Tiểu luận - Chăm sóc sức khỏe trẻ em - đề tài - CHĂM SÓC TRẺ BỊ bệnh sởi

CHĂM SÓC SỨC KHỎE TRẺ

EM

Đề tài:

Bệnh sởi

MỤC TIÊU

Kiến thức:

- Tổng quan về bệnh:

dịch tể bệnh, đường lây bệnh, triệu chứng, biến chứng, xử trí và phòng bệnh

NỘI DUNG BÀI HỌC

1 Tổng quan về bệnh sởi ở trẻ em

2 Bệnh án điều dưỡng ghi theo bài tập tình huống

3 Lập kế hoạch chăm sóc theo quy trình điều dưỡng

I DỊCH TỂ HỌC BỆNH SỞI

- Sởi là một bệnh truyền nhiễm, gây dịch lưu hành rộng rãi ở mọi nơi trên thế gới, nhất là trong thời kỳ trước tiêm chủng

- Bệnh phổ biến ở trẻ em

- Trên 90% số người trước lứa tuổi 20 đã bị mắc bệnh sởi

- Rất hiếm người không bị mắc bệnh sởi

- Ước tính hàng năm khoảng 100 triệu trường hợp mắc và 6 triệu người

tử vong do sởi

- Sởi cũng là một bệnh lưu hành địa phương trong cộng đồng dân cư đô thị và là một bệnh xảy ra dịch có tính chu kỳ khoảng 2-3 năm hoặc lâu hơn tùy theo từng nước

BỆNH SỞI

- Bệnh sởi xảy ra cũng có tính theo mùa

- Ở vùng khí hậu ôn đới, bệnh sởi xảy ra nhiều vào mùa khô

- Với việc thực hiện chương trình tiêm phòng có hiệu quả, tỷ lệ mắc bệnh sởi đã giảm 99% nhiều nước phát triển và chủ yếu xảy ra ở trẻ nhỏ chưa được tiêm chủng hoặc ở trẻ lớn tuổi hơn

• Tình hình bệnh sởi ở việt nam thời kỳ trước khi tiêm 1 liều vắc xin sởi trong trương trình tiêm chủng mỡi rộng

• Bệnh sởi lưu hành ở mọi nơi trong cả nước và phổ biến ở trẻ em, nhất

là trẻ dưới 5 tuổi

• Bệnh xuất hiện quang năm nhưng thường xảy ra dịch vào những tháng Đông-Xuân

NGUYÊN NHÂN VÀ ĐƯỜNG LÂY

- Sởi gây ra bởi virus Paramyxovirus, thế nhưng quá trình lây truyền mới là điều đáng lo ngại của bệnh này

• Con đường lây bệnh chủ yếu:

+ Đường hô hấp: tiếp xúc với các giọt hô hấp (nước mũi, nước bọt) của người bệnh bay trong không khí khi nói chuyện, hắt hơi, ho

+ Tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết của người bệnh

+ Tiếp xúc với các đồ vật có tồn tại virus của người bệnh

• Ăn không ngon,

• Chảy máu cam,

• Đau họng,

• Viêm kết mạc

- Nổi ban, hay còn gọi là đốm koplik ( mất nhanh trong vòng 12-24h).

Chia làm 4 giai đoạn:

+ Giai đoạn ủ bệnh:

- 7-14 ngày giai đoạn này bắt đầu sau khi người bệnh nhiễm virus, lúc này vẫn chưa có triệu chứng gì xuất hiện

Giai đoạn

+ Giai đoạn toàn phát :

- Kéo dài 2-5 ngày

- Sau khi hạt koplik lặn đi, phát ban sẽ bùng phát, ban đâù tình trạng này chỉ là những đốm đỏ, ban sởi, dạng sần nổi gồ trên bề mặt da

+ Giai đoạn phục hồi:

- Các nốt ban mời đần theo thứ tự đã mọc

- Bong vảy và để lại vết thâm

- Nếu không xuất hiện biến chứng thì sẽ tự khỏi, một số trường hợp phát sinh triệu chứng ho có thể kéo dài từ 1-2 tuần sau đó

BIẾN CHỨNG

- Biến chứng về tiêu hóa: viêm niêm mạc miệng, bội nhiễm vi khuẩn xuất hiện muộn do một loại vi khuẩn gây nên hoại tử niêm mạc miệng, xuất

hiện tình trạng hơi thở có mùi hôi

- Viêm ruột với biểu hiện bị tiêu chảy thường nặng hơn so với các tiêu chảy

do vi rút khác

BIẾN CHỨNG

+ Biến chứng mắt:

- Loét giác mạc: có thể ở trẻ do thiếu vitamin A, biến chứng gây ra di chứng

mù vĩnh viễn

+ Viêm não- màng não

- Biến chứng của hệ thần kinh trung ương, có thể làm cho tử vong, gây ra

nhiều di chứng nặng nề su này Xuất hiện ở tuần đầu của phát ban biểu

• Xử trí

+ Hạ sốt dùng Paracetamol 100mg x8 viên, lần uống 2 viên khi sốt > Uống ORS x 3 gói/ngày hòa 200ml nước sôi để nguội, hoặc dùng cách hạ sốt thông thường như lau mát bằng 6 khăn.

