Tại sao Đổi mới là xu thế của thời Đại và Đòi hỏi bức thiết của Đất nước ta từ thập kỷ 80 của thế kỷ xx

Lợi dụng sự non kém về bộ máy lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Nhà nước, đặc biệt là ở các nước Đông Âu, Mỹ từng bước xâm nhập và luồng sâu vào nội bộ, từng bước làm tha hóa, biến chất chế

TRƯỜNG QUỐC TẾ- ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

֎

TIỂU LUẬN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Tại sao đổi mới là xu thế của thời đại và đòi hỏi bức thiết của đất

nước ta từ thập kỷ 80 của thế kỷ XX?

Những chính sách kinh tế - xã hội mới do Đại hội đại biểu toàn

quốc lần thứ VI (12/1986) nêu ra?

Nhóm Sinh viên thực hiện: Nhóm 8 Giáo viên hướng dẫn: ThS Vũ Thị Thu Hà

Nhóm Lớp: HIS100110

Hà Nội, ngày 4 tháng 12 năm 2024

MỤC LỤC

1 Bối cảnh chung 3

1.1 Bối cảnh quốc tế 3

1.2 Bối cảnh trong nước 4

2 Một số thông tin về đại hội 4

2.1 Thời gian địa điểm 4

2.2 Số lượng người tham gia 4-5 3 1 số đánh giá của Đảng trong đại hội ( nhìn nhận lại và kiểm điểm) từ 1975- 1986 5

3.1 Rút ra 4 bài học 5-6 4 Nội dung đại hội 6

4.1 5 phương hướng phát triển kinh tế 6-8 4.2 4 nhóm chính sách xã hội 8

5 Kết quả đạt được trong nhiệm kì khóa VI 8

Nguồn tài liệu tham khảo 9 BIÊN BẢN LÀM VIỆC NHÓM 10-11

1 Bối cảnh thế giới và trong nước trước khi tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI

1.1 Bối cảnh thế giới

- Vào đầu những năm 1980, cơ chế quản lý của các nước xã hội chủ nghĩa trên thế giới bắt đầu bộc lộ sự lạc hậu Đó là một mô hình chủ nghĩa xã hội tập trung, quan liêu, bao cấp, hành chính, mệnh lệnh, xa rời quần chúng nhân dân với nhiều khuyết tật Hơn hết, khuôn mẫu Xô Viết đã áp đặt cho hầu hết các nước xã hội chủ nghĩa đã bỏ qua sự khác nhau về lịch

sử, xã hội, địa lý, văn hóa cũng như điểm xuất phát và những điều kiện riêng của từng nước Lợi dụng sự non kém về bộ máy lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Nhà nước, đặc biệt là ở các nước Đông Âu, Mỹ từng bước xâm nhập và luồng sâu vào nội bộ, từng bước làm tha hóa, biến chất chế

độ cộng sản, gieo rắc sự hoài nghi, bi quan, mất niềm tin của đảng viên, nhân dân với chế độ xã hội chủ nghĩa Việc này, khiến người dân, kể cả đảng viên quay lưng không ủng hộ Đảng Từ đó, sự lây nhiễm của “diễn biến hòa bình” với quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” dần tràn vào trong nội bộ Liên Xô - thành trì hệ thống xã hội chủ nghĩa Điều này khiến Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu rơi vào khủng hoảng trầm trọng

- Cho đến giữa thập kỷ 80 của thế kỷ XX thì đổi mới, cải cách đã trở thành

xu thế chung của thời đại Các nước tư bản chủ nghĩa đã sớm tiến hành cải cách từ những năm 70, sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 1973 Trung Quốc là nước theo con đường xã hội chủ nghĩa cũng bắt đầu tiến hành cải cách, mở cửa về kinh tế từ năm 1978 Tiếp đến là Liên Xô tiến hành cải tổ từ năm 1985 Như vậy, đến giữa những năm 80 thì yêu cầu đổi mới, cải cách đặt ra đối với tất cả các nước, bao gồm các nước tư bản chủ nghĩa và các nước xã hội chủ nghĩa

1.2.Bối cảnh trong nước

1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Chính trị Quốc gia, 2021, tr210

- Việt Nam dù ở xa nhưng cũng bị ảnh hưởng lớn khi “thành trì hệ thống xã hội chủ nghĩa” rơi vào khủng hoảng

- Theo lời Trung tướng Nguyễn Quốc Thước:

"Lúc đó, tôi là Ủy viên Trung ương Đảng khóa VI Tư tưởng đa nguyên,

đa đảng thâm nhập vào ngay cả cơ quan lãnh đạo cao nhất Một đồng chí

là thường trực Bộ Chính trị lại có tư tưởng đa nguyên, đa đảng Tình hình

ấy bây giờ dùng hình ảnh “ngàn cân treo sợi tóc” cũng không sai.”

- Từ cuối những năm 70 đầu những năm 80 của thế kỷ XX, tình hình kinh

tế - xã hội Việt Nam ngày càng bộc lộ nhiều khó khăn, yếu kém và lâm vào tình trạng khủng hoảng Nguyên nhân của tình trạng đó là do những sai lầm, hạn chế trong nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường

đi lên chủ nghĩa xã hội, do đường lối, chính sách xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam từ sau năm 1954 ở miền Bắc và từ sau năm 1975 trên phạm vi cả nước Mô hình kinh tế quan liêu bao cấp đã được duy trì hàng chục năm ở miền Bắc như chế độ công hữu về tư liệu sản xuất (nhất là đất đai), về lao động tập thể, độc quyền của nhà nước về thương nghiệp và giá cả; về kế hoạch hóa tập trung; về quan niệm rằng tư bản là bóc lột, là đối lập với chủ nghĩa xã hội - mà kinh tế thị trường thì sản sinh ra chủ nghĩa tư bản v.v cùng với thói quen bao cấp đã hình thành lâu năm càng làm trầm trọng hơn cuộc khủng hoảng

-> Lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng đều khan hiếm; lạm phát tăng từ 300% năm 1985 lên hơn 774% năm 1986 Các hiện tượng tiêu cực, vi phạm pháp luật, vượt biên trái phép diễn ra quá phổ biến

=> Đổi mới đã trở thành tình hình bức thiết của đất nước

2 Một số thông tin về đại hội 1

2.1 Thời gian, địa điểm

-Thời gian: Từ 15 đến 18-12-1986

2- Địa điểm: Hội trường Ba Đình, Thủ đô Hà Nội

1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Chính trị Quốc gia, 2021, tr210

2.2 Số lượng người tham gia

- Số lượng đảng viên trong cả nước: 2.109.613

- Số lượng tham dự Đại hội: 1129 đại biểu

- Dự Đại hội có 1.129 đại biểu, thay mặt gần 2 triệu đảng viên cả nước, trong số đó có 925 đại biểu của 40 tỉnh, thành, đặc khu; 172 đại biểu các đảng bộ trực thuộc Trung ương; 153 đại biểu nữ; 115 đại biểu các dân tộc thiểu số; 50 đại biểu là Anh hùng lực lượng vũ trang và Anh hùng lao động; 72 đại biểu là công nhân trực tiếp sản xuất; Đến dự Đại hội có 32 đoàn đại biểu quốc tế

- Ban Chấp hành Trung ương Đảng gồm 124 uỷ viên chính thức Bộ Chính trị gồm 13 uỷ viên chính thức và một uỷ viên dự khuyết Đồng chí Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng,

Lê Đức Thọ được giao nhiệm vụ Cố vấn cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng

- Tổng bí thư được bầu tại Đại hội: Đồng chí Nguyễn Văn Linh

- Ban Chấp hành Trung ương được bầu tại Đại hội: 124 uỷ viên

- Bộ Chính trị được bầu tại Đại hội: 13 uỷ viên

3 Một số đánh giá của Đảng trong đại hội từ năm 1975- 1986

- Tại đại hội này, Đảng Cộng sản Việt Nam đã tiến hành nhiều đại hội để nhìn nhận lại và kiểm điểm tình hình đất nước trong giai đoạn từ 1975 đến

1986 Một số đánh giá quan trọng từ đại hội này bao gồm:

1 Đánh giá nghị quyết đại hội IV, V không hoàn thành mục tiêu đưa ra nên dẫn đến khủng hoảng trầm trọng

2 Quan điểm của đại hội: nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói

rõ sự thật và lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của nhân dân

- Những đánh giá này đã giúp Đảng xác định rõ hơn mục tiêu và nhiệm vụ của cách mạng trong giai đoạn tiếp theo, đồng thời đề ra các chính sách đúng đắn để đưa đất nước vượt qua khó khăn và tiến lên phía trước

3.1 Rút ra bốn bài học

Đảng Cộng sản Việt Nam đã rút ra bốn bài học lớn:

1 Phải biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện mới:

- Đảng nhận ra tầm quan trọng của việc đoàn kết toàn dân, khơi dậy lòng yêu nước và ý chí tự cường của dân tộc Sự đồng lòng và chung sức của toàn dân là yếu tố quyết định cho mọi thắng lợi của cách mạng

