Câu hỏi tự luận và Đáp Án môn xã hội chủ nghĩa 1

Hãy trình bày nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin?. Sứ mệnh của giai cấp công nhân theo quan điểm CN Mác-Lênin + Nội dung kinh tế La

Câu 1 Hãy trình bày nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin? Từ đó, phân tích nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay?

a Sứ mệnh của giai cấp công nhân theo quan điểm

CN Mác-Lênin

+

Nội dung kinh tế

Là nhân tố hàng đầu của lực lượng sản xuất xã hội hóa cao,giai cấp công nhân cũng là đại biểu cho quan hệ sản xuấtmới, tiên tiến nhất dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sảnxuất, đại biểu cho phương thức sản xuất tiến bộ nhất thuộcvề xu thế phát triển của lịch sử xã hội Thực hiện sứ mệnh

lịch sử của mình về nội dung kinh tế, giai cấp công nhânphải đóng vai trò nòng cốt trong quá trình giải phóng lựclượng sản xuất (vốn bị kìm hãm, lạc hậu, chậm phát triểntrong quá khứ), thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển đểtạo cơ sở cho quan hệ sản xuất mới, xã hội chủ nghĩa ra đời.

+ Nội dung chính trị - xã hội

Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản, tiến hành cách mạng chính trịđể lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản, xóa bỏ chế độbóc lột, áp bức của chủ nghĩa tư bản, giành quyền lực về taygiai cấp công nhân và nhân dân lao động Thiết lập nhànước kiểu mới, mang bản chất giai cấp công nhân, xâydựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện quyền lực của

nhân dân, quyền dân chủ và làm chủ xã hội của tuyệt đại đasố nhân dân lao động.

+ Nội dung văn hóa tư tưởng

Giai cấp công nhân phải gắn liền với những phẩm chất tưtưởng chính trị của thời đại mới, phải có tính tổ chức kỉluật,thể hiện giá trị yêu nước và những giá trị gắn vớitruyền thống của dân tộc, đồng thời tiếp thu tinh hoa vănhóa, tư tưởng của nhân loại, đồng thời để khẳng định bảnchất của giai cấp công nhân thì giai cấp công nhân phảiluôn thấm nhuần tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin để gắnliền với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

b.Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay:

Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời vào cuối thế kỷ XIXđầu thế kỷ XX,gắn liền quá trình thực dân Pháp khai thácthuộc địa, giai cấp công nhân ra đời với số lượng ít, chấtlượng không cao, tuy nhiên sớm trở thành lực lượng tiênphong, lãnh đạo cách mạng nhờ vào giá trị truyền thống yêunước, giá trị văn hóa dân tộc, và đồng thời với chủ nghĩaMác-Lênin thông qua Đảng Cộng Sản lãnh đạo,hoàn thànhsứ mệnh lịch sử gắn liền với công cuộc giải phóng dân tộc

+

Nội dung kinh tế:

Hiện nay gắn liền với quá trình công nghiệp hóa ,hiện đạihóa đất nước,nhiều nhà máy, xí nghiệp mọc lên, gắn với sựphát triển công nghiệp thì giai cấp công nhân tăng lên vềmặt số lượng, trình độ chuyên môn, tay nghề được nângcao, có sự phân công cơ cấu nghành nghề đa dạng, hoạt

động trong các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ công nghiệp ởmọi thành phần kinh tế Mục tiêu giai cấp công nhân phảitrở thành lực lượng đi đầu trong quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa, để phát triển nền kinh tế hướng tới sự tăngtrưởng, gắn liền với sự tiến bộ công bằng xã hội và hội nhậpquốc tế.

