-Là loài côn tring sông trên các đồng ruộng từ xưa đên nay chúng được coi la người bạn tốt của người nông dân bởi nó là thiên địch của các loài sâu gay hai cho hoa màu.Ở Việt Nam hiện n
Trang 1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GTVT KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
~~
5
UNIVERSITY OF
TRANSPORT TECHNOLOGY
BAO CAO MON HOC
KY THUAT XAY DUNG VA TRINH BAY BAO CAO
Tén dé tai: KIEN BA KHOANG
PHẠM THÁI DƯƠNG
LỚP: 74DCHT22
Hà Nội 2023
Trang 2
Kiến ba khoang
NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ
Hoàng Quang Thịnh
Phạm Thái Lương
Trang 3
MỤC LỤC
Contents
LỜI MỚ ĐẦU 52 2122 22112 211222 211121 HH H2 2H HH2 rrreg 5 CHƯƠNG l 2 S5 2 22122111221 1112 212122 HH2 HH2 Tra 5 1.1 MỘT SÓ THÔNG TIN VỀ LOÀI KIÊN BA KHOANG 5s- 5c 5
CHƯƠNG 2 5 SE T212 211 T121 22H 2H HH2 HH2 HH ca 7 2.1 TÁC ĐỘNG CÚA KIÊN BA KHOAN ĐÓI VỚI CON NGƯỜI 7 2.1.1 mặt lợi -s S2 12H12 T2 c2 H22 HH H22 ru 7
VAN 19:1 7
2.2 CÁCH PHÒNG CHONG VÀ XỬ LÍ KIÊN BA KHOANG 52 5S 9
KẾT LUẬN: 55 ST HH HH tu 1H11 21211 212gr re 11
Pham Thai Duong
Trang 4Kiến ba khoang
KIÊN BA KHOANG
LỜI MỞ ĐẦU
-Kiến là loài sinh vật hấp dẫn đã tiến hóa nhiều cách thích nghi để phù hợp với môi trường sống và lối sống đa dạng của chúng Một trong những loài thú vị nhất là kiến ba khoang, loài kiến được biết đến với cấu trúc giải phẫu và hành vi
xã hội độc đáo Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá mô tả vật lý, môi trường sống và ý nghĩa tiến hóa của loài kiến ba khoang
CHƯƠNG 1
1.1 MOT SO THONG TIN VE LOAI KIEN BA KHOANG
-Kiến ba khoang là 1 loài bọ cánh cứng có tên khoa học là 2eder,s
#iscipes(tên tiếng anh là rove beetles) Thực ra nó ko phải là 1 loài kiến nhưng
do có hình dạng giống kiến nên gọi là kiến ba khoang ngoài ra ở l số nơi còn có các tên gọi khác như: kiến hoang,kiến gạo,căm cặp thuộc giống Paederus(có
622 loài),họ Staphilinidae(cánh cụt),bộ cảnh cứng
-Là loài côn tring sông trên các đồng ruộng từ xưa đên nay chúng được
coi la người bạn tốt của người nông dân bởi nó là thiên địch của các loài sâu
gay hai cho hoa màu.Ở Việt Nam hiện nay kiến ba khoang không chỉ xuất hiện
Hoàng Quang Thịnh
Phạm Thái Lương
Trang 5
trên các cánh đồng nữa mà ngày cảng xuất hiện nhiều hơn ở các khu vực dân cư.Loài này thường xuất hiện vào mùa thu với mật độ nhiều hơn các tháng trong năm và øây ra các căn bênh ngoài da như:øây rộp và phỏng da, viêm da
khi tiếp xúc với chúng
-Về hình thể: kiến ba khoang có thân hình dài thon như hạt thóc (dải
khoảng 0,7-1 cm,ngang 2-5 mm),có ba đôi chân,bụng có đốt ,thon thon về đuôi,bay và chạy rất nhanh Chúng có một đôi cánh trong suốt gấp gọn bên
dưới cứng.Đầu nhó có hai râu đơn chia đốt mở rộng về phía trước.Có một cái đầu đen sau bụng và elytra(cấu trúc này bao gồm các cánh và ba phân đoạn bụng đầu tiên) và phân ngực màu đỏ và phía trước bụng xen kẽ màu do-den-do- đen tưởng ứng với đầu-neực-elytra-trước bụng vả sau bụng
-Về màu sắc:kiến ba khoang có màu sắc sáng hơn so với các loài bọ cánh cứng khác đôi khi có màu cam tối hay sậm màu,vùng bụng và đầu đen,vùng trên giữa phát quang ngũ sắc, óng ánh màu xanh đính kèm đôi cánh cứng (elytra)
-Về phân bố:kiến ba khoang được phân bố rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới chúng thường sống ở các ven ruộng quanh gốc rạ,các bãi cỏ,vũng nước,ruộng rau và trong các công trỉnh xây dựng.Ngày nay chúng còn được thây nhiều ở các khu dân cư,trường học,kí túc xá và những nơi có cây cỏ rậm rạp Vào mùa mưa bão,lũ lụt loài côn trùng này sẽ di chuyển đến những nới khô ráo hơn Vào ban đêm kiến ba khoang thường cùng các loại côn trùng khác theo
sự thu hút của ảnh đèn mà bay vào trong nhà
-Về chu kỳ phát triển :trừng thường được đẻ riêng biệt ở các đường nứt trên bề mặt đất,trong môi trường âm ướt Vao thoi kỳ sinh sản một con cái có
thể đẻ được từ 18 đến 100 quả trứng,chúng bắt đầu đẻ trứng từ cuối tháng 4
hoặc giữa tháng 5 hoặc giữa tháng 7.Sau 3 đến 19 ngày trứng nở thành ấu trùng Giai đoạn từ ấu trùng hóa thành nhộng gồm hai giai đoạn,giai đoạn thứ nhất từ 4 ngày đầu đến ngày thứ 22,giai đoạn hai từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 36.Giai đoạn nhộng kéo dài từ 3 đến 12 ngày Vòng đời của một con kiến ba
khoang sẽ kéo dài từ 22 đến 50 ngảy,vòng đời trung bình là 32,5 ngày
Pham Thai Duong
Trang 6Kiến ba khoang
-Cả au trùng và con trưởng thành đều săn các loài côn trung nhỏ hơn và tuyến trùng(nematodes) trone đất và rau tự nhiên.Do ưa thích môi trường âm ướt nên số lượng lớn các cá thể kiến ba khoang bị thu hút đến các cánh đồng được tưới tiêu đây dủ, tại nơi này chúng mang lại một số lợi ích cho người nông đân bằng cách ăn các côn trùng có hại cho nông sản nhưng cùng với đó cũng gây khó khăn cho những người làm việc tại cánh đồng hoặc khu vực có cỏ cây bởi chất độc trong chung có thê gây bỏng dát cho vùng da bị nhiễm -Trong môi trường tự nhiên trứng và ấu trùng sẽ bị tấn công bởi nhện và
các loài côn trùng khác Khi bị tắn công chúng sẽ làm tăng kích thước phần bụng
lên để đe dọa kẻ địch, chúng cũng có thé chay va bay nhanh trén mat nước
CHƯƠNG 2
2.1 TÁC ĐỘNG CỦA KIÊN BA KHOAN ĐÓI VỚI CON NGƯỜI
2.1.1 mặt lợi
-Là loài côn trùng sống trên các đồng ruộng từ xưa đến nay,chúng đuọc coi như là những trợ thủ đắc lực của người nông dân bởi đây là loài côn trùng chuyên ăn các côn trùng khác,loài này chuyên săn rệp và các loài gây hại khác trên đồng ruộng
2.1.2 mặt hại
Phạm Thái Lương
Trang 7
-Kiến ba khoang có thê gây ra các bệnh về da như gây rộp,phóng da,đề lâu
có thê tiền tới loét da và nhiễm trùng nếu ko được điều trị kịp thời Ngoài kiến
ba khoang (P fuscIpes) còn có loài bọ cánh cứng khác như P pietschmanni, P spectabilis, P riparius và P Littoralis.Các loài côn trùng này sẽ không cắn hay đốt khi tiếp xúc nhưng do trong dịch cơ thế của chúng có chứa pederin-một loại chất đọc gây phỏng rộp da,viêm da.Điều này xảy ra khi con người vô tình chạm vào dịch cơ thế của chúng hoặc có đuổi chúng đi người ta có thể vô ý làm cho chúng chết trên da thì dịch cở thể chúng sẽ từ đó tiết ra ngoài rồi ngâm vào trong da từ đó gây lên hiện tượng bỏng rát ở vùng da đó.Khi bị dính vào da tay nếu không rửa sạch tay ngay thì vô tình sex làm chất độc dính vào chỗ khác trên
cơ thể say viêm da lan tỏa Vì vậy khi bị kiến ba khoang trên da,tuyét đối không được dùng tay giết kiến mà khuyến cáo chỉ nên thối kiến đi
-Biểu hiện viêm da do tiếp xúc với kiến ba khoang thì thường xuất hiện ở các vùng da hở như:cô,mặt,lưng tay,chân Sau khi tiếp xúc với kiến ba khoang vùng da bị tiếp xúc sẽ không phản ứng ngay lập tức mà sẽ xuất hiện các triệu chứng như mân đó và sau đó phát triển thành các vét phông sau 12 đến 36 giờ
kế từ khi tiếp xúc với kiến.Các vết kích ứng bao gồm cả vảy và bị nứt có thể kéo đài từ 2 đến 3 tuần.Kiến có thể gay viêm da từ mức độ nhẹ đến nặng tùy theo lượng chất độc thâm nhập qua da.Ban đầu người nhiễm sẽ cảm thấy hơi ngứa rát,căng da,biểu hiện đỏ một vung da,sau 6 dén 12 giờ đỏ cộm thành
đến 3 ngày sau thành phỏng nước,phỏng mủ lúc này cảm giác đau rét sẽ càng tăng Người bị nhiễm có thê kèm theo sốt,khó chịu,nỗi hạch ở vùng cô,nách,bẹn tương ứng với tôn thương.Nếu tay bị dính chất độc khi đập kiến,chà sát hoặc sờ vào mắt có thể gây bỏng mắt.Nếu tôn thương ở ngay vùng mắt có thê bị xưng húp cả 2 mắt,triệu chứng sẽ kéo dải từ 2 đến 3 ngày,ở vùng bẹn có thể nôi hạch
và khó đi lại.Nếu không điều trị kịp thời,tỉnh trạng viêm da sẽ biến chuyền sang loét
Phạm Thái Lương
Trang 8Kiến ba khoang
2.2 CÁCH PHÒNG CHỐNG VÀ XỬ LÍ KIẾN BA KHOANG
2.2.1 cách phòng chống
-Nếu có sự xuất hiện của kiến ba khoang tai khu vực minh sống chúng ta nên
thay đèn huỳnh quang bằng đèn có ánh sáng màu vàng vì ánh đèn huỳnh quang thu hút
kiến ba khoang đến
-Những cách để ngăn cản kiến ba khoang vảo trong nhà:
+ sử dụng lưới ở của sô và cửa ra vào,đóng cửa thường xuyên sau khi ra khỏi nhà
+ đi ngủ nên mắc màn để tránh tiếc xúc với kiến ba khoang khi ngủ
+ vệ sinh thường xuyên nơi ở, phát quang những bụi rậm,cây cỏ xung quanh
nhà lau dọn sạch sẽ nơi ở tránh tình trạn âm ướt bởi đây là nơi trú ân của loài này
+khi đi ra ngoài mặc quân áo dài tay dé tránh tiếp xúc với kiến ba khoang nhất là
những vùng ở gần dồng ruộng,các công trình thi công, khi làm việc trên cánh đồng
hoặc các công trình đang thi công cần chú ý sử dụng các phương tiện bảo hộ lao động
như mũ,nón , đeo khẩu trang, đi ủng để tránh tiếp xúc với côn trùng
+ nếu bị một con kiến ba khoang bò lên người hãy đuôi nó đi bằng cách thôi hoặc
để tờ giấy để nó bò lên và lấy nó ra khỏi người
+nếu lỡ lấy tay đập hoặc chả xát chúng lên da thí phải nhanh chóng rửa sạch
vùng đa tiếp xúc với loài côn trùng này để hạn chế chất độc sau đó đến cơ sở y tế để
thăm khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ
2.2.2 cách xử lý kiến ba khoang
-Hiện nay ở Việt Nam trone các năm gần đây kiến ba khoang đang xuất hiện
ngày cảng nhiều ở các khu dân cư đông đúc như:Hà Nội,TP Hồ Chí Minh,Hải Phòng
Pham Thai Duong
