SKKN Tin học 5 TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT MÔN TIN HỌC LỚP 5

Giáo dục hiện nay đòi hỏi phải luôn đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh. Vì vậy, người giáo viên đóng vai trò rất quan trọng trong việc gây được hứng thú học tập cho các em. Qua các năm đứng trên bục giảng bản thân tôi nhận thấy, trò chơi học tập là một trong những phương pháp mà học sinh cảm thấy hứng thú nhất. “Học mà chơi – Chơi mà học” là một phương châm được đề cao trong hoạt động dạy học do có tác dụng khơi dậy nhiều hứng thú cho người dạy lẫn người học đồng thời tạo ấn tượng sâu sắc về bài học, giúp việc học nhẹ nhàng mà hiệu quả. Từ đó làm tăng hứng thú, động cơ học tập của học sinh và góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo của nhà trường. Đầu năm học 2022-2023, tôi đã thực hiện việc khảo sát trên 50 học sinh lớp 5 cho thấy: có 76% học sinh không thích học phần lý thuyết môn tin học, 96% học sinh thích học thực hành môn tin học, 98% học sinh thích học kết hợp trò chơi trong quá trình học. Chính vì thế, việc áp dụng trò chơi học tập hiệu quả sẽ khuyến khích học sinh tăng hứng thú học tập môn tin học. Khi sử dụng trò chơi học tập tôi kết hợp nhiều thể loại với nhiều hình thức khác nhau trong đó có cả hình thức chơi theo nhóm với bạn bè nhằm tăng cường sự đoàn kết, gắn bó giữa các em với nhau. Đặc biệt kết hợp xen kẽ giữa các trò chơi truyền thống với chơi online thông qua ứng dụng tạo trò chơi học tập bằng Quizzi nhằm tạo không khí học thoải mái, không gò bó, môi trường học tập lý tưởng sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện cả về kỹ năng lẫn phẩm chất. Đây là giải pháp tôi đã áp dụng cho học sinh khối lớp 5 tại trường Tiểu học Phan Văn Kiêu và đã góp phần giúp cho các em có những trải nghiệm mới mẻ, tăng hứng thú của học sinh trong mỗi giờ học tin học.

TRƯỜNG TIỂU HỌC PHAN VĂN KIÊU

Mã số

đề tài

TÊN ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN

GIẢI PHÁP

TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT MÔN TIN HỌC LỚP 5

Họ và tên: ĐẶNG THỊ KIỀU

Chức vụ: Giáo viên

Chuyên môn: Dạy Tin học

Năm học 2023-2024

“TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT MÔN TIN HỌC LỚP 5”

I TÍNH MỚI VÀ SÁNG TẠO

1 Lý do, mục đích đề xuất giải pháp

Giáo dục hiện nay đòi hỏi phải luôn đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh Vì vậy, người giáo viên đóng vai trò rất quan trọng trong việc gây được hứng thú học tập cho các em Qua các năm đứng trên bục giảng bản thân tôi nhận thấy, trò chơi học tập là một trong những phương pháp mà học sinh cảm thấy hứng thú nhất

“Học mà chơi – Chơi mà học” là một phương châm được đề cao trong hoạt động dạy học do có tác dụng khơi dậy nhiều hứng thú cho người dạy lẫn người học đồng thời tạo ấn tượng sâu sắc về bài học, giúp việc học nhẹ nhàng

mà hiệu quả Từ đó làm tăng hứng thú, động cơ học tập của học sinh và góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo của nhà trường

Trong thời gian công tác tại trường Tiểu học Phan Văn Kiêu, bản thân tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn như sau:

*Về thuận lợi:

- Luôn nhận được sự quan tâm của các cấp các ngành và ban giám hiệu nhà trường

- Học sinh sống trên cùng 1 địa bàn nên giáo viên dễ quản lí, tiếp cận

- Đội ngũ giáo viên tin học trẻ, đầy nhiệt huyết

*Về khó khăn:

- Do điều kiện công việc nên một số phụ huynh chưa gần gũi, kèm cập các em

- Số lớp học tin học đông, thiếu phòng tin học

- Học sinh còn nhỏ tuổi, thiếu tập trung trong các giờ học

- Học sinh thích học thực hành trên máy tính hơn là các giờ học lí thuyết Ngay từ đầu năm học 2022-2023 khi nhận lớp, tôi đã làm một khảo sát

ngẫu nhiên 50 học sinh tại các lớp 5 “Về thái độ yêu thích phần lý thuyết môn

tin của học sinh lớp 5”, và nhận được kết quả như sau:

Số lượng Không thích học lýthuyết Thích họcthực hành Thích học kếthợp trò chơi

Thông qua khảo sát tôi nhận thấy số lượng học sinh yêu thích phần lý thuyết tin học chưa cao Chính vì thế bản thân tôi mạnh dạng đưa ra giải pháp