2 Trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng 'lấy dân làm gốc':

- Đảng nhấn mạnh việc lắng nghe ý kiến của quần chúng, tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân và khuyến khích sự tham gia tích cực của nhân dân vào các hoạt động xây dựng và bảo vệ đất nước

3 Đảng phải luôn luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan:

- Đảng thừa nhận sự cần thiết phải đổi mới tư duy, linh hoạt và sáng tạo trong các chính sách và chiến lược phát triển, đồng thời tôn trọng các quy luật kinh tế khách quan, tránh áp đặt và duy ý chí

4 Chăm lo xây dựng Đảng ngang tầm với một đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa:

- Đảng nhận thấy sự cần thiết phải xây dựng một Đảng mạnh, trong sạch,

và vững mạnh, với đội ngũ cán bộ có phẩm chất và năng lực Đồng thời, việc kiểm điểm, phê bình và tự phê bình là công cụ quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.2

=> Những bài học này đã trở thành nền tảng cho các chính sách và đường lối phát triển sau này, góp phần quan trọng trong việc định hướng và đưa đất nước vượt qua nhiều khó khăn, thử thách

1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Chính trị Quốc gia, 2021, tr210

4 Nội dung đại hội

4.1 Năm phương hướng phát triển kinh tế

- Đại hội đề ra đường lối đổi mới toàn diện: đổi mới cơ chế quản lý, xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu, hành chính bao cấp, chuyển sang hạch toán, kinh doanh, kết hợp với thị trường

- Đại hội xác định nhiệm vụ bao trùm và mục tiêu tổng quát trong những năm

còn lại của chặng đường đầu:

+ Sản xuất đủ tiêu dùng và có tích lũy

+ Bước đầu tạo ra cơ cấu kinh tế hợp lý, chú trọng 3 chương trình: lương thực -

thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu

- Năm phương hướng phát triển kinh tế:

Đại hội đã xác định:

+ Thứ nhất là Bố trí lại cơ cấu sản xuất

+ Thứ hai là phải Điều chỉnh cơ cấu đầu tư xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa

+ Thứ ba là Sử dụng và cải tạo đúng đắn các thành phần kinh tế

+ Thứ tư là Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, phát huy mạnh mẽ động lực khoa học - kỹ thuật

+ Thứ năm là Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại1

- Một số luật đáng chú ý:

Thực hiện Nghị quyết Đại hội VI của Đảng, Trung ương Đảng đã họp nhiều lần, chỉ đạo đổi mới toàn diện, trong đó nổi bật trên các lĩnh vực sau:

+ Về kinh tế, xã hội:

1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Chính trị Quốc gia, 2021, tr210

Hội nghị Trung ương 2 (4/1987) đề ra một số biện pháp cấp bách về phân phối, lưu thông

Thực hiện bốn giảm: Giảm bội chi ngân sách, giảm nhịp độ tăng giá, giảm lạm phát, giảm khó khăn

+ Về đời sống của nhân dân:

Mở rộng giao lưu hàng hóa, giải thể các trạm kiểm soát hàng hóa trên các

đường giao thông

Thực hiện cơ chế một giá và chế độ lương thống nhất cả nước;

Giảm tỷ lệ bội chi ngân sách và bội chi tiền mặt, tiết kiệm chi tiêu, chống tiêu cực

Chuyển hoạt động của các đơn vị kinh tế quốc doanh sang hạch toán kinh doanh

xã hội chủ nghĩa; đổi mới quản lý nhà nước về kinh tế

Đặc biệt, có thể nhắc đến Quyết định số 217/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng (14/11/1987) trao quyền tự chủ cho các doanh nghiệp

+ Về nông nghiệp:

Nổi bật là Nghị quyết số 10- NQ/TW ngày 5/4/1988 của Bộ Chính trị về “Đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp” (gọi tắt là Khoán 10), người nông dân được nhận khoán và canh tác trên diện tích ổn định trong 15 năm; bảo đảm có thu nhập từ 40% sản lượng khoán trở lên

+ Về công nghiệp: xóa bỏ chế độ tập trung, bao cấp, chuyển hoạt động của các

đơn vị kinh tế quốc doanh sang kinh doanh xã hội chủ nghĩa

+ Về cải tạo xã hội chủ nghĩa: Nhà nước công nhận sự tồn tại lâu dài của nhiều thành phần kinh tế

4.2 Bốn nhóm chính sách xã hội

- Đại hội đã đề ra bốn nhóm chính sách xã hội, đó là:

+ Một là kế hoạch hóa dân số, giải quyết việc làm cho người lao động

+ Hai là thực hiện công bằng xã hội, bảo đảm an toàn xã hội, khôi phục trật tự,

kỷ cương trong mọi lĩnh vực xã hội

+ Ba là chăm lo đáp ứng các nhu cầu giáo dục, văn hóa, bảo vệ và tăng cường sức khỏe của nhân dân

+ Bốn là xây dựng chính sách bảo trợ xã hội

5 Kết quả đạt được trong nhiệm kỳ khóa VI

- Các chủ trương trên thể hiện tư duy đổi mới quan trọng về kinh tế của Đảng và đã có kết quả nhanh chóng Đến năm 1991, lạm phát giảm từ trên 774% năm 1986 còn 67,1% Cuối năm 1988, chế độ phân phối theo tem phiếu đã được xóa bỏ Lương thực, từ chỗ thiếu triền miên, năm 1988 phải nhập hơn 45 vạn tấn gạo, đến năm 1989 đã đáp ứng được nhu cầu, có

dự trữ và xuất khẩu Hàng tiêu dùng đa dạng, lưu thông tương đối thuận lợi Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước bước đầu hình thành 1

- Tài liệu tham khảo:

 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam(Dành cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị)

 https://truongchinhtri.ninhthuan.gov.vn/TCT/

1239/30509/41164/71741/BAO-VE-NEN-TANG-TU-TUONG-CUA- DANG/LUAN-CU-KHOA-HOC-PHE-PHAN-QUAN-DIEM -SU- SUP-DO-CUA-MO-HINH-CHU-NGHIA-XA-HOI-O-LIEN-XO-VA-DONG-AU-BAT-NGUON-TU-CHU-NGHIA-MAC -LENIN-.aspx

1 Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Chính trị Quốc gia, 2021, tr210

 https://daihoi13.dangcongsan.vn/cac-ky-dai-hoi/tu-dai-hoi-den-dai-hoi/dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-vi-250

 https://daihoi13.dangcongsan.vn/cac-ky-dai-hoi/tu-dai-hoi-den-dai- hoi/cac-ky-hoi-nghi-trung-uong-dang-khoa-vi-doi-moi-toan-dien-dat-nuoc-vung-buoc-di-len-chu-nghia-xa-hoi-2228

 https://daihoidang.vn/dai-hoi-lan-thu-vi-cua-dang-khoi-xuong-va-lanh-dao-su-nghiep-doi-moi/1163.vnp

 https://media.qdnd.vn/long-form/30-nam-lien-xo-sup-do-va-bai-hoc- cho-viet-nam-bai-3-dinh-cao-lao-doc-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa-53222

 https://vietnamplus.vn/dai-hoi-lan-thu-vi-cua-dang-khoi-xuong-va-lanh-dao-su-nghiep-doi-moi-post690338.vnp

BIÊN BẢN LÀM VIỆC NHÓM

Môn: Lịch sử Đảng CSVN Nhóm: 8 Nhóm lớp: HIS1001-10

Đề tài: Tại sao đổi mới là xu thế của thời đại và đòi hỏi bức thiết của đất nước ta từ thập kỷ 80 của thế kỷ XX?

Những chính sách kinh tế - xã hội mới do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986) nêu ra?

ST

T

Họ và tên Mã sinh

viên

Công việc Đánh

giá của nhóm

Đánh giá của giảng

Sinh viên Ký

viên tên

1 Đào Huy Phúc

(Nhóm trưởng)

2307046 8

Biên tập Slides Thuyết trình 9

2 Nguyễn Thị

Mai Phương

2307112 0

Phụ trách nội dung tình hình thế giới Biên tập Slides

9

3 Nguyễn Văn

Tân

2307110 8

Phụ trách nội dung phần một

số đánh giá của Đảng Biên tập Slides

9

4 Vũ Thị Thúy

Quỳnh

2307118 2

Phụ trách nội dung phần 5 phương hướng phát triển kinh

tế, 4 nhóm chính sách xã hội Biên tập Slides Thư kí nhóm

9

5 Nguyễn Hồng

Phượng

2307045 2

Phụ trách nội dung phần Đối ngoại, quốc phòng an ninh Biên tập Slides

9

Quyên

2307082 2

Phụ trách nội dung phần Xây dựng Đảng, kết quả đại hội

9

Biên tập, chỉnh sửa slides

Thuyết trình

Phúc

2207097 9

Hỗ trợ nội dung Biên tập Slides Biên tập bản cứng tiểu luận

9