Chủ Đề Đạo cao Đài và quan Điểm của Đảng ta về Đạo cao Đài

Việc nghiên cứu tôn giáo này không chỉ mang ý nghĩa tìm hiểu một tín ngưỡng tôn giáo, mà còn giúp hiểu rõ hơn về các phong trào tôn giáo phản ánh nhu cầu tâm linh, văn hóa và sự đấu tra

BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

Chủ đề: ĐẠO CAO ĐÀI

VÀ QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG TA VỀ ĐẠO CAO ĐÀI

NHÓM 11

1

THÀNH VIÊN NHÓM

1 LÊ ĐẮC QUỐC ANH

2 NGUYỄN ĐÔNG DIN

3 NGUYỄN HỮU DUY

4 THÁI NGUYỄN QUANG DŨNG

5 LÂM NHẬT TIÊN

6 ĐỖ GIA HƯNG

7 LÊ VĂN TỊNH

8 NGUYỄN XUÂN KHÁNH

9 NGUYỄN CHÁNH KHUÊ

10 HUỲNH THỊ NHƯ QUỲNH

11 NGUYỄN VĂN HẬU

2

I Mở đầ 3 u

1 Gi i thi u chớ ệ ủ đề 3

2 M c tiêu c a bàiụ ủ 3

II Lịch sử hình thành và phát triển Đạo Cao Đài 4

1 B i cố ảnh ra đời 4

2 S thành lự ập Đạo Cao Đài 4

3 Giai đoạn phát tri n quan tr ể ọng 4

III GIÁO LÝ VÀ TƯ TƯỞNG ĐẠO CAO ĐÀI 5

1 QUAN NI M V Ệ Ề THƯỢNG ĐẾ, TÔN GIÁO VÀ ĐẠI ĐẠO TAM KỲ PHỔ ĐỘ 5

2 GIÁO LÝ VÀ TRI T LÝ TU HÀNHẾ 7

3 TỔ CHỨC CỦA ĐẠO CAO ĐÀI 11

IV QUY MÔ VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẠO CAO ĐÀI 14

1 Số lượng tín đồ và s phân bự ố địa lý 14

2 Hoạ t đ ng tôn giáo và xã h i ộ ộ 14

V Ảnh hưởng của Đạo Cao Đài trong xã hội 15

1 Tác động văn hóa và xã hội 15

2 Vai trò chính tr và xã h iị ộ 15

VI Quan điểm của Đả ng Cộng s n Vi t Nam v ả ệ ề Đạo Cao Đài 16

1 Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước 16

2 Quan điể m về đạo Cao Đài 17

3 Chính sách đố i với đ ạo cao đài sau năm 1975. 17

3

I Mở đầu

1 Giới thiệu chủ đề

Tầm quan trọng của việc nghiên cứu Đạo Cao Đài trong bối cảnh xã hội

và lịch sử ệt Nam: Vi

Đạo Cao Đài là một trong những tôn giáo nội sinh lớn nhất tại Việ Nam, ra t đời trong bối cảnh xã hội thuộc địa dưới sự đô hộ của Pháp Việc nghiên cứu

tôn giáo này không chỉ mang ý nghĩa tìm hiểu một tín ngưỡng tôn giáo, mà còn giúp hiểu rõ hơn về các phong trào tôn giáo phản ánh nhu cầu tâm linh, văn hóa và sự đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam trong các thời kỳ

lịch sử Ý nghĩa của việc phân tích quan điể m c ủa Đảng về tôn giáo trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa:

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn giữ lập trường tôn trọng tự do tín ngưỡng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các tôn giáo trong việc tham gia xây dựng

và bảo vệ Tổ ốc Đạo Cao Đài, với tư cách là một tôn giáo lớn, đã có qu

nh ng ữ đóng góp tích cực trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc Phân tích quan ểm của Đảng về tôn giáo, trong đó có Đạo Cao Đài, sẽ đi giúp hiểu rõ hơn về chính sách đoàn kết dân tộc và tín ngưỡng của Nhà nước

2 Mục tiêu của bài

Giới thiệu khái quát về Đạo Cao Đài:

Đạo Cao Đài là một tôn giáo xuất phát từ ền Nam Việt Nam, kết hợ mi p nhiều yếu tố của các tôn giáo lớn như Phậ giáo, Nho giáo, Đạo giáo, t Thiên Chúa giáo, và nhiều tín ngưỡng khác Tôn giáo này có một hệ thống tín lý, lễ nghi và tổ chức riêng biệt, với một mục tiêu cao cả là hòa bình và hạnh phúc cho toàn nhân loại Phân tích quan điể m c ủa Đảng về Đạo Cao Đài và tôn giáo nói chung:

Tôn trọng tự do tín ngưỡng, Đảng luôn khuyến khích các tôn giáo tham gia vào sự nghi ệp cách mạng và xây dựng đất nước Đạo Cao Đài, từ ời kỳ th

4

kháng chiến chống Pháp, Mỹ đến nay, luôn có sự đồng hành và đóng góp quan ọng trong việ duy trì sự ổn định xã hội và đóng góp cho sự nghiệ tr c p phát triển đất nước

II Lịch sử hình thành và phát triể n Đ ạo Cao Đài

1 Bối cảnh ra đời

Tình hình xã hội Việt Nam dưới thời Pháp thuộc:

Thời kỳ ối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Việt Nam nằm dưới ách thống trị cu của thực dân Pháp Người dân sống trong cảnh bị áp bức, bóc lột, dẫn đến

sự mất lòng tin vào chính quyền thực dân Bên cạnh đó, sự ảnh hưởng của các tôn giáo lớn như Phật giáo, Công giáo, Nho giáo khiến người dân tìm kiếm các con đường mới về tâm linh để ải thoát khổ đau gi

Sự phát triển của các phong trào tôn giáo mới và nhu cầu tâm linh của người dân:

Nhu cầu tìm kiếm một niềm tin mới, thoát khỏi sự thống trị của ngoại bang

đã tạo điều kiện cho sự phát triển của các phong trào tôn giáo mới Đây là bối cảnh thuận lợi để Đạo Cao Đài ra đời, với mục tiêu dung hợp các tôn giáo và cổ vũ hòa bình, độc lập dân tộc

2 Sự thành lập Đạo Cao Đài

Ngô Văn Chiêu và những nhân vật chủ chốt:

Đạo Cao Đài được thành lập bởi Ngô Văn Chiêu, một công chức người Việt làm việc cho chính quyền Pháp Ngô Văn Chiêu có những trải nghiệm tâm linh đặc biệt và đã nhận được các thông điệp từ ế ới tâm linh, từ th gi

đó dẫn đến việc sáng lập ra Đạo Cao Đài Tuyên ngôn thành lập Đạo Cao Đài năm 1926:

Vào năm 1926, Ngô Văn Chiêu cùng các tín đồ đã tuyên bố thành lập Đạo Cao Đài tại Tây Ninh Lễ khai đạo này được tổ chức long trọng, thu hút đông đảo tín đồ và đặ t n ền móng cho sự phát triển của Đạo Cao Đài trong tương lai Đây là một sự ện mang tính lịch sử quan trọng, đánh dấu sự ra ki đời của một tôn giáo mới, có ảnh hưởng lớn đến xã hội Việt Nam

3 Giai đoạn phát triển quan trọng

Phát triển của Đạo Cao Đài trong thời kỳ ực dân Pháp và đế ốc Mỹ: th qu

5

Trong thời kỳ ực dân Pháp, Đạo Cao Đài đã đóng vai trò quan trọ th ng trong phong trào yêu nước và đấu tranh giành độc lập Nhiều tín đồ Cao Đài đã tham gia các phong trào cách mạng Đến thời kỳ ống Mỹ ch , Đạo Cao Đài tiếp tục duy trì ảnh hưởng, đặc biệ ở ền Nam, và có những t mi đóng góp cho sự nghiệp kháng chiến thống nhất đất nước Vai trò của Đạo Cao Đài trong các phong trào cách mạng và đấu tranh độc lập:

Với tư tưởng dung hợp tôn giáo và tinh thần yêu nước, Đạo Cao Đài đã tham gia tích cực vào các phong trào cách mạng Nhiều tín đồ và lãnh đạo Cao Đài đã tham gia các lực lượng vũ trang, đấu tranh vì độc lập và thống

nh ất đất nư ớc Đạo Cao Đài cũng có những đóng góp quan trọng trong

vi ệc giữ vữ ng kh ối đại đoàn kết dân tộc Kết luận

Tóm tắt lại nội dung:

Đạo Cao Đài ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam chịu sự ống trị củ th a thực dân Pháp và nhu cầu tâm linh của người dân Đạo này có những đóng góp quan trọng trong phong trào đấu tranh giành độ ập của dân tộc c l Trong thời đại mới, Đạo Cao Đài tiếp tục giữ vai trò tích cực trong việc xây dựng xã hội, bảo vệ hòa bình và ổn định xã hội

Nhấn mạnh ý nghĩa của Đạo Cao Đài trong xã hội Việt Nam hiện đại: Đạo Cao Đài là một tôn giáo nội sinh, mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam

và có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của một bộ ận lớ ph n người dân Việc nghiên cứu và hiểu rõ về Đạo Cao Đài sẽ giúp chúng ta có cái nhìn sâu sắc hơn về lịch sử tôn giáo và xã hội Việt Nam

III

III GIÁO LÝ VÀ TƯ TƯỞNG ĐẠO CAO ĐÀI

1 QUAN NIỆM VỀ THƯỢNG ĐẾ, TÔN GIÁO VÀ ĐẠI ĐẠO TAM

KỲ Ổ ĐỘ PH

a Khái niệm về Thượng đế trong Đạo Cao Đài

Cao Đài Đại đạo khẳng định rằng đạo Cao Đài là do chính Đức Thượng đế, Đấng Chí tôn, đích thân sáng lập và làm giáo chủ Giáo lý vi diệu của đạo Cao Đài là do chính Đức Thượng đế ực tiếp truyền dạy qua sự thườtr ng xuyên tiếp xúc bằng đàn cơ giữa Ngài và quí vị chức sắc thượng phẩm trong Đạo

Đại là vĩ đại, lớn rộng; Đạo là con đường Cao Đài Đại đạo là con đường tốt đẹp và rộng rãi, dẫn dắt con người học hỏi, lập công quả và tu tập, nhằm

6

mục đích đi thẳng tới chân lý – một chân lý hằng hữu và bất biế – đó là n Thượng đế Bằng quá trình tu luyện theo đạo Cao Đài, tín đồ ần tự đạt tớtu i năm nấc thang tiến hóa, qua các phẩm vị Thần, Thánh, Tiên, Phật, để cuối cùng, đạ ến sự ệp nhất vào Đấng Cao Đài, tức là Ngọc hoàng Thượng t đ hi

Đế, Đấng Chí tôn

Phổ nghĩa là phổ quát, rộng lớn, phô bày ra cho hết thảy mọi ngườ ở khắi p mọi nơi Độ nghĩa là cứu độ ứu giúp Do đó, Cao Đài Đại Đạo muốn phổ độ , c chúng sinh thì phải mở ra mối Đạo lớn cho người đời tu hành

Cao Đài Đại Đạo Tam kỳ Phổ độ có nghĩa là cứu độ ứu giúp chúng sinh , c trong thời kỳ ện nay, tức là thời kỳ cuối trong ba nguyên (còn phát âm là hi ngươn) của loài người

Theo quyển Pháp Chánh Truyền, ba nguyên (nguơn) đó là:

1 Thượng nguyên hay là Nguyên Thượng đức, cũng là Nguyên Tạo hóa Trong

nguyên này, Đấng Chí tôn gầy dựng Càn khôn Vũ ụ Thời thái cổ, loài ngườtr i tính tình hồn nhiên, mộc mạc lương thiện, sống theo đạo trời mà hòa hợp thân thiết yêu thương nhau Con người hấp thụ khí thiên nhiên nên tâm hồn thanh thoát, thể xác an nhàn, vui say mùi đạo, tiếp nhân xử ế cực kỳ đạo đức.th

2 Trung nguyên hay là Nguyên Thượng lực, cũng là Nguyên Tranh đấu Trong

nguyên này loài người thâm nhiễm nhiều thói hư tật xấu, lòng người bất nhất, nên càng ngày càng xa khuất điểm thiên lương, sống bức hiếp lẫn nhau, sinh ra chiến tranh, chèn ép và bóc lột nhau Người đời không còn kể gì tới tình đồng loại đồng chủng đồng bào mà chỉ một lòng mộ ạ trông cậy vào sức lực để t d tranh đấu với nhau

3 Hạ nguyên hay Đời Mạt kiếp, là Nguyên Điêu tàn, cũng là Nguyên Tái tạo Trong

nguyên này, cuộc đấu tranh giữa người đời chuyển qua mãnh liệt, tàn khốc, hiểm độc phi thường Càng tranh đấu càng tiến hóa, càng ác liệt, đưa tới điêu tàn hủy diệt Nhưng đặc biệt là hễ ạn thì phải tới trị, vong thì tất phải hưng, nên lo nguyên tiêu diệt này tất nhiên sẽ chuyển thành nguyên bảo tồn; lúc ấy đạo đức được phục hưng, để sắp sửa tái tạo trở lại như thời thái cổ Vậy loài người sắp bước qua đệ tam kỳ này là thời kỳ qui nhất thống, đại luân hồi của Trời Đất Ngày nay loài người đã trải qua đúng con số do Đấng Tạo hóa đã định là mười hai vạn chín ngàn sáu trăm năm (129,600 năm), nên đã tới thời kỳ tạo thiên lập địa mộ ần nữt l a

Đối chiếu với tam nguyên kể trên, kể từ khi có loài người đến nay, Đấng Thượng đế

đã mở ra ba thời kỳ ổ độ chúng sinh:ph

1 Nhất kỳ Phổ độ: vào thời thái cổ của loài người, các tôn giáo như Đạo Phật với

-7

Môn; Đạo Do Thái với Mô-se; Đạo Nho với Phục Hy, v.v Phổ độ Nhất kỳ này do Đức Nhiên Đăng Cổ Phật chủ trì Liên Trì Hội

2 Nhị Kỳ Ph ổ độ: vào thời thượng cổ của loài người, có các tôn giáo như Phật Giáo với Đức Phật Thích Ca; Lão Giáo với Đức Lão Tử; Nho Giáo với Đức Khổng Tử; Thiên Chúa Giáo với Đức Giê-su Kitô, v.v Phổ độ Nhị kỳ này do Đức

Phật Thích Ca Mâu Ni chủ trì Linh Sơn Hội

3 Tam kỳ Ph ổ độ: vào thời kỳ ện nay có Đại Đạo Tam kỳ hi Phổ độ, một tôn giáo đặc biệt vì lần này do Đấng Thượng đế đích thân khai đạo, làm giáo chủ và trực tiếp dạy bảo để cứu vớ ết thảy loài người trên trái đất này trước khi xảy ra t h cuộc Tận thế chuyển lập đời Thánh đức Phổ độ Tam kỳ này do Đức Phật Di Lạc

Vương chủ trì Long Hoa Hội

Như thế Đại Đạo Tam kỳ Phổ độ tuy xuất hiện khởi đầu tại Việt Nam nhưng không

là một tôn giáo có tính cách bản địa và bị ới hạn trong biên giới của một nước, vì gi Đạo này nhằm phổ độ hết thảy chúng sinh và sẽ ph biổ ến rộng rãi ra khắp vũ trụ, nơi loài người chúng ta đang sống

b Tam Giáo Đồng Nguyên và Sự Tổng Hợp Giáo Lý

Với sự chỉ dạy trực tiếp của Đấng Chí tôn, đạo Cao Đài đặt căn bản giáo lý của tôn giáo mình trên nguồn cội của giáo lý và triết lý của các tôn giáo lớn

là Nho, Phật và Lão, gọi là Tam giáo Đồng nguyên (ba tôn giáo có chung một

gốc), để đưa năm nhánh trở lại làm một, gọi là Ngũ chi Phục nhất Ngũ Chi này gồm : Nhân đạo (Khổng Giáo); Thần đạo (Khương Thái Công, thờ phụng chư thần); Thánh đạo (Thiên Chúa giáo); Tiên đạo (Lão giáo); và Phật

