TIỂU LUẬN - NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ Kiến trúc - ĐỀ TÀI - TÌM HIỂU VỀ TẢI TRỌNG GIÓ, BÃO. ẢNH HƯỞNG CỦA HIỆN TƯỢNG NÀY ĐẾN CÁC CÔNG TRÌNH NHÀ CAO TẦNG. CÁC GIẢI PHÁP THIẾT KẾ.

Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệthống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lậpmôi trường sống thích hợp cho

BÀI TIỂU LUẬN NGUYÊN LÝ

THIẾT KẾ

ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU VỀ TẢI TRỌNG GIÓ, BÃO ẢNH HƯỞNG

CỦA HIỆN TƯỢNG NÀY ĐẾN CÁC CÔNG TRÌNH NHÀ CAO TẦNG CÁC GIẢI PHÁP THIẾT KẾ

*******************

I.KHÁI NIỆM 1) Gió, bão

Gió  là một hiện tượng trong tự nhiên hình thành do sự chuyển động của khôngkhí trên một quy mô lớn

Gió được phân loại theo quy mô, tốc độ, nguồn gốc hình thành, vị trí và ảnhhưởng Không khí luôn luôn chuyển động từ nơi khí áp cao về nơi khí áp thấp

Sự chuyển động của không khí sinh ra gió

Trên Địa Cầu có ba loại gió chính là: gió Tín Phong, gió Tây Ôn Đới, gió ĐôngCực

Bão là trạng thái nhiễu động của khí quyển và là một loại hình thời tiết cựcđoan

Ở Việt Nam, thuật ngữ "bão" thường được hiểu là bão nhiệt đới, là hiện tượngthời tiết đặc biệt nguy hiểm chỉ xuất hiện trên các vùng biển nhiệt đới, thường

có gió mạnh và mưa lớn Tuy thế, thuật ngữ này rộng hơn bao gồm cả cáccơn dông và các hiện tượng khác hiếm gặp ở Việt Nam như bão tuyết, bãocát, bão bụi

Vòi rồng quét qua Ellis County, Oklahoma, ngày 4/5/2007.

Ảnh: Reed Timmer/SPL

Vòi rồng là một cột khí xoáy mở rộng từ đáy một cơn giông bão xuống mặt đất.Trong không gian ba chiều, bão là một cột xoáy khổng lồ, ở tầng thấp (khoảng0–3 km) không khí nóng ẩm chuyển động xoắn trôn ốc ngược chiều kim đồng

hồ (ở Bắc Bán Cầu) hội tụ vào tâm, chuyển động thẳng đứng lên trên trongthành mắt bão và toả ra ngoài ở trên đỉnh theo chiều ngược lại Ở chính giữatrung tâm của cơn bão không khí chuyển động giáng xuống, tạo nên vùng quangmây ở mắt bão

2.Cấp gió

Cấp gió bão và phân biệt cấp gió bão sẽ giúp mọi người có thêm hiểu biết vềtình hình thời tiết cũng như mức độ nguy hiểm của các cơn bão Hiện nay trênthế giới hiện phổ biến hai thang phân cấp bão (phân theo tốc độ gió) là thangBeaufort và thang Saffir - Simpson

Thang Beaufort là thang Việt Nam đang áp dụng để tính cấp độ gió ThangBeaufort được Francis Beaufort, một đô đốc hải quân và đồng thời là một nhàthủy văn học người Ireland, tạo ra năm 1805

Qui định về cấp gió và sóng ở Việt Nam

BẢNG CẤP GIÓ VÀ SÓNG (Việt Nam)

Cấp

gió

Tốc độ gió

Độ cao sóngtrung bình Mức độ nguy hại

0,10,2

-Gió nhẹ

Không gây nguy hại

- Cây nhỏ có lá bắt đầulay động ảnh hưởng đếnlúa đang phơi màu

- Biển hơi động Thuyềnđánh cá bị chaonghiêng, phải cuốn bớtbuồm

3,04,0

- Cây cối rung chuyển.Khó đi ngược gió

- Biển động Nguy hiểmđối với tàu, thuyền

5,57,0

- Gió làm gãy cành cây,tốc mái nhà gây thiệt hại

về nhà cửa Không thể

đi ngược gió

- Biển động rất mạnh.Rất nguy hiểm đối vớitàu, thuyền

9,011,5

- Làm đổ cây cối, nhàcửa, cột điện Gây thiệthại rất nặng

- Biển động dữ dội Làmđắm tàu biển

14,0 - Sức phá hoại cực kỳ

lớn

- Sóng biển cực kỳmạnh Đánh đắm tàubiển có trọng tải lớn

Mắt bão là một khu vực hầu như lặng gió nằm ở trung tâm của một cơn lốcxoáy nhiệt đới mạnh Mắt bão thường có hình xoáy tròn và thường có đườngkính khoảng 25–40 dặm Anh (40–65 km) Nó được bao quanh bởi hoàn lưubão (eyewall), thứ làm nên sức mạnh tàn phá của bão Vùng khí áp thấp nhấtcủa bão nằm ở mắt bão, và có thể thấp hơn 15% so với áp suất khí quyển bênngoài cơn bão Khoảng cách từ tâm của mắt bão đến hoàn lưu bão gọi là bánkính gió cực đại của một bão xoáy nhiệt đới Đôi khi chúng cũng có thể là hìnhchữ nhật hoặc một dạng bất thường nào đó xuất hiện ở những cơn bão đang suyyếu

Hình ảnh từ vệ tinh của cơn bão số 10 di chuyển vào các tỉnh miền Trung

Cấu trúc một cơn bão Ảnh Đài Khí Tượng Thủy Văn Khu Vực Nam Trung Bộ

Mắt bão có thể là đặc điểm dễ nhận thấy nhất của bão xoáy nhiệt đới Được baoquanh bởi hoàn lưu bão, một vòng bão sét hình tháp, mắt bão có dạng hình tròn

ở trung tâm bão xoáy

Bức hình ghi lại vành đai của cơn giông bão khi nó bắt đầu vươn mình lan rộng

ra xung quanh.(bão Harvey)

Với các bão xoáy nhiệt đới mạnh, mắt bão có gió nhẹ và quang mây, bao quanhbởi hoàn lưu bão hình tháp đối xứng Với các bão xoáy nhiệt đới yếu hơn, mắtbão khó định hình hơn, và có thể bị bao phủ bởi mây mù trung tâm, là một vùngmây cao, dày, có thể nhìn thấy rõ ràng bởi ảnh vệ tinh Các cơn bão yếu hơn cóthể tạo nên hoàn lưu bão mà không làm tròn được mắt bão, hoặc có mắt bãovới mưa to Tuy nhiên trong tất cả các cơn bão, mắt bão là nơi có khí áp thấpnhất; nơi mà áp suất khí quyển trên mặt biển là thấp nhất

Có thể đánh giá sơ bộ sức mạnh cơn bão thông qua mắt bão Ảnh khoahoc.tv

Mắt bão có thể là đặc điểm dễ nhận thấy nhất của bão nhiệt đới Được baoquanh bởi hoàn lưu bão, một vòng bão sét hình tháp, mắt bão có dạng hình tròn

ở trung tâm bão xoáy Với các bão nhiệt đới mạnh, mắt bão có gió nhẹ và quangmây, bao quanh bởi hoàn lưu bão hình tháp đối xứng Với các bão nhiệt đới yếuhơn, mắt bão khó định hình hơn, và có thể bị bao phủ bởi mây mù trung tâm, làmột vùng mây cao, dày, có thể nhìn thấy rõ ràng bởi ảnh vệ tinh Các cơn bãoyếu hơn có thể tạo nên hoàn lưu bão mà không làm tròn được mắt bão, hoặc cómắt bão với mưa to Tuy nhiên trong tất cả các cơn bão, mắt bão là nơi có khí

áp thấp nhất

Ảnh mây vệ tinh cho thấy sức mạnh khủng khiếp của siêu bão Harvey

Sự hình thành mắt bão tương đối phức tạp Khi các cơn bão sét được hình thànhtập trung, xuất hiện những vòng mưa xoay tròn tại trung tâm

Sau đó khi bão sét mạnh hơn, mưa nặng hơn hình thành mưa ở tầng trên của bãoxoáy và dẫn đến vùng xoáy ngược ở tầng này Tiếp đó, vùng xoáy ngược sẽ trànvào trung tâm của bão xoáy, đẩy không khí ra gây một hiệu ứng tăng cường.Không khí bắt đầu giảm ở tâm bão, tạo ra một khu vực gần như không mưa – đóchính là mắt bão. 

Mắt bão là một hiện tượng tự nhiên rất nguy hiểm và không dễ gì để có thể tiếpcận với chúng

Đám mây đen khổng lồ cuồn cuộn nhanh chóng xâm chiếm cả một vùng trờirộng lớn tại Glasgow, bang Montana

Cơn siêu bão đang bắt đầu được hình thành trước khi thả những cơn bom mưakhủng khiếp.

Sau mỗi cơn bão đi qua, hậu quả của nó để lại vô cùng nghiêm trọng

Nguồn ảnh: VTC14

Tháp truyền hình thị xã Kỳ Anh bị gãy đổ trong tâm bão - Ảnh: Hà Thanh

Trung tâm dạy nghề của huyện Bố Trạch, Quảng Bình bị tốc mái trưa

15-9-2017 (Ảnh: Đoàn Cường)

II ẢNH HƯỞNG CỦA GIÓ BÃO ĐẾN CÁC CÔNG TRÌNH NHÀ CAOTẦNG

1 Ảnh hưởng của gió bão đến các công trình nhà cao tầng:

Đối với các công trình nhà cao tầng ảnh hưởng của tải trọng gió gây ra la rấtlớn Công trình trình càng cao thì tải trọng này càng lớn Nếu tải trọng nàytác dụng lên nhà lớn đến mức nó quyết định đến ý đồ và phương pháp thiết

kế kết cấu thì nhà đó được gọi là cao tầng Trong thực tế, hầu hết các thiết kế

về nhà cao tầng đều bị chi phối bởi chuyển vị ngang và sự dao động do giógây ra

2 Các giải pháp thiết kế nhà cao tầng

- Thỏa mãn yêu cầu về kiến trúc, thẩm mỹ, sử dụng.

- Đảm bảo độ bền và ổn định

- Đảm bảo độ cứng, chuyển vị ngang

- Nhà cao tầng phải có khả năng kháng chấn cao

- Kết cấu chịu lực phương đứng và phương ngang (khung, vách, lõicứng) chọn, bố trí hợp lý

- Giảm trọng lượng bản thân

a Giải pháp mặt dựng tường kính:

Hệ thống mặt dựng là một trong những bộ phận quan trọng nhất của nhàcao tầng và ngày càng quan trọng hơn xét trên các mặt như: công năng,thẩm mỹ, giá thành Riêng về mặt kinh tế, giá thành của hệ thống mặtdựng có thể lên tới 20% tổng giá thành xây dựng của một công trình caotầng Ngoài ra, mặt dựng tường kính là hệ chịu tải trọng gió đầu tiên củanhà cao tầng và từ đó truyền đến hệ thống chịu tải trọng ngang của nhà(cột, vách, lõi, ) do đó thiết kế hệ thống mặt dựng nhôm kính chịu tảitrọng gió cũng là một yêu cầu bắt buộc

-Mặt dựng tường kính hệ Stick

Mặt dựng tường kính hệ Stick (hình 2(a)) được sản xuất và gia công cácthanh nhôm, kính và một số chi tiết khác tại nhà máy, toàn bộ công việcliên kết, lắp dựng và hoàn thiện được thực hiện tại công trường Mặtdựngnhôm kính lớn hệ Stick có thể sử dụng cho mọi loại bề mặt bên ngoài củatoà nhà, đặc biệt phù hợp với bề mặt toà nhà có kiến trúc phức tạp hoặc cónhiều điểm nối

(a)Mặt dựng tường kính hệ Stick

-Mặt dựng tường kính hệ Unitized

Mặt dựng tường kính hệ Unitized

Các hệ kết cấu chịu lực cơ bản

- Các hệ kết cấu cơ bản: kết cấu khung, kết cấu tường chịu lực, kết cấulõi cứng và kết cấu ống

- Các hệ kết cấu hỗn hợp: kết cấu khung – giằng, kết cấu khung –vách, kết cấu ống – lõi và kết cấu ống tổ hợp

- Các hệ kết cấu đặc biệt: kết cấu có tầng cứng, kết cấu có hệ dầmtruyền, Trong nhà cao tầng cần thiết kế các kết cấu chịu lực có độ cứngđồng đều, tránh sự thay đổi đột theo chiều cao Trên mặt cắt thẳng đứng, kếtcấu cũng cần đạt đến độ đối xứng về hình học cũng như về khối lượng (chấttải)

