Thực trạng công tác giáo dục phòng bệnh viêm gan do virus cho trẻ ở trường mầm non ong vàng, thị xã hòa thành, tỉnh tây ninh, năm học 2022 2023

Vì vậy khi gan bị tôn thương có thể sẽ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như: chảy máu hoặc biến chứng rò mật ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh cũng như nguy hiểm đến tính mạng.. Với

TRUONG DAI HOC DONG THAP KHOA GIAO DUC TIEU HOC — MAM NON

TIEU LUAN HOC PHAN

VE SINH PHONG BENH CHO TRE MAM NON

TEN DE TAI:

THUC TRANG CONG TAC GIAO DUC PHONG BENH VIEM GAN

DO VIRUS CHO TRE O TRUONG MAM NON ONG VANG,

THỊ XÃ HÒA THÀNH, TỈNH TÂY NINH, NĂM HỌC 2022 -2023

CHU KY HOC VIEN:

(Ký và ghi rõ họ tên) MÃ HV:

LÓP:

GVHD: ThS BS Mai Thi Kim Thoa

DONG THAP, THANG 6 NAM 2023

1

ĐÁNH GIÁ CUA GIANG VIEN

Đồng Tháp, ngày thang nam

MO DAU

Lý do chọn đề tài:

Hiện nay nhiều quốc gia trên thế giới đang phải đối mặt với sự gia tăng bệnh viêm gan cấp tính mức độ nặng ở trẻ em chưa xác định nguyên nhân Mặc dù Việt Nam chưa xuất hiện ca bệnh nào, tuy nhiên với sự phức tạp của bệnh việc cha mẹ chủ động cập nhật kiến thức giúp cho quá trình phòng ngừa tốt hơn

Viêm gan xuất hiện khi tế bào gan bị viêm và huỷ hoại Gan chính là bộ phận cho

nhiều chức năng quan trọng của cơ thê như tổng hợp các protein chứa acid amin cần thiết hoặc khử độc cho cơ thể Vì vậy khi gan bị tôn thương có thể sẽ gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như: chảy máu hoặc biến chứng rò mật ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh cũng như nguy hiểm đến tính mạng Viêm gan có thể gây ra do nguyên nhân virus, rượu bia, hoặc các hoá chất khác và cũng có thể do một số rỗi loạn chuyển hóa, rồi loạn hệ miễn dịch Vì thế tình trạng viêm gan diễn ra có thê là cấp tính hoặc mãn tính

Với các loại virus chính đã được chứng minh gây ra bệnh viêm gan virus cấp tính ở người bao gồm các loại virus viêm gan A, B, C, D và E Đa số các trường hợp viêm gan cấp tính do 5 loại virus này gây ra có thể tự phục hồi trong khoảng thời gian từ vài tuần đến vải tháng, và chỉ có một số đối tượng chiếm tỷ lệ rất nhỏ và có diễn biến tình trạng viêm gan tối cấp, thậm chí gây ra tình trạng tử vong Một số trường hợp người bệnh mắc viêm gan virus B, C cấp tính có thê tiến triển thành viêm gan virus B, C mãn tính Tuy nhiên với viêm gan virus A, B và D hiện nay có thê được phòng ngừa bằng vắc -xin

Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO đã nhận được báo cáo đầu tiên về sự xuất hiện nhiều trường hợp mắc viêm gan cấp tính ở mức độ nặng nhưng chưa rõ nguyên nhân ở trẻ

em mà những trẻ em này ở thời gian trước đó được xác định là khoẻ mạnh Tính đến tháng

5 năm 2022 có khoảng 300 trẻ em mắc bệnh viêm gan cấp tính không rõ nguyên nhân ở 20 nước trên thế giới Trong sô những trẻ này có 9 trẻ bị tử vong Bệnh viêm gan cấp tính CÓ

thê xảy ra ở những trẻ có độ tuôi rất nhỏ Tuy nhiên, hầu hết các bệnh nhi đều có khả năng

phục hồi hoàn toàn Nhưng vẫn có một số trường hợp chuyển nặng và cần phải thực hiện

kỹ thuật ghép gan chiếm tỷ lệ 10% Vì vậy công tác giáo dục phòng bệnh viêm gan do VirUS cho trẻ ở trường mầm non cần được chú trọng nhằm nâng cao tầm hiểu biết cho giáo viên, phụ huynh, cho trẻ trong việc phòng bệnh viêm gan

I NOI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận về giáo dục phòng bệnh viêm gan

2.1.1 Một số khải niệm

2.1.1.1 Giáo dục phòng bệnh là gi?

-_ Giáo dục phòng bệnh là tô chức và thực hiện các biện pháp dự phòng cho trẻ không mắc bệnh như: nuôi dưỡng đầy đủ, tiêm chủng, luyện tập sức khỏe, vệ sinh môi trường Muốn vậy, càn cung cấp kiên thức cho giáo viên, cho người trực tiếp chăm

sóc trẻ, cho các bậc cha mẹ, cho cá nhân trẻ tự chăm sóc

2.1.1.2 Viêm gan là gì?

Viêm gan là tình trạng các tế bào gan bị tốn thương và viêm nhiễm trong mô gan

Nó diễn ra một cách thàm lặng, không có biêu hiện ở giai đoạn đầu mà chỉ khi bệnh

đã nặng người bệnh mới thấy rõ triệu chứng Điều đó khiến cho người bệnh khó có thê chủ động trong việc phát hiện và điều trị bệnh Viêm gan có thẻ khiến chức năng gan suy giám nghiêm trọng, hình thành xơ gan, thậm chí là gây ung thư gan dẫn tới

tử vong

Có nhiều nguyên nhân gây viêm gan Chúng bao gồm: Viêm gan do nhiễm virus,

Viêm gan do nhiễm ký sinh trùng, viêm gan tự miễn, Viêm gan do nhiễm độc

Có khá nhiều loại virus gây viêm gan, phố biến là viêm gan A, B, C, D, E, G Bên

cạnh đó còn có một Số loại virus khác như MV, EBV, virus herpes Viêm gan do virus cấp là một bệnh truyền nhiễm cấp tính tường gặp do virus viêm gan gây nên với đặc trưng là tôn thương viêm lan tỏa và hoại tử tế bào gan

2.1.1.3 Nguyên nhân viêm gan

Nguyên nhân gây bệnh viêm gan virus chủ yếu là do tiếp xúc với máu của bệnh nhân

ở vết thương hở, truyền máu có virus viêm gan Do mẹ truyền cho con, do quan hệ tình dục không an toàn với người bệnh Do sử dụng chung kim tiêm, xăm trô, bắm

xỏ khuyên tai, dụng cụ chăm sóc móng tay móng chân Và do ăn phải thực phẩm va nguồn nước bị ô nhiễm,

3 CON DUONG LAY NHIEM VIEM GAN B

Me sang con

#0865 344 349

* ier

4

Theo các bác sĩ, trong các loại viêm gan virus thì viém gan B va C la nguy hiém hơn

cả Đây là hai loại viêm gan có thê gây viêm gan mạn tính, suy gan, xơ gan vả ung thư gan rất nguy hiểm Tại Việt Nam, việc tầm soát viêm gan B trước và trong khi mang thai chưa được thực hiện rộng rãi, vì vậy, nhiều trẻ vừa sinh ra đã mắc bệnh này do mẹ mắc bệnh Tỷ lệ thai phụ mắc bệnh viêm gan B tại Việt Nam rất lớn, chiếm đến 10% tổng số thai phụ mỗi năm Theo nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ lây nhiễm viêm gan B cho con sẽ khác nhau tùy thuộc vảo thời điểm mẹ mắc bệnh trong thai kỳ:

Nếu mẹ bị viêm gan B vào 3 tháng dau thai kỳ, tỷ lệ con sinh ra mang mầm bệnh này chỉ khoảng 1%

Nếu mẹ bị viêm gan B vào 3 tháng giữa thai kỳ, tỷ lệ con sinh ra mang mầm bệnh này khoảng 10%

Nếu mẹ bị viêm gan B vào 3 tháng cuối thai kỳ, tỷ lệ con sinh ra mang mầm bệnh này khoảng 60-70%

2.1.1.4 Hậu quả

Đối với trẻ em, nguy cơ viêm gan B phát triển thành mãn tính cao hơn so với người

lớn Đặc biệt đối với trẻ sơ sinh, sức đề kháng yếu, hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh,

khi máu và chất dịch của mẹ có chứa virus truyền vào cơ thể, virus phát triển nhanh chóng và có thể dẫn đến viêm gan B mãn tính, hiện vẫn chưa có cách điều trị Ngoài

ra, bệnh còn có thê chuyên biến thành các biến chứng nguy hiểm khác như xơ gan, ung thu gan, Ty 1é viêm gan B ở trẻ em trong giai đoạn này lên đến 90% Trẻ trên

5 tuổi khi nhiễm virus viêm gan B, nguy cơ phát triển thành các nhiễm trùng mãn tính sẽ giảm xuông còn 6-10%

Bệnh viêm gan có thể biến chứng

F Sang xơ gan, ung thư gan

II

www.tarnbinh.vr TAM BINH

Viêm gan B ở trẻ em được chia làm 2 loại:

« ˆ Viêm gan B cấp tính: bệnh diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, dưới 6 tháng kế

từ khi trẻ bị nhiễm virus Bệnh thường sẽ tự khỏi sau khoảng 2-3 tháng mà không

cần điều trị

„ _ Viêm gan B mãn tính: Virus viêm gan B tồn tại trong cơ thể của bệnh nhân trên 6 tháng, có thê gây bệnh cho trẻ suốt đời và dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như ung thư gan, viêm gan mạn tính, xơ gan,

2.1.1.6 Dau hiệu

Hầu hết trẻ bị nhiễm virus viêm gan B thường không xuất hiện triệu chứng bất thường Trẻ vẫn có thê sinh hoạt, học tập và phát triển bình thường và chỉ xuất hiện các đợt viêm

gan cấp khi virus gây bệnh gặp điều kiện thuận lợi đề bùng phát (như khi trẻ bị nhiễm trùng

nặng, sức khỏe bị suy giảm )

Triệu chứng đặc trưng của viêm gan B là vàng da Tuy nhiên, trước đó trong các đợt viêm gan cấp, trẻ sẽ có các biêu hiện khá giống với cảm cúm thông thường, kéo dài trong khoảng 7-10 ngày, bao gồm:

« Mệt mỏi, sôt;

« - Chán ăn, buồn nôn, đầy bụng

e Phan bac mau (xuat hiện ở trẻ còn bú mẹ), tiêu chảy hoặc tao bon;

«Ö Gan to, dau, tuc vùng hạ sườn

Khi virus viêm gan B bắt đầu phát triển mạnh mẽ, tấn công vào gan, làm tốn thương gan

và suy giảm các chức năng của gan, trẻ sẽ có biêu hiện vàng da Lúc này, trẻ sẽ có các biểu hiện như:

« _ Gan, lách to có biêu hiện rõ rệt hơn, gây đau, tức vùng hạ sườn phải;

« = Xuất hiện chấm, mảng xuất huyết dưới đa;

« - Bụng trướng nhẹ, ăn kém, phân có dịch nhầy giống mỡ

TamAnh Hospital

r2 Hi] £

Các đợt viêm gan B cấp tính thường sẽ kéo dài trong khoảng 2-3 tuần, sau đó các triệu chứng thuyên giảm và biên mắt Tuy nhiên, virus viêm gan B vẫn tồn tại trong cơ thê và có

thê tái phát bất cứ lúc nào Đối với trẻ sơ sinh, tình trạng vàng da do bệnh có thê bị nhằm

lẫn với vàng da sinh lý khiến bé đối mặt với các biến chứng nguy hiểm của viêm gan B như xuất huyết não, suy gan

Để kiêm tra và đánh giá mức độ tiến triển của virus viêm gan B bên trong cơ thể người bệnh, bác sĩ thường sẽ dựa trên kết quả các xét nghiệm HBsAg va HBeAg Trong d6 HBsAg

là các kháng nguyên bề mặt và HBeAg là kháng nguyên lõi của virus viêm gan B Trong trường hợp thai phụ có HBsAg và HBeAg dương tính, nguy cơ con sinh ra mang virus gây

bệnh lên đến 90-100% Nhưng nếu chí có HBsAg dương tính, HBeAg âm tính, tỷ lệ con

sinh ra mang virus viêm gan B sẽ giảm thấp hơn, chỉ chiếm khoảng 20%

Đối với tré em, HBsAg t6n tại trong cơ thể trên 6 tháng, tình trạng viêm gan B ở trẻ em sẽ đánh giá là viêm gan B mạn tính với 4 giai đoạn đặc trưng:

a Giai đoạn Ì

Đây là giai đoạn phát hiện sự tồn tại của HBsAg va HBeAg

« - Chưa có biểu hiện viêm gan, xơ gan (nếu có, các biểu hiện này rất nhẹ, khó nhận

biết)

b Giai đoạn 2

Đây là giai đoạn HBsAg va HBeAg vẫn tồn tại

¢ Bat đầu có biểu hiện viêm gan, xơ gan

c Giai đoạn 3

Đây là giai đoạn HBeAg biến mắt, HBsAg vẫn tồn tại

« - Anti- HBe xuất hiện;

« HBV DNA >100.000 copies/ml hoac không phát hiện;

« - Men gan (ALT, AST) trở về mức bình thường:

« _ Các biểu hiện viêm gan, xơ gan thoái lui

đ Giai đoạn 4

Đây là giai đoạn HBsAg vẫn tồn tại

« - Mengan(ALT, AST) có thể ở mức bình thường hoặc tăng cao hơn mức bình thường:

« _ Tình trạng viêm gan trở nên nghiêm trọng, có thê chuyên sang xơ gan

2.1.1.7 Cách điều trị

Đối với trẻ bị viêm gan B cấp tính, bác sĩ sẽ yêu cầu bé:

« Nghí ngơi nhiều hơn

« - Thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh: Mẹ nên bổ sung thêm nhiều trái cây và rau xanh đề cung cấp thêm vitamin và khoáng chất cho trẻ Đồng thời, mẹ nên tránh cho trẻ dùng các thực phẩm chứa nhiều chất béo, muối hay chất chuyên hóa qua gan để giảm áp lực cho gan

trao đối chất, giúp gan thải độc

Sau đó, bác sĩ sẽ theo dõi tình trạng sức khỏe và sự thay đổi của các triệu chứng Nếu tình trạng nhiễm trùng của bé vẫn không thuyên giảm sau 6 tháng, đây có thể là dấu hiệu gan bị tốn thương, trẻ có thể mắc viêm gan B mạn tính và bắt đầu thực hiện phương

pháp điều trị khác

Bác sĩ sẽ chân đoán trẻ có bị viêm gan B mãn tính không thông qua thăm khám lâm sàng, các kết quả về các xét nghiệm ALT, AFP, HBeAg, ani-HBe và DNA HBV và xét nghiệm về các chức năng gan, tiểu cầu định kỳ

Chí số men gan (ALT) trong huyết thanh biểu thị mức độ tổn thương, hoại tử của các tế bao gan Nếu tỷ lệ AST trên ALT tăng, đây là dấu hiệu của chứng xơ hóa đang dần trở nên nghiêm trọng hơn, trẻ cần được điều trị sớm, nhất là khi chỉ số AST lớn hơn ALT

chế hoạt động của virus, ngăn ngừa suy gan như:

« - lnterferon alfa-2b (Intron A) dạng tiêm: hỗ trợ hệ miễn dịch tiêu diệt virus viêm gan

B và tế bào nhiễm virus

Tenofovir, Adefovir, ) thuốc này thường được chỉ định sử dụng lâu dài để ngăn

chặn sự sinh sôi và phát triển, hình thành chủng virus kháng thuốc

Nhìn chung, thuốc kháng virus thường ít gây ra tác dụng phụ hơn thuốc interferon Khi

sử dụng thuốc interferon, tré co thể xuất hiện các phản ứng do tác dụng phụ của thuốc như: buồn nôn, nôn, chán ăn, mệt mỏi, có các biểu hiện tương tự như cảm cúm, rụng tóc, Đồng thời, trẻ thực hiện chế độ dinh dưỡng phù hợp, hạn chế sử dụng các loại thực phẩm gây ảnh hưởng đến gan như ba, rượu Trong trường hợp, phụ huynh muốn cho bé sử dụng thêm một số thuốc hoặc thực phâm chức năng, thảo mộc , thì nên tham khảo ý kiến bác