đạo (Phật giáo)

Giáo lý đạo Cao Đài được Đức Thượng đế Chí tôn trực tiếp giảng dạy bằng đàn cơ nên bao gồm và đầy đủ mọi phương diện của một nền Đại Đạo chân chính như:

1 Thể pháp và Bí pháp, tức là Đại Đạo công truyền và Đại Đạo tâm truyề n;

2 Nhân đạo và Thiên đạo, Luật Tiến hóa;

3 Phụng sự Nhân sinh;

4 Đại Ân xá Đệ tam kỳ;

5 Tam giáo Qui nguyên, Ngũ chi Phục nhất, Nho tông chuyển thể, v.v.;

6 Vũ trụ quan và Nhân sinh quan

Hết thảy các phương diệ ấy kết thành một bộ giáo lý có tính vi diệu và khoa học; nó n đòi hỏi người trình bày và người học hỏi đều phải có nhiều cơ duyên, công phu và đều phải có thời gian nghiên cứu, thôi chiêm nghiệm và trình giải

2 GIÁO LÝ VÀ TRIẾT LÝ TU HÀNH

8

giờ hế ể chuẩn bị cho công cuộc tái tạo tức là trở lạit đ thời kỳ Thượng

nguyên Thánh đức thái cổ Tu có nghĩa là sửa chữa bản thân cho đúng với giềng

mối đạo Muốn và để ết đường tu thì phải học hỏi cho am hiểu Muốn sự am bi hiểu ấy lắng sâu, áp dụng cho bản thân thì phải tự luyện tập khắp mọi nơi và suốt mọi lúc

Như đã trình bày ở trên, về phương diện giáo lý, đạo Cao Đài là mộ ổng hợt t p

đặt căn bản trên “Tam giáo Đồng nguyên, Ngũ chi Phục nhất”, đặc biệt phối hợp

với Thánh giáo bao gồm những thông điệp được linh truyền trực tiếp qua cơ bút, phần lớn là những bài văn thơ (lục bát, thất ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú, song thất lục bát, v.v.) bao hàm ý nghĩa sâu xa và vi diệu

Về mặt thực hành, đạo Cao Đài rút tĩa ít hoặc nhiều trong số những qui định tu tập, tiếp nhân xử ế của Phật giáo (như Giới luật Ăn chay, Ngũ giới cấm, Thiềth n định); của Lão giáo (như luyện Tam bảo: Tinh, Khí, Thần); của Nho Giáo (như Tam cương, Ngũ thường, Tam tòng, Tứ đức); của Thiên Chúa giáo (như tôn thờ Thượng đế, phẩm trật chức sắc và hệ ống tổ chức giáo hội các cấp.)th

Để làm cho phù hợp với mọi trình độ dân trí và mức độ tin tưởng, giáo lý của đạo

Cao Đài tổng kết những chánh niệm của các tôn giáo, làm thành Năm nguyên

tắc chung (theo nhận xét của học giả Toan Ánh (1916-2009) trong cuốn Tín ngưỡng Việt Nam, quyển Thượng):

1 Về luân lý: Mọi người phải giữ đúng bổn phận đối với bản thân, với gia đình, với

xã hội như một hình thức nới rộng của gia đình, và sau cùng, đối với toàn thể loài người như một đại gia đình của con người

2 Về triết lý: Con người nên từ bỏ danh vọng, tiền tài và không nên sống xa hoa

tìm kiếm sự thanh thản tâm hồn và thanh khiết linh hồn

3 Về ờ th phụng: Con người phải tôn thờ Đức Ngọc hoàng Thượng đế, Đấng Chí tôn, người cha hiền của tất cả, đồng thời phải thờ kính Thần, Thánh, Tiên, Phật

vì chư vị ấy họp thành mộ ệ ống thiêng liêng mầu nhiệm Con người có thể t h th thờ cúng tổ tiên, nhưng không được cúng mặn và không được dùng vàng mã

