98
Các giải pháp Số lượng
Mực độ Điểm trung bình
Không khả thi Ít khả thi
Rất khả thi động đánh giá và cung cấp phản hồi cho người học trong quá trình học tập trực tuyến
8 Công nghệ AI có thể giúp định rõ các lĩnh vực kiến thức mà người học gặp khó khăn và đề xuất các bài giảng tương ứng
Kết quả khảo sát chỉ ra rằng 8 giải pháp liên quan đến công nghệ AI đều được đánh giá là khả thi Việc áp dụng công nghệ AI trong việc soạn thảo bài giảng điện tử giúp học sinh có cái nhìn tích cực và thú vị hơn về bài học Tất cả 8 giải pháp đều đạt điểm trung bình khả thi, với hơn 70% ý kiến ủng hộ cho rằng những giải pháp này rất khả thi nhằm đạt được mục tiêu của nghiên cứu.
Link khảo sát: https://docs.google.com/forms/d/1EtFpKv0eAbX3bpSIUFj9T99v7q9bndoYrZiAK7r2ck0/edit