Từ Góc Nhìn Về Chức Năng Của Nhà Nước Xhcn Theo Lãnh Vực Tác Động, Anh (Chị) Hãy Chỉ Ra Những Điểm Còn Hạn Chế Về Chức Năng Của Nhà Nước Việt Nam Hiện Nay.pdf

Chức năng chính của nhà nước xã hội chủ nghĩa bao gồm: lãnh đạo xã hội, bảo vệ và phát triển lực lượng sản xuất, thực hiện công tác văn hóa - xã hội, bảo vệ an ninh quốc phòng, và đối ng

INTERNATIONAL SCHOOL OF BUSINESS

UNIVERSITY OF ECONOMICS - HCMC

UEH KISB

U N IVE RS {| TY UEH-International School of Business

TU LUAN MON:

CHU NGHIA XA HOI KHOA HOC

Từ góc nhìn về chức năng của nhà nước XHCN theo lãnh vực tác động, Anh (Chị) hãy chỉ ra những điểm còn hạn chế về chức năng của nhà nước Việt Nam hiện nay

và đề xuất những biện pháp cụ thé dé tăng cường các chức năng đó

Hạ và tên: Nguyễn Thi Thuy Linh MSSV: 31221026305

SS - DH48ISB — 04: Scientific Socialism

Ts Nguyén Van Sang

TP Hồ Chí Minh, ngay 16 thang 7 nam 2024

PHỤ LỤC

2) Bard Chat ceccccccccceesessesessessesseseesessssesessessesersessessusseseesessessessesersessessnseeseseeses 5

3) Ban chất và nhiệm vụ của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam 6

II Các chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa - 2522222222522 222*2zcszss2 7 L) Chức năng đối nội và đối ngoại 5 St 2 111111E1121111111 117112111121 1e 7

2) Chức năng kinh tế - St E1EE121121111111E1121111111 111121111 11010121111 ng §

3) Chức năng chính trỊ - ¿+ 5c 2 2 1222111513 1311 111111111111 1111811 101110111811 8 4) Chức năng văn hoá - xã hỘi c1 221 1211122111211 12111211181 1121111111 9 5) Mối quan hệ của ba chức năng chính trị, kinh tế và văn hoá - xã hội 10 6) Chức năng giai cấp (trân áp) và chức năng xã hội (tô chức và xây dựng) LŨ IIIL Chức năng của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam eee lãi 1) Chức năng quản lí nhà 'ước - - ¿2c 222122212221 123 1123135311 1531 151151151122 II

2) Chức năng bảo vệ TỔ quốc -:- 5c s 2E1211111111111211E1121111111 1111211 xe 12

3) Chức năng xây dựng và hoàn thiện chủ nghĩa xã hội - 5: 12 4) Chức năng đối ngoại và hội nhập quốc tẺ ¿2 s2212E2E5EEEEE222222222xe2 13 5) Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam đại diện cho lợi ích của nhân dân lao

động và toàn thể dân tộc -s s21 1E1EE1E11211111112111121111111111121 012111 xe 13

IV Điểm hạn chế trong việc thực hiện các chức năng của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay - 5 2 22 0 221220112011101 113111311111 1111 1111111111111 1111 k2 13 L) Hạn chế đối với các chức năng của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam L4 2) Một số yếu tô tác động tiêu cực đến Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam L5

V Biện pháp tăng cường và khắc phục s-55- 5c 1 SE EEE1EE12111111 11112111 xe 16

L) Một số biện pháp tăng cường việc thực hiện chức năng của Nhà nước xã hội Ji11811310171280 41 0àÌ:10) HAitầẳầẳầẦầẦỒẦỒẦ 16 2) Một số biện pháp khắc phục các yếu tổ tác động tiêu cực đến Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam 5 0 2 0201120111011 1111 111111111111 1111 1111111111111 xk 18

Mo dau Nhà nước xã hội chủ nghĩa là một hình thức tổ chức chính trị - xã hội do giai cấp công nhân lãnh đạo, với mục tiêu hướng đến xây đựng xã hội cộng sản Mô hình này được xây dựng dựa trên nền tảng tư tưởng Mác - Lênin (/heo Luật Minh Khuê), với những đặc trưng cơ bản về bản chất, cơ cầu tô chức và hoạt động Chức năng chính của nhà nước xã hội chủ nghĩa bao gồm: lãnh đạo xã hội, bảo vệ và phát triển lực lượng sản xuất, thực hiện công tác văn hóa - xã hội, bảo vệ an ninh quốc phòng, và đối ngoại (theo Thư Viện Pháp Luật) Tại Việt Nam, nhà nước xã hội chủ nghĩa được xác định là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đo Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Hiến pháp 2013 quy định Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân,

do nhân dân làm chủ (/heo Hiến pháp 2013)

Tuy nhiên, nhà nước xã hội chủ nghĩa cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như: sự tác động của kinh tế thị trường, vẫn đề bảo vệ môi trường, chuyên đôi số, và chống tham nhũng Đề vượt qua những thách thức này, nhà nước xã hội chủ nghĩa cần tiếp tục đối mới, hoàn thiện hệ thống chính trị, pháp luật; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; đây mạnh công tác giáo dục, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân

IL Sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa

Khi chủ nghĩa tư bản phát triển đến giai đoạn đề quốc, những mâu thuẫn giữa quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa với tính chất xã hội hóa ngày càng cao của lực lượng sản xuất trở nên gay gắt Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa dựa trên chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và bóc lột giá trị thang dư, đã trở nên mâu thuẫn và không còn phủ hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất

Đến giai đoạn để quốc, nhà nước tư sản đã trực tiếp tham gia vào nhiều hoạt động kinh tế, trở thành công cụ trong tay giới tư bản độc quyền đề củng cố và duy trì lợi ích của giai cấp tư sản Bản chất của nhà nước tư sản ngày càng biến đối rõ nét, sử dung nhiều hơn những phương pháp phản dân chủ, quan liêu và độc tài, dù được che đậy dưới các hình thức dân chủ

Các cuộc khủng hoảng về kinh tế và mâu thuẫn sâu sắc giữa giai cấp tư sản và giai cấp

vô sản làm xuất hiện các phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản Các Đảng Cộng sản mới được thành lập đề lãnh đạo phong trào đâu tranh cách mạng và trở thành nhân

tố quyết định thắng lợi của cách mạng

Xuất phát từ nguyện vọng của nhân dân lao động muốn thoát khỏi sự áp bức, bất công

và chuyên chế, ước mơ xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng và những giá trị con người được tôn trọng, bảo vệ và có điều kiện đề phát triển tất cả năng lực của mình Giai cấp vô sản nhận thấy cần phải có một kiểu chính quyền có bản chất mới phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân lao động

Nhà nước xã hội chủ nghĩa ra đời là kết quả của cuộc cách mạng đo giai cấp vô sản và nhân dân lao động tiễn hành dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, xuất phát từ những mâu thuẫn sâu sắc trong xã hội tư bản chủ nghĩa và khát vọng về một xã hội công bằng, đân chủ

H Sự ra đời của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra đời là kết quả của cuộc cách mạng do giai cấp công nhân, nông dân và nhân dân lao động Việt Nam tiến hành dưới sự lãnh đạo của Dang Cộng sản Việt Nam Đây là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vỉ nhân dân, thê hiện sự thông trị chính trị của g1ai câp công nhân và liên minh công - nông

Trước khi giành được chính quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định mục tiêu của cách mạng Việt Nam là lật đỗ ách thống trị của để quốc và phong kiến, giảnh chính quyên về tay nhân dân lao động, xây dựng một ché độ xã hội chủ nghĩa Sau khi

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Chính phủ lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí

Minh đứng đầu đã ra Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đánh dấu sự ra đời của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2) Bản chất

Nhà nước xã hội chủ nghĩa có bản chất là nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, do cách mạng xã hội chủ nghĩa sản sinh ra, với sứ mệnh xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và đưa nhân dân lao động lên địa vị làm chủ Đây là nhà nước

tô chức và hoạt động theo nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, nhưng có sự phân công và phối hợp ø1ữa các cơ quan nhà nước

So với các kiêu nhà nước khác trong lịch sử, nhà nước xã hội chủ nghĩa là kiêu nhà nước mới, có bản chât khác với bản chât của các kiêu nhà nước bóc lột trong lịch sử Tính ưu việt về mặt bản chât của nhà nước xã hội chủ nghĩa được thê hiện trên các phương diện: chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội

Về phương diện chính trị, nhà nước xã hội chủ nghĩa mang bản chất của giai cấp công nhân, giai cấp có lợi ích phù hợp với lợi ích chung của quần chúng nhân dân lao động Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, giai cấp vô sản là lực lượng giữ địa vị thống trị về chính trị Sự thống trị của giai cấp vô sản khác với sự thống trị của các giai cấp bóc lột trước đây, bởi nó nhằm giải phóng và phục vụ lợi ích của đa số nhân dân lao động,

chứ không phải để bảo vệ lợi ích của thiểu số bóc lột (7eo 7 Viện Pháp Luật) Ví

dụ, sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã tiến hành cải cách ruộng đất, xóa bỏ chế độ phong kiến và đưa quyền sở hữu đất đai cho nông dân

Và phương diện kinh tế, nhà nước xã hội chủ nghĩa dựa trên chế độ sở hữu xã hội về

tư liệu sản xuất chủ yếu, loại bỏ quan hệ sản xuất bóc lột Nhà nước nay khong chi la

bộ máy chính trị - hành chính mà còn là tổ chức quản lý kinh tế - xã hội của nhan dan

lao động, chăm lo cho lợi ích của đại đa số nhân dân lao động (7heo Luatninhkhue)

Vị dụ, Trung Quốc sau cuộc cải cách kinh tế năm 1978, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, chuyền đối từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tập trung phát triển và bảo vệ quyền lợi của người lao động Công cuộc Đối mới năm 1986 đã chuyển đổi nền kinh tế Việt Nam từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nehĩa, tăng cường sự tham gia của các thành phần kinh tế khác nhau nhưng vẫn đảm bao vai trò chủ đạo của kinh tê nhà nước trong việc quản lý và điều tiết nên kinh tê

Về văn hoá - xã hội, Nhà nước xã hội chủ nghĩa xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác — Lên và các giả trị văn hóa tiến bộ của nhân loại, kết hợp với bản sắc dân tộc Sự phân hóa giữa các giai cấp được thu hẹp, tạo sự bình dang trong viéc tiếp cận các nguồn lực và cơ hội phát triển Ví dụ, Cuba, nơi giáo dục và y tế miễn phí được đảm bảo cho mọi công dân, thể hiện sự quan tâm đến lợi ích của đại đa số nhân dân lao động và thu hẹp sự phân hóa xã hội Chính sách giáo dục và y tế miễn phí hoặc chi phí thấp cho mọi người dân, cùng với chương trình xây đựng nông thôn mới

đã cải thiện đáng kế điều kiện sống và làm việc cho người đân nông thôn, thu hẹp khoảng cách phát trién giita néng thon va thanh thi (Theo Luatvietnam)

3) Bản chất và nhiệm vu của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam có bản chất giai cấp công nhân, đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân, nông dân và nhân dân lao động Nhà nước này có nhiệm

vụ bảo vệ và củng có chính quyền của nhân dân, xây đựng và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, phát triển nền kinh tế quốc dân, nâng cao đời sống vật chất và văn hóa tính thân của nhân dân

H — Các chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa

Chức năng của nhà nước xã hội chủ nghĩa được xác định dựa trên bản chất và cơ sở kinh tế - xã hội của nhà nước này Khác với các nhà nước bóc lột đựa trên chế độ tư hữu tư liệu sản xuất và bóc lột nhân dân lao động, nhà nước xã hội chủ nghĩa được xây dựng trên cơ sở công hữu về tư liệu sản xuất và phục vụ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

1) Chức năng đối nội và đối ngoại

Nhà nước xã hội chủ nghĩa có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển đất nước từ nội bộ Một trong những chức năng đối nội chủ yếu là quản lý và điều hành nền kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa, thúc đây sự phát triển kinh tế - xã hội Bên cạnh đó, nhà nước còn có nhiệm vụ bảo vệ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, đảm bảo quyền con người, quyền công dân Xây dựng và hoàn thiện hệ thông pháp luật, bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa cũng là một trong những chức năng quan trọng Ngoải ra, nhà nước còn có trách nhiệm củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn đân tộc, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Cuối cùng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

là nhiệm vụ then chôt của nhà nước xã hội chủ nghĩa

Bên cạnh vai trò trong nước, nhà nước xã hội chủ nghĩa còn có nhiệm vụ quan trọng trong quan hệ đối ngoại, góp phần tạo dựng môi trường hòa bình, ồn định dé phat triển đất nước Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế là một trong những chức năng đối ngoại chủ yếu Bên cạnh đó, nhà nước còn có trách nhiệm tăng cường hợp tác, giao lưu quốc tế về kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật, góp phần thúc đây sự phát triển của đất nước Bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, chủ quyên, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia cũng là một trong những chức năng quan trọng Cuối cùng, nhà nước xã hội chủ nghĩa có trách nhiệm đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới, cũng như tham gia xây dựng và hoàn thiện pháp luật quốc tế, thúc đây quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các quốc gia

2) Chức năng kinh tế

Trong một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý, điều tiết và thúc đây sự phát triển của nền kinh tế quốc đân Mục tiêu chính của chức năng kinh tế của nhà nước là bảo đảm tăng trưởng kinh tế ôn định, nâng cao năng suât, hiệu quả và sức cạnh tranh của nên kinh tê

Đề thực hiện mục tiêu nảy, nhà nước có nhiệm vụ phát triển các ngành kinh tế then chốt, ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực mang lại lợi ích lâu dài cho xã hội Đồng thời, nhà nước cũng tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ và khuyến khích các thành

phần kinh tế phát triển

Nhà nước xã hội chủ nghĩa thực hiện chức năng kinh tế dựa trên cơ sở các quy luật khách quan của kinh tế thị trường Trong đó, nhà nước vừa điều tiết vĩ mô nền kinh tế, vừa trực tiếp tham gia vào các hoạt động kinh tế thông qua các doanh nghiệp nhà nước

Cụ thể, nhà nước thực hiện các nhiệm vụ như xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách kinh tế; quản lý vĩ mô nền kinh tế thông qua các công cụ tài khóa, tiền

tệ, thương mại; phát triển kinh tế nhà nước, đầu tư vào các ngành then chốt; hỗ trợ và

khuyến khích các thành phần kinh tế phát trién

Thông qua các biện pháp này, nhà nước xã hội chủ nghĩa đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, điều tiết và thúc đây sự phát triển của nền kinh tế, nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước

3) Chức năng chính trị

Chức năng chính trị của nhà nước xã hội chủ nghĩa là vai trò và nhiệm vụ của nhà nước trong việc tô chức và vận hành bộ máy nhà nước, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội Mục tiêu chính của chức năng chính trị này bao gồm: thực hiện quyên lực nhà nước, bảo vệ chê độ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và

quyền làm chủ của nhân dân, duy trì ôn định chính tri, bảo vệ an ninh quốc gia và trật

tự an toàn xã hội

Nhà nước xã hội chủ nghĩa là công cụ đề giai câp công nhân và nhân dân lao động thực hiện quyên làm chủ, nhắm xây dựng và bảo vệ Tô quốc, phục vụ lợi ích của nhân dân

Các nhiệm vụ chính của nhà nước xã hội chủ nghĩa bao gồm: tô chức và vận hành bộ máy nhà nước từ trung ương đến địa phương, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách liên quan đến hoạt động của nhà nước, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự

an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống các âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch Ví dụ về việc thực hiện chức năng chính trị của nhà nước xã hội chủ nghĩa bao gồm: tổ chức bầu cử đại biêu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, bảo

vệ biên giới và hải đảo, chống xâm lược, bảo vệ an ninh trật tự, tuyên truyền và giáo dục pháp luật để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của công dân

4) Chức năng văn hoá - xã hội

Chức năng văn hóa - xã hội của nhà nước là vai trò, nhiệm vụ của nhà nước trong việc xây dựng và phát triển nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, thực hiện các chính sách xã hội nhăm bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của công dân Chức năng này đặt trọng tâm vào phát triển giáo dục - đảo tạo, khoa học - công nghệ, văn hóa - nghệ thuật, y tế

- thé dục thể thao, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước

Đề cụ thê hóa những nhiệm vụ trên, nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực như: đầu tư cho giáo dục, xây dựng trường học, đào tạo giáo viên, cấp học bồng cho học sinh nghèo hiếu học; đầu tư cho nghiên cứu khoa học, ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, y tế ; tổ chức các hoạt động văn hóa - nghệ thuật, bảo tồn đi sản văn hóa, tôn vinh nghệ sĩ, nhà văn, nhà thơ, ; xây dựng bệnh viện, trạm y tế, đào tạo cán bộ y tế, tổ chức các chương trình y tế quốc gia