4 Về tâm linh: Đạo Cao Đài xác nhận sự tin tưởng vào tính cách tồn tại vĩnh viễn

của linh hồn con người Linh hồ ấy có thể ến chuyển và chịu sự luân hồi tùy n bi vào nghiệp quả các hành động của mình lúc sinh thời, cho tới khi toàn hảo và nhập làm một vào Đấng Chí tôn

5 Về thông linh: Con người phải tu tập, đạ ới sự tịnh tâm để khám phá chân lý, t t làm sáng tỏ và củng cố Chân thần cùng thông linh với nguyên khí của vũ trụ, cũng là của Đức Ngọc hoàng Thượng đế

6 ĂN CHAY

9

Đạo Cao Đài đòi buộc tín đồ phải ăn chay Tín đồ ăn chay được chia làm hai hạng : 1) Hạ ừa; và 2) Thượng thừth a

ngày; kể từ tháng thứ bảy trở đi, ăn chay mỗi tháng mười ngày

Hạng Thượng thừa thì ăn chay suốt (thường trực), gọi là trường trai

GIỮ NGŨ GIỚI

Việc ăn chay và giữ ới giúp cho người tín đồ (1) thanh lọc bản thể, tinh khiếgi t tinh thần, luyện tập Bi Trí Dũng, để góp phần tránh quả báo luân hồi; và (2) đặc biệt, kiềm chế Thất tình (bảy tình cảm: mừng; giận; thương; ghét; buồn; vui; và

muốn) và Lục dục (sáu ham muốn: nhìn thấy sắc đẹp; nghe âm thanh êm tai;

ngữi mùi thơm dễ chị; món ăn ngon miệng; xác thân sung sướng; và ý nghĩ được thỏa mãn)

Người ăn chay, nhất là ăn chay trường, thì tương đối có thể dễ dàng giữ Ngũ giới vì:

1 Ăn chay thì tránh được sát sinh trong sự ăn uống Đã không nỡ giết hại sinh vật

để ăn thì cũng không nỡ ết sinh linh cho thỏa ý thích của mình.gi (Giới thứ nh ất: Bất sát sinh);

2 Hễ không ăn thịt thì cũng dễ cử ợu, vì rượu thịt lúc nào cũng đi đôi với nhau rư

như bóng với hình (Giới thứ hai: Bấ ửu nhục); t t

3 Không ăn thịt và uống rượu thì lòng dục lắng xuống, nên không nghĩ tới việc tà

dâm, phá hoại nền nếp gia đình của người khác (Giới thứ ba: Bất tà dâm);

4 Nhờ ăn chay mà lòng tham lam vật chất ít có cơ hội nảy nở Đã tu thì dễ diệt được lòng tham muốn của cải tiền tài vì khi chết, linh hồn không thể mang theo của cải vật chất mà chỉ có thể đem theo công đức mình đã làm và tội lỗi mình đã

phạm Do đó, việc trộm cướp hay gian lận tài vật ít khi xảy ra (Giới thứ tư: Bất

du đạo);

5 Nhờ ăn chay mà tâm hồn dễ ở nên thanh cao, tránh được việc nói dối lường tr

gạt người, gây đau khổ cho người mà đem lợi lộc về cho mình (Giới thứ năm :

Bất vọng ngữ)

GIỮ ĐẠO LÝ LUÂN THƯỜNG

Người tín đồ đạo Cao Đài còn phải gìn giữ và vun đắp các giá trị rút tỉa từ Nho giáo

Đó là:

1 Tam cương: Ba giềng mối Vua tôi, Cha con và Vợ chồng;

2 Ngũ thường: Năm tính hằng có là Nhân (Nhơn), Nghĩa, Lễ, Trí, Tín

3 Tam tòng: Dành cho phụ nữ gồm 1) lúc còn ở nhà thì vâng lời cha mẹ; 2) lấy

chồng thì phải thuận thảo với chồng; và 3) chẳng may chồng qua đời sớm thì phải hết lòng chăm sóc dạy dỗ con cái

4 Tứ đức: Bốn đức hạnh của phụ nữ, gồm 1) công; 2) dung; 3) ngôn; và 4) hạnh

5 GIỮ TỨ ĐẠI ĐIỀU QUI