+ Nội dung chính trị - xã hội:

Giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng cùng vớiquần chúng nhân dân luôn luôn phát huy tinh thần yêunước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc,và đội ngũ công nhân đặcbiệt là những cán bộ và đảng viên luôn luôn phải có tráchnhiệm ,đi đầu tiên phong và góp phần trong quá trình pháttriển đất nước ổn định chính trị ,luôn luôn phát huy ý thứckiên định bảo vệ thành quả của cách mạng Việt Nam

Nội dung văn hóa tư tưởng

Xây dựng và phát triển trong thời đại mới, chúng ta phảicần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, vì vậy giaicấp công nhân phải được rèn luyện để gắn liền với lối sống, tác phong công nghiệp, luôn luôn gắn liền với những giá trịvăn minh mà đặc biệt là trên cơ sở giữ gìn những giá trị củatruyền thống dân tộc, không những tiếp thu tinh hoa vănhóa của nhân loại, đặc biệt giai cấp công nhân là thế hệ trẻluôn luôn không ngừng nâng cao hiểu biết, ý thức giai cấpbản lĩnh chính trị Đặc biệt là thấm nhuần chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong quá trình xây dựng vàbảo vệ đất nước, thực hiện khối đại đoàn kết toàn dân, pháthuy vai trò vị trí của giai cấp công nhân là những người điđầu trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Câu 2 Hãy phân tích đặc điểm của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin? Từ đó, trình bày các đặc điểm của thời kỳ quá

độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam?

- Khái niệm: Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là thời kỳ

cải tạo cách mạng sâu sắc, triệt để xã hội tư bản chủ nghĩatrên tất cả các lĩnh vực, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,xây dựng từng bước cơ sở vật chất- kỹ thuật và đời sốngtinh thần của chủ nghĩa xã hội Đó là thời kỳ lâu dài, giankhổ bắt đầu từ khi giai cấp công nhân và nhân dân lao độnggiành được chính quyền đến khi xây dựng thành công chủnghĩa xã hội

- Có thể khái quát những đặc điểm cơ bản của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội như sau:

cấp công nhân đã trở thành giai cấp cầm quyền, với nộidung mới- xây dựng toàn diện xã hội mới, trọng tâm là xâydựng nhà nước có tính kinh tế, và hình thức mới- cơ bản làhòa bình tổ chức xây dựng.

+ Trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa:

Thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội còntồn tại nhiều tư tưởng khác nhau, chủ yếu là tư tưởng vô sảnvà tư tưởng tư sản Thông qua Đảng lãnh đạo, tiến hànhtừng bước xây dựng văn hoá mới XHCN, thấm nhuần giátrị truyền thống, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa củanhân loại

+ Trên lĩnh vực xã hội:

Thời kỳ quá độ còn tồn tại nhiều giai cấp, tầng lớp và sự

khác biệt giữa các giai cấp tầng lớp xã hội, các giai cấp,

tầng lớp vừa hợp tác, vừa đấu tranh với nhau.Trong xã hộicủa thời kỳ quá độ còn tồn tại sự khác biệt giữa nông thôn,thành thị, giữa lao động trí óc và lao động chân tay.

- Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện vừa thuận lợi vừa khó khăn đan xen, có những đặc trưng cơ bản:

Thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam bắt đầu ởmiền Bắc là năm 1954 ,đối với cả nước là năm 1975

Thứ nhất, quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản

chủ nghĩa là con đường cách mạng tất yếu khách quan, conđường xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội ở nước ta

Thứ hai, quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản

chủ nghĩa, tức là bỏ qua việc xác lập vị trí thống trị củaquan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa,

Thứ ba, quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản

chủ nghĩa đòi hỏi phải tiếp thu, kế thừa những thành tựu mànhân loại đã đạt được dưới chủ nghĩa tư bản, đặc biệt lànhững thành tựu về khoa học và công nghệ, thành tựu vềquản lý phát triển xã hội, đặc biệt là xây dựng nền kinh tếhiện đại, phát triển nhanh lực lượng sản xuất

Thứ tư, quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản

chủ nghĩa là tạo ra sự biến đổi về chất của xã hội trên tất cảcác lĩnh vực để hướng đến một xã hội dân chủ công bằngvăn minh Nhưng đây là một chặng đường rất gian nan vàđòi hỏi chúng ta phải giải quyết rất nhiều những vấn đề đặt

ra trên các lĩnh vực trên con đường đi đến xã hội chủnghĩa Việt Nam chúng ta lựa chọn con đường đi lên chủnghĩa xã hội và hiện nay đang trải qua thời kì quá độ đó lànguyện vọng của cả dân tộc

Câu 3 Hãy phân tích bản chất và chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa theo quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin? Từ đó, trình bày đặc điểm của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam?

- Nhà nước xã hội chủ nghĩa là một kiểu nhà nước mà ởđó ,sự thống trị về chính trị thuộc về giai cấp công nhân,docách mạng xã hội chủ nghĩa sản sinh ra và có sứ mệnh xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội ,đưa nhân dân lao độnglên địa vị làm chủ trên tất cả các mặt của đời sống xã hộitrong một xã hôi phát triển cao – xã hội chủ nghĩa

- Nhà nước xã hội chủ nghĩa là kiểu nhà nước mới, có bảnchất khác với bản chất của các kiểu nhà nước bóc lột tronglịch sử Tính ưu việt về mặt bản chất của nhà nước xã hộichủ nghĩa được thể hiện trên các phương diện:

+ Về chính trị: nhà nước xã hội chủ nghĩa mang bản chất

của giai cấp công nhân, giai cấp có lợi ích phù hợp với lợiích chung của quần chúng nhân dân lao động Trong xã hộixã hội chủ nghĩa, giai cấp vô sản là lực lượng giữ địa vịthống trị về chính trị Sự thống trị về chính trị của giai cấp

vô sản là sự thống trị của đa số đối với thiểu số giai cấp bóclột nhằm giải phóng giai cấp mình vàgiải phóng tất cả cáctầng lớp nhân dân lao động khác trong xã hội Do đó, nhànước xã hội chủ nghĩa là đại biểu cho ý chí chung của nhândân lao động

+ Về kinh tế: bản chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa chịu

sự quy định của cơ sở kinh tế của xã hội xã hội chủ nghĩa,đó là chế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất chủ yếu Dođó, không còn tồn tại quan hệ sản xuất bóc lột Nhà nước xãhội chủ nghĩa vừa là một bộ máy chính trị - hành chính, một

cơ quan cưỡng chế, vừa là một tổ chức quản lý kinh tế - xãhội của nhân dân lao động Việc chăm lo cho lợi ích của đại

đa số nhân dân lao động trở thành mục tiêu hàng đầu củanhà nước xã hội chủ nghĩa

+ Về văn hóa - xã hội : nhà nước XHCN được xây dựng

trên nền tảng tinh thần là lý luận của chủ nghĩa Mác - Lêninvà những giá trị văn hóa tiên tiến, tiến bộ của nhân loại,đồng thời mang những bản sắc riêng của dân tộc

- Tùy theo góc độ tiếp cận, chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa được chia thành các chức năng khác nhau:

+ Căn cứ vào phạm vi tác động của quyền lực nhà nước,chức năng của nhà nước được chia thành chức năng đối nộivà chức năng đối ngoại

+ Căn cứ vào lĩnh vực tác động của quyền lực nhà nước,chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa được chia thànhchức năng chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,…

+ Căn cứ vào tính chất của quyền lực nhà nước, chức năngcủa nhà nước được chia thành chức năng giai cấp (trấn áp)và chức năng xã hội (tổ chức và xây dựng)

- Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta có mộtsố đặc điểm cơ bản của như sau:

+ Thứ nhất: xây dựng nhà nước do nhân dân lao động làm

chủ ,đó là Nhà nước của dân, do dân, vì dân

+

Thứ hai: Nhà nước được tổ chức và hoạt động dựa trên

cơ sở của Hiến pháp và pháp luật.Trong tất cả các hoạtđộng của xã hội ,pháp luật được đặt ở vị trí tối thượng đểđiều chỉnh các quan hệ xã hội

+

Thứ ba: Quyền lực nhà nước là thống nhất ,có sự phân

công rõ ràng ,có cơ chế phối hợp nhịp nhàng giữa các cơquan :luật pháp , hành pháp và tư pháp

+

Thứ tư: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt

Nam phải do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo ,phù hợpvới điều 4 Hiến pháp năm 2013.Hoạt động của nhà nướcđược giám sát bởi nhân dân:”dân biết,dân bàn,dân làm,dân

kiểm tra” thông qua các tổ chức các cá nhân được nhân dânủy nhiệm

+

Thứ năm: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt

Nam tôn trọng quyền con người ,coi con người là trung tâmcủa sư phát triển.Quyền dân chủ của nhân dân được thựchành một cách rộng rãi:”nhân dân có quyền bầu và bãimiễn những đại biểu không xứng đáng”; đồng thời tăngcường thực hiện sự nghiệp minh của pháp luật

