Báo cáo cuối kỳ môn giáo dục hòa nhập chủ Đề giáo dục hòa nhập cho trẻ khiếm thính

Để phù hợp với nhu cầu học tập của các em, nhà trường đã tổ chức đa dạng hóacác loại hình giáo dục: giáo dục can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập, giáo dục chuyên biệt và định hướng sắp tới

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Chủ đề: Giáo dục Hòa nhập cho trẻ khiếm thính

Trường Giáo dục Chuyên biệt Hy Vọng – Gò Vấp

Giảng viên hướng dẫn: Th.S Lê Văn Trỗi

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11, 2024

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN:

Danh mục từ viết tắt

Ký hiệu chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh

Phụ lục

Danh mục từ viết tắt 2

Phụ lục 3

1 Tìm hiểu về cơ sở kiến tập - Trường Giáo dục Chuyên biệt Hy Vọng 4

2 Thực trạng tại cơ sở 5

2.1 Tình hình chung 5

2.2 Những thách thức và tồn tại trong Trường Giáo dục Chuyên biệt Hy Vọng 6

3 Bản chất của giáo dục hòa nhập cho trẻ khiếm thính 7

4 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc giáo dục hòa nhập tại trường 8

4.1 Động lực bên trong đối với nhà trường 8

4.2 Động lực bên ngoài đối với nhà trường 9

5 Phương pháp giảng dạy trẻ khiếm thính tại cơ sở 11

6 Thuận lợi 13

7 Khó khăn 16

8 Đề xuất biện pháp 18

9 Kết luận 19

Tài liệu tham khảo 20

1 Tìm hiểu về cơ sở kiến tập - Trường Giáo dục Chuyên biệt Hy Vọng

Trường Giáo dục Chuyên biệt Hy Vọng – Quận Gò Vấp 5/88k Đường số 2,Phường 15 là một đơn vị trực thuộc UBND Quận Gò Vấp Trường Giáo dục Chuyên biệt

Hy Vọng – Quận Gò Vấp được thành lập từ năm 1990 Với chức năng nhiệm vụ là: dạyvăn hóa, dạy nghề, phục hồi chức năng cho trẻ khiếm thính và trẻ chậm phát triển trí tuệtrên toàn Quận Gò Vấp và các Quận lân cận

Trong nhiều năm qua được sự quan tâm của UBND Quận Gò Vấp, PhòngGD&ĐT Quận Gò Vấp, cùng với sự nỗ lực và phấn đấu không ngừng của tập thể, nhàtrường đã có một đội ngũ Cán bộ/Giáo viên/Công nhân viên nhiệt tình tâm huyết vớinghề Trình độ Cán bộ/Giáo viên đều đạt chuẩn trở lên

Nhiều năm liền, nhà trường được UBND Thành phố tặng bằng khen, cờ thi đua

về công tác giáo dục trẻ khiếm thính Đặc biệt nhà trường đã được vinh dự đón nhậnBằng khen của Thủ tướng chính phủ; Chủ tịch nước tặng thưởng: Huân chương lao độnghạng III; Huân chương lao động hạng II

Chính vì vậy đã tạo được lòng tin của các bậc phụ huynh, cho nên số học sinh đếntrường ngày càng đông Đối tượng học sinh là các em câm điếc, chậm phát triển trí tuệ,chậm phát triển ngôn ngữ, hội chứng Down, động kinh, tự kỷ và đa tật

Để phù hợp với nhu cầu học tập của các em, nhà trường đã tổ chức đa dạng hóacác loại hình giáo dục: giáo dục can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập, giáo dục chuyên biệt

và định hướng sắp tới là hướng nghiệp dạy nghề

Tổng số lớp học của trường gồm 18 lớp, trong đó có:

- 7 lớp Tiểu học

- 11 lớp Mầm non trong đó có 1 lớp can thiệp sớm

Tổ chức cho gần 100 em ở bán trú: học 2 buổi/ngày Điều kiện ăn ở và học tập củacác em được nhà trường chăm lo chu đáo và nhiệt tình tạo được niềm tin, yên tâm củacác bậc phụ huynh không may có con em bị khiếm thính

Sứ mệnh của trường là chăm sóc, nuôi dưỡng những trẻ em đặc biệt trong môi

trường an toàn, hòa nhập nhờ vào môi trường giáo dục chuyên biệt, phương pháp trị liệuđặc biệt và sự hòa nhập cộng đồng

Mục tiêu của trường là khám phá những nhu cầu đặc biệt và sự phát triển đặc biệt

nhằm tìm ra những khả năng không khiếm thính của các bé, và đồng thời cung cấp môitrường học tập với chất lượng cao, hòa nhập, thân thiện

Nhiệm vụ:

- Xây dựng đội ngũ giáo viên/công nhân viên, cán bộ quản lý theo định hướng chuẩn

hóa có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh Tận tâm tận lực vớinghề, có trình độ chuyên môn cao, nhất là trình độ chuyên môn dạy trẻ khiếm thính Mở được lớp dạy nghề cho trẻ khiếm thính phù hợp với yêu cầu xã hội

- Đảm bảo 100% học sinh được học bán trú 2 buổi/ngày.

- Tiếp tục huy động tối đa trẻ khiếm thính đến trường để thực hiện tốt quyền trẻ em

khiếm thính được học tập vui chơi như trẻ em bình thường khác Thực hiện tốt nhiệm

vụ “can thiệp sớm” cho những trẻ em bị câm điếc ở độ tuổi từ 0 tuổi đến 6 tuổi Làmtốt công tác tư vấn với phụ huynh để đưa các em học sinh khiếm thính vào các trườngphổ thông học hòa nhập như học sinh bình thường Mở thêm lớp học cho trẻ: tự kỷ,trẻ đa tật Mở thêm phòng tư vấn và phục hồi chức năng cho trẻ khiếm thính Tiếp tụcduy trì và phát triển chất lượng dạy và học cho trẻ em khiếm thính

- Huy động các nguồn lực xây dựng và tổ chức tốt công tác hướng nghiệp dạy nghề

cho học sinh giúp cho các em có một nghề phù hợp để sau khi ra trường các em có thểsống hòa nhập cùng cộng đồng xã hội

2 Thực trạng tại cơ sở

2.1 Tình hình chung

Hiện nay mặc dù nhà trường luôn được UBND Quận Gò Vấp, Phòng GDĐTQuận Gò Vấp, các ban ngành và các đoàn thể quan tâm và tận tình giúp đỡ, cổ vũ độngviên Nhưng nhà trường vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn: cơ sở vật chất, trang thiết bịchưa thật sự đáp ứng nhu cầu dạy và học cho trẻ khiếm thính; bữa ăn trưa của các em họcbán trú chưa thật sự đảm bảo tính đa dạng, phong phú và cung cấp đầy đủ chất dinh

dưỡng cần thiết; nhiều gia đình không có điều kiện cho con em học bán trú; đời sống củaGiáo viên và công nhân viên còn nhiều khó khăn Những năm gần đây sinh viên củaTrường Đại học Sư Phạm TP.HCM và Trường Đại học Sài Gòn theo học tại chuyênngành Giáo dục đặc biệt khi ra trường thường theo dạy tại các trung tâm và công ty Vì vậy việc tuyển dụng giáo viên của trường gặp nhiều khó khăn khi sinh viên hiện naykhông có xu hướng làm việc tại các Trường Chuyên Biệt công lập do sinh viên còn trẻmuốn trải nghiệm không muốn vô trường công lập sẽ bị ràng buộc bởi những quy chế.Khó khăn lớn nhất mà giáo viên và nhà trường gặp phải trong quá trình giáo dục vàgiảng dạy các em là do các em có quá ít vốn từ và hạn chế về mặt ngôn ngữ Nên khigiảng dạy yêu cầu giáo viên phải giải thích rất nhiều mà chương trình giáo dục 2018 lạikhó đối với các em khiếm thính Vì khung chương trình của các em khiếm thính sẽ khácrất nhiều so với các em bình thường Trẻ khiếm thính sẽ là học 2 năm 1 lớp (lớp 1, lớp 2,lớp 3) còn lớp 4 và lớp 5 thì sẽ là học 1 năm Nhà trường và giáo viên phải tự điều chỉnh

tự cắt chương trình trong sách giáo khoa để giảng dạy cho các em thì điều đó lại gây khókhăn cho nhà trường và giáo viên vì các bài học có sự liên kết với nhau nên khi cắtchương trình cho phù hợp với các em thì lại không biết nên cắt hay giữ phần nào đó cũng

là một trong những khó khăn mà nhà trường gặp phải khi giáo dục các em

Mặc dù gặp những khó khăn mà trường đang phải đối mặt ở hiện tại nhưngtrường vẫn đạt được những thành tựu đáng tự hào trong công tác chăm sóc và giáo dụctrẻ đặc biệt Trường có được các giải thưởng, cờ thi đua và huân chương lao động doChính phủ trao tặng là minh chứng cho sự thành công của trường ở hiện tại Nhờ vàonhững thành tựu trên nên danh tiếng của Trường Giáo dục Chuyên Biệt Hy Vọng ngàycàng được công nhận bởi những phụ huynh người đã gửi gắm các em tại trường Tất cả

là nhờ bởi tình yêu dành cho các em và sự tâm huyết yêu nghề của các cô Muốn cho các

em có thể hòa nhập được với mọi người và xã hội Cho các em có được một tương laitươi sáng như những trẻ bình thường khác

2.2 Những thách thức và tồn tại trong Trường Giáo dục Chuyên biệt Hy Vọng

Về chương trình học: Nhà trường chưa xây dựng được một chương trình học tập

tổng thể hoặc chương trình thiết kế riêng do nhà trường dành cho trẻ khiếm thính

Về cơ sở vật chất: Các trang thiết bị giảng dạy trong nhà trường đều mang tính

dành chung cho các trẻ em đặc biệt Chưa có trang thiết bị hỗ trợ học tập nào dành riêngcho trẻ khiếm thính

Về tài chính: Do số lượng học sinh theo học tại trường khá ít Nên chi phí để chi

trả cho lương giáo viên cũng như việc tuyển dụng giáo viên và nâng cao cơ sở vật chấtrất ít

Về đội ngũ giáo viên: Nhà trường còn khá ít giáo viên giảng dạy cho trẻ khiếm

thính Tại trường chỉ có 4 giáo viên là vừa dạy cho trẻ khiếm thính và trẻ đặc biệt khác

Về hướng nghiệp: Do không biết được nguyện vọng, nhu cầu của các em và do

điều kiện, hoàn cảnh gia đình của các em nên việc hướng nghiệp cho các em cũng gặpkhó khăn Vì không biết được nên giáo viên đòi hỏi phải quan sát về khả năng của các

em để giúp đỡ và hướng nghiệp các em theo đúng khả năng mà các em đang có Kinh phíhướng nghiệp cho các em cũng tốn khá nhiều nên nhà trường chỉ có thể hướng nghiệp cơbản cho các em là làm xâu hạt

3 Bản chất của giáo dục hòa nhập cho trẻ khiếm thính

Hòa nhập không có nghĩa là "xếp chỗ" cho trẻ khiếm thính trong trường lớp vàkhông phải tất cả mọi trẻ đều đạt trình độ hoàn toàn như nhau trong mục tiêu giáo dục

Giáo dục hòa nhập đòi hỏi sự hỗ trợ cần thiết để mọi học sinh phát triển hết khảnăng của mình Sự hỗ trợ cần thiết đó được thể hiện trong việc điều chỉnh chương trình,các đồ dùng dạy học, dụng cụ hỗ trợ đặc biệt, các kỹ năng giảng dạy đặc thù,

Giáo dục hòa nhập dựa trên quan điểm xã hội trong việc nhìn nhận đánh giá đúng,tích cực trẻ khiếm thính

 Lợi ích của trẻ khiếm thính trong mô hình giáo dục hòa nhập:

Trẻ khiếm thính được bình đẳng và phát triển như mọi trẻ bình thường: được hỗtrợ, có phương tiện trợ giúp cho việc học tập dễ dàng hơn và cùng được tham gia vào cáchoạt động

Trẻ khiếm thính được hợp tác và hòa nhập trong mọi hoạt động: được học ngay ởtrường học gần nhất, nơi các em sinh ra và lớn lên; được gần gũi gia đình, luôn được sưởi

ấm bằng tình yêu của cha, mẹ, anh, chị mình và được cả cộng đồng đùm bọc, giúp đỡ;được học cùng một chương trình, cùng lớp, cùng trường với các bạn học sinh bìnhthường; cũng như mọi học sinh khác, học sinh khiếm thính là trung tâm của quá trìnhgiáo dục; các em được tham gia đầy đủ, và bình đẳng mọi công việc trong nhà trường vàcộng đồng

Ví dụ: Khi trẻ tham gia vào lớp học cùng với các bạn của mình tại trường tiểu họctrong khu vực nơi trẻ sinh sống Trẻ được tham gia vào các hoạt động giáo dục hòa nhập

và xã hội cùng với các bạn đồng trang lứa bình thường Hòa nhập không đồng nghĩa vớiviệc phải hoàn toàn giống các bạn đồng trang lứa về trình độ học tập Trường học đã điềuchỉnh giảng dạy để phù hợp với nhu cầu của trẻ Nhằm giúp trẻ nắm bắt kiến thức mộtcách tốt nhất theo tốc độ của mình Trẻ nhận được sự hỗ trợ bổ sung trong việc hiểu bài

và thực hiện bài tập từ giáo viên hỗ trợ đặc biệt Điều này giúp trẻ vượt qua khó khăntrong việc nắm bắt kiến thức Trường học và giáo viên thúc đẩy một quan điểm xã hộitích cực đối với trẻ và những học sinh khiếm thính khác, nhấn mạnh vào khả năng và giátrị của trẻ Trẻ được hợp tác và hòa nhập vào môi trường giáo dục và xã hội Trẻ đượchọc cùng với bạn bè được gần được với gia đình và tham gia đầy đủ vào các hoạt độnghọc tập và xã hội trong trường và ngoài cộng đồng

4 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc giáo dục hòa nhập tại trường

4.1 Động lực bên trong đối với nhà trường

Khả năng tiếp thu của học sinh: Mỗi em có khả năng tiếp thu kiến thức và phát

triển kỹ năng khác nhau Trẻ tự kỷ, trẻ khiếm thính, hoặc trẻ chậm phát triển trí tuệ đều

có đặc điểm riêng trong việc học tập

Ví dụ: Trẻ khiếm thính sẽ thông qua ngôn ngữ ký hiệu và khẩu hình miệng của côgiáo để tiếp thu bài giảng, còn đối với trẻ chậm phát triển thì có thể nghe được, giáo viên

sử dụng cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ kí hiệu cho cả hai đối tượng trong một lớp

Tâm lý của học sinh: Các em có thể gặp khó khăn trong việc tự tin giao tiếp và

hòa nhập xã hội, ảnh hưởng đến quá trình học tập

Khả năng giao tiếp của học sinh: Hạn chế trong giao tiếp (Trẻ khiếm thính) có

thể làm giảm khả năng tham gia hoạt động chung

Ví dụ: Đối với các em khiếm thính có một số từ ngữ trừu tượng không thể sửdụng được ngôn ngữ ký hiệu

Đội ngũ giáo viên: Giáo viên được đào tạo chuyên môn về giáo dục đặc biệt, có

kỹ năng giao tiếp với trẻ khiếm thính và lòng kiên nhẫn

Chương trình học: Phải thiết kế linh hoạt, cá nhân hóa và lồng ghép các hoạt

động giúp trẻ hòa nhập với học sinh bình thường

Cơ sở vật chất: tại trường với trang bị cơ bản gồm 1 tivi, 1 bảng lớn, bàn ghế và

sách vở tuy đáp ứng được một phần nhu cầu dạy học nhưng chưa thật sự phù hợp để đápứng nhu cầu giáo dục  hòa nhập cho trẻ khiếm thính Trẻ khiếm thính cần các thiết bị hỗtrợ chuyên biệt như máy trợ thính, tài liệu học tập tùy chỉnh, hoặc phần mềm giáo dụcphù hợp để giúp các em tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả Việc thiếu các trang thiết

bị này làm hạn chế khả năng truyền đạt của giáo viên và giảm hiệu quả tiếp thu của họcsinh, đặc biệt là với những em gặp khó khăn trong giao tiếp và vận động

4.2 Động lực bên ngoài đối với nhà trường

Chính sách giáo dục 2018: Cải cách chương trình và sách giáo khoa phổ thông

2018 tác động mạnh mẽ đến đội ngũ nhà trường, đặc biệt trong giáo dục hòa nhập Giáoviên cần nâng cao chuyên môn, cập nhật các phương pháp giảng dạy tích cực và điềuchỉnh bài giảng phù hợp với học sinh khiếm thính Sự phối hợp giữa các bộ phận hỗ trợnhư trợ giảng, chuyên gia tâm lý và giáo viên trở nên cần thiết để đảm bảo hiệu quả giáodục hòa nhập Đồng thời, nhà trường phải thay đổi cách đánh giá, chú trọng vào năng lực

và quá trình phát triển của học sinh Mặc dù đặt ra nhiều thách thức, cải cách này thúcđẩy sự đổi mới, sáng tạo và văn hóa học tập trong nhà trường

Các hoạt động do Bộ giáo dục tổ chức (tập huấn): Nhằm để nâng cao trình độ

cho các giáo viên tại trường, hướng dẫn áp dụng các chính sách mới được đề ra giúp giáoviên có thể áp dụng vào việc giảng dạy các em  một cách tốt nhất Không chỉ riêng đối

với giáo viên giảng dạy trực tiếp mà đội ngũ quản lý của nhà trường cũng tham gia cácbuổi tập huấn này.

Buổi tập huấn tại trường với Chuyên đề: Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy học sinh khiếm thính học hòa nhập trong trường tiểu học

Ảnh từ: Trường Giáo Dục Chuyên Biệt Hy Vọng

Phụ huynh: Việc phụ huynh tích cực phối hợp với nhà trường là yếu tố then chốt

để hỗ trợ quá trình học tập của trẻ đạt hiệu quả cao nhất Đặc biệt, khi nhà trường ápdụng các phương pháp giáo dục như sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, phụ huynh cần tham giavào việc học và thực hành cùng con tại nhà để tạo sự đồng nhất với những gì các emđược học trên trường Sự phối hợp chặt chẽ này không chỉ giúp trẻ dễ dàng thích nghi vàtiếp thu kiến thức mà còn khuyến khích sự tự tin và khả năng giao tiếp của các em trongmọi môi trường

Nhà trường tổ chức chuyên đề tự kỷ dành cho phụ huynh học sinh

Ảnh từ: Trường Giáo Dục Chuyên Biệt Hy Vọng

5 Phương pháp giảng dạy trẻ khiếm thính tại cơ sở

Phương pháp quan sát: Phương pháp học tập quan sát, còn được gọi là học tậpbằng cách quan sát hoặc học tập qua mô phỏng, là một phương pháp học tập trong đó cánhân tiếp thu kiến thức, kỹ năng, hoặc hành vi mới thông qua việc quan sát và bắt chướchành động, thái độ, và kết quả của người khác

Phương pháp đàm thoại: Phương pháp học tập đàm thoại là một phương phápgiáo dục trong đó kiến thức và hiểu biết được phát triển thông qua việc trao đổi, thảoluận và đối thoại giữa người học và người dạy, hoặc giữa các học viên với nhau Đây làmột phương pháp chủ động, nhấn mạnh vào sự tham gia của người học thông qua cáccâu hỏi, phản hồi, và tranh luận

Phương pháp thảo luận: Là một kỹ thuật giảng dạy trong đó giáo viên tổ chức tạimột nhóm nhỏ cho các em học sinh đối thoại với nhau hoặc giữa học sinh với giáo viên,nhằm huy động trí tuệ tập thể để giải quyết một vấn đề cụ thể Phương pháp này khuyếnkhích học sinh tham gia tích cực, trao đổi ý kiến và phát triển kỹ năng tư duy phản biện