Đề tài giá trị lịch sử và nhân văn trong bản di chúc của hồ chí minh

Giá trị lịch sử trong bản di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo thiên tài của Đảng, của dân tộc, nhà vănhóa kiệt xuất, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vì độc lập

KHOA HÀ NỘIKHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

-  

  -BÀI THU HOẠCH

Hồ Chí Minh

Giảng viên: Ths Nguyễn Thị Thu Hà

Họ và tên : Lê Thanh

An

Mã lớp bài

Mã sinh viên: 20211400

MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I NỘI DUNG BẢN DI CHUC

I.1 Hoàn cảnh ra đời

I.2 Nguyên văn bản di chúc

CHƯƠNG II GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ NHÂN VĂN CỦA BẢN DI CHÚC

II.1 Gía trị lịch sử trong bản di chúc

II.1.1 Giá trị về Tư tưởng về xây dựng Đảng 8

II.1.2 Tư tưởng về con người và giải phóng con người; chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân. 8

II.1.3 Tư tưởng về sự nghiệp trồng người và chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau 12

II.1.4 Tư tưởng kiên định mục tiêu độc lập dân tộc, thống nhất đất nước 13

II.1.5 Tư tưởng về tăng cường đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, góp phần thúc đẩy sự nghiệp cách mạng thế giới 14

II.2 Giá trị nhân văn của bản di chúc

II.2.1 Độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân 15

II.2.2 Tư tưởng bình đẳng, bác ái và niềm tin ở con người 18

II.2.3 Những nghĩ suy về thời hậu chiến. 20

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

Lịch sử cách mạng của nước ta gắn liền không thể tách rời  với tên tuổi, sự nghiệp và tư tưởng đạo đức của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh Người chính là vịanh hùng dân tộc vĩ đại, nhà tư tưởng lỗi lạc của cách mạng Việt Nam Trải qua hàngnghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã sản sinh ra biết bao anh hùnghào kiệt, nhưng có lẽ không ai có được sự nghiệp lừng lẫy như Chủ tịch Hồ Chí Minh.Tầm vóc vĩ đại và sự ca ngợi, thừa nhận của thế giới dành cho Người cũng là điều vôcùng đặc biệt Chủ tịch Hồ Chí Minh có một vị trí độc nhất vô nhị trong lịch sử dântộc của ta được xác lập và củng cố vững chắc nhờ công lao to lớn, sự nghiệp vĩ đại vànhững cống hiến to lớn cho nền cách mạng Việt Nam. Thực tế lịch sử gần 80 năm đãchứng minh rằng, thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong công cuộc giải phóng đấtnước một phần không nhỏ là nhờ vào tư tưởng Hồ Chí Minh Dù đã về cõi vĩnh hằng,giá trị của những tác phẩm do Người để lại vẫn vô cùng to lớn. Đặc biệt quan trọng làbản di chúc chứa đựng những lời căn dặn thiêng liêng của Bác trước lúc ra đi Di chúcchính là kim chỉ nam cho mỗi Đảng viên, mỗi cán bộ, mỗi người dân Việt Nam trêncon đường hoàn thành sứ mệnh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, vững bước đitheo con đường xã hội chủ nghĩa Và với mong muốn tìm hiểu thêm về vấn đề này, emquyết định chọn chủ đề : “Giá trị lịch sử và nhân văn trong bản di chúc của chủ tịch

Hồ Chí Minh? ” Em xin phân tích qua các khía cạnh trong giá trị lịch sử và giá trịnhân văn của tác phẩm Em cảm ơn cô đã tạo cơ hội cho chúng em có một chuyếnngoại khóa đầy ý nghĩa và bổ ích Bài báo cáo còn nhiều phần thiếu xót, em hy vọngquý thầy cô thông cảm và góp ý giúp em

