Phân Tích Những Nguyên Tắc Lựa Chọn Danh Mục Thuốc Thiết Yếu Được Áp Dụng Để Xây Dựng Danh Mục Thuốc Thiết Yếu Ban Hành Kèm Theo Thông Tư 192018Tt-Byt.pptx

Trong danh mục thuốc thiết yếu: có 10 thuốc trong thuốc, hoạt chất điều trị tăng huyết áp thuộc 5 nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp tác dụng theo các cơ chế khác nhau phù hợp với từng đố

BỘ MÔN QUẢN LÝ VÀ

KINH TẾ DƯỢC BÀI TẬP THẢO LUẬN DXHH

Nhóm 8 Lớp: ĐHDK13_Lớp01.2 Nhóm: 8.

Thảo luận:

1.Phân tích những nguyên tắc lựa chọn danh mục thuốc thiết yếu được áp dụng để xây dựng danh mục thuốc thiết yếu Ban hành kèm theo Thông tư 19//2018/TT-BYT?

2.Phân tích việc sử dụng danh mục thuốc thiết yếu ở Việt Nam hiện hay?

Nguyên tắc xây dựng danh

mục thuốc thiết yếu:

Thông tư 19/2018/TT-BYT

Phù hợp với chính sách: Thông tư số

19/2018/TT-BYT ban hành Danh mục

thuốc thiết yếu được xây dưng căn cứ

Luật dược số 105/2016/QH13 ngày 06

b) Phù hợp với chính sách, pháp luật về thuốc, thực tế sử dụng và khả năng bảo đảm cung ứng thuốc của Việt Nam.

Phù hợp với nhu cầu, thực tế đáp ứng nhu cầu thực tế, phù hợp với mô hình bệnh tật kép ở Việt Nam, gồm bệnh lây nhiễm và bệnh không lây nhiễm Trong đó, bệnh không lây nhiễm chiếm khoảng 70% gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam và là nguyên nhân hàng đầu gây

tử vong (chiếm tới 77% tổng số tử vong toàn quốc).

Theo kết quả nghiên cứu quốc gia

năm 2015 của Bộ Y tế, tỷ lệ tăng

huyết áp chưa được chẩn đoán là

56,9%, tỷ lệ này ở đái tháo đường

lên đến lên đến 69,9%; về quản lý

bệnh, tỷ lệ tăng huyết áp chưa được

quản lý là 86,4%, tỷ lệ này ở đái tháo

đường là 71,1%. Điều này phản ánh

nhu cầu sử dụng nhóm thuốc điều trị

tăng huyết áp và hạ đường huyết

Trong danh mục thuốc thiết yếu: có

10 thuốc trong thuốc, hoạt chất điều trị tăng huyết áp thuộc 5 nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp tác dụng theo các cơ chế khác nhau phù hợp với từng đối tượng bệnh nhân cụ thể Tương tự, có 5 thuốc, hoạt chất có khả năng hạ đường huyết thuốc 4 nhóm theo cơ chế tác dụng dược lý khác nhau, nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị cụ thể trên từng người bệnh

⮚ Thuốc hóa dược, sinh phẩm: được ghi theo tên chung quốc tế của hoạt chất hoặc hỗn hợp hoạt chất trong công thức thuốc.

Trong danh mục thuốc thiết yếu toàn bộ thuốc hóa dược, sinh phẩm ( 453 thuốc) được ghi theo tên chung quốc tế

Ví dụ : Paracetamol, Amlodipin… ghi theo tên chung quốc tế của hoạt chất

Amoxicillin + Acid Clauvulanic… ghi theo tên chung quốc tế của hỗn hợp hoạt chất

⮚ Vắc xin được ghi theo loại vắc xin hoặc tên thành phần của vắc xin

Ví dụ: vắc xin phòng viêm gan B; Uốn ván - bạch hầu hấp phụ (vắc xin phòng bệnh bạch hầu-uốn ván); vắc xin phòng tả; vắc xin phòng thương hàn; vắc xin phòng Rubella; SAT (vắc xin phòng uốn ván); Ivacflu (vắc xin phòng bệnh cúm); Rotavin-M1 (vắc xin phòng tiêu chảy do Rotavirus);

c) Quy định về cách ghi tên thuốc trong Danh mục thuốc thiết yếu:

⮚ Không ghi tên riêng của thuốc

Trong danh mục thuốc thiết yếu 100% đều ghi tên gốc của thuốc, không sử dụng tên Generic

Ví dụ ghi Sulfamethaxazol+trimethoprim chứ không ghi là Trimeseptol

⮚ Vị thuốc cổ truyền được ghi theo tên của dược liệu gồm tên tiếng Việt thường gọi và tên khoa học Tên tiếng Việt của dược liệu có thể được gọi bằng tên khác nhưng phải

có cùng tên khoa học;

380 vị thuốc cổ truyền được ghi theo tên của dược liệu gồm tên tiếng Việt thường gọi và tên khoa học

Ví dụ:Bạc hà-Mentha arvensis Lamiaceae

⮚ Thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền (trừ vị thuốc cổ truyền): được ghi theo tên tiếng Việt của từng thành phần dược liệu hoặc vị thuốc có trong cùng công thức thuốc Trường hợp tên dược liệu, vị thuốc bằng tiếng Việt có các cách gọi khác nhau thì căn cứ vào tên khoa học của dược liệu.

Ví dụ: 357 thuốc cổ truyền thiết yếu được ghi theo tên Tiếng Việt và sắp xếp theo thứ tự 12 nhóm tác dụng Ví dụ: Giải độc gan TW3 có thành phần bài thuốc gồm cà gai leo và mật nhân

2

Tiêu chí lựa chọn thuốc vào danh mục Thuốc thiết

yếu:

• Tiêu chí chung

• Tiêu chí cụ thể

Bảo đảm an toàn, hiệu quả cho người sử dụng

• Tất cả các thuốc trong Danh mục đều có tác dụng điều trị, được nghiên cứu và chứng minh là có hiệu quả điều trị và an toàn với người sử dụng.Tuy nhiên, vẫn có các tác dụng phụ và được nhà sản xuất khuyến cáo cách sử dụng để đảm bảo hiệu quả nhất.

• Để xác định tính an toàn của thuốc, người ta dùng chỉ số điều trị để đánh giá; chỉ số điều trị lớn hơn 10 thì thuốc dùng tương đối an toàn và càng lớn hơn 10 thì càng an toàn Và hầu hết các hoạt chất có trong danh mục thuốc thiết yếu đều có chỉ số điều trị an toàn lớn hơn 10

• Tuy nhiên, trong danh mục thuốc vẫn có một số thuốc có chỉ số điều trị thấp hơn 10 như: Crisphalin (1.2) ; Vincristin (6.5); Vinblastin (5) Các thuốc này vẫn được chấp nhận sử dụng trong điều trị do: có tác dụng điều trị rõ rệt và chưa tìm được thuốc khác tốt hơn thay thế các; đặc biệt là Crisplatin trên một số loại ung thư như ung thư đã di căn và đã trơ với các thuốc chữa ung thư khác Như đã nói đây là các thuốc không an toàn, do đó các thuốc này khi dùng cần theo dõi chặt chẽ để xử trí kịp thời khi có tai biến.

Đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của đa số nhân dân

• Phần lớn thuốc trong danh mục thiết yếu đều đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân Tuy nhiên không phải một thuốc cho thể dùng cho mọi lứa tuổi.

• Ví dụ: Mebendazol thuộc nhóm Thuốc trị giun, sán đường ruột Theo thống kê của Cục Y

tế dự phòng - Bộ Y tế tỉ lệ nhiễm Giun kim là ở tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ Thuốc Mebendazol giúp đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của đại đa số nhân dân ( trừ trẻ em dưới 2 tuổi và phụ nữ có thai trong 3 tháng đầu hoặc cho con bú)

Tiêu chí

chung

Ưu tiên lựa chọn các thuốc đơn thành phần, nếu là đa thành phần phải chứng minh được sự kết hợp đó có lợi hơn khi dùng từng thành phần riêng rẽ về tác dụng và độ an toàn

Thuốc hóa dược, sinh phẩm

Ưu tiên lựa chọn vắc xin phục vụ chương trình tiêm chủng mở rộng; vắc xin mà Việt Nam đã sản xuất được và

đã được cấp giấy phép lưu hành; vắc xin dùng cho các dịch lớn; vắc xin dùng để phòng các bệnh gây nguy hiểm đến tính mạng của người sử dụng;

Vắc xin

Ưu tiên lựa chọn: thuốc được sản xuất tại Việt Nam; Các chế phẩm thuộc đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp tỉnh

và tương đương đã được nghiệm thu và cấp giấy đăng ký lưu hành; Các chế phẩm có xuất xứ từ danh mục bài thuốc cổ truyền đã được Bộ Y tế công nhận.

Thuốc cổ truyền (trừ vị thuốc cổ truyền),

Ưu tiên lựa chọn: những vị thuốc chế biến từ dược liệu có trong Dược điển Việt Nam; những vị thuốc được chế biến từ các dược liệu đặc thù của địa phương, các vị thuốc được chế biến từ dược liệu thuộc danh mục dược liệu được nuôi trồng, thu hái trong nước đáp ứng yêu cầu về điều trị và khả năng cung cấp

Thuốc hóa dược, sinh phẩm

❖ Trong danh mục Thuốc thiết yếu Ban hành

kèm theo Thông tư 19/2018/TT-BYT thì

thuốc đơn thành phần chiếm phần lớn ( 426

thuốc) và thuốc đa thành phần chiếm một

phần rất nhỏ trên tổng số danh mục thuốc

hoá dược, sinh phẩm ( 27 thuôc)

❖ Ví dụ: Thuốc đa thành phần như

Sulfamethoxazol + Trimethoprim :

Sulfamethoxazol là một sulfonamid, ức chế

cạnh tranh sự tổng hợp acid folic của vi khuẩn

Trimethoprim là một dẫn chất của pyrimidin, ức

chế đặc hiệu enzym dihydrofolat reductase của

vi khuẩn Phối hợp trimethoprim và

sulfamethoxazol như vậy ức chế hai giai đoạn

liên tiếp của sự chuyển hóa acid folic, do đó ức

chế có hiệu quả việc tổng hợp purin, thymin và

cuối cùng DNA của vi khuẩn Sự ức chế nối tiếp

này có tác dụng diệt khuẩn Cơ chế hiệp đồng

này cũng chống lại sự phát triển vi khuẩn kháng

thuốc và làm cho thuốc có tác dụng ngay cả khi

vi khuẩn kháng lại từng thành phần của thuốc

Trong danh mục Thuốc thiết yếu Ban hành kèm theo Thông tư 19/2018/TT-BYT thì hầu hết đều thuộc danh mục các loại vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, và đáp ứng được tiêu chí lựa chọn vắc xin trong danh mục thuốc thiết yếu

Những loại vắc xin mà Việt Nam đã sản xuất được và được cấp giấy phép lưu hành: BCG (phòng bệnh lao), MVVac (phòng bệnh sởi), Ivacflu (phòng bệnh cúm cho người >18 tuổi), VAT và SAT (phòng bệnh uốn ván), Jevax (phòng bệnh viêm não NB), Uốn ván - bạch hầu hấp phụ (phòng bệnh bạch hầu - uốn ván), Havax (phòng bệnh viêm gan A), Typhoid VI (phòng bệnh thương hàn), mORCVAX (phòng bệnh tả),

Có một số vắc xin nằm trong danh mục các loại vắc xin dịch vụ: vắc xin phòng các bệnh: sởi; ung thư cổ tử cung; thủy đậu; não mô cầu type A+B, B+C; viêm màng não, tiêu chảy do Rotavirus, cúm,…

Thuốc cổ truyền (trừ vị thuốc cổ truyền)

+ Danh mục thuốc cổ truyền gồm 357 thuốc + Thuốc được sản xuất tại Việt Nam ví dụ như: Bổ phế Nam Hà được sản xuất bởi Công ty cổ phần Dược phẩm Nam Hà có số đăng ký là V1-H12-14, các loại dầu gió, tinh dầu tràm,

+ Các chế phẩm có xuất xứ từ danh mục bài thuốc cổ truyền đã được Bộ Y tế công nhận: Atiso

Vị thuốc cổ truyền

• Danh mục vị thuốc cổ truyền thiết yếu bao

gồm: Các vị thuốc cổ truyền được chế biến

từ một phần hoặc toàn bộ dược liệu ban

hành kèm theo Thông tư ban hành Danh

mục dược liệu nuôi trồng, thu hái trong nước

đáp ứng yêu cầu về điều trị và khả năng

cung cấp, giá hợp lý

• Danh mục vị thuốc cổ truyền gồm 380 vị

thuốc: ưu tiên lựa chọn vị thuốc chế biến từ

dược liệu có trong Dược điển Việt Nam

(Bạch chỉ, Nhân sâm, Đinh lăng, Cam thảo,

Bạch truật, Hoài sơn, Ba kích, Hà thủ ô,

Thiên môn đông, Đạu đen, Bách hợp,

Sim, ), những vị thuốc được chế biến từ

các dược liệu đặc thù của địa phương, vị

thuốc được chế biến từ dược liệu thuộc

danh mục được nuôi trồng, thu hái trong

nước (trong danh mục vị thuốc cổ truyền

gồm có 109 vị thuốc được nuôi trồng khai

thác từ nước ngoài, 176 vị thuốc được nuôi

trồng khai thai trong nước và 95 vị thuốc

được nuôi trồng khai thác cả trong nước lẫn

nước ngoài)

