Tài Liệu Môn Giáo Dục Địa Phương Tphcm Lớp 12.Pdf

Các đại biểu tham dự lễ kỉ niệm 60 năm thành lập Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh Nguồn: Xuân Cường Trong chặng đường 60 năm xây dựng và phát triển của Liên hiệ

UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

12

Th áng 11 – 20 24

TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG

THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH

Lớp 12

UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NGUYỄN BẢO QUỐC (Tổng Chủ biên)

LÊ DUY TÂN (Chủ biên)NGUYỄN PHƯỚC BẢO KHÔI – LÊ THANH LONG – NGUYỄN THỊ HẠ NGUYÊN

ĐỖ THỊ ĐAN THUỲ – TRẦN THỊ BÍCH THUỶ – NGUYỄN VĂN GIA THUỴ

NGUYỄN KIỀU TIÊN – HOÀNG THỊ THANH VÂN

KÍ HIỆU VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU

CÁC KÍ HIỆU DÙNG TRONG SÁCH

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH

Lời nói đầu

Các em học sinh thân mến!

Nhằm đáp ứng yêu cầu nội dung giáo dục địa phương của

Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, Uỷ ban nhân dân

Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức biên soạn Tài liệu giáo dục

địa phương Thành phố Hồ Chí Minh – Lớp 12 Nội dung giáo dục

địa phương Thành phố Hồ Chí Minh là những vấn đề cơ bản về

văn hoá, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp,

của Thành phố, bổ sung cho nội dung giáo dục chung thống nhất

trong cả nước, nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi

sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức

tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để giải quyết những

vấn đề của Thành phố Hồ Chí Minh

Mỗi chủ đề được thiết kế qua các hoạt động: Khởi động, Khám phá,

Luyện tập và Vận dụng nhằm giúp các em phát huy tính tích cực,

tinh thần tự học và khả năng sáng tạo của cá nhân trong học tập Ban

biên soạn hi vọng những kiến thức và trải nghiệm với Tài liệu giáo dục

địa phương Thành phố Hồ Chí Minh – Lớp 12 sẽ giúp các em hiểu hơn

về quê hương mình, qua đó bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước;

đồng thời giúp các em có thêm động lực, ý thức góp phần xây dựng

Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng giàu đẹp

Chúc các em có những trải nghiệm bổ ích cùng Tài liệu giáo dục

địa phương Thành phố Hồ Chí Minh – Lớp 12

CÁC TÁC GIẢ

MỤC LỤC

Kí hiệu và hướng dẫn sử dụng tài liệu 2 Lời nói đầu 3 CHỦ ĐỀ 1

Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh 5

Vai trò của lễ hội truyền thống tại Thành phố Hồ Chí Minh

trong việc duy trì, phát huy các giá trị văn hoá dân tộc 47

CHỦ ĐỀ

VĂN HỌC NGHỆ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Bài 1 CHẶNG ĐƯỜNG 60 NĂM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HỌC NGHỆ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHỞI ĐỘNG

KHÁM PHÁ

Nêu một số hiểu biết của em về văn học nghệ thuật của Thành phố Hồ Chí Minh (thành tựu, những văn nghệ sĩ nổi tiếng, những hoạt động sinh hoạt văn hoá văn nghệ thường niên,…)

Tháng 12 – 1963, Hội Văn nghệ Giải phóng Đặc khu Sài Gòn – Gia Định được thành lập Sau ngày 30 – 4 – 1975, hội đổi tên thành Hội Văn nghệ Giải phóng Thành phố Hồ Chí Minh, đến năm 1985 tiếp tục được đổi tên thành Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Thành phố

Hồ Chí Minh và chính thức mang tên Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố

Hồ Chí Minh từ năm 2001 đến nay Hiện tại, Liên hiệp đang có 9 Hội thành viên, gồm: Hội Nhà văn, Hội Âm nhạc, Hội Sân khấu, Hội Mĩ thuật, Hội Điện ảnh, Hội Nhiếp ảnh, Hội Kiến trúc sư, Hội Nghệ sĩ múa và Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Thành phố với trên 5 000 hội viên

Hình 1 Các đại biểu tham dự lễ kỉ niệm 60 năm thành lập Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

(Nguồn: Xuân Cường)

Trong chặng đường 60 năm xây dựng và phát triển của Liên hiệp, nhiều văn nghệ sĩ của Thành phố Hồ Chí Minh đã đóng góp không chỉ trí tuệ, tài năng, nhiệt huyết mà bằng

cả tính mệnh của mình cho sự nghiệp đấu tranh thống nhất đất nước, như các soạn giả Trần Hữu Trang, Nguyễn Ngọc Cung, Phong Anh, Phạm Trần, nghệ sĩ Bảy Lương, nhạc sĩ Hoàng Việt, nhà văn Nguyễn Thi, nhà thơ Lê Anh Xuân, nhà thơ Trần Quang Long,…

Dù chưa có một công trình thống kê chính xác về số lượng các tác phẩm mà đội ngũ văn nghệ sĩ Thành phố Hồ Chí Minh liên tục sáng tạo trong suốt 60 năm qua, nhưng có một điều chắc chắn, những tác phẩm này đã luôn đồng hành cùng lịch sử phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và của cả nước nói chung Điển hình như trong lĩnh vực điện ảnh, dù trong điều kiện khó khăn và khắc nghiệt, nhưng các văn nghệ sĩ vẫn miệt mài sáng tạo và cống hiến, cho ra đời những bộ phim thời sự, tài liệu chiến trường

như Chiến thắng Tây Ninh, Đồng Xoài rực lửa, Du kích Củ Chi, Đội nữ pháo binh Long An,… hay những bộ phim điện ảnh được xem là kinh điển của Việt Nam như Chị Tư Hậu,

Cánh đồng hoang, Mùa gió chướng, Ván bài lật ngửa, Hòn Đất,… Đến nay, Liên hiệp có

24 văn nghệ sĩ đạt Giải thưởng Hồ Chí Minh, 90 văn nghệ sĩ đạt Giải thưởng Nhà nước Đặc biệt, có 4 văn nghệ sĩ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng

vũ trang nhân dân: nhạc sĩ Hoàng Việt, nhạc sĩ Xuân Hồng, nhà văn Nguyễn Thi, nhà thơ

Lê Anh Xuân; 1 văn nghệ sĩ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động là đạo diễn Phạm Khắc

Theo nghệ sĩ Lê Nguyên Hiều – Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là nơi “đất lành chim đậu” khi có sự hội tụ, giao thoa của nhiều dòng chảy văn hoá như: Chăm, Khơ-me, Hoa, Ấn,… và sau này là văn hoá Âu,

Mỹ khiến văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh gần như có đủ các đặc tính văn hoá của mọi miền đất nước nhưng lại đa dạng hơn, hiện đại hơn và mang tính hướng ngoại, cởi mở, hào sảng

Nhìn lại chặng đường 60 năm, Liên hiệp có một dòng chảy liên tục kế thừa và đổi mới phát triển văn học nghệ thuật Thành phố Các hoạt động sáng tạo, quảng bá tác phẩm văn học vẫn luôn được Thành phố quan tâm, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và đạt kết quả Khuynh hướng sáng tác, biểu diễn nghệ thuật lành mạnh, tích cực, đại chúng vẫn đang phát triển Văn nghệ sĩ dưới mái nhà chung của Liên hiệp phát triển về số lượng lẫn chất lượng Có những nghệ sĩ tuổi đã cao vẫn miệt mài sáng tác bao tác phẩm giá trị

để lại cho đời

Không chỉ nhìn lại những thành tựu mà thế hệ văn nghệ sĩ đi trước của Thành phố

Hồ Chí Minh đã làm, hội thảo còn là dịp giúp thế hệ văn nghệ sĩ hôm nay cùng trao đổi và đưa ra những kiến nghị, góp phần đưa văn học nghệ thuật của Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục có những bước đi xứng tầm

