Quan điểm, giải pháp của Đảng, Nhà nước trong phòng chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.. Ô nhiễm đất •Khái niệm: Là sự đưa vào môi trường các chất thải nguy hại hoặc năng lư
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Đề tài thuyết trình Phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo
vệ môi trường
GVHD : NGUYỄN THỊ HẠNH
Nhóm 3:
Lê Mỹ Thành Nguyễn Hồng Trường Nguyễn Kế Anh Tịnh Huỳnh Minh Phong Nguyễn Vũ Thanh Nam
Võ Xuân Viết Đặng Văn Thanh Khiết
Trang 2I Ô nhiễm môi trường là gì vv?
II Những vấn đề cơ bản về môi
trường và vi phạm pháp luật trong
bảo vệ môi trường.
III Công tác phòng chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường
IV Quan điểm, giải pháp của Đảng,
Nhà nước trong phòng chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường
NỘI DUNG BÀI THUYẾT TRÌNH GỒM 4 PHẦN
Trang 3I Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG LÀ
GÌ ?
Khái niệm :
- Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị ô nhiễm
do con người đưa hóa chất hoặc năng lượng gây hại vào, làm thay đổi các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trường Điều này gây tác hại đến sức khỏe con người và sinh vật khác Ô nhiễm có thể
ở dạng chất rắn, lỏng, khí hoặc năng lượng như phóng xạ, nhiệt, âm thanh, ánh sáng.
Trang 4Ánh sáng
Âm thanh
Trang 51 Ô nhiễm nguồn nước
•Khái niệm: Là nguồn nước bị nhiễm hóa chất hoặc
các chất lạ gây bất lợi cho sức khỏe con người, thực
vật hoặc động vật
•Nguyên nhân : Xả thải công nghiệp, hóa chất nông
nghiệp(phân bón trừ sâu), nước thải sinh hoạt, dầu
vay, vức sát động vật chết ,….
Tác hại : Làm suy giảm chất lượng nguồn nước,
đe dọa hệ sinh thái dưới nước,gây bệnh cho người
(tiêu ứng, nhiễm độc kim loại nặng).
•Biểu hiện : Nước có mùi hôi, màu lạ, chứa chất thải
bã
Trang 6Ví dụ thực tế :
- Công ty Formosa đứng đầu các vụ gây ô nhiễm năm 2016
Vụ gây ô nhiễm môi trường biển do công ty Formosa “lộ ra” từ hiện tượng các chết ngày
6-4-2016 trên vùng biển cảng Vũng Áng thuộc địa phận thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh.
Hiện tượng thủy sản chết lan trên diện rộng, bắt đầu từ vùng ven biển Hà Tĩnh, lan tiếp dọc ven biển các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế.
Sự cố này đã gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, xã hội và môi trưởng, trong đó chịu ảnh hưởng nặng nhất là ngành thủy sản, tiếp đến là hoạt động kinh doanh, dịch vụ, du lịch và đời sống sinh hoạt của ngư dân.
Nguyên nhân gây ra sự cố môi trường làm hải sản chết hàng loạt tại ven biển bốn tỉnh miền
Trung được xác định do công ty Formosa gây ra trong quá trình vận hành thử nghiệm tổ hợp nhà máy, đã có những vi phạm và để xảy ra sự cố, dẫn tới nước thải có chứa độc tố phenol, xyanua chưa được xử lý đạt chuẩn xả ra môi trường.
Công ty Formosa đã nhận trách nhiệm, xin lỗi Chính phủ, nhân dân và bồi thường 500 triệu
USD.
Trang 72 Ô nhiễm đất
•Khái niệm: Là sự đưa vào môi trường các chất thải nguy hại hoặc năng lượng đến mức ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống
của sinh vật, sức khỏe con người
•Nguyên nhân : Sử dụng quá trình hóa chất nông
nghiệp,
chất rắn rắn không phân hủy,
khai thác khoáng sản, rác thải nhựa.
•Tác hại : Suy giảm độ phì, mất khả năng canh
tác, ảnh hưởng đến hệ sinh vật trong đất.
•Biểu hiện : Đất bạc, bị mòn, chứa nhiều rác và
chất độc hại
Trang 8Từ tháng 12-2017 đến tháng 8-2018, nhóm phóng viên tại TP.HCM đã thâm nhập, điều tra và công bố hàng
ngàn tấn rác thải từ một nhà máy ở Hậu Giang thay vì vận chuyển đến nơi xử lý theo quy định thì bị đem đi san lấp mặt bằng.
-Sau khi báo chí công bố những tư liệu điều tra, hình ảnh, video clip rõ nét về những hành vi gian lận gây ô nhiễm môi trường trên, Bộ Công an, Công an TP.HCM, Công
an huyện Bình Chánh, Công an huyện Nhà Bè, Bộ
TN&MT, UBND TP.HCM, Sở TN&MT TP.HCM và các đơn vị liên quan của tỉnh Hậu Giang đã nhanh chóng vào cuộc xác minh Sau đó, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ
án, khởi tố bị can đối với Vũ, Công và Mười.
Trang 93 Ô nhiễm không khí
•Khái niệm: Là sự thay đổi lớn trong thành
phần không khí, do khói, bụi, hơi hay các khí lạ
được đưa vào không khí gây nên các mùi lạ,
làm giảm tầm nhìn, biến đổi khí hậu.
•Nguyên nhân : Khí thải từ phương tiện giao
•ung thư và biến đổi khí hậu.
• Một số chất ô nhiễm phổ biến: CO2, SO2,
NOx,
• Bụi PM2.5, PM10.
•Biểu hiện : Sương mù độc hại,
• giảm tầm nhìn, bầu không khí ngạt
Trang 10Ví dụ thực tế:
Ô nhiễm không khí tại TP Hà Nội
- Nguồn phát thải lớn nhất là hoạt
động giao thông. Theo số liệu năm
2019, tổng phát thải bụi PM 2.5 từ các nguồn là hơn 30.000 tấn, hơn
50% số này đến từ nguồn thải tại
chỗ Trong đó, hoạt động giao thông, bụi đường lớn nhất, chiếm 56%
Thành phố có 1,1 triệu ôtô, hơn 6,9 triệu xe máy, 70% trong số này đã sử dụng trên 10 năm, tạo ra nguồn phát thải lớn.
Nghiên cứu của Viện Khoa học và
Công nghệ môi trường, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho thấy khí thải xăng
và dầu diesel từ giao thông đóng góp 46% lượng bụi siêu mịn và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi từ xe máy
chiếm hơn 90% vào tổng mức phát thải từ giao thông Xe máy là nguồn phát thải lớn nhất, tiếp theo là xe tải hạng nặng, xe buýt và xe tải hạng nhẹ.
Trang 114 Ô nhiễm ánh sáng
•Khái niệm: là việc sử dụng ánh sáng quá
mức cần thiết hoặc chiếu sáng không
đúng, đặc biệt trong chiếu sáng công
cộng gây hiện tượng chói lóa, chiếu vào
nhà dân và làm sáng bầu trời đêm
•Nguyên nhân : Đèn đường, biển quảng cáo,
các thiết bị phát sáng sử dụng sai cách.
•Tác hại : Ảnh hưởng đến động vật (rùa biển,
chim),
•gây mất ngủ, rối loạn nhịp sinh học con người.
•Biểu hiện : Ánh sáng lan tỏa quá rực vào ban
đêm,
•khó quan sát bầu trời sao
Trang 12Ví dụ thực tế:
Bình Thuận: Thảm họa từ 15 triệu bóng đèn trồng
thanh long trái vụ hàng năm
-Tại tỉnh Bình Thuận, các nhà vườn trồng thanh long trái vụ đang chong đèn để kích thích cây ra hoa nhưng lại vứt bừa bãi bóng đèn hỏng, gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường và ánh sáng từ bóng đèn gây ô nhiễm ánh sáng
-Tỉnh Bình Thuận hiện trồng hơn 30.000 ha cây thanh long Hàng năm, từ tháng 10 năm nay đến tháng 3 năm sau, các hộ nông dân phải chong đèn để kích thích cây ra hoa trái vụ
- Theo tính toán, bình quân mỗi ha thanh long chong đèn sẽ sử dụng hơn 1.000 bóng, tuổi thọ trung bình của các bóng đèn này khoảng 2 năm Như vậy, mỗi năm toàn tỉnh Bình Thuận sẽ có 15 triệu bóng đèn phải thải loại ra môi trường từ việc canh tác cây thanh long.
- Theo cơ quan Nghiên cứu Ung thư IARC của Tổ chức
Y tế Thế giới WHO năm 2007 ô nhiễm ánh sáng gây những rối loạn nhịp sinh học, từ đó dẫn đến nguyên nhân gây ung thư Ngoài ra, các tác động trực tiếp từ việc ô nhiễm ánh sáng có thể là hiện tượng mệt mỏi, đau đầu, căng thẳng, phiền muộn lo âu.
Trang 134 Ô nhiễm âm thanh
Khái niệm: Là hiện tượng tăng cường âm thanh không mong muốn hoặc gây phiền nhiễu đến môi trường sống và sức khỏe con người
Nguyên nhân :
- Giao thông
- Công nghiệp và sản xuất
- Hoạt động giải trí và văn hóa
- Tiếng ồn trong gia đình và khu dân cư
- Hoạt động xây dựng và thi công
- Tiếng ồn từ các công trình hạ tầng và thiết bị công cộng
- Tiếng ồn từ các thiết bị và công nghệ hiện đại
Tác hại :
Ảnh hưởng đến sức khỏe con người:
•Rối loạn giấc ngủ: Tiếng ồn lớn có thể làm gián đoạn giấc ngủ,
gây mất ngủ và ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý.
•Căng thẳng và lo âu: Tiếng ồn kéo dài có thể gây căng thẳng,
lo âu, và làm tăng mức độ hormone cortisol, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
•Suy giảm thính lực: Tiếng ồn quá lớn có thể làm tổn thương
thính giác, dẫn đến mất thính lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
•Tăng huyết áp và bệnh tim mạch: Nhiều nghiên cứu cho thấy
rằng tiếng ồn kéo dài có thể làm tăng huyết áp, gây stress và
tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Trang 14Ví dụ thực tế
Trang 15II Những vấn đề cơ bản về môi trường và vi phạm pháp luật trong bảo
vệ môi trường
1.Những vấn đề cơ bản về môi trường
-Môi trường: Là các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh
hưởng đến đời sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên.
a)Đặc điểm môi trường nước ta:
-Đang chịu hậu quả nặng nề của sự biến đổi khí hậu toàn cầu.
-Chịu ảnh hưởng nặng nề do chiến tranh gây ra.
-Đang bị ô nhiễm nghiêm trọng.
b)Vai trò của môi trường nước ta:
-Là yếu tố quyết định sự sống, phát triển của con người và dân tộc Việt Nam.
-Duy trì và phát triển hệ sinh thái.
-Phát triển kinh tế phát triển xã hội và sự ổn định chính trị của các địa phương và đất nước.
Trang 162 Vi phạm pháp luật trong bảo vệ môi trường
a)Tội phạm về môi trường:
- Là hành vi xâm phạm các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường, gây thay đổi, tác động xấu đến các thành phần của môi trường, ảnh hưởng đến sự sống và phát triển của con người và sinh vật
b)Vi phạm hành chính về môi trường:
- Vi phạm về kế hoạch, đánh giá tác động và đề án bảo vệ môi trường
- Gây ô nhiễm môi trường
- Vi phạm quản lý chất thải
- Vi phạm quy định bảo vệ môi trường tại cơ sở sản xuất, khu công nghiệp, và trong nhập khẩu máy móc, thiết bị, và khoáng sản
- Vi phạm phòng, chống ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường
- Vi phạm về bảo tồn đa dạng sinh học và tài nguyên di truyền
- Cản trở hoạt động quản lý nhà nước và các hành vi vi phạm khác về môi trường
Trang 173 Nguyên nhân, điều kiện của vi phạm pháp luật về môi trường
a)Về phía cơ quan nhà nước:
-Phát triển kinh tế chưa chú trọng bảo vệ môi trường.
-Nhận thức về bảo vệ môi trường còn hạn chế.
-Công tác quản lý và đấu tranh vi phạm pháp luật về môi trường còn bất cập.
-Năng lực chưa đáp ứng yêu cầu.
b)Về phía đối tượng vi phạm:
-Động cơ, mục đích tư lợi cá nhân, thu lợi bất chính.
-Ý thức coi thường pháp luật và thiếu kỷ cương.
c)Hậu quả:
-Ảnh hưởng đến sức khỏe con người, môi trường tự nhiên, động vật có nguy cơ tuyệt chủng
và gây suy thoái kinh tế.
Trang 18A Một số luật vi phạm gây ô nhiễm môi trường ở nước ta.
1 Luật vi phạm về ô nhiễm môi trường nước
Nghị định 45/2022/ND-CP ,
Xả bỏ quy chuẩn kỹ thuật
•Vượt chuẩn từ 1,1 đến 1,5 lần: Phạt từ **5050 triệu đến 80 triệu đồng
•Vượt chuẩn từ 1,5 đến 3 lần :80 triệu đến 100 triệu đồng
•Vượt chuẩn từ 3 đến 5 lần: Phạt từ **100 triệu đến 200 triệu đồng
•Vượt chuẩn trên 5 lần : Phạt 200 triệu đến 500 triệu đồng hoặc chỉ đình
Đổ chất thải, hóa chất, dầu mỡ gây ô nhiễm nguồn nước
•Tùy chỉnh khối lượng có thể từ 20 triệu đến 1 tỷ đồng
•Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc phục hồi môi trường
Trang 192 Luật vi phạm về ô nhiễm môi trường đất:
Căn cứ quy định Điều 19 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về trách nhiệm bảo vệ môi trường đất như sau:
Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm sau đây:
a) Quy định chi tiết tiêu chí xác định, phân loại khu vực ô nhiễm môi trường đất
theo mức độ ô nhiễm;
b) Chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan có liên quan trong việc
xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch xử lý, cải tạo và phục hồi ô nhiễm môi trường đất đặc biệt nghiêm trọng thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều
15 của Luật này; tổ chức điều tra, đánh giá và công khai thông tin về chất lượng môi trường đất;
c) c) Trình Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch xử lý, cải tạo và phục hồi khu
vực ô nhiễm môi trường đất đặc biệt nghiêm trọng thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 15 của Luật này;
d) d) Tổng hợp danh mục các khu vực ô nhiễm môi trường đất; xây dựng, cập nhật
vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia và công bố thông tin
về các khu vực ô nhiễm môi trường đất trên phạm vi cả nước
Trang 203 Luật vi phạm về ô nhiễm môi trường không khí
Theo Điều 12 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về việc bảo vệ môi
trường không khi như sau:
- Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có phát thải bụi, khí thải tác động xấu đến môi trường phải có trách nhiệm giảm thiểu và
xử lý theo quy định của pháp luật
- Chất lượng môi trường không khí phải được quan trắc, giám sát thường xuyên, liên tục và công bố theo quy định của pháp luật
- Tình trạng ô nhiễm môi trường không khí phải được thông báo và cảnh báo kịp thời nhằm giảm thiểu tác động đến sức khỏe cộng đồng
- Các nguồn phát thải bụi, khí thải phải được quan trắc, đánh giá và kiểm soát theo quy định của pháp luật
Trang 214 Luật vi phạm về ô nhiễm môi trường ánh sáng
- Pháp luật hiện hành của Việt Nam vẫn chưa có các quy định cụ thể như thế nào
là ô nhiễm ánh sáng , cũng chưa có chế tài cho vi phạm cho hành sử dụng ánh sáng nhân tạo quá mức gây khó chịu, ảnh hưởng đến cộng đồng và môi trường xung quanh.
- Về vấn đề này thuộc về nhận thức và ý thức của tất cả mọi người
Trang 225 Luật vi phạm về ô nhiễm âm thanh
Nghị định 45/2022/NĐ-CP ngày 07/7/2022 về xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi
trường, trong đó, quy định mức phạt vi phạm về
tiếng ồn vượt quá mức cho phép.
1.Giới hạn tối đa cho phép về tiếng ồn
Theo quy định tại Mục 2.1
Thông tư 39/2010/TT-BTNMT về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường thì giới hạn tối đa cho phép
về tiếng ồn
- Tại khu vực đặc biệt (khu vực trong hàng rào của các cơ sở y tế, thư viện, nhà trẻ, trường học, nhà thờ, đình, chùa và các khu vực có quy định đặc biệt khác) là: 55dBA (từ 6h đến 21h) và 45dBA (21h đến 6h).
- Tại khu vực thông thường (khu chung cư, các nhà ởriêng lẻ nằm cách biệt hoặc liền kề, khách sạn, nhà nghỉ, cơ quan hành chính) là: 70dBA (từ 6h đến 21h)
và 55dBA (21h đến 6h).
Trang 23B lỗ hỏng pháp luật :
- Thiếu các quy định rõ ràng về trách nhiệm của các bên liên quan
- Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) chưa thực sự hiệu quả
- Khả năng xử lý vi phạm môi trường còn yếu
- Cơ chế tài chính và nguồn lực còn hạn chế
- Các quy định về ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên còn thiếu chặt chẽ
- Thiếu các biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường sau sự cố
- Khó khăn trong việc thực thi và áp dụng quy định ở các lĩnh vực mới
Trang 24Nguyên nhân tất yếu vẫn là do ý thức mỗi người
Trang 25Hậu quả của việc gây ô nhiễm môi trường
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người Các chất độc hại có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, từ các vấn đề hô hấp
như hen suyễn, viêm phổi đến các vấn đề nghiêm trọng hơn như ung thư Ví dụ, ô nhiễm không khí do khí thải từ xe
cộ và nhà máy gây ra có thể chứa các hạt nhỏ PM2.5, PM10 và các chất độc hại khác như khí CO, NOx, SOx, dioxin
và các kim loại nặng như thủy ngân, chì, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch, ung thư phổi và tác động tiêu cực đến hệ thống miễn dịch của cơ thể
- Gây ra thiên tai, lũ lụt, hạn hán,
Sự thay đổi khí hậu do ô nhiễm môi trường, chẳng hạn như tăng cường hiệu ứng nhà kính, làm tăng nhiệt độ trên toàn cầu, gây ra sự biến đổi trong môi trường khí hậu Điều này dẫn đến sự gia tăng của cường độ và tần suất của các hiện tượng thiên tai như cơn bão, lốc xoáy, và cảm giác của lũ lụt
- Hủy hoại hệ sinh thái
Khi môi trường bị ô nhiễm, hệ sinh thái mất cân bằng, dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực Chất độc hại tích tụ, gây phân hủy sinh học và giảm đa dạng sinh học Hệ sinh thái suy thoái, ảnh hưởng đến chu trình vật chất và năng lượng, làm giảm khả năng tái tạo và nguồn tài nguyên, dẫn đến mất mát đa dạng sinh học toàn cầu
Trang 26Video hậu quả gây ô nhiễm môi trường
Trang 271 Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường:
-Phân tích vi phạm pháp luật môi trường :Xác định số vụ vi phạm, lĩnh vực, đối tượng và phương thức
vi phạm
-Nghiên cứu nguyên nhân vi phạm: làm rõ nguyên nhân, điều kiện dẫn đến vi phạm pháp luật
-Đề xuất giải pháp: Kiến nghị các ngành, cấp có thẩm quyền khắc phục sơ hở, tiêu cực, và đưa ra giải pháp
-Kế hoạch phòng, chống: Các cơ quan, tổ chức xây dựng kế hoạch và biện pháp cụ thể để phòng, chống
-Tổ chức lực lượng khắc phục: Huy động sức mạnh tổng hợp của các ngành, đoàn thể, trong đó lực lượng Công an đóng vai trò chủ đạo
-Điều tra và xử lý vi phạm: điều tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, truy tố hoặc xử lý hành chính
III Công tác phòng chống vi phạm pháp luật về bảo
vệ môi trường