+

Thứ sáu: tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước theo

nguyên tắc tập trung dân chủ,có sự phân công ,phâncấp ,phối hợp và kiểm soát lẫn nhau, nhưng đảm bảo quyềnlực là thống nhất và sự chỉ đạo thống nhất của Trung ương

Câu 4 Hãy phân tích nội dung Cương lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mác Lênin? Trình bày phương hướng củng

cố, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam?

- Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác về mối quan hệgiữa dân tộc với giai cấp; kết hợp phân tích hai xu hướngkhách quan trong sự phát triển dân tộc; dựa vào kinhnghiệm của phong trào cách mạng thế giới và thực tiễncách mạng Nga trong việc giải quyết vấn đề dân tộc nhữngnăm đầu thế kỷ XX, Cương lĩnh dân tộc của VI Lênin đãkhái quát: “Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng, các dân tộcđược quyền tự quyết, liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc

"

+

Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng: Đây là quyền thiêng

liêng của các dân tộc, không phân biệt dân tộc lớn hay nhỏ,

ở trình độ phát triển cao hay thấp Các dân tộc đều có nghĩa

vụ và quyền lợi ngang nhau trên tất cả các lĩnh vực của đờisống xã hội, không dân tộc nào được giữ đặc quyền, đặc lợivề kinh tế, chính trị, văn hóa Trong quan hệ xã hội cũngnhư trong quan hệ quốc tế, không một dân tộc nào có quyền

đi áp bức, bóc lột dân tộc khác Trong một quốc gia cónhiều dân tộc, quyền bình đẳng dân tộc phải được thể hiệntrên cơ sở pháp lý, nhưng quan trọng hơn nó phải được thựchiện trên thực tế Để thực hiện được quyền bình đẳng dântộc, trước hết phải thủ tiêu tình trạng áp bức giai cấp, trên

cơ sở đó xoá bỏ tình trạng áp bức dân tộc; phải đấu tranhchống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, chủ nghĩa dân tộc cựcđoan Quyền bình đẳng giữa các dân tộc là cơ sở để thực

hiện quyền dân tộc tự quyết và xây dựng mối quan hệ hữunghị, hợp tác giữa các dân tộc

+

Các dân tộc được quyền tự quyết: Đó là quyền của các

dân tộc tự quyết định lấy vận mệnh của dân tộc mình,quyền tự lựa chọn chế độ chính trị và con đường phát triểncủa dân tộc mình Quyền tự quyết dân tộc bao gồm quyềntách ra thành lập một quốc gia dân tộc độc lập, đồng thờicó quyền tự nguyện liên hiệp với dân tộc khác trên cơ sởbình đẳng Tuy nhiên, việc thực hiện quyền dân tộc tựquyết phải xuất phát từ thực tiễn - cụ thể và phải đứngvững trên lập trường của giai cấp công nhân, đảm bảo sựthống nhất giữa lợi ích dân tộc và lợi ích của giai cấp côngnhân Kiên quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu, thủđoạn của các thế lực phản động, thù địch lợi dụng chiêu

bài “dân tộc tự quyết” để can thiệp vào công việc nội bộcủa các nước, hoặc kích động đòi ly khai dân tộc.

+

Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc: Liên hiệp công

nhân các dân tộc phản ánh sự thống nhất giữa giải phóngdân tộc và giải phóng giai cấp; phản ánh sự gắn bó chặt chẽgiữa tinh thần của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tếchân chính Đoàn kết, liên hiệp công nhân các dân tộc là cơ

sở vững chắc để đoàn kết các tầng lớp nhân dân lao độngthuộc các dân tộc trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đếquốc vì độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội Vì vậy, nội dungnày vừa là nội dung chủ yếu vừa là giải pháp quan trọng đểliên kết các nội dung của Cương lĩnh dân tộc thành mộtchỉnh thể