6Câu 3: Luận giải quan điểm cho rằng: “Lưu thông hàng hóa ra đời phủ định trao đổi hànghóa trực tiếp, thương mại ra đời không phủ định lưu thông hàng hóa mà còn thúc đẩy lưuthông hàng hó
BẢN CHẤT VÀ CHỨC NĂNG CỦA THƯƠNG MẠI
Trao đổi thương mại ra đời và phát triển dựa trên hai điều kiện cơ bản: sự phân công lao động và sự tồn tại của hàng hóa Tuy nhiên, thương mại không thể hình thành ngay khi có hai điều kiện này, bởi vì sự xuất hiện của phân công lao động chỉ là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảm bảo cho sự phát triển của trao đổi Điều này có nghĩa là để thương mại thực sự diễn ra, cần có thêm các yếu tố khác như nhu cầu trao đổi, thị trường và các phương thức giao dịch.
1 Hai điều kiện ra đời và phát triển của trao đổi.
Phân công lao động xã hội là quá trình tự phát phân chia lao động thành các ngành nghề khác nhau, dẫn đến chuyên môn hóa trong sản xuất Mỗi cá nhân chỉ thực hiện một công việc cụ thể, tạo ra một hoặc một vài loại sản phẩm nhất định, trong khi nhu cầu sống lại đa dạng Điều này yêu cầu sự phụ thuộc lẫn nhau và trao đổi sản phẩm giữa các cá nhân Phân công lao động xã hội không chỉ là cơ sở mà còn là tiền đề cho sản xuất hàng hóa, và khi nó phát triển, sản xuất cũng như trao đổi hàng hóa sẽ mở rộng và đa dạng hơn.
Sự tách biệt kinh tế giữa các nhà sản xuất xuất phát từ các quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, chủ yếu là chế độ tư hữu nhỏ Điều này dẫn đến việc những người sở hữu tư liệu sản xuất trở thành người sở hữu sản phẩm lao động Mặc dù họ độc lập và đối lập với nhau, nhưng vẫn nằm trong hệ thống phân công lao động xã hội, tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau trong sản xuất và tiêu dùng.
3 Phân công lao động xã hội là sự phân chia lao động xã hội một cách tự phát thành các ngành, nghề khác nhau.
Phân công lao động xã hội dẫn đến chuyên môn hóa trong sản xuất, khi mỗi người chỉ tập trung vào một hoặc một vài loại sản phẩm cụ thể Tuy nhiên, nhu cầu cuộc sống lại đa dạng và phong phú, yêu cầu mọi người phải thiết lập mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau để trao đổi sản phẩm Do đó, phân công lao động xã hội không chỉ là cơ sở mà còn là tiền đề cho sản xuất hàng hóa.
Phân công lao động xã hội chỉ là điều kiện cần thiết nhưng chưa đủ để sản xuất hàng hóa ra đời và tồn tại C Mác đã chỉ ra rằng, trong công xã thị tộc Ấn Độ cổ đại, mặc dù đã có sự phân công lao động chi tiết, sản phẩm lao động vẫn chưa trở thành hàng hóa Nguyên nhân là do tư liệu sản xuất thuộc sở hữu chung, dẫn đến sản phẩm của từng nhóm sản xuất cũng là của chung và được phân phối trực tiếp để đáp ứng nhu cầu của từng thành viên Do đó, không hình thành quan hệ trao đổi, làm cho điều kiện để sản xuất hàng hóa chưa được thỏa mãn.
Phân công lao động xã hội là điều kiện cần thiết, nhưng để sản xuất hàng hóa ra đời và duy trì, cần phải có thêm điều kiện thứ hai.
Câu 2: Hãy chỉ ra các nấc thang phát triển từ thấp đến cao của trao đổi Trình bày đặc điểm cơ bản của các nấc thang trên.
1 Hình thái trao đổi hàng hóa trực tiếp
Vào giai đoạn cuối của chế độ công xã nguyên thủy và đầu chế độ chiếm hữu nô lệ, sự xuất hiện của tư hữu về tư liệu sản xuất và sản phẩm đã dẫn đến sự ra đời của trao đổi hàng hóa Ban đầu, trao đổi hàng hóa diễn ra một cách ngẫu nhiên và giản đơn, được gọi là trao đổi hàng hóa trực tiếp hay trao đổi hàng hóa giản đơn, theo hình thức hàng đổi hàng với công thức H - H’ Quá trình này đồng thời là mua và bán, nhằm mục đích trao đổi giá trị sử dụng, và yêu cầu có sự ràng buộc giữa người có hàng hóa cần trao đổi và người cần hàng hóa.
