MÔ TẢ HỌC PHẦN Trang bị phương pháp tư duy khoa học về lịch sử, kỹ năng, lựa chọn tài liệu nghiên cứu, học tập môn học và khả năng vận dụng nhận thức lịch sử vào công tác thực tiễn, phê
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
CHỦ ĐỀ 1: NHẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG
Trang 2Triết học Mác
Lênin
Kinh tế chính trị Mác Lênin
Trang 3MÔ TẢ HỌC PHẦN
Trang bị phương pháp tư duy khoa học về lịch sử, kỹ năng, lựa chọn tài liệu nghiên cứu, học tập môn học và khả năng vận dụng nhận thức lịch sử vào công tác thực tiễn, phê phán quan niệm sai trái về lịch sử của Đảng cộng sản Việt Nam.
Cung cấp những tri thức có tính hệ thống, cơ bản về sự ra đời của Đảng và quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam từ khi Đảng ra đời cho đến nay.
Thông qua các sự kiện lịch sử và các kinh nghiệm về sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam để xây dựng ý thức tôn trọng sự thật khách quan, nâng cao lòng tự hào, niềm tin vào lý tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam.
Trang 43 CÁCH MẠNG, KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN
XÂM LƯỢC (1945-1954)
NHẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA
ĐẢNG
Trang 5KẾT CẤU NỘI DUNG MÔN HỌC
5
ĐẢNG LÃNH ĐẠO CẢ NƯỚC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ
HỘI VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC (1975-1986)
4
6 NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ (TỪ 1986 ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI, ĐẨY MẠNH CÔNG
ĐẾN NAY)
ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC VÀ KHÁNG CHIẾN CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC, GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHÁT ĐẤT
NƯỚC (1954-1975)
Trang 81.1.1 Đối tượng nghiên cứu của môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Sự ra đời, phát triển
và hoạt động lãnh đạo của ĐCSVN qua các thời kỳ lịch sử:
Trang 91.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
1.1.2.1 Chức năng của khoa học Lịch sử Đảng
Chức năng nhận
thức
Chức năng giáo dục Chức năng dự báo
và phê phán
Trang 101.1.2.2 Nhiệm vụ của khoa học Lịch sử Đảng
⮚ Nhiệm vụ trình bày có hệ thống Cương lĩnh,
đường lối của Đảng.
⮚ Nhiệm vụ tái hiện tiến trình lịch sử lãnh đạo,
đấu tranh của Đảng.
⮚ Nhiệm vụ tổng kết lịch sử của Đảng.
⮚Một nhiệm vụ quan trọng của lịch sử Đảng là
làm rõ vai trò, sức chiến đấu của hệ thống tổ
chức đảng từ Trung ương đến cơ sở trong lãnh
đạo, tổ chức thực tiễn
1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 111.1.3.1 Quán triệt phương pháp luận sử học
1.1.3 Phương pháp nghiên cứu, học tập môn học Lịch sử Đảng Cộng sản
Việt Nam
Trang 14Phương pháp làm việc nhóm
Trang 151.1.4 Mục đích, yêu cầu của môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Yêu cầu:
- Việc học tập của sinh viên cần đảm bảo tính khoa học và tính đảng
nhằm hướng tới thực hiện lý tưởng, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
- Nắm vững hệ thống những vấn đề cơ bản của lịch sử Đảng Cộng sản Việt
Nam
Trang 161.1.4 Mục đích, yêu cầu của môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mục tiêu:
Nâng cao nhận thức, hiểu biết về Đảng cộng sản Việt Nam
Giáo dục lý tưởng, truyền thống đấu tranh cách mạng; Củng cố, bồi đắp niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng
Tham gia xây dựng Đảng, tiếp tục thực hiện sứ mệnh vẻ vang của Đảng là lãnh đạo bảo vệ vững chắc Tổ quốc và xây dựng thành công CNXH ở Việt Nam
Trang 171.2 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
(tháng 2/1930)
1.2.1 Bối cảnh lịch sử 1.2.2 Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị các điều kiện để thành lập Đảng 1.2.3 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Trang 181.2.1 Bối cảnh lịch sử
Trang 19Sự chuyển biến của CNTB và hậu quả của nó
CNTB chuyển từ giai đoạn
tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền (CNĐQ)
Bản chất của CNĐQ là chiến tranh, là xâm lược
thuộc địa
Sự xâm chiếm, khai thác,
nô dịch và thống trị thuộc địa tàn bạo của CNĐQ làm
cho
Các nước đế quốc lớn: Mỹ, Anh, Pháp… đã xâm chiếm hầu hết các nước nhỏ, yếu trên thế giới và biến các nước này thành thuộc địa của họ (70% dân số thế giới hoặc chịu ảnh hưởng hoặc nằm dưới ách thống trị của chủ nghĩa thực dân)
Cuối TK XIX- đầu TK XX, Châu Phi và Châu Á là đối tượng xâm lược chủ yếu của CNTB Phương Tây Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, biến Việt Nam thành thuộc địa
Trang 20Sự chuyển biến của CNTB và hậu quả của nó
CNTB chuyển từ giai đoạn
tự do cạnh tranh sang giai
Mâu thuẫn giữa các nước xuất hiện và ngày càng phát triển
mạnh mẽ
Trang 22Tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga và Quốc tế Cộng sản
Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (3-1919) Cách mạng Tháng
Mười Nga (1917)
Trang 231.2.1.2 Tình hình Việt Nam
Việt Nam trước khi bị thực dân Pháp xâm lược
Cố đô Huế– kinh đô của triều Nguyễn
Trang 24Khẩu súng thần công của nhà Nguyễn
1-9-1858, thực dân
Pháp nổsúng xâm lược Việt
Nam
Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị của thực
dân Pháp
Trang 25Toàn quyền Pháp Anbe Xa-rô
- Thực Pháp áp đặt chính sách cai trị thực dân, tiến hành xây dựng hệ thống chính quyền thuộc địa bên cạnh việc duy trì triều đình nhà Nguyễn làm tay sai
- Chính sách “chia để trị”: Chia Việt Nam ra thành ba xứ gồm Bắc Kỳ, Trung
Kỳ, Nam Kỳ và thực hiện ở mỗi kỳ một chế độ cai trị riêng.
- Là chế độ độc tài chuyên chế nhất
Chúng áp bức chính trị đối với nhân dân Việt Nam.
Trang 26Chính sách cai trị của thực dân Pháp về kinh tế
- Thực dân Pháp tiến hành cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền
- Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật để khai thác tài nguyên
- Tiến hành các cuộc khai thác thuộc địa lớn: vơ vét tài nguyên, bóc lột sức lao động, áp đặt thuế khoá nặng nề
Trang 27Chính sách cai trị của thực dân Pháp về văn hoá – xã hội
- Thực dân Pháp thi hành chính sách văn hoá,
giáo dục Thực dân.
- Chính sách “ngu dân”: lập nhà tù nhiều hơn
trường học; Dung túng, duy trì các hủ tục lạc
hậu; Đầu độc nhân dân ta bằng rượu cồn và
thuốc phiện, …
Trang 30• Phong trào cần Vương do Tôn Thất Thuyết đứng đầu (1885-1896) Các cuộc khởi nghĩa Ba Đình (Thanh Hoá), Bãi Sậy (Hưng Yên), Hương Khê (Hà Tĩnh), phong trào nông dân Yên Thế (Bắc Giang) …
• Các cuộc khởi nghĩa đều bị thực dân Pháp dập tắt nhưng cũng thể hiện tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta.
Phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản (1897-1930)
• Xu hướng bạo động do Phan Bội Châu tổ chức, lãnh đạo.
• Xu hướng cải cách của Phan Châu Trinh lãnh đạo.
• Phong trào của tổ chức Việt Nam Quốc dân đảng.
Trang 31NGUYÊN NHÂN THẤT BẠI
Thiếu một đường lối chính trị
đúng đắn.
CMVN lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng
như đi trong đêm tối không biết
đường ra.
=> Cần phải có một tổ chức
cách mạng tiên phong, có đường
lối cứu nước đúng đắn để giải
phóng dân tộcThiếu một tổ chức lãnh đạo
cách mạng.
Trang 321.2.2 Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị các điều kiện để thành lập Đảng
Trang 33Ngày 5/6/1911, tại bến cảng Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã lên chiếc tàu buôn của Pháp (Latutsơ Tơrêvin) sang phương Tây tìm đường cứu
nước.
Ngày 5/6/1911, tại bến cảng Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã lên chiếc tàu buôn của Pháp (Latutsơ Tơrêvin) sang phương Tây tìm đường cứu
nước.
1.2.2 Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị các điều kiện để thành lập Đảng
1.2.2.1 Nguyễn Ái Quốc lựa chọn con đường cứu nước
Trang 34Dự Đại hội Tua
Đọc luận cương của Lênin
Vào Đảng XH Pháp Gửi yêu sách 8 điểm
Trang 35- Kêu gọi, thức tỉnh nhân dân bị áp bức đấu tranh giải phóng.
- Tuyên truyền tư tưởng về con đường cách mạng vô sản
Trang 36“Liên minh công – nông là gốc của cách
mệnh” (Nguyễn Ái Quốc)
Trang 37• Tháng 6-1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên Đây là tổ chức yêu nước có khuynh hướng cộng sản, một tổ chức quá độ để tiến lên thành lập Đảng,
có ý nghĩa quyết định về mặt tổ chức cho sự ra đời của Đảng.
Trang 38Như vậy, Nguyễn Ái Quốc giữ vai trò quyết định và trực tiếp chuẩn bị các điều kiện vững chắc cho sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
Trang 391.2.3 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị
đầu tiên của Đảng
1.2.3.1 Các tổ chức Đảng Cộng sản ra đời
Ngôi nhà số 5D, Hàm Long, Hà Nội – Nơi thành lập Chi bộ Cộng sản
đầu tiên của Việt Nam 3/1929
Đồng chí Trần Văn Cung
Trang 40Đông Dương Cộng
sản Đảng
(6/1929)
Đông Dương Cộng
sản Đảng
(6/1929)
1.2.3.1 Các tổ chức Đảng Cộng sản ra đời
Trang 41“Phong Cảnh khách lầu”
Nơi thành lập An Nam cộng sản Đảng ở Nam kỳ
An Nam Cộng sản Đảng
(11/1929)
An Nam Cộng sản Đảng
(11/1929)
1.2.3.1 Các tổ chức Đảng Cộng sản ra đời
Trang 42“Những người giác ngộ cộng sản chân chính trong Tân Việt Cách mệnh đảng trịnh trọng tuyên ngôn cùng toàn thể đảng viên Tân Việt cách mệnh đảng, toàn thể thợ thuyền, dân cày và lao khổ biết rằng chúng tôi chính thức
thành lập ra Đông Dương Cộng sản
liên đoàn”
Đông Dương Cộng
sản Liên đoàn
(9/1929)
Đông Dương Cộng
Trang 43Đông Dương
CSĐ
An Nam CSĐ
Đông Dương CSLĐ
Năm 1929Phong trào công nhân + phong trào yêu nước phát triển
mạnh
1.2.3.1 Các tổ chức Đảng Cộng sản ra đời
Trang 441.2.3.2 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 451.2.3.2 Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Thời gian, địa điểm diễn ra Hội nghị
Bầu BCH TƯ lâm
thời
Hội nghị diễn ra tại một ngôi nhà cũ, nhỏ bé của một công nhân ở Cửu Long, thuộc khu nhà ổ chuột trên phần đất liền của Hồng Kông.
Trang 46Cương lĩnh chính trị đầu tiên
Mục tiêu chiến lược
Tinh thần đoàn kết quốc tế
Nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt
Vai trò lãnh đạo của Đảng
Lực lượng cách mạng
1.2.3.3 Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Phương pháp tiến hành cách mạng
Trang 47Đường lối chiến lược của CMVN là:
“làm Tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”
“Vậy tư bản bản xứ không có thế lực gì không nên nói cho họ đi về phe đế quốc được, chỉ bọn đại địa chủ mới có thế lực và đứng hẳn về phe
đế quốc chủ nghĩa nên chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để
đi tới xã hội cộng sản”
(Trích trong Chính cương vắn tắt)
1.2.3.3 Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Trang 48Nhiệm vụ của cách mạng
Về chính trị:
1.2.3.3 Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Thực hiện theo đúng đường lối lãnh đạo của Đảng, cao trào xô viết Nghệ Tĩnh 1930
-1931 khẳng định sức mạnh của khối liên minh công – nông
Trang 49Nhiệm vụ của cách mạng
Về kinh tế:
1.2.3.3 Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Thực hiện theo đúng đường lối lãnh đạo của Đảng, chính quyền xô viết được thành lập
ở một số vùng nông thôn Nghệ - Tĩnh tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho nông dân,
xoá bỏ các thứ thuế vô lí
Trang 50Nhiệm vụ của cách mạng
Về văn hoá – xã hội:
Thực hiện theo đúng đường lối lãnh đạo đó của Đảng, chính quyền xô viết được thành lập ở một số vùng nông thôn Nghệ - Tĩnh đã xây dựng cuộc sống mới cho người dân,
xoá bỏ các phong tục lạc hậu
1.2.3.3 Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Trang 51Lực lượng cách mạng:
“…phải dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa cách mạng…”
(Trích trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng)
1.2.3.3 Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Trang 52“…phải bằng con đường
bạo lực cách mạng của quần
chúng…”
Nguyễn Ái Quốc đặt nền móng cho tình đoàn kết chiến đấu giữa cách mạng Việt Nam và Đảng Cộng sản Pháp
“…Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng…”
Trang 53Ý nghĩa ĐCSVN ra đời
Cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới
Chấm dứt khủng hoảng về
lãnh đạo
Tạo cơ sở cho những bước nhảy vọt của cách mạng Việt Nam
1.3 Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam