Đề tài số 7 sưu tầm 01 bản án về thừa kế theo pháp luật Đã Được tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết

+ Ông Phạm Đăng Lân sử dụng tầng 4.Sau khi ông Quang và anh trai chết, ba chị em gồm Giao, Lân, Như đãlàm thủ tục khai nhận di sản thừa kế và được Uỷ ban nhân dân Quận 3 côngnhận là tài

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI - TRUNG TÂM ĐÀ NẴNG NGÀNH LUẬT

MÔN HỌC: LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM 1 - EL12.080

o0o

ĐỀ TÀI SỐ 7 SƯU TẦM 01 BẢN ÁN VỀ THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT ĐÃ ĐƯỢC TÒA ÁN NHÂN DÂN CÓ THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT

Lớp: 0722.HDNVT518B

Nhóm: Nhóm EL12.080.N17

Sinh viên thực hiện:

Nguyễn Thành Hiệp - 22C5002H5404Hoàng Ngọc Linh - 22C5002H5406

Lê Thị Bích Ngọc - 22C5002H5407Trần Thị Như Ngọc - 22C5002H5410Bùi Đặng Ngọc Phú - 22C5002H5414

Ngày 30 tháng 05 năm 2023

MỤC LỤC

1 Bản án Tranh chấp tài sản chung số 272/2021/DS-ST (Đính kèm)

2 Tóm tắt nội dung bản án (Đính kèm toàn văn bản án)

3 Các vấn đề pháp lý được giải quyết trong bản án

4 Quan điểm của nhóm về nội dung giải quyết của tòa án

5 Đính kèm ảnh chụp phần thảo luận của nhóm

I BẢN ÁN SỐ 272/2021/DS-STST: (Đính kèm)

BÀI LÀM

II TÓM TẮT NỘI DUNG BẢN ÁN:

Bản án số: 272/2021/DS-ST, Ngày 22-4-2021 V/v tranh chấp tài sảnchung thừa kế Trong các ngày 15/4/2021 và 22/4/2021, tại Tòa án nhân dânQuận 3, Thành phố Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý

số 19/2019TLST-DS ngày 7/1/2019 về việc “Tranh chấp tài sản chung”, theoquyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số 32/2021QĐXXST-DS ngày 26/2/2021

và quyết định hoãn phiên tòa số 55/2021QĐST-DS ngày 25/3/2021 giữa cácđương sự:

Nguyên đơn: Ông Phạm Đăng Lân, sinh năm 1973 Địa chỉ: Số 31,đường Nguyễn Thiện Thuật, phường 2, quận 3, Tp Hồ Chí Minh Người đạidiện hợp pháp của Nguyên đơn: Ông Nguyễn Hồng Nam (Theo Giấy ủy quyềnngày 15/3/2019) Địa chỉ: Số 225/21 đường Nguyễn Đình Chiểu, phường 5,quận 3, Tp.HCM (Có mặt)

Bị đơn: Bà Phạm Thị Quỳnh Giao, sinh năm 1968 và bà Phạm ThịQuỳnh Như, sinh năm 1977 Cùng ngụ địa chỉ: Số 31, đường Nguyễn ThiệnThuật, phường 2, quận 3, Tp Hồ Chí Minh (Có mặt)

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Bà Phạm Thị Thu, sinh năm 1942 (Có mặt) Địa chỉ: Số 120/29/17A7,đường Thích Quảng Đức, phường 4, Phú Nhuận, Tp.HCM Người đại diện hợppháp của bà Phạm Thị Thu: Ông Đoàn Anh Phương Vũ (Theo Giấy ủy quyền30/9/2019), (Có mặt) Địa chỉ: Số 120/29/17A7, đường Thích Quảng Đức,phường 4, Phú Nhuận, Tp.HCM

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Phạm Thị Thu: Ông TrầnĐức Dũng - Luật sư văn phòng Luật sư Trần Đức Dũng (Có mặt tại phiên tòaxét xử, vắng mặt khi tuyên án) Địa chỉ nơi làm việc: Số 614, đường Nguyễn

Trãi, phường 8, quận 5, Tp.HCM Địa chỉ nơi cư trú: Số 258, đường Hưng Phú,phường 8, quận 8, Tp.HCM.

+ Bà Phạm Thị Kim, sinh năm 1952 Địa chỉ: Số 9/10/13A, đường TânThành, phường Hòa Thạnh, Quận Tân Phú, Tp.HCM (Có mặt) Người đại diệnhợp pháp của bà Phạm Thị Kim: Ông Đoàn Anh Phương Vũ (Theo Giấy ủyquyền ngày 11/10/2019), (Có mặt) Địa chỉ: Số 120/29/17A7, đường ThíchQuảng Đức, phường 4, Phú Nhuận, Tp.HCM

+ Ông Tôn Thất Ánh, sinh năm 1968 (Xin vắng mặt)

+ Bà Phan Thị Nhàn, sinh năm 1983 (Xin vắng mặt)

+ Ông Đỗ Khắc Duy Quỳnh, sinh năm 1990 (Xin vắng mặt)

+ Ông Tôn Thất Minh Hoàng, sinh năm 2002 (Xin vắng mặt)

Trong đơn khởi kiện đề ngày 25/12/2018, đơn sửa đổi, bổ sung đơn khởikiện đề ngày 19/02/2020 và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án nguyênđơn ông PHạm Đăng Lân có ông Nguyễn Hồng Nam là người đại diện hợp pháptheo uỷ quyền trình bày:

Nguyên nhà đất số 31 Nguyễn Thiện Thuật, Phường 2, Quận 3, Thànhphố Hồ Chí Minh do cha mẹ của ông Phạm Đăng Lân là ông Phạm Văn Quang

và bà Phạm Thị Phia (sinh 1944, mất 1989) tạo lập từ năm 1958 Ông Quang và

bà Phia có bốn người con là: Phạm Đăng Minh (sinh 1962, mất 2007), PhạmThị Quỳnh Giao (sinh 1968), Phạm Đăng Lân (sinh 1973), Phạm Thị QuỳnhNhư (sinh 1977) Do căn nhà xuống cấp nên ông Quang có đề nghị bà Thu và bàKim bỏ ra số tiền để xây dựng lại với thoả thuận “Quyền xử dụng căn nhà” đượccác bên ký vào ngày 24/3/1996 Cụ thể là bà Thu bỏ ra 146.700.000 đồng (Mộttrăm bốn mươi sáu triệu bảy trăm ngàn đồng) và bà Kim bỏ ra 100.000.000 đồng(Một trăm triệu đồng) để xây sửa căn nhà và thoả thuận”

+ Bà Phạm Thị Thu sử dụng tầng trệt và tầng 3

+ Gia đình ông Phạm Văn Quang sử dụng tầng lửng và tầng 1

+ Bà Phạm Thị Kim sử dụng tầng 2

+ Ông Phạm Đăng Lân sử dụng tầng 4.

Sau khi ông Quang và anh trai chết, ba chị em gồm Giao, Lân, Như đãlàm thủ tục khai nhận di sản thừa kế và được Uỷ ban nhân dân Quận 3 côngnhận là tài sản chung theo Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, Quyền sở hữunhà ở và tài sản khác gắn liện với đất cấp GCN CH 02138/2010/GCN ngày01/9/2010

Mâu thuẫn việc phân chia tài sản kể từ năm 2007 do ông Lân lập gia đìnhcưới vợ có nhu cầu sử dụng phòng nên có đề nghị bà Thu cho ông Lân được sửdụng phòng của bà Thu ở lầu 3 (thực ra bà Thu chỉ để phòng trống, lâu lâu mớiqua ở vì bà Thu đã có nhà ở tại địa chỉ 120/29/17A7 Thích Quảng Đức, Phường

4, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng bà Thu không đồng ý và

đề nghị anh em của bà muốn sử dụng lầu 3 phải chia cho bà Thu trị giá ½ cănnhà tại thời điểm đó (tương đương 1.404.009.000 đồng (Một tỷ bốn trăm lẻ bốntriệu lẻ chín ngàn đồng)

Vì yêu cầu của bà Thu nên bắt đầu từ năm 2011, ông Lân có đề nghị baanh em họp gia đình và đề nghị phân chia cho ông Lân nhận phần tài sản thừa kếcủa căn nhà nhưng do 3 anh chị em thương lượng không được nên ông Lân chủđộng làm đơn khởi kiện tại Toà án nhân dân Quận 3 kể từ năm 2011 vè việcphân chia tài sản là căn nhà 31 Nguyễn Thiện Thuật, Phường 2, Quận 3, Thànhphố Hồ Chí Minh

III VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CẦN GIẢI QUYẾT TRONG BẢN ÁN : Nguyên gốc căn nhà số 31, đường Nguyễn Thiện Thuật, phường 2,quận 3, Tp.Hồ Chí Minh do ông Phạm Văn Quang (sinh 1935, mất 2005) và bàPhạm Thị Phia (sinh 1944, mất 1989) tạo lập từ năm 1958 Ông Quang và bàPhia có bốn người con là: Phạm Đăng Minh (sinh 1962, mất 2007), Phạm ThịQuỳnh Giao (sinh 1968), Phạm Đăng Lân (sinh 1973), Phạm Thị Quỳnh Như(sinh 1977)

Năm 1996, do căn nhà xuống cấp trầm trọng, ông Quang có ý định xâylại Tại thời điểm này, bà Phạm Thị Thu, em ruột ông Quang tự đề nghị bỏ tiền

ra xây lại căn nhà với điều kiện:

+ Bà Phạm Thị Thu sử dụng tầng trệt và tầng 3

+ Gia đình ông Phạm Văn Quang sử dụng tầng lửng và tầng 1

+ Bà Phạm Thị Kim sử dụng tầng 2

+ Ông Phạm Đăng Lân sử dụng tầng 4

Việc này gia đình ông Quang đồng ý với điều kiện bà Thu và các bên đã

ký văn bản thỏa thuận vào ngày 24/3/1996 Sau khi ông Phạm Văn Quang (cha)

và ông Phạm Đăng Minh (anh) chết, ba chị em gồm ông Lân, bà Giao và bà Như

đã thực hiện khai nhận di sản thừa kế là căn nhà số 31, đường Nguyễn ThiệnThuật, phường 2, quận 3, Tp Hồ Chí Minh và được UBND quận 3 cấp Giấychứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền vớiđất số CH02138/2010/GCN Năm 2007, do có mâu thuẫn về nhu cầu sử dụngcăn nhà và đã họp gia đình đề nghị phân chia tài sản nhưng chưa thỏa thuậnđược nên ông Lân làm đơn khởi kiện tại tòa án quận 3 về việc phân chia tài sảnchung là căn nhà số 31, đường Nguyễn Thiện Thuật, phường 2, quận 3, Tp

Hồ Chí Minh với mong muốn là chia căn nhà làm ba phần bằng nhau cho ôngLân, Giao, Như Ông Lân đề nghị được lấy giá trị kỷ phần thừa kế theo giá củahội đồng định giá đã định và được hưởng làm một lần ngay khi bản án của tòa

án có hiệu lực Bà Giao và bà Như lấy nhà

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thi Thu và bà PhạmThị Kim như sau:

+ Bà Phạm Thị Thu: do trước đây bà có bỏ số tiền 246.700.000 đồng cùng

bà Kim xây dựng căn nhà nên bà Thu yêu cầu nhận lại 60% trên 30% tổng giátrị căn nhà Tại đơn yêu cầu độc lập ngày 10/6/2020 và Đơn bổ sung yêu cầuđộc lập ngày 22/7/2020 bà đề nghị được tiếp tục sử dụng tầng trệt và tầng 3 theoGiấy thỏa thuận ngày 24/3/1996 do không có ghi thời hạn chấm dứt sử dụng

Yêu cầu bà Giao trao trả mặt bằng tầng trệt đang cho thuê và trả lại toàn bộ sốtiền thuê nhà đã thu và chiếm giữ từ ngày 24/3/1996 đến 16/6/2020.

+ Bà Phạm Thị Kim: vì trước đây bà Kim cũng đã bỏ tiền cùng bà Thuxây căn nhà này nên yêu cầu nhận lại 40% trên 30% tổng giá trị căn nhà và tiếptục sử dụng tầng 2 theo giấy thỏa thuận ngày 24/3/1996

Nếu hoàn trả theo yêu cầu thì bà Thu và bà Giao sẽ rút hết các đơn yêucầu và giao trả quyền sử dụng tầng trệt, tầng 2, tầng 3 và di dời toàn bộ tài sản rakhỏi căn nhà

Về quan hệ tranh chấp: Nguyên đơn ông Phạm Đăng Lân khởi kiên bị đơn

bà Phạm Thị Quỳnh Giao – bà Phạm Thị Quỳnh Như yêu cầu chia giá trị nhà đấttoạ lạc tại số 31 Nguyễn Thiện Thuật, Phường 2, Quận 3, Thành phố Hồ ChíMinh làm ba phần cho 3 anh chị em của ông, gồm ông Lân, bà Giao và bà Nhưnên đây là vụ án “Tranh chấp chia tài sản chung” được quy định tại khoản 2Điều 26 Bộ Luật tố tụng dân sự năm 2015

Về thẩm quyền: Do đối tượng tranh chấp là nhà đất toạ lạc số 31 NguyễnThiện Thuật, Phường 2, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh nên Toà án nhân dânQuận 3 – là Toà án nơi có bất động sản thụ lý giải quyết, căn cứ khoản 2 Điều

26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sựnăm 2015

Về đường lối giải quyết vụ án: Theo giấy thoả thuận “Quyền sử dụng cănnhà ngày 24/3/1996” cho thấy giao dịch dân sự giữa và Phạm Thị Thu, PhạmThị Kim và gia đình ông Phạm Văn Quang là giao dịch dân sự đang được thựchiện có nội dung và nhìn thức phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự năm

2016 nên áp dụng quy định của Bộ luật ngày để giải quyết vụ án, căn cứ điểm bkhoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực ngày 01/01/2017 quyđịnh về điều khoản chuyển tiếp

IV QUAN ĐIỂM CỦA NHÓM VỀ NỘI DUNG GIẢI QUYẾT CỦATÒA:

Về thủ tục tố tụng: Xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số19/2019TLST-DS ngày 7/1/2019 về việc “Tranh chấp tài sản chung”, theo quyếtđịnh đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số 32/2021QĐXXST-DS ngày 26/2/2021 vàquyết định hoãn phiên tòa số 55/2021QĐST-DS ngày 25/3/2021.

Xét đề nghị của nguyên đơn: được lấy giá trị kỷ phần thừa kế theo giá củahội đồng định giá đã định và được hưởng làm một lần ngay khi bản án của tòa

án có hiệu lực Bà Giao và bà Như lấy nhà

Xét đề nghị của bị đơn: Nếu hoàn trả theo yêu cầu thì bà Thu và bà Giao sẽrút hết các đơn yêu cầu và giao trả quyền sử dụng tầng trệt, tầng 2, tầng 3 và didời toàn bộ tài sản ra khỏi căn nhà

Sau khi tìm hiểu kỹ nội dung bản án và các quyết định của tòa án nhân dânQuận 3 về việc tranh chấp tài sản chung thừa kế của nguyên đơn là ông PhạmĐăng Lân và các đồng bị đơn là bà Phạm Thị Quỳnh Giao và bà Phạm ThịQuỳnh Như, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thị Thu, PhạmThị Kim Nhóm nhận thấy rằng tòa án nhân dân Quận 3 đã xử lý , giải quyết vụ

án một cách rất công bằng , đúng với quy định của pháp luật Qua quá trình thụ

lý, thu thập, điều tra, phân tích các tình tiết, lời khai, bằng chứng tòa án làmsáng tỏ các vấn đề liên quan và đi đến những quyết định hợp pháp , phù hợp vớilòng người, không có sự tranh chấp mà các bên liên quan đều thực hiện theođúng quy định của pháp luật

Căn cứ và giấy thỏa thuận ngày 24/3/1996 cho thấy giao dịch dân sự giữa

bà Phạm Thị Thu, bà Phạm Thị Kim và gia đình ông Phạm Văn Quang là giaodịch dân sự đang thực hiện có nội dung và hình thức phù hợp với bộ luật dân sựnăm 2015, vì thế tòa án nhân dân Quận 3 đã áp dụng những quy định của bộ luậtnày để giải quyết vụ án Điều này căn cứ vào điểm b khoản 1 điều 688 Bộ luậtDân sự 2015 như sau: “Giao dịch dân sự chưa được thực hiện hoặc đang đượcthực hiện mà có nội dung và hình thức phù hợp với quy định của Bộ luật này thì

áp dụng quy định của Bộ luật này”

Việc sau khi cha, mẹ mất có để lại tài sản con cái được thừa hưởng đó làđiều tất nhiên, hợp lý, hợp pháp sau khi cha là ông Phạm Văn Quang và anh làPhạm Đăng Minh đều mất thì ba anh, chị, em ông Phạm Đăng Lân, bà Phạm ThịQuỳnh Giao, bà Phạm Thị Quỳnh Như được thừa hưởng tài sản của cha mẹ đểlại căn nhà số 31, Nguyễn Thiện Thuật, Phường 2, Quận 3, TP Hồ Chí Minh.Ông Lân có tổ chức họp gia đình để bàn và phân chia nhưng không thỏa thuậnđược, nên việc ông Lân viết đơn đến tòa án nhờ phân chia tài sản theo pháp luật

là đúng theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 Căn cứ theo điểm a khoản

1 điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “không có di chúc ” Ông PhạmVăn Quang (sinh 1935, mất 2015) và bà Phạm Thị Phia (sinh 1944, mất 1980)mất không để lại di chúc, nên việc phân chia tài sản cho các con thực hiện theoquy định của pháp luật Năm 2007, ông Lân, bà Giao và bà Như đã làm thủ tục

kê khai di sản thừa kế là căn nhà số 31, Nguyễn Thiện Thuật, phường 2, Quận 3,

TP Hồ Chí Minh Ngày 01/09/2010 được UBND quận 3 cấp Giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất sốCH02138/2010/GCN

Việc tranh chấp tài sản thừa kế tòa án nhân dân quận 3 đã thực hiện đúngvới quy định tại khoản 2 điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: “Tranh chấp vềquyền sở hữu và quyền khác đối với tài sản” Tài sản mà ông Quang và bà Phia

để lại sau khi mất cho các con là căn nhà số 31, Nguyễn Thiện Thuật, Phường 2,Quận 3, TP Hồ Chí Minh Đó là tài sản chung, tòa án quận 3 đã phân chia theođúng nguyện vọng và yêu cầu của nguyên đơn là ông Lân và các đồng bị đơn là

bà Giao và bà Như thành 3 phần bằng nhau Phân chia như vậy cho thấy sự côngbằng trong pháp luật dân sự, các người con đều có quyền lợi và nghĩa vụ nhưnhau trong quá trình phân chia tài sản cha mẹ để lại Tòa án vẫn nêu caophương pháp hòa giải giữa các thành viên trong gia đình để đi đến sự thỏa thuậntốt nhất cho các bên, không tranh chấp làm mất sự đoàn kết giữa tình thân vớinhau Bởi lẽ, nhóm quan niệm rằng sống ở đời tình thân là quan trọng hơn hết,nhất là tình cảm giữa anh, chị, em trong gia đình Tài sản mất đi có thể kiếm lạiđược, chứ mất đi tình thân khó mà tìm lại được trong kiếp này

Nếu như thời điểm lập giấy thoả thuận “Quyền sử dụng căn nhà ngày24/3/1996” các bên nói rõ với nhau, xác định rõ thời gian để bà Kim và bà Thu ởtrong thời gian bao lâu, 50 năm hay 70 năm sau đó các con mới được quyền khainhận di sản thừa kế hoặc khi có khai thừa kế thì phần bà Thu và bà Kim sẽ nhậnlại bao nhiêu % giá trị căn nhà thì mọi việc sẽ kết thúc êm đẹp hơn, tình anh chị

em, cô dì chú bác sẽ không phải dẫn nhau ra toà tranh chấp tài sản

Việc phân chia tài sản là căn nhà số 31, Nguyễn Thiện Thuật, Phường 2,Quận 3, TP Hồ Chí Minh căn cứ vào các điều 207, 208, 209, 210, 212, 216,

217, 218, 219, 220, về sở hữu chung, sử dụng, định đoạt, phân chia và chấm dứt

sở hữu chung của tòa án nhân dân quận 3 là đúng pháp luật quy định Như tạikhoản 1 điều 219 quy định: “Trường hợp sở hữu chung có thể phân chia thì mỗichủ sở hữu chung đều có quyền yêu cầu chia tài sản chung, nếu tình trạng sởhữu chung phải được duy trì trong một thời hạn theo thỏa thuận của các chủ sởhữu chung hoặc theo quy định của luật thì mỗi chủ sở hữu chung chỉ có quyềnyêu cầu chia tài sản chung khi hết thời hạn đó, khi tài sản chung không thể chiađược bằng hiện vật thì chủ sở hữu chung có yêu cầu chia có quyền bán phầnquyền sở hữu của mình, trừ trường hợp các chủ sở hữu chung có thỏa thuậnkhác ”

Như vậy , tòa án có quyết định chia giá trị căn nhà số 31, Nguyễn ThiệnThuật, Phường 2, Quận 3, TP Hồ Chí Minh làm ba phần bằng nhau, ông Lân,

bà Giao, bà Như, mỗi người được hưởng ⅓ giá trị quyền sử dụng đất, tươngđương là 2.216.666.666 đồng Ông Lân không lấy nhà vì vậy bà Giao và bà Như

có trách nhiệm trả lại cho ông Lân 2.216.666.666 đồng làm một lần ngay khibản án có hiệu lực pháp luật Giao nhà nhà đất tọa lạc tại số 31, Nguyễn ThiệnThuật, Phường 2, Quận 3, TP Hồ Chí Minh cho bà Phạm Thị Quỳnh Giao và bàPhạm Thị Quỳnh Như trực tiếp quản lý và sử dụng Đây là quyết định hết sứccông bằng của tòa án căn cứ đúng theo luật định, hợp với lòng dân