Nhà văn Lại Văn Long – tác giả bộ tiểu thuyết Hồ sơ lửa (Giải thưởng Sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh năm 2023) đặt ra vấn đề về tính chiến đấu của văn nghệ sĩ Thành phố Hồ Chí Minh trong 60 năm qua Theo ông, trong bối cảnh chiến tranh, tính chiến đấu đã thể hiện rất rõ ràng Sau năm 1975, tính chiến đấu của nghệ sĩ, nhà văn thể hiện ở việc đấu tranh với tàn dư của chế độ cũ, đồng thời cổ vũ cho đời sống mới,

tư tưởng mới trong chế độ cách mạng Hiện nay, một số hội đã tổ chức cho hội viên đi thực tế ở biên giới, hải đảo để có thêm tư liệu, tạo cảm xúc và sáng tác về hình tượng các cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm bảo vệ biên giới, hải đảo Đây có thể xem là cách thể hiện tính chiến đấu của văn học nghệ thuật Thành phố

Nhà văn Trầm Hương – Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất cần tăng cường đưa những tác phẩm có giá trị đến với công chúng trẻ: “Nên chăng, chúng ta hãy số hoá các tác phẩm của các văn nghệ sĩ đã hi sinh, làm sao để các tác phẩm của họ được lan toả sâu rộng trong công chúng Từ đó, những tác phẩm, những nghệ sĩ – chiến sĩ mãi mãi sẽ không bị lãng quên”

Từ kinh nghiệm của mình, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Quốc Dũng – Trưởng Ban Lí luận phê bình – Hội Nhiếp ảnh Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra vấn đề mang tính cấp thiết, đó là Liên hiệp và các Hội chuyên ngành phải lưu tâm, đưa quy trình bảo quản, lưu trữ vào

điều lệ phát triển của Hội Nghệ sĩ Dũng chia sẻ: “Chúng ta cần xem đó là vấn đề bắt buộc phải làm, không phải vấn đề tuỳ hứng, thích thì làm, không thích thì nghỉ Điều này rất quan trọng, để chúng ta có căn cứ lịch sử, có căn cứ khoa học trong vấn đề nghiên cứu và bảo tồn, từ đó có cơ sở xây dựng cho tương lai”.

Không những thế hệ trước, mà hiện nay có nhiều tác phẩm hay và giá trị nhưng lại không được quảng bá ra nước ngoài Để bạn bè thế giới hiểu được dân tộc Việt Nam qua những tác phẩm văn học nghệ thuật, theo đạo diễn Xuân Phượng, Liên hiệp phải chú trọng công tác đối ngoại, xem đây là vấn đề trọng tâm Đây là công việc cực kì quan trọng, là cách để văn nghệ sĩ của Việt Nam có một tiếng nói trên thế giới Liên hiệp cần xem đây là một mục tiêu, phải giới thiệu được những tài năng trẻ, những văn nghệ

sĩ trẻ của Việt Nam ra nước ngoài Các văn nghệ sĩ Thành phố rất tài năng và để có thể tiếp tục phát triển tài năng của mình, không nên gò bó ở trong nước mà cần phải vươn

ra ngoài Trường đại học ở các quốc gia đều có mong muốn được tìm hiểu về Việt Nam Khi đưa được các tác phẩm vào đây, tiếng nói văn học nghệ thuật của Việt Nam sẽ sớm

có điều kiện lan toả, góp phần quảng bá đất nước, con người

Tổng kết hội nghị, Chủ tịch Liên hiệp – kiến trúc sư Nguyễn Trường Lưu đã xác định Liên hiệp cùng các Hội đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, tăng cường liên kết, hợp tác với các Hội Văn học nghệ thuật kết nghĩa trong và ngoài nước, không ngừng đổi mới phương thức hoạt động để phù hợp với thực tiễn phát triển sinh động Đồng thời, Liên hiệp đặt mục đích vì sự phát triển và hiệu quả hoạt động của các Hội lên trên hết, lấy hội viên làm trung tâm để xây dựng, phát huy những giá trị đạt được

Từ đó, tạo nên sức mạnh tổng hợp của toàn khối văn học nghệ thuật, góp phần hiệu quả vào sự nghiệp phát triển chung của Thành phố và đất nước

? CÂU HỎI

– Bài viết đã nêu lên những thành tựu nổi bật nào mà văn học nghệ thuật của Thành phố Hồ Chí Minh trong 60 năm xây dựng và phát triển? Em đánh giá cao thành tựu nào nhất? Vì sao?

– Theo em, trong những đề xuất của các văn nghệ sĩ để góp phần đưa văn học nghệ thuật của Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục có những bước đi xứng tầm, đâu là kiến nghị quan trọng nhất? Vì sao?

– Em có đồng ý với việc Liên hiệp đặt mục đích vì sự phát triển và hiệu quả hoạt động của các Hội lên trên hết, lấy hội viên làm trung tâm để xây dựng, phát huy những giá trị đạt được hay không? Vì sao?

– Nếu được yêu cầu nêu kiến nghị để góp phần phát triển Liên hiệp, em sẽ đề xuất gì?

Vì sao?

KHỞI ĐỘNG

KHÁM PHÁ

– Nêu một số thông tin quan trọng cần đảm bảo trong bài viết giới thiệu về một

cơ quan, tổ chức

– Nêu ấn tượng của em về Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

Bài 2 VIẾT BÀI GIỚI THIỆU VỀ LIÊN HIỆP CÁC HỘI VĂN HỌC

NGHỆ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

I CHUẨN BỊ

1. Xác định mục đích viết: Bài viết sẽ được triển khai theo hướng tổng hợp các mục đích là giới thiệu quá trình hình thành và phát triển, nhân sự của Ban chấp hành và các Hội thành viên, những hoạt động thường niên và một số văn nghệ sĩ tiêu biểu của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

2. Thu thập tư liệu: Tìm kiếm những bài giới thiệu về Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh trong các bài báo, tạp chí (cả bản giấy và trên internet),…

3.Chú ý yêu cầu về dung lượng để triển khai bài viết súc tích, có trọng tâm nhưng vẫn cung cấp đầy đủ những thông tin quan trọng

– Nhân sự của Ban chấp hành và các Hội thành viên.

– Những hoạt động thường niên

– Một số tác giả tiêu biểu

– Trình bày đầy đủ những thông tin về nhân sự của Ban chấp hành (Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, các Trưởng ban) và Hội thành viên

– Trình bày và nhận xét khái quát về những hoạt động thường niên của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung vào các cuộc thi, các cuộc vận động sáng tác và những hoạt động ái hữu

– Giới thiệu một số tác giả tiêu biểu của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Với mỗi tác giả, có thể nêu ngắn gọn về thành tựu nổi bật, sự tôn vinh của Nhà nước đối với họ

3 Kết bài

– Khẳng định vị trí của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp phát triển văn học nghệ thuật của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và văn học nghệ thuật đất nước nói chung

– Nêu những cảm xúc, suy nghĩ, trải nghiệm của cá nhân người viết về Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

IV VIẾT BÀI

Dựa vào dàn ý đã lập để thực hiện bài viết, cần chú ý kĩ những vấn đề sau:

– Thực hiện tuần tự các phần Mở bài – Thân bài – Kết bài

– Cần khai thác, vận dụng tối đa những tư liệu thu thập được cũng như những ý

đã tìm được

– Chú ý tạo điểm nhấn cho bài viết bằng một số đánh giá, nhận xét tinh tế, sắc sảo.– Đọc lại bài viết để rà soát lỗi trình bày

V KIỂM TRA, CHỈNH SỬA

– Kiểm tra độ chính xác của những trích dẫn từ các nguồn tư liệu đã tham khảo

– Rà soát lại bài viết về phương diện mạch lạc và liên kết, xem xét đảo hay sửa lại các phần, các câu văn làm ảnh hưởng đến tính nhất quán của bài viết (nếu cần thiết)

– Đảm bảo bài viết đúng chính tả và dùng từ, đặt câu chính xác

– Sử dụng bảng kiểm sau để đánh giá bài viết:

Nội

dung

Trình bày và khái quát được những thông tin cơ bản,

nổi bật về quá trình hình thành và phát triển của

Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố

Hồ Chí Minh

Trình bày được những thông tin cơ bản về nhân

sự của Ban chấp hành và các Hội thành viên của

Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố

Hồ Chí Minh

Khái quát được một số bình diện tiêu biểu trong những

hoạt động thường niên của Liên hiệp Các Hội Văn học

Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

Khái quát được một số thông tin nổi bật về những tác

giả tiêu biểu của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật

Thành phố Hồ Chí Minh

Đảm bảo tính xác thực của thông tin với những ghi

chú tường tận về thời gian, không gian và các số liệu,

dẫn chứng có tính tổng hợp, khái quát

Nội dung Đạt Chưa đạt

Khẳng định vị trí của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ

thuật Thành phố Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp phát triển

văn học nghệ thuật của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng

và văn học nghệ thuật Việt Nam nói chung thông qua

những bằng chứng cụ thể, có tính thuyết phục

Bộc lộ được những cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân về

đối tượng được giới thiệu

Hình

thức

Bố cục đầy đủ 3 phần Mở bài – Thân bài – Kết bài

Triển khai thông tin theo trình tự hợp lí, thông tin quan

trọng tỉ lệ thuận với dung lượng viết

Kết hợp hài hoà phương tiện ngôn ngữ và phương tiện

phi ngôn ngữ để làm nổi bật nội dung bài viết

Không sai lỗi chính tả

Không sai lỗi sử dụng từ ngữ

Viết câu đúng cấu trúc ngữ pháp

VẬN DỤNG

1 Tìm hiểu thêm một số hoạt động và các văn nghệ sĩ tiêu biểu của Liên hiệp Các Hội

Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

2 Sưu tầm những bài báo về Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

để tham khảo nhằm mở rộng kiến thức và học hỏi thêm về cách viết

3 Viết bài giới thiệu (khoảng 500 – 600 chữ) về một hoạt động thường niên của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh mà em ấn tượng

LUYỆN TẬP

Viết bài giới thiệu (khoảng 800 – 1 000 chữ) về một Hội thành viên của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

Bài 3 TRÌNH BÀY BÁO CÁO DỰ ÁN VỀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP

ĐỂ QUẢNG BÁ THÀNH TỰU, KHUYẾN KHÍCH PHONG TRÀO SÁNG TÁC VĂN HỌC NGHỆ THUẬT Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHỞI ĐỘNG

– Trình bày các yêu cầu cơ bản của một bài báo cáo dự án về một vấn đề xã hội

– Nêu một số cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật ở Thành phố Hồ Chí Minh mà em biết

2. Xác định đối tượng người nghe:

Ngoài thầy cô, bạn bè, người nói còn muốn giới thiệu dự án với ai?

3.Xác định vai trò thực hiện báo cáo dự án:

– Lãnh đạo Liên hiệp;

– Chủ tịch một Hội thành viên;

– Một văn nghệ sĩ lão thành;…

4. Thu thập tư liệu:

– Tìm kiếm những bài viết về quảng bá văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả các cuộc thi sáng tác, các cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật ở Thành phố Hồ Chí Minh trong các báo, tạp chí (cả bản giấy và trên internet),…

– Ghi chép, đánh dấu những thông tin liên quan đến nội dung trình bày

– Xem xét các ý kiến đã đề cập đến những phương diện nào, chưa đề cập đến những phương diện nào của vấn đề mà dự án mong muốn làm rõ

– Bản thân đồng tình/ không đồng tình với ý kiến nào hoặc có ý kiến nào khác

5. Chú ý yêu cầu về dung lượng để triển khai phần báo cáo dự án sao cho súc tích, có trọng tâm nhưng vẫn đầy đủ những nội dung quan trọng và đáp ứng thời lượng báo cáo cho phép.

II TÌM Ý

1. Đọc kĩ những tài liệu đã thu thập được để có thể hình dung tổng quát về những nội dung dự án cần triển khai

2. Tổng hợp và ghi chú lại chính xác những thông tin sau:

– Thực trạng quảng bá văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh như thế nào? Việc làm này có những ưu điểm và hạn chế gì cần lưu ý?

– Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đã tổ chức những cuộc thi sáng tác thường niên nào? Nội dung của những cuộc thi này qua mỗi năm có sự đổi mới ở khía cạnh nào? Những văn nghệ sĩ nào của Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã được giải? Có đặc điểm gì cần lưu ý ở những tác giả này không?

– Những cuộc thi sáng tác, những cuộc vận động sáng tác do Thành phố Hồ Chí Minh nói chung và Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đã

tổ chức có thu hút được nhiều tác giả mới không? Những người có trách nhiệm và Ban

tổ chức đã có những biện pháp gì để quảng bá cho những cuộc thi, cuộc vận động này cũng như khuyến khích nhiều tác giả trẻ tham gia?

– Trong những dịp kỉ niệm, những ngày lễ lớn, Liên hiệp Các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã có sự phối hợp trong những hoạt động hưởng ứng nào để quảng bá thành tựu và đẩy mạnh khuyến khích phong trào sáng tác? Bước đầu đánh giá hiệu quả của những hoạt động đó như thế nào?

– Cần thực hiện những việc gì để phát huy vai trò của nhà trường, của học sinh phổ thông với việc quảng bá thành tựu và đẩy mạnh khuyến khích phong trào sáng tác văn học nghệ thuật ở Thành phố Hồ Chí Minh?

III TRIỂN KHAI BÀI BÁO CÁO

– Giới thiệu khái quát thông tin về dự án

– Nêu lí do lựa chọn dự án để triển khai

– Trình bày nội dung nghiên cứu của dự án kèm theo lí lẽ và bằng chứng thuyết phục, đáng tin cậy đã tìm hiểu từ những thông tin trong phần tìm ý

– Nêu kết luận rút ra được từ kết quả của dự án và đề xuất giải pháp, vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu (nếu cần)

IV TRÌNH BÀY BÀI GIỚI THIỆU

– Tạo không khí và mối quan hệ gần gũi, thân thiện, lịch sự với người nghe

– Sử dụng thẻ ghi chú để ghi lại những từ ngữ quan trọng; sắp xếp các thẻ ghi chú hợp

lí để hỗ trợ người nghe theo dõi phần trình bày

– Sử dụng cách xưng hô và các phương tiện phi ngôn ngữ phù hợp, thể hiện sự quan tâm đến người nghe, mời gọi người nghe tương tác với mình trong khi nói

– Để phần trình bày thêm thuyết phục, hấp dẫn, người trình bày có thể chuyển bài báo cáo dạng văn bản viết thành bài trình chiếu đa phương tiện (dùng phần mềm PowerPoint, Canva, Prezi,…)

– Nên dự kiến những vấn đề mà người nghe có thể phản biện hoặc muốn tìm hiểu thêm và dự kiến câu trả lời

– Nói bằng giọng tự tin, rõ ràng, rành mạch, có cảm xúc

V THỰC HÀNH NÓI NGHE TƯƠNG TÁC

1 Trao đổi:

– Trong vai trò người nghe: Thể hiện thái độ lắng nghe chăm chú, nghiêm túc bằng những tín hiệu không lời (ánh mắt, cái gật đầu, nụ cười,…); nêu rõ những điểm thú vị trong báo cáo của người nói; phản hồi lịch sự với người nói về những nội dung chưa hiểu

rõ, những vấn đề mà bạn cho là chưa hợp lí, chưa đồng tình;…

– Trong vai trò người nói: Kiên nhẫn chờ đến lượt lời của bạn; tránh chỉ trích gay gắt, trao đổi trên tinh thần xây dựng; tôn trọng ý kiến của người khác; giải thích rõ hơn về những điều mà người nghe chưa hiểu về bài báo cáo của bạn hoặc khác quan điểm với bạn (nếu có); cầu thị và ghi chép tóm lược câu hỏi hoặc góp ý của người nghe;…

2. Đánh giá:

Có thể sử dụng bảng kiểm dưới đây để tự đánh giá lẫn nhau:

Mở

đầu

Chào hỏi và tự giới thiệu

Giới thiệu khái quát thông tin về người báo cáo

Giới thiệu khái quát thông tin về nội dung báo cáo

Nội

dung

chính

Nêu ngắn gọn thực trạng – cơ sở để tiến hành báo cáo

Nêu ra được kiến nghị/ giải pháp hợp lí từ thực trạng

đã trình bày

Sắp xếp nội dung trình bày hợp lí, logic

Nội dung Đạt Chưa đạt

Kết

thúc

Tóm tắt ngắn gọn được nội dung chính của báo cáo

Nêu vấn đề trao đổi hoặc gợi sự phản hồi từ người

Sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, khách quan, khoa học

Trình bày rõ ràng, tự tin, đúng thời gian quy định

Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, dễ hiểu

Sử dụng hiệu quả các phương tiện phi ngôn ngữ để

làm rõ nội dung trình bày

Tương tác tích cực với người nghe trong quá trình nói

Phản hồi thoả đáng những câu hỏi, ý kiến của người

nghe

VẬN DỤNG

Trình bày (trong khoảng 10 – 15 phút) những khó khăn và thuận lợi của bản thân trong việc hưởng ứng những hoạt động nhằm quảng bá thành tựu và khuyến khích phong trào sáng tác văn học nghệ thuật ở Thành phố Hồ Chí Minh

LUYỆN TẬP

Trình bày (trong khoảng 10 – 15 phút) những việc cần làm để phát huy vai trò của nhà trường phổ thông với việc quảng bá thành tựu và khuyến khích phong trào sáng tác văn học nghệ thuật ở Thành phố Hồ Chí Minh

CHỦ ĐỀ

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHỞI ĐỘNG

Nêu những hiểu biết của em về nhân vật Nguyễn Hữu Cảnh

Hình 1 Đền thờ Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh

ở Công viên Lịch sử Văn hoá Dân tộc, thành phố Thủ Đức

KHÁM PHÁ

I CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1 Sài Gòn trước năm 1859

Trước khi nhà nước Phù Nam ra đời vào thế kỉ I, trên vùng đất Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay đã có con người sinh sống Họ là chủ nhân của văn hoá Đồng Nai, một trong những nền văn hoá lớn của Việt Nam thời cổ đại Sau đó, vùng đất này trở thành một bộ phận lãnh thổ của Phù Nam Vào thế kỉ VII, Phù Nam bị nước Chân Lạp thôn tính, vùng đất này thuộc lãnh thổ của Chân Lạp nhưng chỉ là trên danh nghĩa: các dân tộc vẫn sống tự trị và một số sóc Khơ-me chưa hợp thành đơn vị hành chính thuộc triều đình Chân Lạp Cho nên, đây vẫn là vùng đất rất hoang vu

Cuối thế kỉ XVI – đầu thế kỉ XVII, nhiều người Việt ở miền Trung Việt Nam ngày nay

đã di cư vào miền Nam để khai hoang, lập ấp và tự quản Lưu dân Việt tha phương cầu thực, ở đâu cũng giữ tình máu mủ đồng bào, quần tụ, tương trợ lẫn nhau, sống thành làng mạc, đồng thời cư xử hoà hợp với dân chúng địa phương; được lòng chính quyền tại chỗ Triều đình Chân Lạp cũng như triều đình Xiêm La đã phải cậy nhờ đến cộng đồng lưu dân Việt trong nhiều hoàn cảnh

Từ khi lưu dân Việt tới, Sài Gòn lần lượt trở thành một bến sông, một phố chợ, một

sở thu thuế, một ngã tư giao dịch quốc tế, một đồn luỹ chiến lược, rồi một trung tâm hành chính chung cho toàn miền Nam

Cũng trong thời gian này, tên gọi Sài Gòn chính thức được sử sách ghi nhận Từ khi lập

“đồn thu thuế” năm 1623 đến lúc Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược lập phủ Gia Định năm 1698 có thể được xem là thời kì hình thành Sài Gòn

Từ khi lưu dân Việt tới, Sài Gòn lần lượt trở thành một bến sông, một phố chợ, một sở thu thuế, một ngã tư giao dịch quốc tế, một đồn luỹ chiến lược, rồi một trung tâm hành chính chung cho toàn miền Nam

Cũng trong thời gian này, tên gọi Sài Gòn chính thức được sử sách ghi nhận Từ khi lập

“đồn thu thuế” năm 1623 đến lúc Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược lập phủ Gia Định năm 1698 có thể được xem là thời kì hình thành Sài Gòn

Hình 2 Năm 1698, Nguyễn Phúc Chu sai Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lược, lập phủ Gia Định, chính thức xác lập đơn vị hành chính của Đàng Trong – Phiên bản Mộc bản Triều Nguyễn

(Nguồn: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV)

Sài Gòn từ nửa sau thế kỉ XVII, với vị trí tự nhiên thuận tiện, với thành tựu khẩn hoang lập ấp và thông thương đã nhanh chóng trở thành một thị trấn quan trọng trong vùng Nam Đông Dương Năm 1698, Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam thì ông bắt đầu thiết lập xã, ấp, chia cắt địa phận, quy định lại việc khai khẩn ruộng đất, chuẩn định các loại thuế, chấm dứt thời lưu dân tự phát tự quản, đưa vào khuôn khổ luật pháp Phủ Gia Định lúc mới chính thức thành lập đã có 200 000 dân Sài Gòn trở thành trung tâm hành chính quan trọng và là đầu mối, phố chợ của một vùng đất đai rộng lớn, nhiều bến cảng để thuyền bè xuất, nhập hàng hoá

Hình 3 Khu vực phía Tây Thành phố Sài Gòn năm 1772

(Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)

Trong giai đoạn tranh giành giữa chúa Nguyễn với Tây Sơn, Sài Gòn lại càng cho thấy

vị trí chiến lược quan trọng bậc nhất, chiếm được Sài Gòn đồng nghĩa với việc làm chủ cả miền Nam Trải qua những bước thăng trầm của những cuộc thay ngôi đổi chủ, Sài Gòn vẫn luôn cho thấy sức sống và không ngừng phát triển Năm 1788, Nguyễn Ánh lấy lại thành Gia Định, chấm dứt chủ quyền Tây Sơn Ông đã ban hành luật lệ mà trước hết là tập trung vào các vấn đề tài chính, kinh tế

Sài Gòn phát triển vượt bậc cả về dân số và kinh tế, là trung tâm dân cư, trung tâm thương mại, trung tâm cai trị và trung tâm chiến lược của cả miền Nam nước ta Điều đặc biệt, công nghiệp của Sài Gòn cũng xuất hiện khá sớm, truyền thống thủ công nghiệp đã có từ lâu Chính sự phát triển này cũng làm cho đời sống tinh thần cũng rất phong phú

Năm 1802, Gia Định trấn được xác lập với các chức “trấn quan” để thống trị toàn miền, gọi là thời kì Gia Định ngũ trấn Đến năm 1808 thì đổi thành Gia Định thành Đây là một cấp bậc hành chính cao hơn trấn và thống trị một số trấn Danh xưng thay đổi, nhưng Sài Gòn vẫn luôn là lị sở của cả Gia Định phủ và Gia Định thành.

Hình 4 Sài Gòn năm 1815, vẽ theo bản đồ của Trần Văn Học, người theo vua Gia Long và giáo sĩ Bá Đa Lộc

trong những năm bôn tảo và chiến tranh với Tây Sơn ở Gia Định

(Nguồn: Nguyễn Đình Đầu)

Đến năm 1832, khi Lê Văn Duyệt mất, mọi quyền hành lúc này theo chính sách cai trị của Minh Mạng Ông đã thiết lập một chính quyền tập trung đến mức cao nhất, mọi quyền hành ở tỉnh (trước là trấn) từ nay tập trung hết về triều đình Sài Gòn trở thành tỉnh lị, việc đó có ảnh hưởng nhất định đến đời sống xã hội ở đây

Năm 1848, Tự Đức lên ngôi, liền cử Nguyễn Tri Phương đi kinh lược Nam Kỳ Ông đã thực hiện nhiều phương thức, trong đó phương thức đồn điền của Nguyễn Tri Phương

đã đem lại nhiều kết quả tốt, cả về kinh tế và quốc phòng Năm 1857, ông trở lại Huế, phương thức này đang còn phát huy hiệu quả tốt và tác động tích cực vào sự phát triển của Sài Gòn, thì năm 1859, Pháp đem quân vào đánh chiếm Sài Gòn

2 Sài Gòn thời Pháp thuộc (1859 – 1954)

Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược nước ta Đầu năm 1859, Pháp đem quân vào đánh chiếm Sài Gòn Nhân dân Sài Gòn cùng nhân dân cả nước đã không ngừng nổi dậy đấu tranh Cuộc kháng Pháp của nhân dân bắt đầu ngay từ đầu và cứ tiếp diễn mãi đến cả sau

khi triều đình Huế kí Hoà ước Nhâm Tuất 1862 với Pháp Bên cạnh quân triều đình, các

tầng lớp nhân dân đã anh dũng chiến đấu chống Pháp dưới nhiều hình thức khác nhau và tham gia chiến đấu càng ngày càng đông, càng mạnh khi quân triều đình rút lui Đồng bào không chịu hợp tác với chính quyền địch, tuyệt đại đa số nhân dân tẩy chay kẻ xâm lược

Hình 5 Sài Gòn lúc người Pháp đến vào năm 1859

(Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)

? CÂU HỎI

Trong quá trình vào Nam kinh lược, Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh đã thực hiện những công việc gì?

Hình 6 Quân Pháp đánh chiếm thành Gia Định (Đại Nam) năm 1859

(Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)

Sau khi đánh vỡ Đại đồn Chí Hoà (tháng 02 – 1861), Pháp mở rộng vùng chiếm đóng

ra ba tỉnh miền Đông Pháp xây dựng một khu hành chính là trung tâm cho thị xã, bên trong đặt dinh thống đốc, các sở hành chính, nhà dây thép, nhà thương, nhà thờ Lúc này, kinh tế Sài Gòn phát triển theo sự phát triển của việc xuất cảng lúa gạo Dân số không ngừng tăng lên Pháp xây dựng bộ máy thống trị thực dân tại Sài Gòn và biến Sài Gòn thành căn cứ chuẩn bị xâm lược miền Bắc và miền Trung

Hình 7 Lính thuỷ đánh bộ Pháp và bộ binh Tây Ban Nha dàn trận trước Đại đồn Chí Hoà

(Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)

Vào giai đoạn này, tại Thành phố đã diễn ra một sự kiện lịch sử quan trọng Ngày 05 – 6 – 1911, từ bến cảng Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch

Hồ Chí Minh) rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước với thân phận người phụ bếp mang tên Nguyễn Văn Ba trên con tàu A-mi-ran La-tu-sơ Tơ-rê-vin (Amiral Latouche Tréville) rời cảng Sài Gòn đi Mác-xây (Marseille) Chuyến đi là một quyết định mang tính lịch sử,

mở đường và dẫn đường cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước

Hình 8 Tàu A-mi-ran La-tu-sơ Tơ-rê-vin tại bến cảng Nhà Rồng – nơi Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, các cuộc khởi nghĩa của nhân dân trong Thành phố

và ngoại ô chống Pháp không ngừng diễn ra

Tuy nhiên, trong giai đoạn 1929 – 1933, khủng hoảng kinh tế thế giới diễn ra và ảnh hưởng không nhỏ đến Sài Gòn: hàng loạt nhà máy đóng cửa, tình cảnh thất nghiệp gia tăng, giá gạo và cao su đã tụt giảm một cách thảm hại làm cho nông dân điêu đứng, không trả được nợ cho địa chủ,

Mặc dù trong hoàn cảnh kinh tế khủng hoảng trầm trọng như thế, phong trào công nhân lại có bước phát triển mới với nhiều cuộc đình công mang tính chất giác ngộ chính trị

và cách mạng, mở đường cho phong trào yêu nước của các tầng lớp xã hội khác

Hình 9 Công nhân chuyển máy móc ra chiến khu

(Nguồn: tphcm.chinhphu.vn)

Hình 10 Công binh xưởng sản xuất máy móc

(Nguồn: tphcm.chinhphu.vn)

Tháng 8 – 1945, Đảng Cộng sản Việt Nam phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước Ngày 25 – 8 – 1945, cuộc Tổng khởi nghĩa giành thắng lợi ở Sài Gòn.

Hình 11 Nhân dân với tầm vông vạt nhọn kéo vào

nội thành tham gia Tổng khởi nghĩa ở Sài Gòn,

dân Pháp quay lại đánh chiếm

Sài Gòn với âm mưu xâm lược

nước ta một lần nữa Nhân

dân Sài Gòn tiếp tục bước

vào cuộc kháng chiến chống

thực dân Pháp Trải qua 9 năm

kháng chiến, quân dân Sài Gòn

và cả nước đã lập nhiều chiến

công, góp phần vào thắng lợi của

chiến dịch Điện Biên Phủ năm

1954, buộc Pháp phải kí Hiệp định

Giơ-ne-vơ (Genève), công nhận

3 Sài Gòn trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975)

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đế quốc Mỹ đã lập chính quyền Việt Nam Cộng hoà do Ngô Đình Diệm đứng đầu với âm mưu chia cắt lâu dài đất nước Việt Nam Sài Gòn trở thành thủ đô của Việt Nam Cộng hoà

Năm 1954, Đảng bộ Sài Gòn – Chợ Lớn đã phát động phong trào bảo vệ hoà bình Sài Gòn – Chợ Lớn và nhận được sự hưởng ứng rầm rộ, rộng rãi của nhân dân Mọi hoạt động của phong trào được tiến hành công khai ở các khu phố, xí nghiệp, trường học,… và đã

có hàng trăm Uỷ ban hoà bình được lập ra ở cơ sở Qua phong trào, Đảng bộ đã tuyên truyền giác ngộ và tập hợp được quần chúng cách mạng, gây được khí thế và niềm tin cho những người cộng sản Thành phố trong đấu tranh chính trị

Nhân dân Sài Gòn tiếp tục tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ suốt 21 năm để giành lại nền độc lập, thống nhất và chủ quyền trọn vẹn Một trong những chiến công vang dội là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, gây ra cho đế quốc

Mỹ một đòn choáng váng đột ngột, làm đảo lộn thế bố trí, phá vỡ kế hoạch tác chiến dự định của địch; làm rung chuyển không những toàn bộ chiến trường miền Nam Việt Nam

mà còn cả Lầu Năm Góc cũng như toàn nước Mỹ

Hình 14 Trận tập kích vào toà Đại sứ Mỹ ở Sài Gòn đêm 30, rạng sáng ngày 31 – 01 – 1968 đã gây chấn động dư luận Mỹ và thế giới

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử ngày 30 – 4 – 1975, quân giải phóng chiếm được Dinh Độc Lập Chính quyền Trung ương Việt Nam Cộng hoà bị bắt sống toàn bộ, lá cờ chiến thắng bay phấp phới trên nóc Dinh Độc Lập Cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam nói chung và nhân dân Sài Gòn nói riêng đến đây kết thúc thắng lợi

Hình 15 Bốn chiến sĩ mang lá cờ của quân giải phóng

tiến thẳng vào Dinh Độc Lập trưa ngày 30 – 4 – 1975

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

Hình 16 Nhân dân Sài Gòn chào đón quân giải phóng tiến vào giải phóng Thành phố, ngày 30 – 4 – 1975

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

? CÂU HỎI

Chiến dịch Hồ Chí Minh ngày 30 – 4 – 1975 đã kết thúc như thế nào và điều này

có ý nghĩa gì đối với lịch sử Việt Nam nói chung và Sài Gòn nói riêng?

4 Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 1975 – 1986

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975) kết thúc thắng lợi, hoà bình được lập lại, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ quan trọng lúc này là hoàn thành thống nhất đất nước

về mặt nhà nước, khắc phục hậu quả của chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế –

xã hội ở hai miền Nam – Bắc

Ngày 02 – 7 – 1976, theo quyết

định tại kì họp thứ nhất Quốc hội

khoá VI nước Cộng hoà xã hội

chủ nghĩa Việt Nam đã thống

nhất quyết định đổi tên nước

thành Cộng hoà xã hội chủ nghĩa

Việt Nam, đồng thời đổi tên

Thành phố Sài Gòn – Gia Định

thành Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Sài Gòn – Gia Định

vinh dự được mang tên Bác để ghi

dấu nơi Người đã ra đi tìm đường

cứu nước, ghi nhớ công ơn của Bác

Hình 17 Kì họp thứ nhất của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá VI đã thống nhất đặt tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

và tinh thần chiến đấu, hi sinh của

con người Thành phố trong việc

giành độc lập, xây dựng và phát

triển Thành phố

Từ giai đoạn này, Thành phố

từng bước trở thành một trung tâm

lớn về kinh tế, văn hoá, giáo dục –

đào tạo, khoa học công nghệ, đầu

mối giao lưu và hội nhập quốc tế

của cả nước

? CÂU HỎI

Việc đổi tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh được quyết định vào ngày nào và tại đâu?

5 Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn đổi mới (1986 – nay)

Đại hội Đảng lần thứ 6 (tháng 12 – 1986) đã đề ra đường lối đổi mới, Đảng bắt đầu từ việc đổi mới tư duy, mà “trước hết là tư duy kinh tế” Trong công cuộc đổi mới của đất nước, Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò đầu tàu, nhân dân Thành phố tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, đoàn kết, thống nhất, năng động, sáng tạo, vượt lên khó khăn, thách thức,… đồng lòng thống nhất cùng nhân dân cả nước vượt qua khủng hoảng, đạt được nhiều thành tựu to lớn, góp phần hoàn thành thắng lợi công cuộc đổi mới

Về phát triển kinh tế, Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều thành tựu to lớn theo hướng xây dựng Thành phố trở thành đô thị thông minh Tăng trưởng kinh tế Thành phố

đã gia tăng nhanh chóng, đạt tốc độ bình quân 2 con số (1996 – 2000: 10,11%; 2001 – 2005: 11% và 2006 – 2010: 11,18%/năm, giá so sánh năm 1994)(1) Tăng trưởng cả năm

2023 của Thành phố đạt mức 5,81%, cao hơn mức tăng trưởng chung cả nước; GRDP bình quân đầu người năm 2023 đạt 171,4 triệu, tương đương 7 204 USD và luôn nằm trong danh sách các tỉnh dẫn đầu về thu hút đầu tư nước ngoài(2)

Bên cạnh phát triển kinh tế, các hoạt động trên lĩnh vực văn hoá – xã hội cũng được Thành phố Hồ Chí Minh quan tâm thực hiện, phát huy truyền thống nhân ái, nghĩa tình của người dân nơi đây

(1) Nguyễn Chí Hải, Hành trình 48 năm vượt khó và phát triển của đầu tầu kinh tế TPHCM, tphcm.chinhphu.vn, ngày

30 – 4 – 2023.

(2) Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng quan kinh tế – xã hội Thành phố Hồ Chí Minh năm 2023,

thongkehochiminh.gso.gov.vn, ngày 10 – 5 – 2023.

Hình 18 Chợ Bến Thành trở lại hoạt động buôn bán tấp nập,

đông vui sau ngày giải phóng

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, Thành phố vẫn còn tồn tại không ít hạn chế, thách thức trong quá trình phát triển như: việc phát huy các nguồn lực để phát triển kinh

tế có mặt chưa hiệu quả, hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị chưa có bước đột phá,… Do đó, Thành phố cần tiếp tục đổi mới toàn diện và mạnh mẽ hơn

Hình 19 Một góc Thành phố Hồ Chí Minh nhìn từ trên cao

(Nguồn: baochinhphu.vn)

Thành phố Hồ Chí Minh trải qua nhiều chặng đường phát triển ghi đậm dấu ấn riêng của Thành phố mang tên Bác Trong đó, việc thực hiện Nghị quyết 98/2023/QH15 được xem như một điểm nhấn của giai đoạn đổi mới Trong thời gian tới, Thành phố tiếp tục phấn đấu làm tròn “sứ mệnh” của mình với đất nước, trở thành Thành phố văn minh, hiện đại, đóng vai trò ngày càng lớn đối với khu vực và cả nước, từng bước trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học công nghệ của Việt Nam nói riêng

và khu vực Đông Nam Á nói chung

? CÂU HỎI

Cho biết một số thành tựu về phát triển kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn đổi mới từ năm 1986 đến nay.

II SỰ KIỆN TIÊU BIỂU ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1 Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh chung của tình hình kinh tế trong nước và quốc tế, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn không ít khó khăn như: kinh tế phục hồi chậm so với mục tiêu đề ra; 3 trụ cột thúc đẩy tăng trưởng (xuất khẩu, đầu tư công và thị trường nội địa) chưa tạo ra lực đẩy đáng kể; 3 điểm nghẽn thể chế, hạ tầng đô thị và chất lượng nguồn nhân lực chậm cải thiện,…

Trước tình hình đó, tại Kì họp thứ V, Quốc hội khoá XV cho phép Thành phố Hồ Chí Minh thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù thông qua Nghị quyết 98/2023/QH15 (NQ98) Nghị quyết được xem là động lực mới, tạo ra không gian mới để Thành phố Hồ Chí Minh bứt phá, phát triển Với những quy định vượt lên trên khuôn khổ thông thường, Nghị quyết cho phép Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện những biện pháp đặc thù, đặc biệt chưa từng

có trong tiền lệ bao gồm 44 cơ chế, chính sách với 7 lĩnh vực

Hình 20 Quốc hội khoá XV biểu quyết thông qua Nghị quyết 98/2023/QH15

thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm 6 chính sách đặc thù phát triển Thành phố

Hồ Chí Minh:

– Quản lí đầu tư

– Tài chính, ngân sách Nhà nước

– Quản lí đô thị, tài nguyên, môi trường

– Ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược vào Thành phố Hồ Chí Minh.– Quản lí khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo

– Tổ chức bộ máy của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Thủ Đức.Thẩm quyền của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh theo Nghị quyết 98/2023/QH15 như sau:

– Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền sau:

+ Căn cứ quy mô dân số, hoạt động kinh tế và đặc điểm địa bàn, quyết định cơ cấu,

số lượng cán bộ, công chức tại xã, phường, thị trấn; quyết định số lượng, chức danh, chế

độ chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại các xã, phường, thị trấn và bảo đảm tinh gọn tổ chức bộ máy

+ Hội đồng nhân dân Thành phố ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức đối với số lượng cán bộ, công chức tại xã, phường, thị trấn.

+ Quyết định bố trí ngân sách Thành phố để chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách tại xã, phường, thị trấn, người lao động thuộc khu vực quản lí Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị –

xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập, một số hội có tính chất đặc thù và một số cơ quan Trung ương trên địa bàn Thành phố, theo hiệu quả công việc ngoài việc thực hiện chi thu nhập tăng thêm theo quy định của pháp luật hiện hành về cơ chế tự chủ tài chính đối với cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm không vượt quá 1,8 lần mức lương ngạch, bậc, chức vụ và chi thu nhập tăng thêm không vượt quá 0,8 lần quỹ lương

cơ bản của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lí

+ Quyết định mức thu nhập cho các chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt của Thành phố; quyết định về nguyên tắc, tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình, mức thu nhập và các chính sách khác để tuyển dụng công chức, viên chức từ nguồn sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, người có trình độ cao phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của Thành phố.– Uỷ ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền sau:

+ Quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc

Uỷ ban nhân dân Thành phố bảo đảm các nguyên tắc, tiêu chí, điều kiện theo quy định của pháp luật;

+ Quyết định chuyển một số chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan chuyên môn thuộc

Uỷ ban nhân dân Thành phố cho các cơ quan chuyên môn, cơ quan hành chính khác thuộc Uỷ ban nhân dân Thành phố, Uỷ ban nhân dân quận, huyện và thành phố Thủ Ðức.Như vậy, ngoài kế thừa một số nội dung của Nghị quyết 54 năm 2017 của Quốc hội khoá XIV, Nghị quyết 98/2023/QH15 bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 01 – 8 – 2023 còn phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện những nhiệm vụ mà trước đây thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành Trung ương, thậm chí là thẩm quyền của Chính phủ Từ đó giúp Thành phố sắp xếp lại bộ máy phù hợp, huy động nguồn lực để phát triển

? CÂU HỎI

Đọc thông tin về Nghị quyết 98/2023/QH15, em hãy cho biết điểm mới trong Nghị quyết này so với các Nghị quyết trước đó.

