Biểu tượng học phân tích biểu tượng chiếc thuyền trong tác phẩm chiếc thuyền ngoài xa

Văn học Việt Nam từ thể loại trung đại, hiện đại cho đến thời kì đôi mới luôn thu hút được sự quan tâm lớn của độc giả, bởi sự tỉnh tế trong nghệ thuật sử dụng ngôn từ, đề cao giá trị c

TRUONG ĐẠI HỌC THU DAU MOT KHOA CONG NGHIEP VAN HOA CHUONG TRINH VAN HOA HOC

THU DAU MOT UNIVERSITY

BAI TAP LON HOC PHAN: BIEU TUQNG HOC

Đề tài: Phân tích biểu tượng “Chiếc thuyền” trong tác phẩm “Chiếc Thuyền Ngoài Xa” Đánh giá vai trò và ý nghĩa của biểu tượng trong việc truyền đạt thông điệp tác phẩm

Họ và tên: Đặng Mỹ Huyền MSSV: 2323201040076 Giảng viên: Trần Duy Khương

Bình Dương, ngày 13 tháng 05 năm 2024

KHOA CONG NGHIEP VAN HOA

PHIEU CHAM DIEM BAI TAP LON

Tên học phan: Biểz #ượng học

Hoc ky: IT

Họ tên sinh viên:

Năm học: 2023-2024

Nhóm/ Lớp:

MSSV:

TT | Nội dung CBCT1 CBCT2

Tốt KhH Trung bình Kém đa

Lý do chọn | Lý do phù hợp, thể | Lý do khá phù | Lý do chưa rõ ràng,

1 biểu tượng/ | hiện rõ tính thiết | hợp, khả thiết | chưa có tính thiết 0.5

thiét ké logo thực thực thực

Chỉ ra mục tiêu

Chỉ ra mục tiêu của | Không chỉ ra được Chỉ rõ mục tiêu của | của việc phân tích

việc phân tích biểu | mục tiều của việc Mục tiêu thực | việc phân tích biểu | biểu tượng/ thiết oo

2 ¬ tượng/ thiết kê và | phân tich biéu trong/ | 0.5

hiện tượng/ thiết kê và | kê và phân tích Hy

phân tích logo nhưng | thiết kê vả phân tích phân tích logo logo nhưng chưa

mang tinh chi quan logo

16 rang

Kết cấn chặt chẽ, | Kết cấu khá chặt | Kết cấu khá rời rạc, | Kết cấu rời rac,

3 Kết cầu bài logic, các mục nội | chẽ, tính hệ thông tính hệ thống chưa | không có tính hệ | 0.5

dung làm rõ chủ đề khá tốt cao thông

Có nhiều luận điểm | Có luận điểm khá Nội dung cảm tính,

chính xác, thuyết | thuyết phục; ítdẫn | Ít có luận điểm; ít | hầu hết không có

4 phục; có dân chứng | chứng khoa học; | dân chứng khoa học; | luận điểm; chủ yêu là | 4.0

nghiên cứu

khoa học; có đánh | có đánh giá, liên | ít đánh giá, liên hệ mô tả; không đánh

giá, liên hệ hệ gia, liên hệ

Dẫn nguồn đây đủ, Sao chép tài liệu từ Dẫn nguồn chỉn chu, | nhận định cá nhân - — | 31% đến 40%

5 x _ | Chua dan nguén day

day đủ, không sao | còn lân lộn với Không có danh mục

Đạo đức đủ, sao chép tài liệu

5 chép; có danh mục | nhận định của tài liệu tham khảo | 0.5

nghiên cứu ở mức 20-30%; danh

tài liệu nghiên cứu | người khác; danh Trường hợp sao chép

¬ mục tải liệu sơ sải

cụ thê, đây đủ mục tải liệu chưa tài liệu trên 40% thi

đây đủ đánh rớt, Kha chin chu tr

Chin chu tir trang bia Chua chin chu tir | Chua chin chu tr

đền các trang nội trang bìa đến các | trang bỉa đến các

trang nội dung dung chinh van Van trang nội dung chính | trang nội dung chính

chính văn Văn phong, ngữ pháp và văn Văn phong, ngữ | văn Văn phong, ngữ

chính tả đạt sự chuân pháp và chính tả khá | pháp và chính tả khá

và chính tả khá ôn | _ mực Tuân thủ quy ôn Chưa tuân thủ | ôn Chưa tuân thủ

Tuân thủ quy định định size chit, font, quy định size chữ, | quy định size chữ,

giãn cách font, giãn cách font, giãn cách

giãn cách

Trỉnh bảy súc tích, rõ

a Trỉnh bảy khá rõ | Trình bảy khá dài | Trình bày dải dòng;