“Tổ chức trò chơi học tập giúp học sinh học tốt môn tin học lớp 5” với mong

muốn có thể giúp học sinh hứng thú hơn với môn tin học (Cụ thể là phần lý thuyết) từ đó giúp các em nâng cao chất lượng học tập

2 Đảm bảo đề tài mang tính mới và sáng tạo

Đầu năm học 2022-2023, tôi đã thực hiện việc khảo sát trên 50 học sinh lớp

5 cho thấy: có 76% học sinh không thích học phần lý thuyết môn tin học, 96% học sinh thích học thực hành môn tin học, 98% học sinh thích học kết hợp trò chơi trong quá trình học Chính vì thế, việc áp dụng trò chơi học tập hiệu quả sẽ khuyến khích học sinh tăng hứng thú học tập môn tin học

Khi sử dụng trò chơi học tập tôi kết hợp nhiều thể loại với nhiều hình thức khác nhau trong đó có cả hình thức chơi theo nhóm với bạn bè nhằm tăng cường

sự đoàn kết, gắn bó giữa các em với nhau Đặc biệt kết hợp xen kẽ giữa các trò chơi truyền thống với chơi online thông qua ứng dụng tạo trò chơi học tập bằng Quizzi nhằm tạo không khí học thoải mái, không gò bó, môi trường học tập lý tưởng sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện cả về kỹ năng lẫn phẩm chất

Đây là giải pháp tôi đã áp dụng cho học sinh khối lớp 5 tại trường Tiểu học Phan Văn Kiêu và đã góp phần giúp cho các em có những trải nghiệm mới mẻ, tăng hứng thú của học sinh trong mỗi giờ học tin học

3 Mô tả sáng kiến

Để giúp học sinh nâng cao chất lượng học tập bộ môn Tin học Tiểu học cụ thể là khối lớp 5 mà bản thân được phân công giảng dạy, tôi đã vận dụng kiến thức, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện một số bước xây dựng trò chơi học tập như sau:

Bước 1: Xác định vai trò trò chơi học tập

- Giúp các em nắm được kiến thức bài học dễ dàng

- Làm thay đổi không khí lớp học, tạo cảm giác thoải mái

- Giúp học sinh mạnh dạng hơn trong học tập

- Giúp học sinh phát triển phẩm chất đạo đức: Tình đoàn kết, thân ái

Bước 2: Phân loại các mức độ tổ chức trò chơi học tập

- Mức độ 1: Sử dụng trò chơi cho phần khởi động bài học

 Kích hoạt không khí lớp học, tạo sự hưng phấn cho học sinh trước khi học tập

- Mức độ 2: Sử dụng trò chơi cho phần khám phá nội dung bài học

 Người học tiếp nhận nội dung một cách sinh động, hào hứng

- Mức độ 3: Sử dụng trò chơi cho phần củng cố nội dung bài học

 Người học tự khám phá nội dung trọng tâm cần nhớ của bài học

Bước 3: Xác định yêu cầu khi xây dựng và sử dụng trò chơi

- Phối hợp nhiều phương pháp, không tổ chức quá lâu

- Trò chơi phải dễ tổ chức và thực hiện

- Người chơi phải nắm được quy tắc chơi và tôn trọng luật chơi

- Trò chơi sử dụng phải được thay đổi một cách hợp lý không gây nhàm chán

- Giáo viên phải quan sát, theo dõi và bao quát lớp học

- Dùng yếu tố thi đua để lôi cuốn học sinh tích cực tham gia trò chơi

- Sau khi chơi cần tổ chức thảo luận để nhận ra ý nghĩa giáo dục của trò chơi

Bước 4: Đánh giá kết quả học tập thông qua trò chơi

Đánh giá kết quả thực hiện trò chơi của học sinh phải công bằng, khách quan, rõ ràng chính xác

Đánh giá kết quả học tập của học sinh qua việc tổ chức các trò chơi từ đó tổng hợp và phân tích đánh giá điểm mạnh điểm yếu của việc tổ chức trò chơi ở mỗi bài học

Bước 5: Điều chỉnh và cải thiện đề tài

Thông qua tổng hợp và phân tích đánh giá điểm mạnh điểm yếu của việc tổ chức trò chơi ở mỗi bài học giáo viên sẽ rút kinh nghiệm từ đó đưa ra các điều chỉnh và cải tiến giải pháp để tăng hiệu quả giảng dạy và học tập sau này

Bước 6: Tiến hành xây dựng một số trò chơi minh họa

a Mức độ 1: Sử dụng trò chơi cho phần khởi động bài học

 Trò chơi minh họa 1:

- Bài dạy: Bài 1: Làm quen với thư điện tử

- Phần áp dụng: Khởi động

- Tên trò chơi: Chuyền thư

- Thể lệ trò chơi:

 Giáo viên chuẩn bị sẵn 1 lá thư tay có nội dung bên trong (Nội dung vui nhộn, thu hút học sinh)

 Giáo viên bật một bài hát cho cả lớp cùng hát, vừa hát các em vừa chuyền lá thư lần lượt qua từng bạn Bài hát ngừng lại bạn nào đang giữ lá thư thì bạn đó sẽ có nhiệm vụ đọc to nội dung lá thư cho cả lớp cùng nghe

 Sau khi học sinh đọc xong giáo viên sẽ tuyên dương, tặng thưởng (nếu có)

=> Giáo viên sẽ yêu cầu học sinh nêu ưu nhược điểm của thư tay, sau đó dẫn dắt học sinh vào bài mới “Bài 1: Làm quen với thư điện tử”.

 Trò chơi minh họa 2:

- Bài dạy: Bài 3: Trao đổi dữ liệu qua thư điện tử

- Phần áp dụng: Kiểm tra kiến thức cũ

- Tên trò chơi: Vệ sinh lớp học

- Thể lệ trò chơi:

 Lớp học đang rất dơ do rác xả khắp nơi Mỗi học sinh chọn vào loại rác cần dọn vệ sinh, mỗi loại rác tương ứng với mỗi câu hỏi

 Học sinh trả lời đúng thì rác sẽ được dọn

 Học sinh thực hiện lần lượt cho đến khi lớp học được dọn vệ sinh

sạch sẽ.

=> Vừa kiểm tra kiến thức cũ vừa giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cho học sinh.

b Mức độ 2: Sử dụng trò chơi cho phần khám phá nội dung bài học

 Trò chơi minh họa 1:

 Bài dạy: Bài 1: Làm quen với thư điện tử

- Phần áp dụng: Khởi động, tăng tốc, về đích

- Tên trò chơi: Vòng quay may mắn

- Thể lệ trò chơi:

 Nội dung các câu hỏi trong trò chơi tương ứng với những nội dung của phần bài học “Khởi động”, “Tăng tốc”, “Về đích”

 Mỗi học sinh chọn một câu hỏi, và trả lời câu hỏi tương ứng

 Học sinh trả lời đúng thì được quay vòng quay và nhận phần thưởng

 Học sinh thực hiện lần lượt cho đến khi hết câu hỏi

=> Sử dụng trò chơi để khám phá nội dung bài học

 Trò chơi minh họa 2:

 Bài dạy: Bài 4: Thông tin liên lạc bằng công nghệ

- Phần áp dụng: Phần Khám phá

- Tên trò chơi: Nhanh tay – Lẹ mắt

- Thể lệ trò chơi:

 Giáo viên chia lớp thành 5 nhóm (Mỗi nhóm nhận 1 bảng nhóm và các thẻ hình ảnh bên dưới)

 Trong thời gian 3 phút, các nhóm thảo luận và dán các hình ảnh phía dưới vào các ô tương ứng với các nhóm dịch vụ thông tin liên lạc bằng công nghệ đang phổ biến hiện nay

 Nhóm nào làm đúng sẽ nhận được phần thưởng

=> Sử dụng trò chơi để khám phá nội dung bài học, giúp các em luyện kỹ năng làm việc nhóm, tương tác bạn bè.

 Trò chơi minh họa 3:

 Bài dạy: Bài 8: Mạng xã hội

- Phần áp dụng: Phần khám phá nội dung lợi ích và tác hại mạng xã hội

- Tên trò chơi: Ai nhanh tay hơn

- Thể lệ trò chơi:

 Giáo viên dán các thẻ về lợi ích và tác hại của mạng xã hội lên bảng

 Giáo viên quay vòng quay, trúng tên bạn nào thì bạn đó lên bảng chọn 1 thẻ bất kì và gắn vào đúng khung lợi ích hoặc tác hại của mạng xã hội

 Thực hiện lần lượt đến khi hết các thẻ

 Mỗi bạn thực hiện đúng sẽ nhận được phần thưởng của giáo viên

=> Sử dụng trò chơi để khám phá nội dung bài học, giúp học sinh ghi nhớ bài học ngay tại lớp.

c Mức độ 3: Sử dụng trò chơi cho phần củng cố nội dung bài học

 Trò chơi minh họa 1:

 Bài dạy: Bài 3: Trao đổi dữ liệu qua thư điện tử

- Phần áp dụng: Củng cố cuối bài

- Tên trò chơi: Giải cứu rừng xanh

- Thể lệ trò chơi:

 Khu rừng đang bị đám cháy bao quanh đe dọa đến cây xanh và các loài động vật, các em hãy nhanh tay tìm các thiết bị và dụng cụ để giải cứu khu rừng

 Học sinh chọn vào các vật dụng có thể cứu khu rừng, mỗi vật dụng tương ứng với mỗi câu hỏi

 Trả lời đúng học sinh sẽ nhận được vật dụng đó

 Học sinh thực hiện lần lượt các câu hỏi đến khi rừng xanh được giải cứu

=> Vừa củng cố kiến thức bài học, vừa giáo dục ý thức phòng cháy chữa cháy cho học sinh.

 Trò chơi minh họa 2:

 Bài dạy: Bài 4: Thông tin liên lạc bằng công nghệ

- Phần áp dụng: Củng cố cuối bài

- Tên trò chơi: Ai lên cao hơn

- Thể lệ trò chơi:

 Chia lớp thành 2 đội: Đội Thỏ và đội Rùa sẽ thi đua với nhau

 2 đội lần lượt cử ra các thành viên tham gia trả lời các câu hỏi, trả lời đúng nhân vật của đội sẽ được leo lên 1 bậc thang

 Đội nào trả lời đúng và về đích trước sẽ là đội chiến thắng và nhận phần thưởng của giáo viên

=> Vừa củng cố kiến thức, vừa giáo dục tinh thần hợp tác và đoàn kết của học sinh.

 Trò chơi minh họa 3:

 Bài dạy: Bài 8: Mạng xã hội

- Phần áp dụng: Củng cố cuối bài

- Tên trò chơi: Ai là quán quân

- Thể lệ trò chơi:

 Bước 1: Học sinh đăng nhập vào gmail trên máy tính

 Bước 2: Giáo viên gửi link tham gia trò chơi trên trang web Quizizz.com, học sinh vào hộp thư đến để lấy link tham gia

 Mỗi học sinh bấm vào link và thực hiện trả lời các câu hỏi trò chơi trên máy tính thông qua phần mềm Quizizz.com

 Kết thúc trò chơi, học sinh nào được máy chấm điểm từ 9 đến 10 điểm và xếp hạng I, II, III thì sẽ nhận được phần thưởng từ giáo viên

=> Vừa rèn cho học sinh cách sử dụng Gmail, vừa củng cố nội dung bài học, giúp học sinh ghi nhớ được nội dung bài học một cách nhẹ nhàng, thoải mái.

II KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

Sau khi áp dụng giải pháp vào giảng dạy thực tế tôi nhận thấy giải pháp này

có thể là một phương pháp hữu ích đối với tất cả các giáo viên ở các bộ môn

khác nhau (Không chỉ riêng môn tin học) khi thực hiện hoạt động dạy học cho học sinh tiểu học Đây là một giải pháp dễ thực hiện, tôi đã xây dựng hệ thống trò chơi phù hợp cho mỗi nội dung bài học vừa có thể giúp giáo viên truyền tải đầy đủ nội dung kiến thức đến học sinh, vừa giúp học sinh cảm thấy gần gũi hơn với giáo viên, tăng sự gắn kết giữa thầy và trò

III HIỆU QUẢ

Tôi đã áp dụng giải pháp trên đối với học sinh lớp 5 từ đầu năm học 2022-2023, tính đến cuối năm 2022-2023 với kết quả đạt được như sau:

Năm học Số học sinh

khối 5

Mức đạt được

Ghi chú Chưa hoàn thành Hoàn thành Hoàn thành tốt

2022-2023 403 0 0 2 0.5% 401 99.5%

* Đối với học sinh:

- Ghi nhớ kiến thức tốt hơn

- Có thể nhớ được kiến thức sau mỗi buổi học

- Học sinh hào hứng khi đến giờ tin học

* Đối với giáo viên:

- Thuận lợi cho việc củng cố, ôn tập

- Góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động dạy và học

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Nguyễn Thị Minh Phượng – Phạm Thị Thúy – Lê Viết Chung, Cẩm nang phương pháp sư phạm, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2016

[2] Sách giáo khoa Tin học 5 (NXB Đại học sư phạm TP HCM)

PHỤ LỤC

Tệp tin trò chơi, hình ảnh minh họa, video ghi lại hoạt động học của học sinh được lưu tại google drive sau:

https://drive.google.com/drive/folders/1JbefrlXcj7bKgV8Kpm88lCjBBl8jq1pG? usp=drive_link

PHỤ LỤC

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI VÒNG QUAY MAY MẮN (BÀI 1)

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI

AI LÀ QUÁN QUÂN TRÊN QUIZZI (BÀI 8)

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI NHANH TAY – LẸ MẮT (BÀI 4)

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI NHANH TAY – LẸ MẮT (BÀI 4)

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI NHANH TAY – LẸ MẮT (BÀI 4)

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI

CHUYỀN THƯ (BÀI 1)

HÌNH HỌC SINH THAM GIA TRÒ CHƠI

AI LÊN CAO HƠN (BÀI 4)

TRÒ CHƠI AI NHANH TAY HƠN