2 Kết quả bước đầu thực hiện Nghị quyết 98/2023/QH15 với sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh

Nghị quyết 98/2023/QH15 là cơ chế phù hợp với mô hình chính quyền đô thị của một siêu đô thị như Thành phố Hồ Chí Minh

Kể từ khi Nghị quyết 98/2023/QH15 có hiệu lực, từ thẩm quyền mới được trao, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành 14 Nghị quyết Uỷ ban nhân dân Thành phố

Hồ Chí Minh đã và đang hoàn thành 15 nội dung cụ thể hoá từ Nghị quyết 98/2023/QH15 Vận dụng Nghị quyết 98/2023/QH15 một số chính sách đã được sớm triển khai thực thi và bước đầu phát huy hiệu quả tốt như: cơ chế bố trí vốn, hỗ trợ giảm nghèo, giải quyết việc làm đến nay đã giải ngân được 1 560 tỉ đồng trong tổng số 2 796 tỉ đồng

GRDP của Thành phố tăng trưởng đáng kể trong quý II và quý III năm 2023 Đáng chú ý, GRDP tăng từ 0,7% trong quý I lên 5,87% trong quý II và 6,74% trong quý III Đây là bước tiến vượt bậc, nhất là khi so sánh với con số tăng trưởng 0,7% trong quý I của Thành phố GRDP

cả năm 2023 của Thành phố cũng tăng trưởng 5,81% so với năm 2022

Cùng với đó, Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút được 5,58 tỉ USD vốn FDI trong năm

2023, đứng đầu các thành phố lớn của Việt Nam Những kết quả này nhấn mạnh lợi ích trực tiếp do việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết 98/2023/QH15 mang lại Nghị quyết tạo

ra các nguồn thu bổ sung để không phụ thuộc như lúc trước nữa Có thể thấy, đây là bước khởi đầu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ thông qua phân quyền và tăng cường các ưu đãi đầu tư

III DỰ BÁO XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN 2045

Với vị trí là một đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về văn hoá, giáo dục – đào tạo, khoa học công nghệ và là Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam của cả nước, Thành phố

Hồ Chí Minh có nhiều tiềm năng phát triển như: hệ thống hạ tầng giao thông đa dạng;

hạ tầng công nghiệp với quy mô lớn; hạ tầng thương mại hiện đại và phát triển rộng khắp; hội tụ nhiều nền văn hoá từ khắp mọi miền Tổ quốc,… Tuy nhiên, bên cạnh những tiềm năng đó thì Thành phố cũng đối mặt với nhiều thách thức như: vấn đề quy hoạch

đô thị, dân số Thành phố đang tăng nhanh và gây áp lực lên các dịch vụ và hạ tầng hiện có; biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường; vấn đề nâng cao chất lượng thu hút vốn đầu tư nước ngoài

Trước những cơ hội và thách thức trên, việc xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trở thành thành phố văn minh, hiện đại là nhiệm vụ chính trị quan trọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị, nhất là Đảng bộ, chính quyền và nhân dân

Thành phố với phương châm: “Thành phố Hồ Chí Minh vì cả nước, cả nước vì Thành phố

Hồ Chí Minh”.

Để thực hiện được nhiệm vụ chính trị này, Bộ Chính trị cũng đã ban hành nhiều nghị quyết dành cho Thành phố, trong đó Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 là kim chỉ nam cho hành động của nhân dân Thành phố hiện nay Nghị quyết đã đặt ra các mục tiêu, tầm nhìn như sau:

Mục tiêu đến năm 2030:  Thành phố Hồ Chí Minh trở thành thành phố văn minh,

hiện đại, nghĩa tình, năng động sáng tạo, có nguồn nhân lực chất lượng cao; là thành phố dịch vụ – công nghiệp hiện đại, đầu tàu về kinh tế số, xã hội số, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, văn hoá, giáo dục, khoa học – công nghệ của cả nước, hội nhập quốc tế sâu rộng, có vị thế nổi trội trong khu vực Đông Nam Á Tăng trưởng bình quân đạt khoảng 8 – 8,5%/năm; GRDP bình quân đầu người khoảng 14 500 USD; kinh tế số đóng góp 40% vào GRDP

Tầm nhìn đến năm 2045: Thành phố Hồ Chí Minh phát triển ngang tầm các đô thị lớn

trên thế giới, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của châu Á; là điểm đến hấp dẫn toàn cầu; kinh tế, văn hoá phát triển đặc sắc, người dân có chất lượng cuộc sống cao;

là hạt nhân của vùng Đông Nam Bộ, cực tăng trưởng của cả nước; nơi thu hút các định chế tài chính và tập đoàn kinh tế quốc tế

Đây được coi là các chỉ dẫn quan trọng để Thành phố xác định được hướng đi cho mình, từng bước thực hiện nhiệm vụ chính trị mà Đảng đã giao phó, trở thành trung tâm kinh tế, đô thị đặc biệt với quy mô dân số và mật độ dân số lớn nhất cả nước

Em có biết?

Thành phố Hồ Chí Minh có đủ thế và lực để tiếp tục phát huy vai trò, vị trí to lớn của mình trong sự nghiệp chung cả nước cả về chinh trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng, văn hoá, khoa học

Với truyền thống cách mạng kiên cường, bất khuất, năng động, sáng tạo, Thành phố

Hồ Chí Minh đi trước về sau trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và sẽ đi trước trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

(Nguồn: Thành uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc

Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh – 40 năm xây dựng,

phát triển và hội nhập, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2015, trang 34)

– Liệt kê được một số giải pháp giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của Thành phố Hồ Chí Minh.

– Liên hệ được trách nhiệm của bản thân trong việc giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của Thành phố Hồ Chí Minh.

KHÁM PHÁ

I MỘT SỐ TRUYỀN THỐNG TỐT ĐẸP CỦA NGƯỜI DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

1 Truyền thống yêu nước, cách mạng

Trong quá trình khai hoang, xây dựng và phát triển vùng đất Sài Gòn – Thành phố

Hồ Chí Minh, các thế hệ cư dân luôn chấp nhận hiểm nguy, sẵn sàng dấn thân vào các cuộc đấu tranh chống chọi với thiên nhiên và các thế lực ngoại bang xâm lược

Ngay khi thực dân Pháp đánh chiếm thành Gia Định năm 1859, nhân dân Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã phát huy truyền thống yêu nước một cách mãnh liệt Họ không chịu khuất phục trước kẻ thù, từ chối hợp tác với giặc, sẵn sàng tề tựu dưới ngọn cờ của Trương Định, Hồ Huân Nghiệp, Nguyễn Trung Trực với tinh thần “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”

Phát huy cao độ hào khí Nam Bộ “Thành đồng Tổ quốc”, dưới sự lãnh đạo của Đảng, người dân Thành phố đã vượt qua mọi khó khăn, cùng quân dân cả nước đánh đuổi thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, giành độc lập, tự do cho dân tộc Những tấm gương anh hùng như Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn An Ninh, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Văn Trỗi, Lê Văn Tám,… đã trở thành những biểu tượng về tinh thần yêu nước, cách mạng sáng ngời

Em có biết?