Báo cáo vấn | ý, trả lời đúng trọng

7 ý, trả lời khá đúng | dòng, trả lời khá | trả lời không đúng | 3.0

đáp tâm, thể hiện bản

trọng tâm đúng trọng tâm trọng tâm

lĩnh cá nhận

Điểm trung bình

CHn bộ chấm 1 CHn bộ chấm 2

Too long to read on your phone? Save

* to read later on

your computer

LOI CAM ON

[J Save to a Studylist

Em xin cảm ơn thầy Trần Duy Khương đã tận tình chỉ đạy trong quá trình học

Xm cảm ơn ban lãnh đạo, ban giám hiệu cùng toàn thể các thay cô trong Trường Đại học Thủ Dâu Một và bộ môn Biểu Tượng Học đã tạo điều kiện cho em hoàn thành tốt công việc nghiên cứu môn học của mình

Do chưa có nhiều kinh nghiệm để làm bài cũng như hạn chế về kiến thức, trong bài chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận

được sự nhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía thay dé bài tập của em được hoàn thiện hơn

Em xin chan thanh cam on!

Em xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của em Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong bài là trung thực và tông hợp từ nhiều nguồn

tài liệu khác nhau

Tất cả những sự giúp đỡ cho việc xây đựng cơ sở lý luận đều được trích dẫn đầy đủ rõ ràng, ghi rõ nguồn gốc và được phép công bổ

Binh Dương, ngày 9 tháng Š năm 2024

1 Lido chon dé tai 8

1.2 Biéu trong vin héa 9 1.3 Biéu tượng ngôn tir 9 1.4 Chức năng của biểu tượng 9 1.5 Cấu trúc biểu tượng 9

2 THe phẩm văn học 10

CHUONG 2: KHAI QUAT VE TAC PHAM CHIEC THUYÈN NGOÀI XÃ VÀ BIỂU TƯỢNG CHIẾC THUYÈN 5< 11

1 KhHi quHt về tHe phẩm chiếc thuyền ngoài xa 11

2 GiH trị hiện thực và giH trị nhân đạo 11

- GiH trị hiện thực 11

- GiH trị nhân đạo 11

3 Biểu tượng chiếc thuyền 12

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ VAI TRÒ TRUYỀN ĐẠT THÔNG ĐIỆP TÁC PHẨM VA NANG CAO KHA NANG TRUYEN TAI THONG

ĐIỆP 13

1 Đĩnh giH vai trò truyền đạt thông điệp của tHe phẩm 13

2 Nâng cao khả năng truyền tải thông điệp 14

1 + Lý do chọn đề tài

Biểu tượng ngày nay thu hút được sự chú ý của nhiều người, nỗi bật trong đó là biéu tượng văn học chiếm một phân lớn trong hệ thông biểu tượng Có lẽ vì thông qua biểu tượng con người ta tiếp cận được nhiều hình ảnh thông điệp mà tác phâm mang lại Biểu tượng mang nghệ thuật

truyền thống, gắn liền và mang bản chất của toàn dân tộc Các giá trị của các tác phâm văn học đề mang bản sắc, đặc trưng riêng

Văn học Việt Nam từ thể loại trung đại, hiện đại cho đến thời kì đôi mới luôn thu hút được sự quan tâm lớn của độc giả, bởi sự tỉnh tế

trong nghệ thuật sử dụng ngôn từ, đề cao giá trị con người mang đến các giá trị về mặt nhân đạo đến nhân văn Nguyễn Minh Châu là câu bút tiêu

biển trong thời kì đổi mới, tác p

Phẩm của ông mang đến những quan niệm mới mẻ về cuộc sông đến cuộc đời Mặt khác, đến với tác phâm “Chiếc thuyền ngoài xa” đọc

giả hiểu rõ hơn về các biểu tượng, đặc biệt là biểu tượng '“Chiếc thuyền” trong tác phẩm

Qua đó, tôi chọn biểu tượng “Chiếc thuyền” trong tác phâm “Chiếc Thuyền Ngoài Xa” làm biểu tượng nghiên cứu Biêu tượng giúp cho

người đọc hiểu được một phân nào đó tính cach, bản chất và cuộc sông của cơn người trên biển Qua hình ảnh “Chiếc thuyền” giúp chúng ta hiểu rõ

hơn về số phận là đức tính của người phụ nữ Đem đến sự mới lạ, phong cách riêng đặc biệt của tác giả

CHUONG 1: CO SO LY LUAN VE BIEU TƯỢNG VÀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

1 Biểu tượng

Biểu tượng là tô hợp các kí hiệu văn hóa dùng một đổi tượng có tính đơn giản, dé hiéu và gần gũi thay thế cho một đi tượng phức tạp và

trừu tượng nhằm thể hiện, bảo lưu, truyền tải ý niệm của con người và gắn bó với cơn người theo kiêu cảm nhận thông nhất đối với thế giới và ban

thân mình

1.1 KhHi niệm biểu tượng

Theo từ điển Oxford Biểu tượng được hiểu là một người, một vật hay một sự kiện tượng trưng cho cái chung hay một tình huỗng nao dé

Theo Nguyễn Như Ý Biểu tượng là hình ảnh tượng trưng, là hình thức nhận thức cao về sự vật sau khi sự vật không còn tiếp tục tác động

vào giác quan của con người

Biểu tượng là một hình thái ngôn ngữ ký hiệu tượng trưng của văn hoá Nó được sáng tạo nhờ vào năng lực “tượng trưng hoá” của con

người, theo phương thức đùng hình ảnh nay dé bày tỏ ý nghĩa kia nhằm để nhận thức và khám phá ra một giá trị trừu tượng nào đó

1.2 Biểu tượng văn hóa

hơn chính hình thức cảm tính của nó, tồn tại trong một tập hợp hệ thống đặc trưng cho những nền văn hóa nhất định: nghi lễ, hành vi kiêng kị, thần

linh, Biểu tượng văn hóa là sự tổn tại ở bình điện phô quát các biểu tượng phi trực quan

Ví dụ: Lễ lạy xuất giá ở Miền Tây, Tết cỗ truyền Chol Chnam Thmay,

1.3 Biểu tượng ngôn từ

Biểu tượng ngôn từ là các biểu tượng nghệ thuật (biến thể loại hình cia biéu tượng văn hóa) cấu tạo lại thông qua tín hiệu ngôn ngữ

trong văn học

1.4 Chức năng của biểu tượng

- Chức năng giáo dục

- Chức năng trung chuyển

- Chức năng biểu hiện

- Chức năng liên kết xã hội

- Chức năng thâm mỹ

- Chức năng thay thé

1.5 Cấu trúc biểu tượng

Biểu tượng được hình thành từ kí hiệu văn hóa (ngôn ngữ và phi ngôn ngữ), được thé hiện ra bằng hình đáng, mang nhiều tầng nghĩa

biểu trưng, truyền tải ý niệm của cơn người

Ky hiéu van hoa inh 1: Bigu đồ

man = Ries Ra _ thê hiện ký hiệu

Ký hiệu ngôn ngữ Ký hiệu phi ngôn ngữ —_ (Ngôn ngữ, chữ viết) (Hình ảnh, cử chỉ, hình thể van hoa,

| biểu tượng

Khái nệm ' Hình tượng

Biều trưng

Biểu trưng Ý niệm

Biêu tượng

điện

Vai trò của biểu tượng rất quan trọng trong đời sông của cơn người và không thê thiếu được trong xã hội hiện đại Biểu tượng giúp

truyền tải thông điệp một cách nhanh chóng nhưng vẫn chính xác, xúc tích ngắn gọn, đơn giản Vì là hình ảnh hay ký tự đại điện cho một ý tưởng,

thông điệp nào đó

2 THe pham van hoe

Tác phẩm văn học là công trình nghệ thuật bằng ngôn từ, là kết quả hoạt động lao động nghệ thuật của cá nhân nhà văn, hoặc kết quả nỗ

lực sảng tác của tập thê Đây là đơn vị độc lập cơ bản của đời sống văn học

Tác phẩm văn học là một tác phẩm nnphệ thuật được viết bằng ngôn ngữ với mục đích ghi lại hoặc thể hiện các suy nghĩ, cảm xúc, trải

nghiệm cua tac gia Tac pham văn học có thê là tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, kịch, văn xuôi, và nhiều loại hình văn học khác

Đặc trưng của tác phẩm văn học là sự tỉnh tế trong việc sử dụng ngôn ngữ, khả năng tạo ra hình ảnh sống động và đưa người đọc vào thé giới tưởng tượng của tác giả Tác phẩm văn học cũng có khả năng phản ảnh, tác động và thay đổi nhận thức của người đọc về thế giới xung quanh

Tác phâm văn học thường được viết bởi những tác giả có tài năng, sự sáng tạo và nắm vững kỹ thuật viết văn Một tác phâm văn học được xem là thành công khi nó có khả năng gợi cảm xúc và tạo ra ảnh hưởng sâu sắc đến độc giả