+ Sát trùng họng; nhỏ mũi , nhỏ mắt bằng dung dịch Natri clorid 0,9%.

+ Viêm tai giữa cấp, phế quản phế viêm.

- Để phòng ngừa triệu chứng bệnh sởi

ở trẻ em, các bác sĩ thường cho trẻ sơ sinh tiêm mũi vắc xin đầu tiên trong khoảng từ 9-12 tháng, sau đó, liều thứ hai thường được sử dụng khi trẻ vào tháng thứ 18

- Nếu trẻ không được tiêm chủng đúng thời điểm khuyến nghị, bé sẽ cần tiêm hai liều vắc xin với khoảng cách giữa mỗi lần tiêm là bốn tuần

Phòng bệnh

- Bệnh nhi 5 tuổi, vào viện vì sốt, nổi ban đỏ ở toàn thân.

- Qúa trình bệnh sởi: Mẹ khai cháu sốt nhẹ 38C-39 đã 4 ngày nay, cháu ℃

vẻ mệt, quấy khóc, ăn kém, ho ít, 2 mắt có ghèn, không nôn, không tiêu

chảy, sáng hôm qua mẹ thấy cháu nổi ban chấm đỏ ở sau tai, trán, mặt, lan đến ngực nên đem cháu đi khám và nhập viện.

- Khám hiện tại: trẻ tỉnh, vẽ mệt, môi khô, nhiều ban chấm đỏ ở ngực, 2 tay, trẻ không ngứa, trong miệng có vài nốt trắng 1mm, kết mạc mắt hơi đỏ, có ghèn, tim phổi bình thường, bụng mềm, không chướng, không đau, cân

nặng 16kg.

- Mạch 110 lần/phút, HA 90/50 mmhg T 38C

- Bs Chẩn đoán trẻ bị sởi ngày thứ 4

Xử trí: Paracetamol 100mg x8 viên, lần uống 2 viên khi sốt > ,

Uống ORS x 3 gói/ngày mỗi gói hòa 200ml nước sôi để nguội,

Clopheramin 4mg x1 viên uống 18h.

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG

- Họ và tên bệnh nhân: NGÔ THỊ MINH TÚ (5 Tuổi)

- Giới tính: Nữ

- Dân tộc : Kinh

- Họ tên Bố: Ngô Minh Đạt (Tuổi 36)

- Nghề nghiệp; Kiến trúc sư

- Họ tên Mẹ : Lê Thu Hà (Tuổi 31)

- Nghề nghiệp: Giáo viên

- Địa chỉ: Xã hòa Phước- Hòa Vang – Đà Nẵng

- Số ĐT: 0375822465

BỆNH ÁN NHI KHOA

- Ngày vào viện: 09 giờ 10 phút Ngày 20 tháng 09 năm 2021

- Giờ làm bệnh án: 10 giờ 15 phút ngày 20 tháng 09 năm 2021

+ Chuẩn đoán Y khoa

- Trẻ tỉnh táo, tiếp súc tốt

- Da niêm mạc hồng

- Mệt mỏi, môi khô

- Nhiều ban chấm đỏ ở mặt, ngực, 2 tay

- Trẻ không ngứa

- Trong miệng có vài nốt trắng 1mm

- Kết mạc mắt hơi đỏ, có ghèn

- Tim phổi bình thường

- Bụng mềm không chướng, không đau

TÌNH TRẠNH LÚC NHẬP VIỆN

- Uống ORS 3 gói/ ngày, mỗi gói hòa tan 200ml nước sôi để nguội.

- Paracetamol 100mg x 8 viên, lần uống 2 viên khi sốt > 385C

- Clopheramin 4mg x1 viên uống 18h

* Hiện tại bé vẫn còn mệt mỏi, môi khô, nhiều ban chấm đỏ ở mặt, ngực, 2 tay

- Bú mẹ sau 1 giờ sinh, mẹ đủ sữa, trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, cai

sữa khi trẻ 24 tháng, mẹ đã cho trẻ ăn dặm khi trẻ được 06 tháng tuổi (rau củ hầm nhuyễn, bột ăn dặm,trái cây ngọt, chin mềm, chuối bơ )

- Hiện tại trong đợt bệnh này trẻ ăn cháo, uống sữa.

3 Phát triển

- Tinh thần: Trẻ 2 tháng biết hóng chuyện và biết lạ

- Vận động: 3 tháng biết lẫy 7 tháng biết bò, 11 tháng biết đướng, 12 tháng biết đi.

- Phát triển răng: Mọc răng từ 6 tháng, 12 tháng có khoảng 6 răng, 32 tháng bé mọc đủ

20 răng, 10 cái hàm trên và 10 cái hàm dưới, chất lượng răng bình thường

4 Bệnh tật: Trẻ mắc bệnh lần đầu.

B Gia đình và xung quanh

- Gia đình, hàng xóm, không ai bị như bé

- Không có tiền sử măc bệnh gì

Tiêm phòng:

- Tiêm đầy đử theo chương trình tiêm chủng mỡ rộng quốc gia:

các loại vacxin đã được tiêm:

- Tr đã đ c tiêm 1 mũi vacxin Viên gan B ngay sau sinh 24h.và các mũi ẻ ượ lao, bại liệt, bạch hầu, ho gà, sởi, viêm não nhật bản

- C : v n đ ng trong ơ ậ ộ giới hạn bình thường

IV KHÁM HIỆN TẠI

- Tr ti u bình th ng, n c ti u màu vàng trong, không ti u bu t ti u r t,ẻ ể ườ ướ ể ể ố ể ắ

- Paracetamol 100mg x 8 viên, lần uống 2 viên khi sốt trên 38,5C.

- ORS 3 gói/ ngày mỗi gói hòa 200ml nước sôi để nguội uống khi

- Clopheramin 4mg 1 viên uống lúc 18h

VII TÓM TẮ BỆNH ÁN

- Bệnh nhân nữ 5 tuổi vào viện với lý do, sốt nổi mẩn toàn thân, bệnh diễn biến

ngày thứ 4, qua hỏi bệnh và khám lâm sàng trẻ được bác sĩ chuẩn đoán sởi ngày thứ 4 Qua thăm khám và nhận định của điều dưỡng, hiện tại trẻ cần có những nhu cầu chăm sóc sau:

- Sốt.

- Mắt đỏ có ghèn.

- Da, mặt, thân và 2 tay có nhiều chấm đỏ.

- Trong miệng có nhiều nốt koplik.

VIII KẾ HOẠCH CHĂM SÓC

Nhận định

Chuẩn đoán điều dưỡng Lập kế hoạch chăm sóc Thực hiện kế hoạch chăm sóc Lượng giá

1 Sốt

- 38,5 – 39C Sốt do nhiễm vi rút sởi. Giảm sốt cho trẻ - Cho trẻ nằm phòng thoáng mát, sạch sẽ

- Mặc quần áo rộng, thoáng mát, mỏng, dễ thấm mồ hôi, tạo cảm giác thoải mái cho trẻ

- Hướng dẫn mẹ lau mát cho trẻ bằng 6 cái khan mềm.2 khan ở nách, 2 khan ở bẹn, 1 khan ở trán,

1 khan lau nhẹ toàn thân.

- Cho trẻ uống nhiều nước điện giải, nước hoa quả tươi, nước cam để tăng sức đề kháng

- Thực hiện y lệnh

- Paracetamol 100mg x 8v mỗi lần uống 2v khi sốt > 38,5C mỗi lần uống cách nhau it nhất 4h

- Lau mát bằng nước ấm

- Đo nhiệt độ cho trẻ 2h/ lần

Sau khi chăm sóc, điều trị trẻ hạ sốt còn 37℃

Nhận định

Chuẩn đoán điều

dưỡng Lập kế hoạch chăm sóc Thực hiện kế hoạch chăm sóc Lượng giá

2 Đỏ mắt, mắt

đỏ có ghèn Viêm kết mạc mắt do nhiễm vi rút sởi Chăm sóc mắt cho trẻ - Hướng dẫn mẹ rữa mắt cho trẻ bằng

nước muối sinh lý bằng bông sạch

- Ngày vệ sinh 3-4 lần hoặc lau bất Kỳ khi nào nếu thấy rỉ gèn nhiều

- Thực hiện y lệnh

- Nhỏ mắt cho trẻ bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch Argyron 1% ngày 3 lần

Sau 1 ngày chăm sóc mắt trẻ đỡ

đỏ và hết gèn

3.Trong miệng

trẻ có vài nốt

koplik 1mm

Nốt koplik do nhiễm

vi rút sởi Chăm sóc miệng cho trẻ - Hướng dẫn mẹ vệ sinh răng miệng cho

trẻ, trước khi đi ngủ và sau khi ngủ dậy, sau mỗi bữa ăn và súc miệng lại bằng nước muối sinh lý

Sau một ngày chăm sóc miệng đã sạch hơn.

4.Ở mặt , thân và

2 tay có nhiều

ban đỏ.

Ban đỏ do độc tố của vi rút sởi. Chăm sóc da cho trẻ - làm sạch da cho trẻ bằng nước ấm khan

mềm

- Cắt ngắn móng tay cho trẻ

- Hướng dẫn mẹ rữa tay trước khi chăm sóc da trẻ và sau khi chăm sóc trẻ.

- Cho trẻ uống clopheramin 4mg vào lúc 18h

Sau 1 ngày chăm sóc và điều trị da trẻ không bị nhiểm trùng.

Nhận định

Chuẩn đoán điều dưỡng Lập kế hoạch chăm sóc Thực hiện kế hoạch chăm sóc Lượng giá

5 trẻ ho khúc

khắc không

có đờm

Trẻ ho do nhiễm vi rút sởi.

Chăm sóc họng cho trẻ - Hưỡng dẫn mẹ cho trẻ súc họng nhiều lần trong ngày

- sau mỗi muỗi ăn bằng nước muối sinh lý

- giữ ấm cổ cho trẻ

Sau 1 ngày chăm sóc trẻ giảm ho

6 trẻ ăn kém Do trẻ mệt Giúp trẻ ăn ngon

miệng hơn - Hướng dẫn mẹ chế biến thức ăn

đủ 4 nhóm thực phẩm, đủ năng lượng, không gia vị

- Chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày

- Thức ăn lỏng dễ tiêu

- Thay đổi món ăn theo sở thích của trẻ

- Cho trẻ ăn bằng tình thương của mẹ

Sau một ngày hướng dẫn mẹ chế biến thức ăn trẻ ăn ngon miệng hơn.

Nhận định

Chuẩn đoán điều dưỡng Lập kế hoạch chăm sóc Thực hiện kế hoạch chăm sóc Lượng giá

7.Nguy cơ bệnh

trở nặng Do không đáp ứng điều trị Hạn chế nguy cơ xảy ra - Theo dõi chỉ số sinh hiệu: mạch, thân nhiệt, huyết áp

- Theo dõi có co rút hỏm ức hay không.

- Theo dõi thần kinh, tinh thần trẻ, để phát hiện các dấu diệu bất thường, báo BS kịp thời xử trí

Hiện nguy cơ chưa xảy ra.

8 Nguy cơ lây

nhiểm chéo Nguy cơ lây nhiểm chéo do

môi trường bệnh viện

Không để nguy

cơ xảy ra - Vệ sinh môi trường sạch

- vệ sinh ăn uống

- Vệ sinh tay, chân cho trẻ

- Vệ sinh đồ dùng

- Không dắt bế trẻ đến gần khoa phòng, khu vực có bệnh lây nhiểm.

Hiện tại nguy cơ chưa xảy ra

Nhận định

Chuẩn đoán điều

dưỡng Lập kế hoạch chăm sóc Thực hiện kế hoạch chăm sóc Lượng giá

9.Gia đình lo

lắng tình

trạng sức

khỏe của trẻ

Lo lắng vì chưa được giải thích và tư vấn đầy đủ cách về phòng bệnh cho trẻ.

Tư vấn giải thích về tình trạng sức khỏe của trẻ cho gia

đình hiểu.

Hướng dẫn chăm sóc

- Tại bệnh viện

- Động viên mẹ yên tâm điều trị cho trẻ

- Hướng dẫn mẹ chấp hành tốt chế độ điều trị

và chăm sóc của NVYT

- Hướng dẫn vệ sinh, thân thể

- Hướng dẫn pha ors đúng cách

- Hướng đãn chế độ dinh dưỡng, chế độ ăn

- Hướng đẫn vệ sinh khoa phòng

- Hướng dẫn phòng tránh lây nhiễm cho người khác

- Hướng dẫn chống tái nhiễm bệnh.

• Sau khi xuất viện

- Hướng dẫn mẹ cho trẻ ăn uống đủ chất và năng lượng đầy đủ 4 nhóm thực phẩm

- Hướng dẫn mẹ vệ sinh cá nhân

- Đảm bảo vệ sinh khi chế biến thức ăn cho trẻ

- Khi trẻ bị bệnh nên đưa đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn chăm sóc, điều trị kịp thời sử lý.

Gia đình được tư vấn, giải thích đầy

đủ, mẹ đã hiểu và chấp hành nội quy, quy chế của bệnh viện yên tâm điều trị.

THANK YOU !