• Trong danh mục vị thuốc cổ truyền ban hành kèm theo danh mục vị thuốc cổ truyền thiết yếu gồm 380 vị, thuốc dược liệu thiết yếu Được sử dụng nhiều trong bệnh viện, trong

bộ môn dược liệu của khoa dược để giảng dạy như vị thuốc bạch chỉ, kinh giới, ma hoàng, phòng phong… Sử dụng trong cơ

sở khám chữa bệnh y học cổ truyền Sử dụng bán lẻ tại cơ sở bán lẻ là tủ thuốc trạm

y tế xã

• Các vị thuốc không có tên trong danh mục không được ưu tiên nhưng vẫn được sử dụng và ứng dụng trên cơ sở các cuốn sách khác như “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” - Đỗ Tất Lợi gồm hơn 700 vị thuốc hay dựa trên các bài báo nghiên cứu đăng trên tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, tạp chí Công nghệ Sinh học, các khóa luận tốt nghiệp của các trường đại học,

Thuốc dược liệu

3 Phân tích việc sử dụng danh mục

thuốc thiết yếu ở Việt Nam hiện nay

Danh mục thuốc hóa

dược, vắc xin, sinh

phẩm thiết yếu

Danh mục thuốc cổ truyền, vị thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu thiết yếu

+ Thuốc cổ truyền có xuất xứ thuộc danh mục bài thuốc cổ truyền được Bộ

Y tế công nhận và được miễn thử lâm sàng;

+ Thuốc dược liệu bao gồm thuốc dược liệu đã được cấp giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam và trong thành phần chứa dược liệu có tên trong danh mục vị thuốc cổ truyền thiết yếu ban hành kèm theo Thông tư này;

01

0

2

Thông tư 19/2018/TT-BYT

Danh sách thuốc thiết yếu gồm:

1 Thuốc gây mê, tê

2 Thuốc giảm đau và chăm sóc giảm nhẹ

3 Thuốc chống dị ứng và dùng trong các trường hợp quá mẫn

4 Thuốc giải độc

5 Thuốc chống co giật /động kinh

6 Thuốc chống kí sinh trùng, chống nhiễm khuẩn

7 Thuốc trị đau nửa đầu

8 Thuốc chống ung thư và tác động vào hệ thống miễn dịch

9 Thuốc chống parkinson

10 Thuốc tác dụng đối với máu

11 Chế phẩm máu-dung dịch cao phân tử

12 Thuốc tim mạch

13 Thuốc ngoài da

14 Thuốc dùng chẩn đoán

15 Thuốc tẩy trùng, khử trùng

16 Thuốc lợi tiểu

17 Thuốc đường tiêu hóa

18 Hormon ,nội tiết tố ,thuốc tránh thụ thai

19 Sinh phẩm miễn dịch

20 Thuốc giãn cơ và tăng trưởng lực cơ

21 Thuốc dcó tác dụng thúc đẻ, cầm máu sau đẻ và chống

đẻ non

22 Dung dịch thẩm phân màng bụng

23 Thuốc chống rối loạn tâm thần

24 Thuốc tác dụng trên đường hô hấp

25 Dung dịch điều chỉnh nước điện giải và cân bằng base

acid-26 Vitamin và các chất vô cơ

27 Nhóm thuốc chuyên biệt chăm sóc cho trẻ thiếu tháng

28 Thuốc điều trị gút và bệnh xương khớp

29 Các thuốc khác

30 ùng cho mắt, tai, mũi, họng

31 Thuốc

Danh mục thuốc cổ truyền

- Danh mục thuốc cổ truyền gồm 343 loại,

vị thuốc cổ truyền gồm 380 vị, thuốc dược

liệu thiết yếu Được sử dụng nhiều trong

bệnh viện, trong bộ môn dược liêu của

khoa dược để giảng dạy như vị thuốc

bạch chỉ, kinh giới, ma hoàng, phòng

phong… Ngoài ra còn sử dụng trong cơ

sở khám chữa bệnh y học cổ truyền Sử

dụng bán lẻ tại cơ sở bán lẻ là tủ thuốc

trạm y tế xã bao gồm toàn bộ các loại

thuốc trên

- Có 1226 thuốc được đưa vào danh mục

thuốc đấu thầu theo thông tư

15/2020/TT-BYT

Ví dụ:

Thuốc hóa dược, sinh phẩm, vaccine thiết yếu

- Thuốc hóa dược, sinh phẩm, vaccine thiết yếu được đưa vào danh mục thuốc BHYT tại cơ sở y tế tỉnh Hà Giang, bệnh viện ĐKKV Bắc Quang năm 2019 - 2021 gồm 542 loại thuốc

- Thuốc hóa dược, sinh phẩm không kê đơn có 243 loại thuốc được đưa vào danh mục thuốc bảo hiểm y tế theo thông tư số 07/2017/TT-BYT

- Theo thông tư số 30/2018/TT-BYT danh mục thuốc hóa dược sinh phẩm gồm 27 nhóm dược lý, 1030 hoạt chất/phối hợp hoạt chất, 59 thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu, có 27 loại vacxin

=> Thuốc hóa dược, vacxin, sinh phẩm thiết yếu được

sử dụng rộng rãi cả trong và ngoài bệnh viện và có rất nhiều loại đang được sử dụng trong danh mục thuốc BHYT

“Tỷ lệ lựa chọn kháng sinh khởi đầu hợp lý tại BVĐK tỉnh Thái Bình là 40,1%, của BVĐK tỉnh Nam Định là 38,7% Tỷ lệ lựa chọn kháng sinh hợp lý cao nhất tại cả hai bệnh viện là bệnh nhiễm khuẩn da mô mềm, lần lượt là 44,6% và 59,7% Lựa chọn kháng sinh hợp lý trong nhiễm khuẩn hô hấp tại hai bệnh viện có tỷ lệ khoảng 30% - Tỷ lệ sử dụng một KS trong điều trị tại BVĐK tỉnh Thái Bình năm 2017 là 48,2% Tỷ lệ kết hợp hai kháng sinh là 36,7% Tỷ lệ kết hợp ba KS là 9,8% và kết hợp trên ba KS là 5,3%

Tại BVĐK tỉnh Nam Định, tỷ lệ dùng 1 KS là 55,3% hai KS là 37,1%,

ba KS là 5% và trên ba KS là 2,6% - Tại BVĐK tỉnh Thái Bình, số KS trung bình sử dụng năm 2017 là 1,77± 1,0 KS; tại BVĐK tỉnh Nam Định, số KS trung bình là 1,55 ± 0,7 23 - Tỷ lệ cách dùng kháng sinh hợp lý tính theo số lượt sử dụng năm 2017 tại BVĐK tỉnh Thái Bình năm 2017 là 70,7%, không hợp lý là 29,3% Tỷ lệ cách dùng kháng sinh hợp lý tính theo số lượt sử dụng năm 2017 tại BVĐK tỉnh Nam Định năm 2017 là 69,7%.”

=> Các bác sĩ lâm sàng đã có kiến thức về sử dụng kháng sinh ở mức

độ nhất định nhưng chưa toàn diện, vẫn còn một vài kiến thức cần được bổ sung, cập nhật và can thiệp

Theo luận án

TS Nguyễn Trọng Khoa

Mục đích xây dựng danh mục thuốc thiết yếu:

1 Xây dựng thống nhất các chính sách của Nhà nước về: đầu tư, quản lý giá, vốn, thuế, phí các vấn đề liên quan đến sản xuất, kinh doanh, bảo quản, kiểm nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc để bảo đảm có đủ thuốc trong danh mục thuốc thiết yếu phục vụ công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân

+ Cục quản lý dược đưa ra danh mục tra cứu giá thuốc để người dân tiện theo dõi

2 Sử dụng trong các hoạt động đào tạo, giảng dạy, hướng dẫn sử dụng thuốc cho học sinh, sinh viên tại các trường có đào tạo khối ngành sức khỏe.+Các môn học như: dược lý, hóa dược, kiểm nghiệm dược, dược liệu, dược

cổ truyền , bào chế, , các thuốc trong chương trình đào tạo nằm trong danh mục thuốc thiết yếu

+Giảng dạy các bài thuốc YHCT trong danh mục thuốc đối với sinh viên Dược

+Sinh viên được sử dụng các thuốc trong danh mục thuốc thiết yếu vào việc thực hành, kiểm nghiệm thuốc