Ngày 17 – 9 – 1967, tại Đại hội anh hùng, chiến sĩ thi đua và dũng sĩ các lực lượng

vũ trang nhân dân giải phóng toàn miền Nam lần thứ hai, Củ Chi được Uỷ ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam phong tặng danh hiệu

“Đất thép Thành đồng” và tặng thưởng Huân chương Thành đồng hạng Ba

Hình 1 Nhân dân Củ Chi trong phong trào Đồng Khởi (Nguồn: Phan Văn Hoàng,

300 năm Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh,

NXB Chính trị quốc gia,

1998, trang 11)

Được hun đúc và phát huy trong suốt quá trình khai hoang lập ấp đến nay, truyền thống yêu nước, cách mạng đã cố kết người dân Thành phố Hồ Chí Minh tạo thành sức mạnh

to lớn để vượt qua mọi khó khăn, địch hoạ, ngoại xâm vì mục tiêu trường tồn, phát triển Đây cũng chính là nét đặc trưng của truyền thống dân tộc Việt Nam

2 Truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo

Từ nhiều thế kỉ trước, người dân Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh luôn coi trọng, nuôi dưỡng và phát huy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo Toả sáng trong mọi thời đại, những tấm gương hiếu học của các bậc hiền tài như: Võ Trường Toản, Trịnh Hoài Đức, Nguyễn Đình Chiểu, Sương Nguyệt Anh, Nguyễn An Ninh,… trở thành biểu tượng chuẩn mực về đạo đức, nhân cách, trí tuệ

Hiếu học tạo ra môi trường học tập lành mạnh, hiệu quả Các phong trào như: “Gia đình hiếu học”, “Dòng họ hiếu học”, “Đơn vị học tập”, “Cộng đồng học tập”,… đã tạo nên một nguồn lực quan trọng đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển Thành phố

Hình 2 Xe tăng quân giải phóng đánh chiếm Dinh Độc Lập, ngày 30 – 4 – 1975

(Nguồn: Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh)

Hình 3 Nhân dân Sài Gòn diễu hành mừng

Thành phố được giải phóng, ngày 15 – 5 – 1975

(Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam)

Em có biết?

Nguyễn An Ninh (1900 – 1943) sinh ra trong một

gia đình có truyền thống hiếu học tại Hóc Môn,

Gia Định (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) Ông sớm

tinh thông Hán văn, giỏi Pháp văn Tốt nghiệp trung

học Pháp – Việt hạng ưu, Nguyễn An Ninh được

tuyển thẳng vào Đại học Đông Dương Năm 1918,

ông sang Pháp học Luật tại trường Đại học Sô-bôn

(Sorbonne) Được cấp bằng cử nhân Luật hạng xuất

sắc chỉ sau hai năm học, Nguyễn An Ninh đã làm

rạng danh về tài học của trí thức Việt trên nước Pháp

Năm 1920, dù sắp chuẩn bị sang Pháp bảo vệ luận án

tiến sĩ, thế nhưng ông đã từ bỏ để dấn thân vào

hoạt động yêu nước, cách mạng chống thực dân Pháp Nguyễn An Ninh là nhà văn, nhà báo, nhà tư tưởng, nhà cách mạng tiêu biểu của Việt Nam ở đầu thế kỉ XX

Hình 4 Nguyễn An Ninh năm 20 tuổi, vừa đỗ cử nhân Luật tại Paris

(Nguồn: Gia đình nhân vật cung cấp)

Hình 5 Thành phố Hồ Chí Minh vinh danh

50 nhà giáo tiêu biểu được nhận giải thưởng

Võ Trường Toản lần thứ 23, năm 2020

(Nguồn: Hoàng Hùng)

Hình 6 Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh trao tặng bằng khen cho học sinh giỏi Thành phố năm học 2022 – 2023

(Nguồn: Thu Tâm)

Tôn sư trọng đạo không chỉ giúp hình thành, phát triển nhân cách con người, mà còn

là một phần quan trọng trong việc xây dựng, duy trì mối quan hệ tốt đẹp trong xã hội Trọng người thầy, trọng tri thức, các thế hệ trẻ học được cách trân trọng và gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp của Thành phố

3 Truyền thống năng động, sáng tạo

Trong quá trình lao động chinh phục thiên nhiên, khai phá vùng rừng rậm thành những đồng ruộng phì nhiêu, xóm làng trù phú, các thế hệ cư dân Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng nên đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động Từ sự chăm chỉ, khéo léo của người nông dân, thợ thủ công, nhiều làng nghề thống đã được hình thành

Nghề nông truyền thống của Thành phố

Hồ Chí Minh gồm trồng hoa, trồng cây cảnh,

trồng nấm, trồng các loại cây ăn quả Có

nhiều làng hoa, cây cảnh nổi tiếng như:

làng hoa mai Bình Lợi (huyện Bình Chánh),

làng hoa Gò Vấp (quận Gò Vấp), làng hoa

cây cảnh Thạnh Xuân – Thạnh Lộc – An Phú

Đông (Quận 12),

Nghề thủ công ở Thành phố Hồ Chí Minh

rất đa dạng với nhiều sản phẩm phục vụ

đời sống vật chất và tinh thần của người dân

(Quận 5), làng dệt vải Bảy Hiền (quận Bình Tân),

làng đan lát Thái Mỹ (huyện Củ Chi), làng sản

xuất muối (huyện Cần Giờ),…

Hình 7 Làng mai Bình Lợi

(Nguồn: Kim Quyên)

Hình 8 Phơi bánh tráng – một trong những công đoạn sản xuất bánh tráng ở làng bánh tráng

Phú Hoà Đông

(Nguồn: Mạnh Linh)

Em có biết?

Trong bài phú Cổ Gia Định phong cảnh vịnh có nhắc tới các làng nghề thủ công

nổi tiếng ở Thành phố Hồ Chí Minh ở đầu thế kỉ XIX:

Cắc cớ chợ Lò Rèn, Nghe chạc chạc nghe nhà Ban đánh búa.

Lạ lùng xóm Lò Gốm, Chơn vò vò Bàn Cổ xây trời.

(Nguồn: Trương Vĩnh Ký, Gia Định phong cảnh vịnh,

NXB Trẻ, 1997, trang 23)

Em có biết?

Lư tre là một sản phẩm độc đáo được sáng tạo

bởi các thợ đúc đồng làng Tân Hoà Đông (nay thuộc

Quận 6) Trên chiếc lư, cây tre được biến hoá thành

toàn bộ trang trí, từ thân, nắp, đế đến quai Tre được

đúc lộng trên nắp, trên đế; đúc nổi trên thân lư

Tre được biến thành hình con lân với đầu là gốc,

mình là thân cây, bốn chân là cành tre nhiều ngạnh và

đuôi lân là chùm lá tre Thợ đã đúc rời từng bộ phận

rồi ráp lại thành sản phẩm hoàn chỉnh

(Nguồn: Nguyễn Thanh Lợi, Sài Gòn đất và người,

– Kể tên các nghề thủ công truyền thống ở Thành phố Hồ Chí Minh mà em biết

– Hãy giới thiệu một sản phẩm thủ công truyền thống của Thành phố Hồ Chí Minh

mà em ấn tượng với các bạn người bạn trong lớp.

4 Truyền thống đoàn kết, nhân ái, nghĩa tình

Đoàn kết, tương thân tương ái, nghĩa tình đã trở thành đặc trưng trong văn hoá ứng xử của người dân Thành phố Hồ Chí Minh và được đúc kết, gìn giữ, lan toả ngày càng sâu rộng trong đời sống xã hội Trong giao tiếp, người dân Thành phố Hồ Chí Minh có lối ứng xử cởi mở, thẳng thắn, bao dung và không định kiến

Trong mọi hoàn cảnh, người dân Thành phố Hồ Chí Minh luôn sẵn sàng tương trợ, bao bọc, giúp đỡ người khó khăn Với tinh thần “Vì cả nước, cùng cả nước”, những hoạt động nhân nghĩa, chia sẻ khó khăn kịp thời, thiết thực, sáng tạo trong đại dịch COVID-19 năm 2020, 2021 như: ATM gạo miễn phí, ATM khẩu trang miễn phí, ATM thực phẩm miễn phí, các bếp ăn từ thiện, nhà trọ 0 đồng,… đã lan toả yêu thương, truyền cảm hứng đến nhiều địa phương trên cả nước

Hội tụ đầy đủ những giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể, những làng nghề truyền thống của Thành phố Hồ Chí Minh là nơi bảo lưu nhiều giá trị văn hoá, nghệ thuật và góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân