VẬN DỤNG CUỐN SÁCH Lý Luận dạy học hiện đại VÀO PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ DUY CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Nghề dạy học là một nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo, vì nó sáng tạo ra những con người sáng tạo”. Ngày nay, khi xã hội ngày càng phát triển, thì câu nói trên vẫn còn nguyên giá trị. Giáo dục luôn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của nhà nước. Tuy nhiên, khi đời sống đổi thay, công nghệ phát triển vượt trội, đã đặt cho giáo dục, những người làm nghề dạy học một thách thức lớn: dạy thế nào cho phù hợp thời đại, làm sao để có thể đào tạo ra những thế hệ mới đáp ứng nhu cầu của xã hội trong tương lai. Và để giải quyết được vấn đề trên, chúng ta cần phải đi nghiên cứu sâu về dạy học và các vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình dạy học. Và một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay đặt ra đó là nghiên cứu, phát triển và áp dụng lý luận dạy học hiện đại làm cơ sở nâng cao chất lượng dạy và học. Tác phẩm “Lý luận dạy học hiện đại, cơ sở đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học” của tác giả Bernd Meier - Nguyễn Văn Cường, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2015 đã làm rõ hơn những vấn đề lý luận cơ bản của lý luận dạy học hiện đại và đây cũng là phạm vi của bài thu hoạch này sau khi nghiên cứu nội dung tác phẩm.

MỞ ĐẦU 2

III VẬN DỤNG CUỐN SÁCH VÀO PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ

DUY CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở

CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

9

MỞ ĐẦU

Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói “Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý Nghề dạy học là một nghề sáng tạo nhất trong những nghề sáng tạo, vì nó sáng tạo ra những con người sáng tạo” Ngày nay, khi xã hội ngày càng phát triển, thì câu nói trên vẫn còn nguyên giá trị Giáo dục luôn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của nhà nước Tuy nhiên, khi đời sống đổi thay, công nghệ phát triển vượt trội, đã đặt cho giáo dục, những người làm nghề dạy học một thách thức lớn: dạy thế nào cho phù hợp thời đại, làm sao để có thể đào tạo ra những thế hệ mới đáp ứng nhu cầu của xã hội trong tương lai Và để giải quyết được vấn đề trên, chúng ta cần phải đi nghiên cứu sâu về dạy học và các vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình dạy học Và một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay đặt ra đó là nghiên cứu, phát triển và áp dụng

lý luận dạy học hiện đại làm cơ sở nâng cao chất lượng dạy và học

Tác phẩm “Lý luận dạy học hiện đại, cơ sở đổi mới mục tiêu, nội dung và

phương pháp dạy học” của tác giả Bernd Meier - Nguyễn Văn Cường, Nxb Đại

học Sư phạm, Hà Nội, 2015 đã làm rõ hơn những vấn đề lý luận cơ bản của lý luận dạy học hiện đại và đây cũng là phạm vi của bài thu hoạch này sau khi nghiên cứu nội dung tác phẩm

NỘI DUNG

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CUỐN SÁCH

1 Nội dung, kết cấu của cuốn sách

Cuốn sách “Lý luận dạy học hiện đại: Cơ sở đổi mới mục tiêu, nội dung

và phương pháp dạy học” của các tác giả GS-TSKH Bernd Meier và TS Nguyễn Văn Cường được xuất bản lần thứ nhất năm 2015, in lần thứ 2 năm 2022

Cuốn sách này được xây dựng trên cơ sở kinh nghiệm và tài liệu giảng dạy của các tác giả ở CHLB Đức và Việt Nam, đặc biệt là trong việc hợp tác giảng dạy giữa Trường Đại học Potsdam và Trường Đại học Sư phạm Hà Nội từ năm 2003 Cuốn sách cũng sử dụng kinh nghiệm và tài liệu tư vấn của các tác giả trong vị trí chuyên gia quốc tế tại các dự án quốc gia về phát triển giáo dục của Việt Nam như Dự án Đào tạo giáo viên Dự án Phát triển Giáo dục Trung học phổ thông và Dự án Phát triển giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp

Cuốn sách này dùng làm tài liệu học tập Lý luận dạy học cho các khoá đào tạo thạc sĩ Cuốn sách cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên các ngành Sư phạm nói chung, cũng như cho các giáo viên và tất cả những ai quan tâm đến giáo dục và lý luận dạy học

Nội dung quyển sách gồm 232 trang và 10 chương được thể hiện như sau: Chương 1 Lý luân dạy học với tư cách một khoa học giáo dục

1 Sơ lược về sự hình thành và phát triển của lý luận dạy học

2 Đối tượng, nhiệm vụ và các khái niệm cơ bản của lý luận dạy học

Chương 2 Các lý thuyết học tập và chiến lược học tập

1 Cơ sở triết học nhận thức của các lý thuyết học tập

2 Thuyết phản xạ có điều kiện của Pavlov

3 Thuyết hành vi: Học là sự thay đổi hành vi

4 Thuyết nhận thức: Học là giải quyết vấn đề

5 Thuyết kiến tạo: Học là tự kiến tạo tri thức

6 Các chiến lược học tập

Chương 3 Các lý thuyết giáo dục

1 Về khái niệm giáo dục

2 Lý thuyết giáo dục nội dung

3 Lý thuyết giáo dục hình thức

4 Lý thuyết giáo dục theo phạm trù

Chương 4 Các mô hình lý luận dạy học

1 Lý luận dạy học biện chứng

2 Lý luận dạy học dựa trên lý thuyết giáo dục

3 Lý luận dạy học dựa trên lý thuyết dạy và học

Chương 5 Phát triển năng lực và mục tiêu dạy học

1 Những thách thức của toàn cầu hóa và xã hội tri thức đối với giáo dục

2 Phát triển năng lực như là mục tiêu dạy học

3 Phân loại và trình bày mục tiêu dạy học

4 Chuẩn giáo dục và chương trình giáo dục

Chương 6 Nội dung dạy học

1 Nguồn của nội dung dạy học

2 Chuẩn bị nội dung dạy học

3 Tinh giản nội dung dạy học

Chương 7 Phương pháp dạy học

1 Khái niệm và phân loại phương pháp dạy học

2 Các quan điểm dạy học

3 Các phương pháp dạy học

4 Các kĩ thuật dạy học tích cực

Chương 8 Phương tiện dạy học

1 Khái niệm phương tiện dạy học

2 Các loại phương tiện dạy học

Chương 9 Bài tập định hướng năng lực

1 Định hướng năng lực là văn hóa bài tập mới

2 Phân loại bài tập

3 Những đặc điểm của bài tập định hướng năng lực

Chương 10 Đánh giá và cho điểm thành tích học tập

1 Các đặc điểm của khái niệm thành tích học tập

2 Chức năng và chuẩn tham chiếu của việc xác định và đánh giá thành tích

3 Các hình thức xác định thành tích và đánh giá thành tích

4 Những vấn đề của việc đánh giá thành tích

2 Một số vấn đề rút ra khi nghiên cứu về cuốn sách

Lý luận dạy học hiện đại là một lĩnh vực nghiên cứu tập trung vào việc phát triển và cải tiến các phương pháp, nội dung, và mục tiêu dạy học nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội và người học trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của thế giới Nó bao gồm các nguyên tắc, quy luật và phương pháp dạy học được xây dựng dựa trên những nghiên cứu khoa học về giáo dục, tâm lý học và xã hội học

Qua nghiên cứu nội dung tác phẩm, đặc biệt qua các lý luận, nội dung

và phương pháp dạy học, ta thấy được các đặc điểm của lý luận dạy học hiện đại, đó là:

1 Tính linh hoạt: Lý luận dạy học hiện đại nhấn mạnh tính linh hoạt trong việc áp dụng các phương pháp dạy học khác nhau để phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng học sinh và bối cảnh giáo dục cụ thể

2 Học tập tích cực: Lý luận này khuyến khích việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học thông qua các phương pháp dạy học tích cực như thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề, và dự án thực tế

3 Định hướng năng lực: Thay vì chỉ tập trung vào việc truyền đạt kiến thức, lý luận dạy học hiện đại chú trọng đến việc phát triển năng lực cho người học, giúp họ có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn

4 Tích hợp công nghệ: Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy là một phần không thể thiếu trong lý luận dạy học hiện đại, giúp nâng cao hiệu quả và tính hấp dẫn của quá trình giáo dục

5 Đánh giá đa dạng: Lý luận này cũng đề xuất các hình thức đánh giá đa dạng hơn, không chỉ dựa vào bài kiểm tra truyền thống mà còn thông qua các

hoạt động thực hành, dự án và phản hồi từ người học.

Từ đó rút ra mục tiêu của lý luận dạy học hiện đại nhằm: Cải thiện chất lượng giáo dục; đưa ra những phương pháp và nội dung mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; phát triển toàn diện cho người học; giúp người học không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng sống, tư duy phản biện

và khả năng làm việc nhóm; thích ứng với thay đổi xã hội; đáp ứng nhanh chóng với những yêu cầu mới từ thị trường lao động và xã hội trong thời đại toàn cầu hóa

Cuốn sách đã mang lại nhiều giá trị quan trọng cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo Dưới đây là một số giá trị mà bản thân rút ra khi nghiên cứu:

1 Cung cấp cơ sở lý luận vững chắc: Cuốn sách hệ thống hóa các lý thuyết và quan điểm hiện đại về dạy học, từ đó tạo nền tảng cho việc đổi mới giáo dục Nó giúp giáo viên và nhà quản lý giáo dục hiểu rõ hơn về các nguyên tắc dạy học hiện đại, từ đó áp dụng vào thực tiễn giảng dạy

2 Định hướng đổi mới mục tiêu giáo dục: Cuốn sách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định mục tiêu dạy học rõ ràng và phù hợp với nhu cầu của xã hội Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giáo dục mà còn đảm bảo rằng người học phát triển toàn diện về kiến thức, kỹ năng và thái độ

3 Đổi mới nội dung dạy học: Nội dung của cuốn sách đề xuất cách tiếp cận tích hợp và hiện đại trong việc xây dựng chương trình giảng dạy Nó khuyến khích việc loại bỏ những nội dung lạc hậu và cập nhật những kiến thức mới nhất, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới

4 Phương pháp dạy học đa dạng: Cuốn sách giới thiệu nhiều phương pháp dạy học hiện đại, từ phương pháp truyền thống đến các phương pháp tích cực như học tập dựa trên dự án, thảo luận nhóm, và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Điều này giúp giáo viên có nhiều lựa chọn hơn trong việc thiết kế bài giảng hấp dẫn và hiệu quả

5 Tăng cường năng lực cho người học: Một trong những giá trị cốt lõi của cuốn sách là việc chú trọng phát triển năng lực cho người học Nó không chỉ

tập trung vào việc truyền đạt kiến thức mà còn khuyến khích người học phát triển kỹ năng tư duy phản biện, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề

6 Hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy: Cuốn sách cung cấp các công cụ và phương pháp cụ thể để giáo viên có thể áp dụng vào thực tiễn giảng dạy của mình Điều này giúp họ nâng cao năng lực chuyên môn và cải thiện hiệu quả giảng dạy

7 Đóng góp vào sự nghiệp đổi mới giáo dục quốc gia: Cuốn sách không chỉ có giá trị đối với từng cá nhân giáo viên mà còn góp phần vào sự nghiệp đổi mới giáo dục quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm như: Cuốn sách cung cấp nhiều phương pháp và kỹ thuật dạy học hiện đại, giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy và nội dung sách được trình bày rõ ràng, dễ hiểu và có tính ứng dụng cao, bản thân thấy cuốn sách có một vài hạn chế như: Một số phần lý thuyết có thể khá phức tạp và khó áp dụng ngay vào thực tế;Và cần có thêm các ví dụ minh họa cụ thể hơn để giáo viên dễ dàng áp dụng

Tóm lại, cuốn sách “Lý luận dạy học hiện đại” của Bernd Meier và Nguyễn Văn Cường là một tài liệu quý giá cho các nhà giáo dục, nhà quản lý giáo dục cũng như sinh viên, học viên ngành sư phạm Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý luận vững chắc mà còn đưa ra những định hướng cụ thể cho việc đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học trong bối cảnh hiện nay

II NỘI DUNG TÂM ĐẮC VỀ CUỐN SÁCH

Trong quá trình nghiên cứu tác phẩm, bản thân rất tâm đắc với những nội

dung chính trong Chương IX: Bài tập định hướng năng lực.

1 Định hướng năng lực là văn hoá bài tập mới

Dạy học định hướng năng lực đòi hỏi việc thay đổi mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học và đánh giá, trong đó việc thay đổi quan niệm và cách thức xây dựng nhiệm vụ, bài tập có vai trò quan trọng Người ta nói đến một văn hoá bài tập mới Đó là văn hoá bài tập định hướng năng lực

Chương trình dạy học định hướng năng lực được xây dựng trên cơ sở chuẩn năng lực của môn học Năng lực không thể hình thành chỉ qua việc dạy

mà hình thành qua việc học Hệ thống bài tập định hướng năng lực chính là công

cụ để học sinh luyện tập nhằm hình thành năng lực và là công cụ để giáo viên và các nhà quản lí giáo dục kiểm tra, đánh giá được năng lực của học sinh và biết được mức độ đạt chuẩn của quá trình dạy học

Trong quá trình dạy học, người giáo viên cần biết xây dựng các bài tập định hướng năng lực Bài tập là một thành phần trong môi trường học tập mà người giáo viên cần tổ chức và xây dựng

Các bài tập trong nghiên cứu so sánh trình độ học sinh quốc tế PISA là một

ví dụ điển hình cho xu hướng xây dựng các bài kiểm tra, đánh giá theo năng lực Trong những bài tập này, người ta chú trọng sự vận dụng các hiểu biết riêng lẻ khác nhau để giải quyết một vấn đề mới đối với người học, gắn với tình huống cuộc sống PISA không kiểm tra tri thức riêng lẻ của học sinh mà kiểm tra các năng lực vận dụng như năng lực đọc, năng lực toán học và khoa học tự nhiên

PISA là một ví dụ điển hình về toàn cầu hoá giáo dục, là kì kiểm tra so sánh trình độ học sinh có ảnh hưởng quốc tế lớn nhất hiện nay trong việc thức tỉnh các quốc gia và đội ngũ giáo viên về giáo dục định hướng năng lực PISA cung cấp một định hướng mang tính ví dụ cho các quốc gia trong việc cải cách giáo dục theo định hướng năng lực Tuy nhiên PISA có thể trở thành cạm bẫy nếu nhà trường và các giáo viên chạy theo việc chuẩn bị một cách máy móc, mang tính đối phó cho học sinh vào kì kiểm tra này vì nó sẽ dẫn đến một sự giáo dục phiến diện theo một cách khác mà không phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của người học

2 Phân loại bài tập

Bài tập là một phạm trù lí luận dạy học Đối với giáo viên, bài tập là yếu

tố để điều khiển quá trình giáo dục Đối với học sinh, bài tập là một nhiệm vụ cần thực hiện, là một phần nội dung học tập Các bài tập có nhiều hình thức khác nhau, có thể là bài làm miệng, bài tập viết, bài tập ngắn hạn hay dài hạn, bài tập theo nhóm hay cá nhân, bài tập trắc nghiệm đóng hay tự luận mở

Bài tập có thể đưa ra dưới hình thức một nhiệm vụ, một đề nghị, một yêu cầu hay một câu hỏi Những yêu cầu chung với các bài tập là: Được trình bày rõ ràng; Có ít nhất một lời giải; Với những dữ kiện cho trước, học sinh có thể tự lực giải Không giải qua đoán mò được;

Bài tập có thể được phân loại theo nhiều cách khác nhau: Theo lĩnh vực nội dung, chương trình Theo các bước dạy học - chức năng lí luận dạy học Theo con đường giải quyết Theo dạng câu trả lời Theo các bậc của năng lực

* Theo chức năng lí luận dạy học, bài tập có thể là: Bài tập học và Bài

tập đánh giá (thi, kiểm tra)

Bài tập học, gồm: Bài tập lĩnh hội tri thức mới và Bài tập luyện tập

Bài tập đánh giá (thi, kiểm tra), gồm: Bài tập trong "nội bộ" lớp học; Bài tập được đề ra từ “bên ngoài

- Bài tập học: Bao gồm các bài tập dùng trong bài học để lĩnh hội tri thức mới, chẳng hạn các bài tập về một tình huống mới, giải quyết bài tập này để rút

ra tri thức mới, hoặc các bài tập luyện tập để củng cố, vận dụng tri thức đã học

- Bài tập để đánh giá: Các kiểm tra ở lớp do giáo viên ra đề hay các đề tập

trung như các kì kiểm tra chất lượng, so sánh, các bài thi tốt nghiệp, thi tuyển

Trong thực tiễn hiện nay, các bài tập chủ yếu là các bài luyện tập và bài thi, kiểm tra Bài tập học tập để lĩnh hội tri thức mới ít được quan tâm Tuy nhiên, bài tập học tập dưới dạng học khám phá giúp học sinh làm quen với việc

tự lực tìm tôi và mở rộng tri thức

* Theo dạng của câu trả lời là “mở” hay “đóng” của bài tập, có các dạng sau: Bài tập đóng, Bài tập nửa mở và Bài tập mở

- Bài tập đóng: là các bài tập mà người học (người làm bài) không cần tự trình bày câu trả lời mà lựa chọn từ những câu trả lời cho trước Như vậy trong bài tập này, giáo viên đã biết câu trả lời, học sinh được cho trước các phương án

có thể lựa chọn Có nhiều dạng khác nhau của bài tập đóng

- Bài tập nửa mỏ: Là các bài tập mà phần thông tin đã được đưa ra nhưng

phần trả lời là do người làm bài tự trình bày, không có các câu trả lời trước để lựa chọn Bài tập này cũng có câu trả lời xác định, giáo viên biết câu trả lời còn học sinh thì chưa biết

- Bài tập mở: Là những bài tập mà không có lời giải cố định đối với cả

giáo viên và học sinh (người ra đề và người làm bài), có nghĩa là kết quả bài tập

là “mở” Chẳng hạn giáo viên đưa ra một chủ đề, một vấn đề hoặc một tài liệu, người làm bài cần tự bình luận, thảo luận về đề tài đó Các đề bài bình luận văn học không yêu cầu theo mẫu, học sinh được tự trình bày ý kiến theo cách hiểu

và lập luận của mình là các ví dụ điển hình về bài tập mở

Bài tập mở được đặc trưng bởi sự trả lời tự do theo cá nhân và không có một lời giải cố định, cho phép các cách tiếp cận khác nhau và dành không gian cho sự tự quyết định của người học Nó được sử dụng trong việc luyện tập hoặc kiểm tra năng lực vận dụng tri thức từ các lĩnh vực khác nhau để giải quyết các vấn đề Tính độc lập và sáng tạo được chú trọng trong bài tập này Tuy nhiên bài tập mở cũng có những giới hạn như có thể khó khăn trong xây dựng tiêu chí đánh giá khách quan, mất nhiều công sức hơn khi xây dựng và đánh giá cũng không phù hợp với mọi nội dung dạy học Trong việc đánh giá bài tập mở, quan trọng là người học biết lập luận thích hợp cho con đường giải quyết hay quan điểm của mình

Trong thực tiễn giáo dục hiện nay, các bài tập mở gắn với thực tế còn ít được quan tâm Tuy nhiên bài tập mở là hình thức bài tập có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển năng lực Trong dạy học cần kết hợp một cách thích hợp các loại bài tập để đảm bảo việc nắm vững kiến thức, kĩ năng cơ bản và năng lực vận dụng trong các tình huống phức hợp gắn với thực tiễn

3 Những đặc điểm của bài tập định hướng năng lực

Khái niệm văn hoá bài tập liên quan đến toàn bộ việc “ứng xử” với bài tập, được tập trung vào việc trả lời câu hỏi: “Những bài tập được sử dụng khi nào và như thế nào trong dạy học định hướng theo mục tiêu?” Các thành phần quan trọng của một văn hoá bài tập bao gồm: Bài tập đa dạng chất lượng bài tập, sự lồng ghép bài tập vào giờ học và sự liên kết với nhau của các bài tập Văn hoá bài tập mới nhằm mục tiêu phát triển năng lực của người học, là chìa khoá đi đến giờ học tốt

Những đặc điểm của bài tập định hướng năng lực:

- Yêu cầu của bài tập: Có các mức độ khó khác nhau; mô tả tri thức và kĩ năng yêu cầu; định hướng theo kết quả

- Hỗ trợ học tích luỹ: Liên kết các nội dung qua suốt các năm học; làm

nhận biết được sự gia tăng năng lực; vận dụng thường xuyên cái đã học

- Hỗ trợ cá nhân hoá việc học tập: Chẩn đoán và khuyến khích cá nhân;

tạo khả năng trách nhiệm đối với việc học của bản thân; sử dụng sai lầm như

là cơ hội học

- Xây dựng bài tập trên cơ sở chuẩn: Tập luyện tập để bảo đảm tri thức cơ

sở; thay đổi bài tập đặt ra (mở rộng, chuyển giao, đào sâu và kết nối, xây dựng tri thức thông minh); thử các hình thức luyện tập khác nhau

- Bao gồm cả những bài tập cho hợp tác và giao tiếp: Tăng cường năng lực xã hội thông qua làm việc nhóm; lập luận, lí giải phản ánh để phát triển và củng cố tri thức

- Tích cực hoá hoạt động nhận thức: Bài tập giải quyết vấn đề và vận dụng;

kết nối với kinh nghiệm đời sống; phát triển các chiến lược giải quyết vấn đề

- Có những con đường giải pháp khác nhau: Nuôi dưỡng sự đa dạng của

các con đường giải pháp; đặt vấn đề mở; độc lập tìm hiểu; không gian cho các ý tưởng khác thường; diễn biến mở của giờ học

- Phân hoá nội tại: Các con đường tiếp cận khác nhau; phân hoá bên trong; gắn với các tình huống và bối cảnh

III VẬN DỤNG CUỐN SÁCH VÀO PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ DUY CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

1. Lý luận và thực trạng về năng lực tư duy của học viên

Tư duy của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các nhà trường quân

đội là giai đoạn cao trong quá trình nhận thức, được hình thành, phát triển thông qua học tập, rèn luyện và nghiên cứu khoa học trong quá trình đào tạo tại các nhà trường quân đội; là sự phản ánh khái quát, gián tiếp các hiện tượng, các quá trình trong lĩnh vực quân sự thông qua các hình thức học tập lý thuyết trên giảng đường; Huấn luyện trên thao trường, bãi tập, thực hành tại các phòng học

chuyên dùng, trung tâm mô phỏng tác chiến; thực tập và diễn tập theo quy trình, kết hợp với thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau theo đúng chức năng đội quân chiến đấu, đội quân lao động sản xuất và đội quân công tác Đại hội XIII của Đảng tiếp tục xác định, phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị kết hợp với sức mạnh thời đại, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa (XHCN), nền văn hóa và lợi ích quốc gia - dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị…; kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, vùng biển; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển

Đây là quan điểm, chủ trương thể hiện sâu sắc sự phát triển tư duy mới của Ðảng đối với nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, là định hướng chiến lược để toàn Ðảng, toàn dân và toàn quân tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hình mới, phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, hoàn toàn thống nhất mục tiêu phát triển “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, phát huy ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp

nghiệp hóa, hiện đại hóa; “… kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển bền vững đất nước…”

Những năm qua, thấm nhuần sâu sắc các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của trên về giáo dục - đào tạo, đặc biệt là phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, cấp ủy Đảng các cấp trong hệ thống nhà trường quân đội luôn đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, đúng hướng, kịp thời, cùng với sự tham mưu, đề xuất biện pháp, vào cuộc đồng bộ của cơ quan chức năng, các khoa giảng viên trong toàn quân và sự

nỗ lực, tích cực tự giác học tập tu dưỡng, rèn luyện của bản thân các thế hệ học viên đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, cũng như hình thành, phát triển năng lực tư duy cho các đối tượng đào tạo, trong

đó, có học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội Nhờ đó, đã giúp cho tuyệt đại bộ phận học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội sau khi tốt nghiệp, ra trường nhanh chóng nắm bắt tình hình, nhiệm vụ, hòa nhập với thực tiễn hoạt động ở đơn vị,

có khả năng xử lý các thông tin một cách quyết đoán, linh hoạt, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, được tập thể tin yêu, tín nhiệm… 

Tuy nhiên, nhận thức của một bộ phận học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội về “đối tác, đối tượng”, âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch chưa thật sâu sắc; tính nhạy bén, sáng tạo, khả năng phát hiện, nắm bắt vấn đề mới nảy sinh còn hạn chế Bên cạnh đó, những biến đổi nhanh chóng và phức tạp của tình hình trong nước và quốc tế, nhất là khu vực Biển Đông dự báo tiếp tục