Hình thái trao đổi hàng hóa trực tiếp không chỉ đáp ứng nhu cầu trao đổi sản phẩm giữa các nhà sản xuất mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển xã hội Đặc biệt, nó góp phần vào việc phân công lao động trong xã hội, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy sự tiến bộ của loài người.
2 Hình thái lưu thông hàng hóa
Lưu thông hàng hóa là hình thức trao đổi hàng hóa thông qua tiền tệ, với công thức H – T – H’, nhằm mục đích trao đổi giá trị sử dụng Sự ra đời của lưu thông hàng hóa đã khắc phục những hạn chế của trao đổi trực tiếp, mở rộng phạm vi hoạt động và nâng cao khả năng thỏa mãn nhu cầu về hàng hóa Nó cho phép tách rời quá trình mua và bán về không gian, thời gian và số lượng, từ đó hình thành mầm mống của mâu thuẫn giữa cung và cầu, cũng như giữa sản xuất và tiêu dùng, dẫn đến khả năng xảy ra khủng hoảng trong sản xuất và tiêu thụ.
3 Sự xuất hiện và phát triển của thương mại
Với sự phát triển của phân công lao động xã hội, một bộ phận lao động đã được tách ra để chuyên thực hiện nhiệm vụ mua bán nhằm kiếm lời, được gọi là thương gia Hoạt động kinh tế của thương gia, thông qua mua bán để tạo ra lợi nhuận, được gọi là hoạt động thương mại, thể hiện qua công thức T – H – T’ (T’ = T + ΔT) Khác với trao đổi hàng hóa trực tiếp, hoạt động thương mại bắt đầu và kết thúc bằng tiền, với mục đích chính là thu lợi nhuận chứ không phải giá trị sử dụng.
Lưu thông hàng hóa đã phủ định trao đổi hàng hóa trực tiếp, nhưng sự ra đời của thương mại lại thúc đẩy sự phát triển của lưu thông hàng hóa ở trình độ cao hơn Thương mại gắn liền với sự xuất hiện của thương gia, phát triển như một kết quả tất yếu của sự phân công lao động xã hội Trong lịch sử, nhân loại đã trải qua ba cuộc cách mạng trong phân công lao động: lần thứ nhất tách chăn nuôi khỏi trồng trọt, lần thứ hai tách thủ công nghiệp khỏi nông nghiệp, và lần thứ ba tách chức năng tiêu thụ khỏi chức năng sản xuất Những cuộc cách mạng này đã thúc đẩy sự phát triển của trao đổi hàng hóa và dẫn đến sự hình thành ngành thương mại, chuyên về chức năng trao đổi và mua bán nhằm mục đích kiếm lời trong nền kinh tế.
Quan điểm cho rằng "Lưu thông hàng hóa ra đời phủ định trao đổi hàng hóa trực tiếp" nhấn mạnh sự chuyển biến trong cách thức giao dịch, khi thương mại hiện đại không chỉ thay thế mà còn thúc đẩy sự phát triển của lưu thông hàng hóa Thương mại giúp tối ưu hóa quy trình trao đổi, nâng cao hiệu quả và mở rộng thị trường, từ đó làm gia tăng khối lượng hàng hóa lưu thông Sự phát triển của thương mại không chỉ khẳng định vai trò của lưu thông hàng hóa mà còn tạo điều kiện cho các hình thức trao đổi mới, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững.
Lịch sử kinh tế loài người đã trải qua hai giai đoạn chính: kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hóa Khởi đầu, xã hội loài người tồn tại trong nền kinh tế tự nhiên, nơi con người sản xuất sản phẩm chủ yếu để đáp ứng nhu cầu cá nhân, dẫn đến việc chưa có sự trao đổi hàng hóa và dịch vụ.
Trao đổi hàng hóa là quá trình trao đổi ngang giá giữa vật phẩm và hàng hóa, diễn ra trực tiếp giữa người mua và người bán Hiện tượng này chỉ xuất hiện trong nền kinh tế hàng hóa khi lao động xã hội được phân công và chế độ tư hữu hình thành Trong lịch sử, trao đổi hàng hóa bắt đầu xuất hiện vào giai đoạn cuối của xã hội cộng đồng nguyên thủy và đầu thời kỳ chiếm hữu nô lệ, với hình thức ban đầu là hàng đổi hàng (H-H’).
Khi xã hội xuất hiện tiền tệ thì từ đó trao đổi được tiến hành thông qua môi giới của tiến tệ (H - T - H’) và lưu thông hàng hóa ra đời.
Lưu thông hàng hóa là hình thức phát triển của trao đổi hàng hóa, diễn ra thông qua tiền tệ, giúp quá trình mua bán trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn Sự ra đời của lưu thông hàng hóa mở rộng không gian và thời gian của giao dịch, đồng thời thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của trao đổi, dẫn đến việc phủ định hình thức trao đổi hàng hóa trực tiếp.
NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA THƯƠNG MẠI
Các tiêu chí phân loại tác động của thương mại bao gồm tác động về kinh tế, xã hội và môi trường Tác động kinh tế thể hiện qua sự thay đổi trong GDP, việc làm và thu nhập của người dân Tác động xã hội liên quan đến sự chuyển biến trong đời sống, văn hóa và giáo dục của cộng đồng Tác động môi trường phản ánh ảnh hưởng của thương mại đến tài nguyên thiên nhiên và chất lượng môi trường Ví dụ, việc xuất khẩu nông sản có thể tạo ra thu nhập cao nhưng cũng có thể dẫn đến khai thác quá mức tài nguyên đất Nghiên cứu các cách phân loại tác động của thương mại là cần thiết để cải thiện quản lý nhà nước về thương mại tại Việt Nam, giúp xây dựng chính sách hợp lý và bền vững.
1 Theo xu hướng ảnh hưởng của tác động: tích cực và tiêu cực.
Thương mại có thể tạo ra những tác động tích cực như lợi ích vật chất và tinh thần, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, cũng có những tác động tiêu cực, gây tổn thất về vật chất và tinh thần, hoặc kìm hãm sự phát triển Cần lưu ý rằng một hoạt động hoặc chính sách thương mại cụ thể có thể chứa đựng cả hai loại tác động này, và hiếm khi chỉ mang tính chất hoàn toàn tích cực hoặc tiêu cực.
2 Theo phạm vi ảnh hưởng: vi mô và vĩ mô.
Tác động vi mô trong thương mại ảnh hưởng đến doanh nghiệp và hộ gia đình, trong khi tác động vĩ mô vượt ra ngoài các đơn vị kinh doanh, ảnh hưởng đến quy mô toàn cầu, khu vực kinh tế như ASEAN hay EU, cũng như cấp quốc gia và địa phương Do đó, khi hoạt động kinh doanh, các đơn vị kinh tế cần xem xét cả tác động vi mô và vĩ mô để đánh giá đúng ảnh hưởng của mình Đồng thời, quản lý nhà nước cũng cần nhìn nhận một cách toàn diện và hài hòa giữa tác động thương mại vi mô và vĩ mô để đảm bảo sự phát triển bền vững.
3 Dựa theo lĩnh vực tác động: tác động kinh tế, tác động xã hội (xã hội, chính trị, văn hóa) và tác động môi trường tự nhiên.
Tác động kinh tế của thương mại ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng, cơ cấu kinh tế, hoạt động đầu tư và các cân đối kinh tế vi mô Bên cạnh đó, tác động xã hội của thương mại có liên quan đến sự ổn định chính trị, thực hiện chính sách của nhà nước và hệ thống pháp luật Thương mại cũng ảnh hưởng đến dân cư, hôn nhân, tổ chức gia đình, mức sống, trình độ giáo dục, phong tục, tập quán, lối sống và hệ thống giá trị trong xã hội.
Thương mại có tác động đáng kể đến môi trường tự nhiên, bao gồm việc bảo tồn các yếu tố tự nhiên như khí hậu, nguồn nước, khoáng sản, và hệ thực vật, động vật Đồng thời, các yếu tố hạ tầng như giao thông vận tải và hệ thống thông tin, truyền thông cũng bị ảnh hưởng, đòi hỏi sự chú ý để đảm bảo sự phát triển bền vững.
4 Các cách phân loại khác
Tác động của thương mại có thể được phân loại thành hai loại: tác động trực tiếp và gián tiếp, với khả năng đo lường được và những tác động khó định lượng Việc nghiên cứu các cách phân loại này rất quan trọng trong quản lý nhà nước về thương mại tại Việt Nam, giúp hiểu rõ và đánh giá chính xác ảnh hưởng của hoạt động thương mại đối với quốc gia.
Việc phân loại tác động của thương mại là rất quan trọng, giúp chúng ta hiểu rõ về những ảnh hưởng cụ thể mà thương mại mang lại, bao gồm tăng trưởng kinh tế, việc làm, phát triển công nghiệp và hội nhập quốc tế Điều này không chỉ hỗ trợ chính phủ và các bên liên quan trong việc đưa ra quyết định và chính sách phù hợp mà còn giúp đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý thương mại đã áp dụng Bằng cách xác định các tác động tích cực và tiêu cực, chúng ta có thể đánh giá mức độ thành công của các chính sách hiện hành và điều chỉnh chúng để tối ưu hóa trong tương lai Nghiên cứu về tác động của thương mại cũng cung cấp thông tin quan trọng để định hướng chính sách, từ đó phát triển các biện pháp nhằm tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu tác động tiêu cực đối với quốc gia.
Nghiên cứu các tác động của thương mại là cần thiết để hiểu rõ hơn về vai trò của nó trong quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam Việc phân loại các yếu tố ảnh hưởng giúp xác định các cơ hội và thách thức mà Việt Nam đang đối mặt Từ đó, chúng ta có thể đề xuất các biện pháp và chính sách nhằm tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro trong quá trình hội nhập.
Nghiên cứu phân loại tác động của thương mại giúp xác định các vấn đề quan trọng trong quản lý nhà nước về thương mại Các tác động này có thể liên quan đến chính sách, quản lý thương mại, quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ môi trường, và an ninh thực phẩm Việc này giúp nhận diện các lĩnh vực cần được tăng cường quản lý và các biện pháp cụ thể để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia thương mại.
Thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống Tại Việt Nam, thương mại quốc tế đã giúp đất nước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, gia tăng xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài Tuy nhiên, để phát huy tác động tích cực của thương mại, Việt Nam cần thực hiện một số giải pháp vĩ mô như cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, và xây dựng chính sách thương mại linh hoạt, phù hợp với xu hướng toàn cầu Bằng cách này, Việt Nam có thể tối ưu hóa lợi ích từ thương mại và phát triển bền vững.
1 Thương mại đối với tăng trưởng kinh tế
Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng giá trị của cải vật chất trong một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định, có thể đo lường bằng hiện vật hoặc giá trị tiền tệ Các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế bao gồm lao động, vốn đầu tư, khoa học công nghệ, thông tin và cơ chế chính sách Mỗi yếu tố này đóng vai trò khác nhau trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong từng giai đoạn.
Thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia, ảnh hưởng đến cả số lượng và chất lượng của sự phát triển Nó không chỉ giúp huy động các nguồn lực hiện có mà còn tác động đến việc di chuyển các yếu tố sản xuất giữa các quốc gia, từ đó tạo ra những cơ hội mới cho nền kinh tế.
Thương mại quốc tế không chỉ tăng cường khả năng tiêu dùng của một quốc gia mà còn thúc đẩy sản xuất hiệu quả hơn so với việc tự sản xuất Nó cải thiện chất lượng tăng trưởng thông qua việc nâng cao hiệu quả sản xuất, nhờ vào lợi thế quy mô khi các doanh nghiệp tiếp cận thị trường toàn cầu Thương mại cũng giúp các công ty tiếp cận công nghệ hiện đại, từ đó nâng cao năng suất lao động Hơn nữa, việc mở cửa thị trường cho các công ty nước ngoài làm gia tăng cạnh tranh nội địa, khuyến khích các doanh nghiệp trong nước cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Thương mại không chỉ trực tiếp đóng góp vào sự gia tăng GDP thông qua hoạt động của chính nó, mà còn gián tiếp thúc đẩy sự phát triển GDP của các ngành khác nhờ vào tác động lan tỏa, như đã được phân tích trong các lý thuyết của kinh tế học hiện đại.
2 Thương mại với vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Cơ cấu kinh tế là mối liên kết giữa các yếu tố trong hệ thống kinh tế, phản ánh tỷ lệ và chất lượng của các thành phần cấu thành Nó được phân tích qua các khía cạnh như cơ cấu lãnh thổ, cơ cấu ngành và cơ cấu thành phần Thương mại có khả năng thay đổi cơ cấu thành phần kinh tế, thúc đẩy sự đa dạng hóa và điều chỉnh vai trò của các thành phần trong nền kinh tế Tại Việt Nam, sự xuất hiện của nhiều thành phần kinh tế mới, đặc biệt là kinh tế tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài, đang gia tăng vai trò trong nền kinh tế quốc dân Thương mại cũng ảnh hưởng đến cơ cấu lãnh thổ, tạo ra các vùng kinh tế trọng điểm và đặc biệt, làm thay đổi cấu trúc kinh tế giữa thành phố và nông thôn, đồng thời kích thích phát triển ở các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới.
THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA
Thương mại hàng hóa là hoạt động trao đổi, mua bán các sản phẩm vật chất giữa các bên, nhằm mục đích sinh lời Các tiêu chí phân loại thương mại hàng hóa bao gồm: theo hình thức giao dịch (thương mại nội địa và thương mại quốc tế), theo loại hàng hóa (hàng tiêu dùng và hàng sản xuất), và theo phương thức phân phối (bán buôn và bán lẻ) Nghiên cứu các cách phân loại thương mại hàng hóa giúp doanh nghiệp xác định chiến lược kinh doanh phù hợp, tối ưu hóa quy trình phân phối và nâng cao hiệu quả cạnh tranh trên thị trường.
Thương mại hàng hóa là lĩnh vực chuyên về trao đổi các sản phẩm hữu hình, bao gồm tất cả các hoạt động mua bán và các hoạt động hỗ trợ nhằm thúc đẩy quá trình giao dịch giữa các chủ thể kinh tế theo những mục tiêu đã được xác định.
- Theo công dụng của hàng hóa
+ TM hàng sản xuất (TLSX): bao gồm các quan hệ trao đổi hàng hóa là các yếu tố đầu vào của sản xuất như: nguyên liệu, máy móc, …
Thương mại hàng tiêu dùng bao gồm các hoạt động mua bán hàng hóa thiết yếu phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của con người và hỗ trợ quá trình tái sản xuất sức lao động.
- Theo đặc điểm của hàng hóa
TM hàng lương thực – thực phẩm bao gồm các quan hệ trao đổi hàng hóa, với sản phẩm từ ngành công nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu đầu vào cho sản xuất như vật tư, thiết bị máy móc, chế biến công nghiệp và nhu cầu ăn uống của người tiêu dùng.
+ TM hàng nông, lâm, thủy, sản: lúa, gạo, dược liệu, hải sản …
+ TM hàng công nghiệp: dệt may, điện tử, thủ công mỹ nghệ …
- Theo các khâu hay đặc điểm của lưu thông hàng hóa
TM hàng hóa bán buôn thể hiện mối quan hệ giao dịch giữa các nhà sản xuất và thương nhân Hoạt động này chủ yếu diễn ra tại các thị trường bán buôn như chợ đầu mối, sàn giao dịch và thông qua các trung gian thương mại.
TM hàng hóa bán lẻ thể hiện mối quan hệ trao đổi trực tiếp giữa nhà sản xuất hoặc thương nhân và người tiêu dùng cuối cùng Hoạt động này chủ yếu diễn ra tại các thị trường bán lẻ như chợ dân sinh, cửa hàng và siêu thị.
- Theo phạm vi trao đổi/hoạt động của thương mại hàng hóa
+ TM hàng hóa nội địa: bao gồm các quan hệ trao đổi mua bán hàng hóa giữa các chủ thể TM trên thị trường nội địa
+ TM hàng hóa xuất, nhập khẩu: bao gồm các quan hệ trao đổi hàng hóa xuất nhập khẩu giữa trong nước với người nước ngoài
- Theo mức độ tham gia quá trình tự do hóa thương mại
+ TM hàng hóa có bảo hộ: là TM có sự nâng đỡ, bảo vệ của nhà nước đối với hàng hóa sản xuất trong nước
Thương mại hàng hóa tự do cho phép trao đổi và buôn bán hàng hóa quốc tế với ít hoặc không có rào cản, giúp nhà nước xây dựng các quy định và chính sách pháp lý để điều chỉnh hoạt động thương mại Việc phân loại hàng hóa là cần thiết để doanh nghiệp có thể nhận diện và phân tích, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh, đầu tư và sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả và hợp pháp.
Thương mại hàng hóa có những đặc điểm cơ bản như tính chất vật chất của hàng hóa, khả năng trao đổi và tiêu thụ, cũng như sự biến động của giá cả Nghiên cứu các đặc điểm này rất quan trọng cho công tác quản lý nhà nước về thương mại, giúp xây dựng chính sách phù hợp và hiệu quả Đồng thời, việc hiểu rõ các đặc điểm này cũng hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tổ chức và quản trị, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu thị trường.
1 Đặc điểm về đối tượng trao đổi
Hàng hóa trên thị trường tồn tại dưới dạng vật thể và có thể được kiểm định về số lượng cũng như chất lượng thông qua nhiều phương pháp khác nhau Các phương pháp này bao gồm cảm quan, sử dụng thiết bị kỹ thuật, và phân tích các chỉ tiêu kỹ thuật.
Hàng hóa, bao gồm sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp, có nguồn gốc và xuất xứ rõ ràng, với sự đa dạng và phong phú trong các chỉ dẫn địa lý Xu hướng quy chuẩn hóa hàng hóa trở nên bắt buộc, cho phép tiêu chuẩn hóa ở nhiều cấp độ khác nhau Điều này giúp các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng dễ dàng nhận biết và kiểm tra sản phẩm thông qua thông tin trên nhãn hàng hóa có mặt trên thị trường.
Tính hữu hình của sản phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn phương thức trao đổi, vận chuyển và giao nhận hàng hóa của doanh nghiệp Đồng thời, nó cũng ảnh hưởng đến việc xây dựng các quy định chính sách và luật pháp của nhà nước liên quan đến lĩnh vực thương mại hàng hóa.
2 Đặc điểm về chủ thể và chức năng trao đổi
- Chủ thể: người bán (người SX, thương nhân, người TD), người mua (người SX, thương nhân, người TD cuối cùng)
- Chức năng của trao đổi: đảm nhiệm chức năng thực hiện dịch vụ phân phối thông qua các hoạt động:
+ Hoạt động mua bán: nhằm thay đổi hình thái từ hàng sang tiền, từ tiền sang hàng và thực hiện giá trị của hàng hóa.
+ Hoạt động vận chuyển, kho hàng: nhằm đưa hàng hóa đến nơi tiêu dùng.
3 Tính thống nhất và độc lập giữa các khâu trong quá trình lưu thông
Quá trình lưu thông hàng hóa bao gồm bốn khâu chính: mua, bán, vận chuyển và kho hàng Tổ chức quá trình này có tính thống nhất nhưng cũng tồn tại những mâu thuẫn, cho thấy sự độc lập tương đối giữa các khâu.
Tính thống nhất trong quá trình mua, bán hàng hóa là yếu tố quan trọng, liên quan chặt chẽ đến vận chuyển và hoạt động kho hàng, dự trữ Nếu không đảm bảo sự thống nhất này, hàng hóa sẽ không thể đến tay người tiêu dùng Trong lưu thông hàng hóa, thường xuất hiện mâu thuẫn và sự tách rời giữa các khâu như giao nhận và kho vận Có thể xảy ra tình trạng đã mua hàng nhưng chưa bán, hoặc đã bán hàng nhưng chưa nhập thêm vào kho Điểm khác biệt cơ bản giữa thương mại hàng hóa và thương mại dịch vụ là hoạt động vận chuyển, kho hàng và mua bán hàng hóa có tính độc lập tương đối, trong khi thương mại dịch vụ không có sự tách rời giữa các hoạt động này.
4 Đặc điểm về phương thức trao đổi mua bán
Thương mại hàng hoá là quá trình trao đổi giữa hàng và tiền hoặc hàng đổi hàng, bao gồm hai yếu tố vật chất rõ ràng Để thực hiện giao dịch, hàng hoá cần được chuyển từ nơi bán đến nơi mua, yêu cầu sự tham gia của người thực hiện giao hàng và thanh toán Người thực hiện các nghiệp vụ này không nhất thiết phải là người bán, mà có thể là người được uỷ nhiệm, và họ không cần phải di chuyển cùng với hàng hoá trong quá trình vận chuyển.
Các phương thức trao đổi mua bán hàng hoá rất đa dạng, nhưng điểm chung là hàng hoá được giới thiệu và quảng cáo qua hình ảnh hoặc mô tả sản phẩm Người mua có cơ hội xem, cảm nhận hoặc dùng thử sản phẩm để kiểm tra chất lượng trước khi quyết định mua Tuy nhiên, họ không thể trực tiếp thay đổi chất lượng hàng hoá đang bán, mà chỉ ảnh hưởng đến lô hàng hoặc chu kỳ sản xuất tiếp theo.
5 Đặc điểm về thị trường và môi trường thể chế