CHƯƠNG I NỘI DUNG BẢN DI CHUC

I.1 Hoàn cảnh ra đời

Bác bắt đầu viết những dòng đầu tiên của bản Di chúc để lại cho muôn đời sauvào lúc 9 giờ sáng thứ hai, ngày 10/5/1965; đến 10 giờ, Bác viết xong phần mở đầu,Bác xếp tài liệu lại và chuyển sang làm các công việc thường ngày Các ngày tiếptheo, ngày 11, 12, 13/5/1965, cũng vào giờ đó (từ 9 giờ đến 10 giờ), Bác viết tiếp cácphần còn lại Riêng ngày 14/5/1965, do buổi sáng có lịch đi thăm một hợp tác xã ở ngoại thành Hà Nội và dự một phiên họp của Bộ Chính trị, Bác chuyến viết Di chúcsang buổi chiều với thời gian gấp đôi, từ 14 giờ đến 16 giờ Đúng 16 giờ, Bác đánhmáy xong bản Di chúc và cho vào phong bì Đến 21 giờ hôm đó, Bác giao chiếcphong bì cho đồng chí Vũ Kỳ và dặn: “Chú cất giữ cẩn thận, vào dịp này sang nămnhớ đưa lại cho Bác"

Và cứ đến dịp sinh nhật Bác hằng năm, đồng chí Vũ Kỳ lại đặt bản Di chúc lênbàn làm việc của Bác; sau đó Bác bổ sung và giao lại cho đồng chí Vũ Kỳ Bác đọc kỹbản Di chúc xem xét, cân nhắc kỹ từng đoạn, từng câu, từng ý, từng lời và bổ sungthêm vào bản Di chúc tùy theo tình hình đất nước Đặc biệt là qua tình hình chiến sự miền Nam, Bác lại viết thêm những phần cần thiết vào bản Di chúc Năm 1966, Bác

bổ sung thêm phần nói về tự phê bình và phê bình trong Đảng, trong đó Bác nhấnmạnh: “Phải có tỉnh đồng chí thương yêu lẫn nhau" Năm 1967, Bác xem lại bản Dichúc, nhưng không sửa gì Năm 1968, Bác viết thêm 6 trang, gồm một số đoạn về việcriêng và một số công việc cần làm sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nướcthắng lợi Năm 1969, Bác xem và viết lại toàn bộ phần mở đầu gồm 1 trang viết tay.Ngày 19/5/1969, Bác sửa lần cuối

Tượng sáp Bác Hồ đánh bản Di chúc tại bảo tàng Hồ Chí Minh

Theo cuốn Hồ Chí Minh-Biên niên tiểu sử, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội,ngày 19/5/1969 Bác xem lại Di chúc: “Đúng 9h, Bác ngồi vào bàn làm việc với bản

Di chúc trước mặt Bên ngoài nắng đã lên cao Những chùm hoa phượng nở sớm, bắtnắng khoe màu rực rỡ Mặt hồ lăn tăn gợn sóng, lấp lánh ánh mặt trời Một làn giómát rượi ùa vào khung cửa sổ làm bay bay những sợi tóc bạc của Bác Bác ngồi đó,tựa lưng vào thành ghế thoải mái, ung dung, nét suy tư hiện lên trên vầng trán rộng Ngày 20/5/1969, “Người xem lại tài liệu lần cuối và xếp vào phong bì cắt đi"

I.2 Nguyên văn bản di chúc

Trưng bày một phiên bản của Di chúc – bản in đặc biệt phục vụ tang lễ - 1969

tại Bảo tàng Hồ Chí Minh

VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀĐộc lập - Tự do - Hạnh phúc -

Cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kính qua gian khổ, hy sinhnhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn Đó là một điều chắc chắn.Tôi có ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừngđồng bào, cán bộ và chiến sĩ anh hùng; thăm hỏi các cụ phụ lão, các cháu thanh niên

và nhi đồng yêu quý của chúng ta

Kế theo đó, tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thăm và cảm ơn các nước anh emtrong phe xã hội chủ nghĩa, và các nước bầu bạn khắp năm châu đã tận tình ủng hộ vàgiúp đỡ cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta.

*

* *Ông Đỗ Phủ là người làm thơ rất nổi tiếng ở Trung Quốc đời nhà Đường, cócâu rằng "Nhân sinh thất thập cổ lai hy", nghĩa là "Người thọ 70, xưa nay hiếm"Năm nay, tôi vừa 79 tuổi, đã là lớp người "xưa nay hiểm" nhưng tinh thần, đầu

óc vẫn rất sáng suốt, tuy sức khoẻ có kém so với vài năm trước đây Khi người ta đãngoài 70 xuân, thì tuổi tác càng cao, sức khoẻ cảng thấp Điều đó cũng không có gì lạ.Nhưng ai mà đoán biết tôi còn phục vụ cách mạng, phục vụ tổ quốc, phục vụnhân dân được bao lâu nữa?

Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lênin vàcác vị cách mạng đàn anh khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạnkhắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột

TRƯỚC HẾT NÓI VỀ ĐẢNG - Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục

vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay,Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắnglợi này đến thắng lợi khác

Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta Cácđồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng nhưgiữ gìn con ngươi của mắt mình

Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phêbình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhấtcủa Đảng Phải có tỉnh đồng chỉ thương yêu lẫn nhau

Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thẩmnhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìnĐảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trungthành của nhân dân

ĐOÀN VIÊN VÀ THANH NIÊN ta nói chung là tốt, mọi việc đều hằng háixung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dụcđạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa

xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên"

Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cầnthiết

NHÂN DÂN LAO ĐỘNG ta ở miền xuôi cũng như ở miền núi, đã bao đờichịu đựng gian khổ, bị chế độ phong kiến và thực dân áp bức bóc lột, lại kinh quanhiều năm chiến tranh

Tuy vậy, nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù Từ ngày cóĐảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đáng

Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằmkhông ngừng nâng cao đời sống của nhân dân

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ có thể còn kéo dài Đồng bảo ta có thểphải hy sinh nhiều của, nhiều người Dù sao, chúng ta phải quyết tâm đánh giặc Mỹđến thắng lợi hoàn toàn.

Còn non, còn nước, còn người

Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay!

Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi

Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất.Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà Nước ta sẽ có vinh dự lớn là mộtnước nhỏ mà đã anh dũng đánh thắng hai đế quốc to - là Pháp và Mỹ; và đã góp phầnxứng đáng vào phong trào giải phóng dân tộc

VỀ PHONG TRÀO CỘNG SẢN THẾ GIỚI - là một người suốt đời phục vụcách mạng, tôi càng tự hào với sự lớn mạnh của phong trào cộng sản và công nhânquốc tế bao nhiêu, thì tôi càng đau lòng bấy nhiêu vì sự bất hoà hiện nay giữa cácđảng anh em!

Tôi mong rằng Đảng ta sẽ ra sức hoạt động, góp phần đắc lực vào việc khôiphục lại khối đoàn kết giữa các đảng anh em trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin vàchủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý có tỉnh

Tôi tin chắc rằng các đảng anh em và các nước anh em nhất định sẽ phải đoànkết lại

*

* *

VỀ VIỆC RIÊNG - Suốt đời tôi hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụcách mạng, phục vụ nhân dân Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gìphải hối hận, chỉ tiếc là tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa,Sau khi tôi đã qua đời, chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ

và tiền bạc của nhân dân

*

* *Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toànthể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng

Tôi cũng gửi lời chào thân ái đến các đồng chí, các bầu bạn và các cháu thanhniên, nhi đồng quốc tế

Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phầnđấu, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàumạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới"

 Hà Nội, ngày 10 tháng 5 năm 1969

HỒ CHÍ MINH

CHƯƠNG II GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ NHÂN VĂN

CỦA BẢN DI CHÚC II.1 Giá trị lịch sử trong bản di chúc

Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo thiên tài của Đảng, của dân tộc, nhà vănhóa kiệt xuất, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vì độc lập dân tộc

và hạnh phúc của nhân dân Dù Người đã đi xa nhưng tình thương, đạo đức và trí tuệcủa Người vẫn theo cùng người Những lời căn dặn, mong muốn của Chủ tịch Hồ ChíMinh trong Di chúc hết sức giản dị, thiêng liêng, là kết tinh của tư tưởng, đạo đức vàtâm hồn cao cả, đầy tinh thần nhân văn, có giá trị lịch sử, ý nghĩa chỉ đạo sâu sắc đốivới đường lối chung, đường lối của dân tộc Việt Nam, cuộc cách mạng, thanh niênViệt Nam

II.1.1 Giá trị về Tư tưởng về xây dựng Đảng

Thứ nhất, Hồ Chí Minh chú trọng công tác xây dựng sự đoàn kết thống nhất  trong Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập Đảng ta và đã rèn luyện Đảng ta thànhmột tổ chức vững mạnh, lãnh đạo cách mạng Việt Nam giành được nhiều thắng lợi vĩ đại Để xây dựng đảng vững mạnh, Người hết sức coi trọng việc xây dựng và giữ vững sự đoàn kết nhất trí trong đàng Trong Di chúc trước lúc ra đi, Người nhắc nhớ cán bộ, đảng viên: "Đoàn kết là truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và dân, cácđồng chí từ Trung ương đến các ngành phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như con ngươi của con mất" Vì vậy, Đảng đoàn kết, thống nhất, phải tôn trọng và nghiêmchỉnh thực hiện nguyên tắc, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghiêmchỉnh chấp hành kỷ luật của Đảng Đoàn kết vì lý tưởng cách mạng, vì lợi ích của giaicấp, của Đảng của nhân dân, của cả dân tộc, không vì sự bảo vệ của một bộ phận, cánhân nào đó đoàn kết với lợi ích cục bộ mà vi phạm chủ trương, chính sách, pháp luật

Hồ Chí Minh xem đoàn kết, thống nhất trong Đảng là nhân tố đảm bảo choĐảng vững mạnh, là cơ sở để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tổ chức lãnh đạonhân dân thực hiện thắng lợi mục tiêu lý tưởng cách mạng Cũng trong phần nói vềĐảng của Di chúc, Người khẳng định: “Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục

vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay,Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hãng hái đấu tranh tiến từ thẳnglợi này đến thắng lợi khác"

Thứ hai, Hồ Chí Minh chủ trọng công tác tự phê bình và phê bình phải được thực hiện thường xuyên và nghiêm chỉnh

Tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng Mác - Lênin, phươngpháp căn bản để tăng cường đoàn kết thống nhất, là vũ khí sắc bén giúp mỗi ngườiphát huy ưu điểm và thành tích, khắc phục khuyết điểm, sai lầm để nâng cao đạo đứccách mạng, để Đàng ngày càng phát triển

Hồ Chí Minh cho rằng tự phê bình và phê bình là vũ khí để rèn luyện đảngviên, cùng cổ đoàn kết nội bộ Người chỉ rõ: "Đảng nào che giấu khuyết điểm là đàng

hư hỏng Đảng phải có dũng khí nhận khuyết điểm của mình, chỉ rõ khuyết điểm là gì,

từ đâu đến, nhận rõ nguyên nhân của khuyết điểm, từ đó tìm cách khắc phục khuyếtđiểm", sửa sai Đây là đảng tiến bộ, mạnh dạn Đảng chân chính, vững vàng, chânchính Người yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự phê bình và phêbình trên tinh thần tự giác xây dựng, thật thà, công tâm, thẳng thắn, tự giác kỷ luật,thương yêu lẫn nhau Cán bộ càng cao thì trách nhiệm càng lớn, càng phải gương mẫu

tự phê bình và phê bình Trong tự phê bình và phê bình, người phê bình thường thiểutrung thực, bao che khuyết điểm, ngại phê bình, không dám phê phán, tôn trọng vàtránh những hành vi thiếu tôn trọng, hoặc ngược lại lợi dụng phê bình để vu khống,bôi nhọ và những thái độ lệch lạc, sai trái khác., nể nang né tránh, dĩ hoà vì quý vànhư vậy chỉ làm mất đoàn kết nội bộ

Thứ ba, Hồ Chỉ Mình coi trọng vấn đề giáo dục đạo đức cách mạng cho cán

bộ, đảng viên

Trong Di chúc Bác viết: "Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên vàcán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chícông vô tư Phải giữ gìn Đăng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, làngười đầy tớ thật trung thành của nhân dân" Như vậy, theo Chủ tịch Hồ Chí Mình thìđạo đức cách mạng là cái gốc, cái căn bản nhất của người cách mạng Vì Bác cho rằng

sự thắng lợi hay thất bại của một cuộc cách mạng phụ thuộc trực tiếp vào bản lĩnh, trítuệ và đạo đức của đội tiên phong

Đạo đức cách mạng luôn là một tiêu chuẩn quan trọng của mỗi cán bộ, đảngviên trong bất cứ giai đoạn cách mạng nào Đạo đức cách mạng là tiền đề, là sức mạnh

để người cách mạng thực hiện lý tưởng, mục tiêu cao cả Trong quá trình xây dựngchủ nghĩa xã hội, Bác quan tâm, chăm lo toàn diện về vật chất và tinh thần, nhưngNgười vẫn đặt việc tu dưỡng đạo đức cách mạng, lý tưởng cách mạng lên hàng đầu.Bác suốt đời trăn trở đấu tranh cho lý tưởng của Đảng, lý tưởng cách mạng, lýtưởng của Tổ quốc, lý tưởng của nhân dân, đó là lý tưởng cao cả của Bác là đấu tranhcho độc lập hoàn toàn của Tổ quốc và giành thắng lợi chủ nghĩa xã hội ở nước ta.nước và trên thế giới Đồng thời, Bác luôn đặt lợi ích của đảng, của nhân dân lên trênlợi ích của mình, hết lòng phục vụ đảng, phục vụ nhân dân Người khẳng định: Cầnkiệm, trung thực, chí công, vô tư là phẩm chất đạo đức cao đẹp của mỗi cán bộ, đảngviên và mọi người

II.1.2 Tư tưởng về con người và giải phóng con người; chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống củanhân dân

Thứ nhất, tư tưởng vì con người và giải phóng con người, luôn quan tâm và chăm lo đến mọi tầng lớp người trong xã hội

Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và giải phóng con người là một hệ thốngquan điểm toàn diện, phong phú và sâu sắc, chiếm vị trí trung tâm trong toàn bộ tư tưởng của Người Bởi mục đích cao cả và cả cuộc đời hoạt động cách mạng của HồChí Minh là giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc và giải phóng con người Tìnhthương yêu con người ấy cũng là nền gốc để quy tụ, đoàn kết hết thây mọi tầng lớp,mọi lực lượng, mọi con người, tạo nên sức mạnh vĩ đại để giải phóng cho dân tộc, chomọi người và cho mỗi con người.

Lòng thương yêu con người của Bác không chỉ là sự quan tâm, tin tưởng, giáodục động viên mà còn phải hành động, làm những việc thiết thực, đáp ứng nguyệnvọng, nhu cầu của con người Bác đã khẳng định: Chính phủ của ta là công bộc củadân, Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt quyền lợi dân lên trên hết thảy, việc gì

có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh, phải chủ ýgiải quyết hết những vấn đề dầu khó khăn, phức tạp đến đâu

Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bày tỏ tình yêu thương đối với tất cámọi tầng lớp người trong xã hội Lòng thương yêu con người của Bác không chỉ là sự quan tâm, chăm sóc mà còn là sự nhắc nhờ chăm lo cái tạo và xây dựng con người,nhằm giải phóng con người Bác đã chỉ ra rằng: người ta ai cũng có tính tốt và tínhxấu, có thiện và ác trong lòng, điều này phần lớn do giáo dục mà ra, thái độ của ngườicách mạng là phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùaxuân và phần xấu bị mất dần đi

Người đã căn dặn phải có một chính sách đặc biệt đối với mọi tầng lớp nhândân đã vì Tổ quốc mà hy sinh: Theo người, đó là công việc nhất thiết phải làm, dẫukhó khăn, phức tạp đến mấy cũng phải ra sức làm; đối với những người đã dũng cảm

hy sinh một phần xương máu của mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du kích, thanh niênxung phong ), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ănchốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ

có thể dần dần "tự lực cánh sinh" và cha mẹ, vợ con của thương binh, liệt sĩ “có côngviệc làm ân thích hợp, quyết không để họ bị đói rét", tức là để họ có thể tự mình làm

ra tất cả, không ỷ lại, thụ động và bất lực trước hoàn cảnh khó khăn

Đối với nông dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong bao năm khángchiến chống thực dân Pháp, tiếp đó là đế quốc Mỹ, đồng bào ta, nhất là đồng bào nôngdân đã luôn hết sức trung thành với Đảng và Chính phủ ta, ra sức góp của góp người,vui lòng chịu đựng mọi khó khăn gian khổ Do vậy, Người đề nghị miễn thuế nôngnghiệp một năm để đồng bảo thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất Đối vớithương yêu con người ấy cũng là nền gốc để quy tụ, đoàn kết hết thây mọi tầng lớp,mọi lực lượng, mọi con người, tạo nên sức mạnh vĩ đại để giải phóng cho dân tộc, chomọi người và cho mỗi con người

Lòng thương yêu con người của Bác không chỉ là sự quan tâm, tin tưởng, giáodục động viên mà còn phải hành động, làm những việc thiết thực, đáp ứng nguyệnvọng, nhu cầu của con người Bác đã khẳng định: Chính phủ của ta là công bộc của

dân, Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt quyền lợi dân lên trên hết thảy, việc gì

có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh, phải chủ ýgiải quyết hết những vấn đề dầu khó khăn, phức tạp đến đâu

Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bày tỏ tình yêu thương đối với tất cámọi tầng lớp người trong xã hội Lòng thương yêu con người của Bác không chỉ là sự quan tâm, chăm sóc mà còn là sự nhắc nhờ chăm lo cái tạo và xây dựng con người,nhằm giải phóng con người Bác đã chỉ ra rằng: người ta ai cũng có tính tốt và tínhxấu, có thiện và ác trong lòng, điều này phần lớn do giáo dục mà ra, thái độ của ngườicách mạng là phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùaxuân và phần xấu bị mất dần đi

Người đã căn dặn phải có một chính sách đặc biệt đối với mọi tầng lớp nhândân đã vì Tổ quốc mà hy sinh: Theo người, đó là công việc nhất thiết phải làm, dẫukhó khăn, phức tạp đến mấy cũng phải ra sức làm; đối với những người đã dũng cảm

hy sinh một phần xương máu của mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du kích, thanh niênxung phong ), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ănchốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ

có thể dần dần "tự lực cánh sinh" và cha mẹ, vợ con của thương binh, liệt sĩ “có côngviệc làm ân thích hợp, quyết không để họ bị đói rét", tức là để họ có thể tự mình làm

ra tất cả, không ỷ lại, thụ động và bất lực trước hoàn cảnh khó khăn

Đối với nông dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong bao năm khángchiến chống thực dân Pháp, tiếp đó là đế quốc Mỹ, đồng bào ta, nhất là đồng bào nôngdân đã luôn hết sức trung thành với Đảng và Chính phủ ta, ra sức góp của góp người,vui lòng chịu đựng mọi khó khăn gian khổ Do vậy, Người đề nghị miễn thuế nôngnghiệp một năm để đồng bảo thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất Đối với nhândân lao động nói chung Người căn dặn "Đảng cần có kế hoạch thật tốt để phát triểnkinh tế và văn hoá nhằm không ngưng nâng cao đời sống của nhân dân"

Đối với phụ nữ, Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm sâu sắc đến việc bồi dưỡng,cất nhắc, giúp đỡ phụ nữ, để họ tiến bộ, bình đẳng và thật sự được giải phóng Trong

Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạchthiết thực bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày có thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọicông việc kể cả công việc lãnh đạo Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên Đó làmột cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ"

Ngay cả đối với những người Việt Nam lầm lỡ, trước đây làm việc cho chế độ

cũ hoặc không lương thiện trong chế độ xã hội cũ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ coi họ là

“nạn nhân của chế độ xã hội cũ" và nhắc nhở Đảng, Nhà nước phải quan tâm đến họ,hướng thiện và hướng nghiệp cho họ theo tỉnh thần “đánh người chạy đi chứ khôngđánh người chạy lại": "Đối với nạn nhân của chế độ xã hội cũ, Nhà nước phải vừadùng giáo dục vừa dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên những người lao độnglương thiện" Đó cũng chính là truyền thống nhân đạo, triết lý khoan dung của dân tộcViệt Nam mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa và làm sâu sắc thêm

Thứ hai, phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa, chăm lo sức khỏe của nhân dân, xây dựng đời sống văn hóa mới

Phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa là một quan điểm lớn trong tư tưởng Hồ Chí Minh Trong bản Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra trách nhiệm

to lớn và thường xuyên của Đảng với nhân dân là “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt

để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân".Bác Hồ đã định hướng, dự báo, gợi mở sự nghiệp giáo dục văn hóa vĩ đại chotoàn dân và toàn xã hội Coi trọng xây dựng văn hóa, xây dựng hệ thống chính trịtrong đảng, nêu gương trong nhân dân Kế hoạch hành động lãnh đạo toàn đảng, toàndân trong công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh, trong đó có việc mở rộng cácngành đào tạo nguồn nhân lực và chấn chỉnh hệ thống giáo dục cho phù hợp với tỉnhhình mới Vệ sinh, phát triển lành mạnh

Qua lời dặn dò của bản thân, Bác rất quan tâm đến các vấn để xây dựng đốisống văn hóa mới như thực hành lối sống cần kiệm, tránh lãng phí, chú trọng xâydựng mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên, với thiên nhiên, bảo vệ môitrường

II.1.3 Tư tưởng về sự nghiệp trồng người và chăm lo bồi dưỡng thế 

hệ cách mạng cho đời sau

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Có tài mà không có đức là người vô dụng,

có đức mà không có tài thì khó thành công" Vì vậy, cần đẩy mạnh công tác giáo dụccon người một cách có kế hoạch và chăm lo bồi dưỡng thế hệ cán bộ cách mạng kế cận Có như vậy, chúng ta mới vun đắp, đào tạo nên những con người, một thế hệ yêu

lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí xâydựng và bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, có năng lực tiếp thutinh hoa văn hóa nhân loại, phát huy Tiềm lực dân tộc, con người Việt Nam, có ý thứccộng đồng, ý thức cộng đồng, phát huy sáng kiến cá nhân, làm chủ tri thức khoa họccông nghệ hiện đại, tư duy sáng tạo, khả năng thực hành tốt, tác phong công nghiệp,tỉnh tổ chức và kỷ luật, sức khỏe tốt, là điều Bác Hồ đề ra để xây dựng những người

kế thừa chủ nghĩa xã hội “hồng” và “chuyên” Một là làm tốt công tác bởi dưỡng thế 

hệ cách mạng kế cận Bác cho rằng, mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuầnđạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chỉ công vô tư, phải coi trọng việcđào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ Đây cũng chính là tư tưởng đúc kết của Chủ tịch Hồ ChíMinh trong quá trình hoạt động cách mạng: "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây,

vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người Chúng ta phải đào tạo ra những công dân tốt

và cán bộ tốt cho nước nhà" Trong Di chúc, Người viết: "Bồi dưỡng thế hệ cáchmạng cho đời sau là một việc rất quan trong và rất cần thiết" Trong bồi dưỡng, đàotạo những con người kế tục sự nghiệp cách mạng phải coi trọng cả đức và tài, trong đóNgười đặt lên hàng đầu là đạo đức cách mạng Người rất quan tâm tới những chiến sĩ trẻ tuổi trong các lực lượng vũ trang nhân dân và thanh niên xung phong đã được rènluyện trong chiến đấu và căn dặn: “Đảng và Chính phủ cần chọn một số ưu tú nhất,