Trang 9Đặc biệt là những nơi ở gần các cánh đồng hoặc các công trình đang thi công.Loài này thường xuất hiện vào mùa thu, thời gian vào các địp thu hoạch mùa lúa với mật đọ
ngày cảng nhiều.Đặc biệt vào tháng 9 đến tháng 10/2015 ngày càng nhiều những vụ
việc kiên ba khoang xâm nhập nơi ở của người dân :
+ Năm 2011, tại Bệnh viện Chợ Rấy, kiến ba khoang đã xâm nhập gây hoang mang cho bệnh nhân và cân bộ bệnh viện, qua nhiều lần xử lý của các cá nhân don vi kinh doanh dịch vụ diệt côn trùng nhưng không đạt kết quả, sau đó Viện Sốt rét— KST
— CT TP HCM xử lý mới có kết quả
+ Ngày 9/10/2015, các hộ dân ngụ ở tòa chung cư N03, khu tái định cư Dịch Vọng, Q.Cầu Giấy, Hà Nội phản ánh tình trạng kiến ba khoang vào nhà thường xuyên
trong những ngày gần đây Có hộ dân mỗi tối bắt và diệt từ 10 - 20 con kiến
+ Tháng 9/2015, tại Đại học Quốc gia TP.HCM (P Linh Trung, Q.Thủ Đức,
TP.HCM), có 294 sinh viên bị bỏng da dokiến ba khoang: từ đầu tháng 9 đến đầu tháng 10/2015 đã có 630 lượt các phòng trong KTX phát hiện loại kiến nảy
+ Nhiều ngảy qua, tại BV đa khoa TP.Vĩnh Long (tinh Vinh Long) kiến ba khoang xâm nhập, gây tôn thương da bệnh nhân và người nhà Kiến ba khoang xuất hiện rất nhiều trong BV và hầu như khoa phòng nảo cũng có
Với sự xuất hiện ngảy một nhiều của kiến ba khoang tại các khu dân cư như hiện
nay thì việc trang bị cho bản thân những kiến hức cơ bản để phòng chống kiến ba
khoang là vô cùng quan trọng
-Có bốn loại thuốc trừ sâu được sử dụng để tiêu diệt kiến ba khoang (Deltamethrin, Fipromil, Fenitrothion và Imidacloprid) phun tồn lưu trên tường vách, sản nhà và vật dụng là ba chất khác nhau (gach, 26 dan, va vật liệu khác) Hiệu quả
tiêu diệt kiến 3 khoang như sau: Deltamethrin > Imidacloprid > Fipronil > Fenitrothion Mặc dù Deltamethrin cho thấy khả năng gây chết nhanh nhưng tý lệ kiến
ba khoang hỗi phục sau 48 giờ là 25% trên nền gạch và gỗ dán là 80% Ngược lại,
Fipronil khả năng gây chết chậm nhưng có hơn 80% kiến ba khoang chết sau 4 tuần xử
lý trên nền gạch và đán gỗ Imidacloprid tý lệ gây chết cao (gần như 100%) sau 48 giờ
xử lý, nhưng chỉ trên nền gạch Trong số bốn loại hoá chất trừ sâu được thử nghiệm,
Fenitrothion là hiệu quả thấp nhất nhất vì tý lệ gây chết thấp hoặc không khả năng làm
kiến ba khoang chết
Phạm Thái Lương
Trang 10Kiến ba khoang
-Đề giải quyết triệt dé,tranh tình trạng kiến ba khoang tràn lan ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng khi có sư xuất hiện của kiến ba khoang tại nơi mình ở cần nhanh chóng liên hệ với đơn vị y tế chuyên trách đề hướng dẫn và phối hợp giải quyết
KẾT LUẬN:
- Tóm lại,qua bài nghiên cứu trên cho ta thấy đây thực sự là một loài côn trùng
tha vi,tén kiến hình dạng kiến nhưng không thuộc họ kiến mà chỉ là loại bọ cánh
cứng.Chúng ta cũng đã thấy được về đặc điểm ,cách nhận dạng cũng như nhiều thông
tin hữu ích cũng như cách phòng tránh các mỗi nguy hại mả kiến ba khoang có thể gây
ra cho con người
Phạm Thái Lương
Trang 11
Hoàng Quang Thịnh
Phạm Thái Lương
11