sĩ trước khi cho bé sử dụng

Trong một số trường hợp, viêm gan B ở trẻ em tiễn triển nhanh chóng khiến gan bị tốn thương nghiêm trọng, đe dọa tính mạng của trẻ, bác sĩ có thê yêu cầu ghép gan cho trẻ Ngoài ra, nếu nằm trong các trường hợp dưới đây, bé sẽ cần điều trị lâu dài vì có nguy cơ xuất hiện các biến chứng cao, gồm:

e Cac chirc nang gan bị suy giảm nhanh chóng;

e Tré bi xo gan;

e Viém cau than do HBV;

¢ Tré bj tai nhiém viém gan B sau khi da duoc ghép gan:

« - Gia đình có tiền sử ung thư gan;

nguyệt thứ 3;

« - Có sự hiện diện cua virus (HBV/HIV, HBV/HCV, HBV/HDY)

2.1.1.8 Biện pháp phòng tránh

Hiện nay, bệnh viêm gan B vẫn chưa có cách chữa trị dứt điểm, do đó, việc chủ động phòng ngừa viêm gan B có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của trẻ Tô chức

Y tế Thể giới (WHO) và Trung tâm kiêm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã khuyến

cáo, trẻ sơ sinh nên được tiêm đủ các mũi vacxin viêm gan B ngay sau sinh, tốt nhất là 24 giờ sau khi sinh

Ngoài ra, nếu trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm viêm gan B, cần được tiêm thêm l mũi huyét thanh khang viém gan B HBIg (Hepatitis B Immune Globulin) ngay trong vong 12 -

24 giờ dau sau sinh dé tao miễn dịch thụ động và một mũi vacxin viêm gan B tái tô hợp dé tao mién dich chi động cho trẻ

Khi tré duoc 15-18 thang tudi can duoc xét nghiém kiém tra HBsAg va antiHBs lai

để chắc chắc là trẻ đã được bảo vệ và không bị lây nhiễm virus viêm gan B từ mẹ Ngoài mũi sơ sinh và huyết thanh (nếu có), trẻ được khuyến cáo tiêm 4 mũi vacxin phòng viêm gan B ở trẻ em theo phác đồ:

HEPATITIS B |

« Mai l: mũi tiêm đầu tiên

« Mũi 2: sau mũi | một tháng

« - Mũi 3: sau mũi 2 một tháng

« _ Tiêm nhắc lại mũi 4 sau 1 nam

Bên cạnh đó, mẹ nên tránh cho trẻ dùng chung đồ dùng cá nhân với người khác như khăn tam, ban chai rang, kim tiêm, vì chúng có thê dính máu của người bệnh, từ đó, lây truyền virus viêm gan B ở trẻ em

2.1.2 Những quy định về giáo dục phòng bệnh

2.1.2.1 Quy định trong chương trình giáo dục mâm non về nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe:

a.Tô chức ăn:

- Xây dựng chế độ ăn, khâu phần phù hợp với độ tuôi:

+ Nhu cầu khuyến nghị năng lượng của một trẻ trong một ngày là: 1230-1320 Kcal + Nhu cầu khuyến nghị năng lượng tại trường của một trẻ trong một ngày chiếm 50- 55% nhu cầu cả ngày : 615-726Kcal

- Số bữa ăn tại cơ sở giáo dục mầm non: Một bữa chính và một bữa phụ:

+ Năng lượng phân phối cho các bữa ăn: Bữa ăn chính buổi trưa cung cấp từ 30% đến 35% năng lượng cả ngày Bữa phụ cung cấp từ 15% đến 25% năng lượng cả

ngày

+ Ti lệ các chất cung cấp năng lượng theo cơ cấu:

= Chất đạm (Protit) cung cấp khoảng 13%-20% năng lượng khẩu phần

x Chất béo ( Lipit) cung cấp khoảng 25% - 35% năng lượng khâu phần

= Chất bột ( Gluxit) cung cấp khoảng 52%-60% năng lượng khâu phần

- Nước uống: Khoảng 1.6 lít — 2,0 lí/trẻ/ngày ( kế cả nước trong thức ăn)

10