CHUONG 2: KHAI QUAT VE TAC PHAM CHIEC THUYEN NGOAI XA VA BIEU TUGNG CHIẾC THUYỀN

1 KhHi quHt về tHe phẩm chiếc thuyền ngoài xa

Chiếc thuyền ngoài xa được viết nền từ một chuyến đi thực tế của nhà văn Nguyễn Minh Châu, ông không chỉ khám phá vẻ đẹp lý tưởng

mà còn miêu tả sâu sắc con người trong với tình cảm chân thành, giản dị Chuyện kê về hành trình ngoại ô của chiếc thuyền — bức ảnh đời sông lao

động Ảnh chụp một chiếc thuyền nằm yên trên bờ dưới sự gọt chiếu của ánh mặt trời, tạo nên một khung cảnh trời cho, ay vậy mà sau bức tranh

hữu tinh kia lại là một hình ảnh bạo lực của một gia đình xóm cả Với định kiến của xã hội, sự gia trưởng của đàn ông thế hệ cũ đã làm cho cuộc

sống của người ngày càng trở nên cơ cực khốn khó Sau chuyến đi ấy tác giả thấy được màu hồng của ánh nắng sương mai, nếu nhìn lâu hon sé thay

được hình ảnh người đàn bà lam lũ, nghèo khó

2 GiH trị hiện thực và giH trị nhân đạo

- GiH trị hiện thực

Mở đầu tác phẩm tác giả đã đem đến biểu tượng “Chiếc thuyền” cho người đọc, bởi “Chiếc Thuyền Ngoài Xa” là một chiếc thuyền lênh

đênh ngoài biển cũng giông như sô phận con người nghèo khó mưu sinh ngoài biển đo họ không đủ khả năng kinh tế nên mới chọn cuộc sông trên

biển Chiếc thuyền như một nhà tù giam cầm số phận của con người nơi mênh mông biển nước cũng là nơi khiến cho người phụ nữ trong tac pham

trong con thuyền chẳng lại thể hiện một cuộc sống đau khô mục nát, giỗng như xã hội cũ ngày xưa

- GiH trị nhân đạo

Giả trị nhân dao la gia tri cơ bản của những tác phẩm văn học chân chính được tạo nên từ niềm cảm thông sâu sắc của nhà văn Qua đó

tác giả mang đến biểu tượng “Chiếc thuyền” làm nỗi bật tính nên tính cách của người phụ nữ chịu thương, chịu khó, vì con mà nhịn nhục cuộc sống như ải địa ngục chôn trần gian Người phụ nữ trong tắc phâm mang tat ca các phẩm chất của một người phụ nữ xưa, cho thấy được khao khát hạnh

phúc giản dị của sống trên biên Lên án mạnh mẽ vấn nạn bạo lực gia đình, góc tôi của xã hội hiện đại qua hình ảnh người đàn ông vũ phu Tác giả

còn lên án hai cuộc chiến tranh kéo đài 120 dé lai sự nghèo đói, khốn khó, thiếu hiểu biết về tri thức,

3 Biểu tượng chiếc thuyền

Hình 2: Chiếc thuyền ngoal xa 3.1 Ý nghĩa

Chiếc

thuyền là biểu tượng

của bức tranh thiên

nhién đẹp và cuộc

sống sinh hoạt của

người đân làng chai

Chiếc thuyền ngoài xa

cũng là một hình ảnh mang ý nghĩa ấn dụ về mỗi quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật Đó là chiếc thuyền có thật trong cuộc đời, là không gian sinh sống của gia đình

người hàng chải

Biểu tượng chiếc thuyền ngoài xa đã mở ra hai thé giới một là mang lại vẻ đẹp hoàn mỹ, hai là mang đến một hiện thực nghiệt ngã xót

xa, chiếc thuyền không chỉ là nơi ẩn náu của một gia đình lao động vất vả mà nó còn thể hiện được khó khăn, cơ cực Chiếc thuyền ngoai xa hién

lên trước mắt tác giả là một con thuyền nghệ thuật, đẹp để mênh mông trên đại dương, đó cũng là hình ảnh biểu hiện cho sự đơn độc của con nguol,

những thân phận trôi nôi, lênh đênh như con thuyền kia, những nỗi đau mà họ phải chịu chẳng ai hay biết Phản ánh lên hiện thực khốn khó, đau

khổ phía sau một vẻ đẹp hoang sơ giữa biên của một chiếc thuyền lần quân, bề tắc trong cuộc sống của những cơn người khôn khổ Chiếc thuyền