Kiến thức : - Nêu và chỉ ra được hai bộ phận chính của máy ảnh là vật kính và buồng tối.. - Nêu và giải thích được các đặc điểm của ảnh hiện trên phim trong máy ảnh.. Hướng dẫn cho HS
Trang 1TRƯỜNG THCS PHẠM HỮU CHÍ
GIÁO ÁN HỘI GIẢNG CẤP TỈNH
VẬT LÝ 9
TIẾT 51: SỰ TẠO ẢNH TRÊN PHIM TRONG MÁY ẢNH
Người dạy : Đinh Tấn Dũng
Tổ : Lý – Hóa – Sinh – Công Nghệ
Năm học: 2009 – 2010
Trang 2Tiết 51 Bài 47: SỰ TẠO ẢNH TRÊN PHIM TRONG MÁY ẢNH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức :
- Nêu và chỉ ra được hai bộ phận chính của máy ảnh là vật kính và buồng tối
- Nêu và giải thích được các đặc điểm của ảnh hiện trên phim trong máy ảnh
2 Kỹ năng :
- Quan sát, so sánh, phân tích.
- Dựng được ảnh của một vật được tạo ra trong máy ảnh
3 Thái độ:
- Học tập tích cực, chủ động, tinh thần hợp tác trong học tập
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
* Đối với mỗi nhóm HS (6 nhóm): 1 mô hình máy ảnh Vật sáng ( Bộ bóng đèn dây tóc)
* Đối với cả lớp:Máy ảnh cơ Máy chiếu đa vật thể, máy chiếu qua đầu, laptop
* Phiếu học tập cho nhóm và cá nhân HS
2 Học sinh
- Ôn tập kiến thức về dựng ảnh của một vật qua thấu kính hội tụ
3 Ứng dụng công nghệ thông tin
- Ảnh chụp một số loại máy ảnh
Hoạt Động 1: (4 phút)
QUAN SÁT TN VỀ SỰ TẠO ẢNH TRÊN MÀN CHẮN ĐỐI VỚI TKHT
Một vài HS lên làm thí nghiệm theo hướng dẫn của Thầy
Cả lớp quan sát và trả lời câu hỏi của Thầy Hướng dẫn cho HS làm thí nghiệm để quan sát sự tạo ảnh trên màn chắn đối với thấu kính hội tụ trong hai trường hợp:
a) Cố định màn chắn và vật sáng, dịch chuyển thấu kính hội tụ b) Cố định vật sáng và thấu kính hội tụ, dịch chuyển màn chắn
Trang 3Hoạt Động 2: (1 phút)
ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VỀ MÁY ẢNH
Nghe câu hỏi tình huống và trả lời:
Trả lời: Máy ảnh
- Nêu câu hỏi tình huống:
+ Để lưu lại những hình ảnh đẹp khi đi du lịch ta dùng dụng cụ gì? + Trình chiếu nội dung đặt vấn đề như SGK
Hoạt Động 2: (10 phút)
TÌM HIỂU VỀ MÁY ẢNH
- Đọc phần 1 SGK trả lời câu hỏi:
1 Máy ảnh gồm hai bộ phận chính là vật kính và buồng tối
2.Quan sát mô hình máy ảnh nêu được các bộ phận của máy ảnh: Vật kính,
buồng tối, chỗ đặt phim
Nhận xét câu trả lời của bạn
1 Cấu tạo của máy ảnh: (HS ghi vào vở)
Mỗi máy ảnh đều có vật kính và buồng tối.
+ Trong buồng tối có chỗ đặt phim.
+ Vật kính của máy ảnh là một thấu kính hội tụ.
- Cho HS đọc phần 1 SGK và nêu câu hỏi:
1 Máy ảnh gồm những bộ phận chính nào?
2 Quan sát một mô hình của máy ảnh (hình 1) máy ảnh để chỉ ra đâu
là vật kính, buồng tối và chỗ đặt phim
Hình 1
- Cho HS quan sát một số máy ảnh thật, yêu cầu HS nêu cấu tạo của máy ảnh
Trang 4Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Quan sát hình ảnh của máy ảnh thật xưa và nay
Để thấy được một bộ phận quang học quan trọng nhất của máy ảnh là vật
kính
Giới thiệu một số máy ảnh thật xưa và nay
Trang 5Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Máy ảnh ở thế kỷ 19 Máy ảnh hiện nay
Máy ảnh ở thế kỷ 20 Máy ảnh hiện nay
Trang 6Hoạt Động 3: (20 phút)
TÌM HIỂU CÁCH TẠO ẢNH TRÊN PHIM CỦA MÁY ẢNH
Thực hiện theo yêu cầu phần 2 SGK, thảo luận nhóm trả lời các câu C1; C2
C1: Ảnh của vật trên phim là ảnh thật, ngược chiều với vật và nhỏ hơn vât
C2: Hiện tượng thu được ảnh thật (ảnh trên phim) của vật thật, chứng tỏ vật
kính của máy ảnh là thấu kính hội tụ
Phương án trả lời:
+ Dịch chuyển máy ảnh lại gần hoặc ra xa vật
+ Điều chỉnh khoảng cách giữa vật kính và phim
Mỗi HS đọc, hoàn thành C3; C4 vào phiếu học tập
Thảo luận trên lớp để hoàn chỉnh câu C3; C4
C 3: Vẽ ảnh của vật AB như hình vẽ
- Nêu yêu cầu phần 2 SGK
- Gọi đại diện nhóm trả lời câu hỏi C1; C2
- Nêu câu hỏi tình huống:
+ Ở các vị trí đặt các vật sáng khác nhau thì ảnh của vật có hiện rõ nét trên phim không?
+ Để ảnh hiện rõ nét trên phim ta làm thế nào?
Cho HS đọc và hoàn thành câu C3; C4
Gợi ý các câu hỏi sau:
+ Ảnh hiện ở đâu trong máy ảnh? Ảnh của AB có nằm trên PQ không? + Cách xác định điểm B’ là ảnh của B
Gợi ý: Làm thế nào ta tính được tỉ số giữa chiều cao của ảnh và chiều cao của vật?
Tổ chức cho HS làm việc cá nhân và thảo luận trên lớp để hoàn thành câu C3; C4
F I
O
A’
B
A
B’
Q P p
Trang 7Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Từ B kẻ tia tới BI song song với truc chính cho tia ló IB’ Tia ló này cắt
trục chính tại tiêu điểm F
C4: Ta có: AO = 2m = 200cm; A’O = 5cm
Ta có ∆A ''B O đồng dạng với ABO∆
Suy ra:
40
1 200
5 '
'
AO
O A AB
B
A
Vậy tỉ số giữa chiều cao của ảnh và chiều cao của vật là:
40 1
Nêu một vài ứng dụng của máy ảnh trong thực tế
Nêu nhận xét về đặc điểm của ảnh trên phim trong máy ảnh
Mỗi HS ghi vào vở:
Ảnh trên phim là ảnh thật, nhỏ hơn vật và ngược chiều với
vật.
Dựa vào kết quả:
AO
O A AB
B
= Hướng dẫn HS :
So sánh chiều cao ảnh với chiều cao vật và liên hệ thực tế về ứng dụng của máy ảnh
Em hãy nêu đặc điểm của ảnh trên phim trong máy ảnh?
Hoạt Động 4: (7 phút)
CỦNG CỐ - VẬN DỤNG
Một vài HS nhắc lại nội dung kiến thức của bài học
Một HS lên trước lớp hoàn thành câu C5
Các em còn lại theo dõi nhận xét, đánh giá
Mỗi HS tự hoàn thành câu C6 vào phiếu học tập
Thảo luận trên lớp để hoàn chỉnh câu C6
- Yêu cầu HS nhắc lại:
+ Cấu tạo của máy ảnh
+ Đặc điểm của ảnh tên phim trong máy ảnh
- Yêu cầu một vài HS lên trước lớp chỉ vật kính, buồng tối và chỗ đặt phim của một máy ảnh thật
- Yêu cầu mỗi cá nhân hoàn thành câu C6 vào phiếu học tập
- Trình chiếu kết quả câu C6 của một HS, tổ chức cả lớp nhận xét đánh giá bài làm của HS này
7
I
O
A ’
B
A
B ’ P p
Trang 8Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Tóm tắt:Cho biết
AB = h = 1,6m = 160cm
AO = d = 3m = 300cm
A’O = d’ = 6cm
Tìm: A’B’ = h’ = ? cm
GIẢI
Ta có: ∆A ''B O đồng dạng với ABO∆
Suy ra:
AO
O A AB
B
300
6 '
' ' '
cm h
d
d h d
d h
h
=
⋅
=
⋅
=
⇒
=
Vậy ảnh người ấy trên phim cao 3,2 cm
Hoạt Động 5: (3 phút)
TỔNG KẾT BÀI HỌC GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP Ở NHÀ
Ghi bài tập về nhà: 47.3; 47.4 (SBT)
Học thuộc phần ghi nhớ trong vở hoặc SGK
Đọc phần có thể em chưa biết trang 127 SGK
- Nhận xét giờ học
- Giao việc về nhà cho học sinh và nhắc nhở
IV RÚT KINH NGHIỆM
F