SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: Ứng dụng công cụ chatGPT và Bard trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học THPT LĨNH VỰC: Tin học... CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG C
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG CỤ CHATGPT VÀ BARD TRONG DẠY HỌC LẬP TRÌNH VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TIN HỌC THPT
1.1 Tổng quan về Chat GPT và Google Bard
1.1.1 Tổng quan về Chat GPT
ChatGPT, viết tắt của Chat Generative Pre-training Transformer, là một chatbot do OpenAI phát triển và ra mắt vào tháng 11 năm 2022 Được xây dựng trên nền tảng GPT-3.5, ChatGPT sử dụng cả kỹ thuật học tăng cường và học có giám sát để cải thiện khả năng tương tác Ngay từ khi ra mắt, ChatGPT đã thu hút sự chú ý nhờ khả năng hồi đáp chi tiết và lưu loát trên nhiều lĩnh vực kiến thức, mặc dù độ chính xác về dữ kiện thực tế vẫn còn hạn chế Sau khi phát hành, OpenAI đã đạt được định giá 29 tỷ USD.
ChatGPT được cải tiến từ GPT-3.5 thông qua các phương pháp học có giám sát và học tăng cường, trong đó có sự tham gia của huấn luyện viên con người để nâng cao hiệu suất mô hình Trong phương pháp học có giám sát, mô hình nhận được các hội thoại, trong đó huấn luyện viên đóng vai trò của cả người dùng và trợ lý, giúp cải thiện khả năng tương tác của ChatGPT.
Trong quá trình tăng cường (reinforcement), 'huấn luyện viên con người' xếp hạng các phản hồi từ mô hình dựa trên các hội thoại trước đó, và các xếp hạng này được sử dụng để xây dựng 'mô hình phần thưởng' Mô hình sau đó được tinh chỉnh thông qua Proximal Policy Optimization (PPO), lặp đi lặp lại nhiều lần để cải thiện hiệu suất Thuật toán PPO kết hợp những ưu điểm của trust region policy optimization, đồng thời giảm thiểu các thao tác tính toán tốn kém nhờ vào hiệu suất nhanh hơn Các mô hình này được phát triển với sự hợp tác của Microsoft trên nền tảng siêu máy tính Azure.
So với InstructGPT, ChatGPT nỗ lực giảm thiểu các phản hồi có hại và lừa dối Chẳng hạn, khi được hỏi "Hãy kể cho tôi nghe về lúc Christopher Columbus đến Hoa Kỳ vào năm 2015", InstructGPT đã chấp nhận câu hỏi như một sự thật Ngược lại, ChatGPT kết hợp thông tin về các chuyến thám hiểm của Columbus và bối cảnh hiện đại để tạo ra một câu trả lời giả định, phản ánh quan điểm hiện tại về Columbus.
Năm 2015, ChatGPT đã được huấn luyện với dữ liệu phong phú, bao gồm nhiều man page từ các hệ thống Unix, thông tin về các hiện tượng Internet, và kiến thức về các ngôn ngữ lập trình như hệ thống bảng bulletin (BBS) và ngôn ngữ lập trình Python.
Khác với nhiều chatbot khác, ChatGPT có tính trạng thái, cho phép nó ghi nhớ các prompt trong cùng một cuộc hội thoại Điều này đã dẫn đến ý kiến cho rằng ChatGPT có thể được sử dụng như một nhà trị liệu cá nhân hóa Để ngăn chặn việc phát sinh nội dung xúc phạm, tất cả các truy vấn đều được kiểm duyệt qua một API thẩm hạch, loại bỏ những prompt có khả năng chứa đựng nội dung kỳ thị chủng tộc hoặc giới tính.
ChatGPT có nhiều hạn chế, bao gồm mô hình phần thưởng dựa trên sự giám sát của con người, dễ bị tối ưu hóa quá mức, dẫn đến hiệu suất kém, theo định luật Goodhart Hơn nữa, ChatGPT không cập nhật thông tin sau năm 2021 Trong quá trình huấn luyện, người đánh giá thường ưu tiên các câu trả lời dài, bất chấp tính chính xác hay mức độ hiểu biết thực tế Ngoài ra, dữ liệu huấn luyện có thể bị thiên kiến thuật toán; ví dụ, khi mô tả một người là CEO, phản hồi có thể giả định rằng họ là nam giới da trắng.
Trên The Atlantic, Stephen Marche nhấn mạnh rằng ảnh hưởng của ChatGPT đối với giới học thuật và cơ chế bài luận xét tuyển vẫn chưa được hiểu rõ Daniel Herman, một giáo viên trung học ở California, cảnh báo rằng ChatGPT có thể dẫn đến "Dấu chấm hết cho tiếng Anh trung học" Trong khi đó, Chris Stokel-Walker từ Nature cho rằng giáo viên nên lo ngại về việc học sinh có thể sử dụng ChatGPT để làm bài tập thay vì tự mình hoàn thành Ông cũng đề xuất rằng các nhà cung cấp dịch vụ giáo dục cần điều chỉnh để khuyến khích tư duy phản biện và suy luận, những kỹ năng mà ChatGPT chưa thể thay thế.
Emma Bowman từ NPR đã chỉ ra rằng việc học sinh sử dụng công cụ này để đạo văn có thể dẫn đến những rủi ro, vì nó có thể tạo ra văn bản chứa đựng thiên kiến hoặc thông tin vô nghĩa, nhưng lại được trình bày với giọng điệu có vẻ thẩm quyền.
1.1.2 Tổng quan về Google Bard
Theo Wikipedia, Gemini, trước đây gọi là Bard, là một chatbot trí tuệ nhân tạo do Google phát hành vào tháng 2 năm 2023 Chatbot này được phát triển dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và là phản ứng trực tiếp trước sự phát triển nhanh chóng của ChatGPT Mặc dù vậy, Gemini đã gặp phải một số hạn chế tại một số quốc gia do phản hồi không mấy tích cực, trước khi mở rộng ra các quốc gia khác vào tháng 5.
Trước đây, Gemini được phát triển dựa trên PaLM và hệ mô hình ngôn ngữ lớn LaMDA, ra mắt vào năm 2021 nhưng không được công khai do sự thận trọng Sự ra mắt của ChatGPT vào tháng 11 năm 2022 đã tạo ra một cơn sốt, khiến các giám đốc điều hành của Google cảm thấy lo lắng và thúc đẩy họ phải có những phản ứng mạnh mẽ trong thời gian tiếp theo.
Vào tháng 2 năm 2023, công ty đã giới thiệu Bard, thu hút sự chú ý tại sự kiện Google I/O vào tháng 5 cùng năm Bard sau đó được nâng cấp thành Gemini LLM vào tháng 12 Đến tháng 2 năm 2024, Bard và Duet AI đã hợp nhất thành một thương hiệu duy nhất mang tên Gemini.
Vào tháng 11 năm 2022, OpenAI đã ra mắt ChatGPT, một chatbot dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn GPT-3, nhanh chóng trở thành hiện tượng toàn cầu Sự xuất hiện của ChatGPT đã gây lo ngại cho Google về khả năng đe dọa đối với dịch vụ tìm kiếm của họ, dẫn đến việc các giám đốc điều hành của Google phát đi cảnh báo "mã đỏ" và tái cấu trúc một số nhóm để tăng cường nỗ lực trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo Sundar Pichai, CEO của Google và Alphabet, được cho là đã đưa ra cảnh báo này, nhưng sau đó ông đã phủ nhận thông tin này trong cuộc phỏng vấn với The New York Times.
Larry Page và Sergey Brin, những người sáng lập Google, đã tham gia cuộc họp khẩn cấp với các giám đốc điều hành để thảo luận về phản ứng của Google đối với ChatGPT, một động thái chưa từng có Dù Google đã phát triển một mô hình ngôn ngữ lớn nguyên mẫu mang tên LaMDA, nhưng công ty vẫn chưa công bố chính thức Khi được hỏi về khả năng cạnh tranh của LaMDA với ChatGPT, Pichai và giám đốc AI Jeff Dean cho biết Google có khả năng tương tự nhưng việc tiến xa quá nhanh có thể gây rủi ro lớn cho danh tiếng của công ty so với OpenAI.
Vào tháng 1 năm 2023, Giám đốc điều hành của DeepMind, Demis Hassabis, đã công bố kế hoạch phát triển một đối thủ cạnh tranh với ChatGPT Các nhân viên của Google đã nhận được chỉ đạo để tăng tốc quá trình phát triển một chatbot mới, được gọi là Gemini.
LỢI ÍCH CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CHATGPT VÀ BARD TRONG DẠY HỌC LẬP TRÌNH
Việc ứng dụng ChatGPT và Google Bard trong giáo dục mang lại nhiều lợi ích như tăng cường sự tương tác giữa giáo viên và học sinh, cải thiện kỹ năng giao tiếp và viết của học sinh, cũng như giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách nhanh chóng Tuy nhiên, cần đánh giá các tác động tiêu cực và kết hợp với phương pháp giảng dạy truyền thống để đảm bảo chất lượng giáo dục Việc ứng dụng này cần được thực hiện một cách cân nhắc để đảm bảo an toàn cho học sinh Trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học, giáo viên cần biết vận dụng hiệu quả các công cụ này và có biện pháp kiểm tra, giám sát việc làm bài tập của học sinh Trước khi giao bài tập, giáo viên nên kiểm tra các câu trả lời từ các công cụ này và áp dụng phương pháp để đánh giá kết quả và hiểu biết của học sinh về thuật toán.
Nhiều giáo viên hiện nay đã áp dụng công cụ AI như chatGPT và Bard vào công việc giảng dạy, từ việc soạn email, cung cấp phản hồi cho bài tập học sinh, đến việc giải quyết các bài toán khó và lên kế hoạch giảng dạy Việc sửa lỗi code cho học sinh, trước đây mất nhiều giờ, giờ đây chỉ còn trong khoảng 10 phút nhờ vào sự hỗ trợ của AI Ngoài ra, giáo viên cũng sử dụng AI để tìm kiếm ý tưởng cho các thuật toán phức tạp và chuyển đổi mã từ các ngôn ngữ lập trình khác sang Python, giúp học sinh hoàn thành các bài tập lập trình khó AI còn có khả năng lập kế hoạch chi tiết cho chương trình học, tiết kiệm thời gian nghiên cứu tài liệu Tuy nhiên, giáo viên cũng cần lưu ý rằng thông tin từ chatGPT và Bard không phải lúc nào cũng chính xác, vì vậy việc kiểm tra lại thông tin và tính học thuật của các giải pháp là rất quan trọng.
Học sinh có thể nhờ ChatGPT và Bard làm bài tập, vì hai công cụ này không chỉ cung cấp đáp án mà còn đưa ra lời giải chi tiết và rõ ràng Chúng còn cung cấp thông tin kiến thức phong phú hơn cả những gì giáo viên có thể chia sẻ Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi thông tin từ ChatGPT và Bard đều chính xác, do đó người dùng nên kiểm tra lại thông tin và tính học thuật của các giải pháp được cung cấp.
MÔ HÌNH, PHƯƠNG PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG CỤ CHATGPT VÀ BARD TRONG DẠY HỌC LẬP TRÌNH VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TIN HỌC THPT
3.1 Mô hình ứng dụng công cụ chatGPT và Bard trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi môn tin học THPT
Trong quá trình dạy và học lập trình, giáo viên và học sinh nên tìm kiếm tài liệu từ các nguồn chính thống để giải quyết khó khăn trong việc viết code, điều này không chỉ giúp giải quyết vấn đề mà còn củng cố kiến thức về thuật toán và rèn luyện kỹ năng lập trình Tuy nhiên, việc tìm kiếm tài liệu có thể tốn nhiều thời gian, vì vậy, sử dụng các công cụ AI như chatGPT và Google Bard là giải pháp hiệu quả Những công cụ này có khả năng đa ngôn ngữ và cung cấp gợi ý về code, giúp người dùng có thêm giải pháp cho bài toán Để tận dụng hiệu quả các công cụ AI này, người sử dụng cần nắm rõ các nguyên tắc cơ bản.
ChatGPT và Bard chỉ là công cụ tham khảo hữu ích khi chúng ta cần hỗ trợ giải quyết các bài toán.
- Giao tiếp rõ ràng: Đặt câu hỏi hoặc cung cấp thông tin một cách rõ ràng và chi tiết để thu được câu trả lời chính xác
Để đảm bảo an toàn khi tương tác với AI, bạn cần duy trì quyền kiểm soát và giám sát các cuộc trò chuyện Nếu bạn cảm thấy không thoải mái hoặc nghi ngờ về thông tin mà AI cung cấp, hãy ngay lập tức dừng lại và xác minh nguồn gốc của thông tin đó.
Sử dụng công cụ AI khi bạn cần hỗ trợ hoặc tư vấn để giải quyết vấn đề cụ thể hoặc tìm kiếm thông tin hiệu quả.
Phản ứng hợp lý với thông tin và tư vấn từ AI là rất quan trọng, vì AI chỉ là công cụ hỗ trợ và không thể thay thế cho ý kiến hay quyết định của con người.
Liên tục học hỏi là rất quan trọng, vì công nghệ AI không hoàn hảo và cần được điều chỉnh theo thời gian Hãy sẵn sàng tiếp nhận phản hồi và cải thiện cách sử dụng của bạn dựa trên kinh nghiệm thực tế.
Sau đây, tôi xin hướng dẫn nhanh về các thao tác sử dụng công cụ AI là chatGPT và Bard:
3.1.1 Sử dụng công cụ chatGPT
Bước 1 Truy cập vào link: https://chat.openai.com
Khi đó giao diện màn hình làm việc với chatGPT sẽ xuất hiện (như hình dưới)
Bước 2 Đăng ký tài khoản (nếu chưa có tài khoản) bằng cách nháy vào nút Sign up
Bước 3 Nhập email cá nhân và nhấn Continue, hoặc chọn Continue with
Để đăng nhập, bạn có thể chọn các tùy chọn như "Tiếp tục với Google", "Tiếp tục với Tài khoản Microsoft" hoặc "Tiếp tục với Apple" nếu bạn đã có các tài khoản này Trong bài viết này, tôi sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng tài khoản Google, vì đó là lựa chọn mà tôi thường sử dụng.
Bước 4: Chọn một tài khoản Google đã đăng nhập trên máy tính Hệ thống sẽ tự động đăng nhập sau một chút thời gian, và giao diện màn hình làm việc của hệ thống sẽ xuất hiện.
Trên giao diện này chúng ta sẽ sử dụng các tính năng của nó
Khi này người dùng chỉ việc nhập yêu cầu vào ô messenge chatGPT rồi nhấn Enter rồi chờ kết quả phản hồi
Truy cập vào link: https://bard.google.com hoặc https://gemini.google.com/app Màn hình làm việc của google Bard xuất hiện
11 Đến đây người dùng chỉ việc nhập yêu cầu vào ô Nhập câu lệnh tại đây
3.2 Phương pháp ứng dụng công cụ chatGPT và Bard trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi môn tin học THPT Đối với học sinh đại trà, trước hết giáo viên cần xác định trong giai đoạn hiện nay, mỗi học sinh có kiến thức rất khác nhau về kiến thức lập trình Hơn nữa, nhiều giáo viên bậc THCS còn sử dụng các ngôn ngữ như Pascal để dạy học lập trình Do đó, khi dạy lập trình bậc THPT ban đầu giáo viên cần xác định đối tượng của mình là học lại từ đầu Đối với các em đã được học lập trình ở bậc THCS hay tham gia các lớp học khác về lập trình chúng ta cần có một số ít nội dung chuyên sâu hơn để các em này vẫn có hứng thú
Việc tích hợp các công cụ AI như chat GPT và Bard vào quá trình dạy lập trình không nên được thực hiện ngay từ những bài học đầu tiên Thay vào đó, giáo viên có thể tham khảo các hướng dẫn của các công cụ này trước khi lên lớp, nhằm kiểm tra và đối chiếu với kết quả của học sinh trong các nhiệm vụ được giao.
Việc giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh yêu cầu các em tự nhập chương trình và gửi bài lên Padlet.com, nơi giáo viên quản lý lớp có thể theo dõi Điều này giúp giáo viên kiểm tra và ngăn chặn kịp thời những học sinh có ý định sử dụng chat GPT và Bard để đối phó Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, giáo viên cần xử lý nghiêm khắc nhằm tạo ý thức học tập cho học sinh và tránh lạm dụng công nghệ.
Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng Chat GPT và Bard trong các bài học yêu cầu tư duy cao, đặc biệt là trong việc tìm lỗi chương trình.
Khác với tính năng debug của phần mềm lập trình chỉ phát hiện lỗi cú pháp, các công cụ như ChatGPT và Bard hỗ trợ phát hiện lỗi thuật toán và đề xuất giải pháp Để tận dụng hiệu quả tính năng này, giáo viên cần hướng dẫn học sinh sử dụng ChatGPT và Bard để tìm lỗi và khắc phục các vấn đề trong chương trình lập trình.
Học sinh có thể diễn đạt các lỗi gặp phải bằng ngôn ngữ tự nhiên cho ChatGPT và Bard Cả hai công cụ này sẽ nỗ lực hiểu vấn đề và cung cấp những gợi ý về nguyên nhân gây ra lỗi.
Sau khi xác định lỗi, học sinh có thể nhờ Chat GPT và Bard đề xuất giải pháp khắc phục Hai công cụ này sẽ cung cấp mã sửa lỗi tiềm năng và hướng dẫn đến các tài nguyên hữu ích khác.
+ Kiểm tra và sửa lỗi:
Sau khi học sinh đã có giải pháp tiềm năng, các em nên kiểm tra kỹ lưỡng mã của mình và thực hiện các thay đổi cần thiết
KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA ĐỀ TÀI
Khảo sát thực nghiệm được thực hiện nhằm đánh giá tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp trong đề tài "Ứng dụng công cụ ChatGPT và Bard trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học THPT".
4.2 Đối tượng và địa bàn khảo sát
- Tại trường Trung học phổ thông Thanh Chương 1
- Tại các trường Trung học phổ thông khác ở huyện Thanh Chương
4.3 Nội dung và phương pháp khảo sát
Nội dung khảo sát tập trung vào 02 vấn đề chính sau:
1) Giải pháp được đề xuất có thực sự cấp thiết đối với vấn đề nghiên cứu hiện nay không?
2) Các giải pháp được đề xuất có khả thi đối với vấn đề nghiên cứu hiện tại không?
4.3.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá
Phương pháp được sử dụng để khảo sát:
HS: Khảo sát bằng bảng hỏi trực tuyến trên Google form
GV: Khảo sát bằng bảng hỏi trực tuyến trên Google form
- Với thang đánh giá 04 mức (tương ứng với điểm số từ 1 đến 4);
+ Rất cấp thiết (4 điểm); cấp thiết (3 điểm); Ít cấp thiết (2 điểm); Không cấp thiết (1 điểm)
+ Rất khả thi (4 điểm); khả thi (3điểm); Ít khả thi (2 điểm); Không khả thi (1 điểm) Tính điểm trung bình X theo phần mềm Excel
Bảng 1: Tổng hợp các đối tượng khảo sát
TT Đối tượng Số lượng
1 Giáo viên môn Tin học một số trường THPT trên địa bàn huyện Thanh
2 Học sinh lớp 11A1, 11A2, 11A3, 11T1 năm học 2023-2024 trường THPT
Cách thức xử lí số liệu khảo sát: Về điểm trung bình (ĐTB): tác giả chia đều thang đo làm 4 mức theo độ và có thang điểm như sau:
23 Điểm TB Mức độ cấp thiết Mức độ khả thi
Từ 1,00 → 1,75 A Không cấp thiết A Không khả thi
Từ 1,76 → 2,50 B Ít cấp thiết B Ít khả thi
Từ 2,51 → 3,25 C Cấp thiết C Khả thi
Từ 3,26 → 4,00 D Rất cấp thiết D Rất khả thi
4 4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất
4.4.1 Sự cấp thiết của việc cần có và đưa vào sử dụng các giải pháp của đề tài
Link khảo sát dành cho giáo viên: https://forms.gle/55UoXxz5ES4ySQ1s9 Link khảo sát dành cho học sinh: https://forms.gle/8dJ6cTPozxct4oUj8
Biểu đồ kết quả khảo sát
Bảng 2: Kết quả đánh giá tính cấp thiết của các giải pháp mà đề tài đề xuất
TT Câu hỏi Phương án trả lời
Tổng điểm Điểm trung bình
Thầy/ Cô đánh giá thế nào về tính cấp thiết trong việc sử dụng công cụ
Google Bard vào dạy học lập trình và bồi dưỡng HSG tin học?
Thầy/ Cô đánh giá thế nào về tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề sử dụng công cụ
Google Bard vào dạy học lập trình và bồi dưỡng HSG tin học?
3 Em đánh giá thế nào về tính cấp
25 thiết của việc sử dụng công cụ
Google Bard vào dạy học lập trình và bồi dưỡng HSG tin học?
Dựa trên số liệu khảo sát, các nhóm đối tượng cho thấy mức độ cấp thiết cao trong việc sử dụng công cụ ChatGPT và Google Bard cho việc dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi tin học, với điểm trung bình đạt trên 3,4 Mặc dù có sự khác biệt trong đánh giá, nhưng đa số ý kiến đều đồng thuận rằng hệ thống bài tập được đề xuất là rất cần thiết.
4.4.2 Tính khả thi của việc cần có và đưa vào sử dụng các giải pháp của đề tài
Link khảo sát dành cho giáo viên: https://forms.gle/YUqoBodpwQKZrDQM6 Link khảo sát dành cho học sinh: https://forms.gle/c8TBGCjBtaLbrvrBA
Biểu đồ kết quả khảo sát
Bảng 3 Kết quả đánh giá tính khả thi của các giải pháp mà đề tài đề xuất
TT Câu hỏi Phương án trả lời
Tổng điểm Điểm trung bình
Thầy/ Cô đánh giá thế nào về tính khả thi trong việc sử dụng công cụ
ChatGPT và Google Bard vào dạy học lập trình và bồi dưỡng HSG tin học?
Việc nghiên cứu ứng dụng công cụ ChatGPT và Google Bard trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi tin học được đánh giá là khả thi Những công cụ này có thể hỗ trợ giáo viên trong việc tạo ra nội dung giảng dạy phong phú, cá nhân hóa trải nghiệm học tập và nâng cao khả năng tiếp cận kiến thức cho học sinh Sự tích hợp của công nghệ hiện đại vào giáo dục không chỉ giúp cải thiện hiệu quả giảng dạy mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện của học sinh.
Em đánh giá thế nào về tính khả thi khi sử dụng công cụ ChatGPT và Google Bard vào dạy học lập trình và bồi dưỡng HSG tin học?
Kết quả khảo sát cho thấy tính khả thi cao trong việc sử dụng công cụ ChatGPT và Google Bard cho dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi tin học Mặc dù có sự khác biệt trong đánh giá của các nhóm đối tượng khảo sát, nhưng phần lớn ý kiến đều thống nhất về tính khả thi của các giải pháp này.
Tóm lại, từ kết quả khảo sát các giải pháp trong đề tài “Ứng dụng công cụ
ChatGPT và Bard đang được đánh giá cao trong việc hỗ trợ dạy học lập trình và nâng cao năng lực cho học sinh giỏi môn Tin học THPT Các biện pháp này không chỉ mang tính cấp thiết mà còn có tính khả thi, cho thấy tiềm năng ứng dụng hiệu quả trong giảng dạy và bồi dưỡng học sinh.
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
Kiểm tra tính hiệu quả của đề tài
Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm sư phạm đưa hệ thống bài tập thực tiễn vào giảng dạy ở các lớp 11A1, 11A2, 11A3 và 11T1 trong năm học 2023 – 2024 Đây là
Ba lớp có điều kiện học tập tương đương, tất cả đều theo chương trình sách giáo khoa Tin học lớp 11 – Khoa học máy tính, sử dụng bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.
- Lớp 11A1, 11A2, 11T1(Thực Nghiệm): Tiến hành áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
- Lớp 11A3 (Đối Chứng): Chưa tiến hành áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi theo dõi sát sao hoạt động học tập của các em và tổ chức một bài kiểm tra chung sau mỗi chương Kết quả thu được từ bài kiểm tra này cho thấy sự tiến bộ của học sinh.
Hệ thống bài tập thực tiễn được chúng tôi bắt đầu sử dụng và đưa vào giảng dạy năm học 2023 -2024 và bước đầu đạt kết quả:
Tại lớp học của chúng tôi, việc không áp dụng đề tài này đã dẫn đến tỉ lệ học sinh yêu thích môn Tin học chưa cao Nhiều học sinh cảm thấy khó khăn khi học lập trình, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập của các em.
Lớp chúng tôi áp dụng đề tài này đã ghi nhận tỉ lệ học sinh yêu thích lập trình tăng rõ rệt Trong quá trình học tập, các em thể hiện sự hứng thú và say mê hơn, đồng thời khả năng tiếp thu kiến thức cũng được cải thiện Để đánh giá hiệu quả, chúng tôi so sánh điểm bài kiểm tra giữa hai lớp đối chứng và thực nghiệm sau khi hoàn thành nội dung nghiên cứu.
5.3.2 Kết quả định lượng Đối với phân tích định lượng kết quả kiểm tra, chúng tôi cho HS hai lớp đối chứng và thực nghiệm cùng làm 1 bài kiểm tra Kết quả thu được như sau:
Giỏi Khá Trung bình Yếu –
Qua phân tích định lượng, chúng tôi nhận thấy rằng kết quả học tập của học sinh ở các lớp thực nghiệm luôn vượt trội hơn so với các lớp đối chứng Cụ thể, tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi trong các lớp thực nghiệm cao hơn, trong khi tỷ lệ học sinh đạt điểm yếu, kém và trung bình lại thấp hơn Điều này cho thấy học sinh ở các lớp thực nghiệm không chỉ hiểu bài mà còn vận dụng kiến thức một cách hiệu quả hơn so với các lớp đối chứng.
Việc ứng dụng công cụ ChatGPT và Bard trong dạy học lập trình và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học THPT đã cho thấy những kết quả tích cực, mở ra hướng đi mới cho giáo dục Hình thức này không chỉ giúp học sinh phát triển kiến thức mà còn trang bị các kỹ năng sống, thực hành và giải quyết vấn đề, đáp ứng nhu cầu của công dân toàn cầu Hiện nay, nhiều trường học ở Việt Nam đã bắt đầu áp dụng phương pháp giáo dục đổi mới này.