- Sự thay đổi đột ngột độ cứng của hệ kết cấu (như việc thông tầng,giảm cột hoặc dạng cột hẫng, dạng sàn dật cấp) cũng như việc dùng các sơ đồkết cấu có các cánh mỏng và kết cấu dạng công xon dài theo phương ngangnhà đều gây ra sự bất lợi dưới tác động của các tải trọng động

a.1 Bố trí khung chịu lực

Nên chọn sơ đồ khung sao cho tải trọng tác động theo phương ngang

và thẳng đứng được truyền trực tiếp và ngắn nhất xuống móng Tránh sửdụng sơ đồ khung hẫng cột tầng dưới Nếu bắt buộc phải hẫng cột như vậy,phải có giải pháp tăng cường các dầm đỡ có đủ độ cứng chống uốn và cắtdưới tác động của các tải trọng tập trung lớn Không nên thiết kế dạngkhung thông tầng

cột nhằm tránh khả năng cột bị phá hoại trước dầm

a.2 Bố trí vách cứng

Trong các mặt bằng nhà hình chữ nhật nên bố trí từ 3 vách trở lêntheo cả 2 phương Vách theo phương ngang cần bố trí đều đặn, đối xứng tạicác vị trí

gần đầu hồi công trình, gian thang máy, tại các vị trí có biến đổi hình dạng trênmặt bằng và những vị trí có tải trọng lớn (sàn đặt bể nước hoặc các thiết bị kỹthuật khác)

Nên thiết kế các vách giống nhau (về độ cứng cũng như kích thước hìnhhọc) và bố trí sao cho tâm cứng của hệ kết cấu trùng với tâm trọng lực (trọngtâm hình học mặt bằng) ngôi nhà

Độ cứng của các vách thường chiếm tỷ lệ lớn trong tổng độ cứng củatoàn hệ Vì vậy, các vách nên có chiều cao chạy suốt từ móng lên mái và có

độ cứng không đổi trên toàn bộ chiều cao hoặc nếu phải giảm thì giảm dần từdưới lên trên

a.3 Bố trí lõi ống

Nên bố trí các lõi, hộp đối xứng trên mặt bằng

Việc thiết kế ống trong ống cần thỏa mãn các yêu cầu sau:

- Tỷ số giữa chiều cao và chiều rộng của ống cần lớn hơn 3

- Khoảng cách giữa các trụ - ống ngoài chu vi không nên lớn hơn chiềucao tầng và nên nhỏ hơn 3m Mặt cắt trụ - ống ngoài cần dùng dạng chữ nhậthoặc chữ T Diện tích của cột góc có thể dùng vách góc hình chữ L hoặc ốnggóc

Khoảng cách giữa ống trong và ống ngoài không nên lớn hơn 10 m

b.Sử dụng kính hộp (an toàn, cách âm, cản nhiệt).

 Lớp kính an toàn mặt ngoài (5mm VFG + 0.38mm PVB + 4mmSunergy) được tạo thành bởi 02 loại kính liên kết với nhau thông qua lớpmàng film PVB (Polyvinyl Butyral) trong suốt Có tác dụng làm tăngcường độ chịu lực của tấm kính mà không làm thay đổi tính chất quanghọc; trong trường hợp kính bị vỡ, chúng sẽ rạn ra (theo kiểu mạng nhện)

và dính vào nhau cùng mắc lại trên khung nhôm

+ Lớp kính cường lực mặt trong là kính thường được gia công thành hìnhtheo kích thước thiết kế, sau đó được đưa vào lò nung chảy đến điểmmềm rồi được làm lạnh từ từ trong các điều kiện được kiểm soát nghiêmngặt Quá trình tôi luyện này có tác dụng loại bỏ các ứng suất không đềucủa kính thường, đồng thời tạo ra ứng suất đồng đều trên toàn bộ tấmkính, đó chính là nguyên nhân tạo ra việc khi có một lực tác động đủ lớn

để làm vỡ kính thì kính cường lực sẽ vỡ vụn như hạt ngô Còn kínhthường thì do các ứng suất liên kết không đồng đều nên không thể vỡvụn. Kính temper có cường độ chịu lực cao hơn so với kính thường, vìvậy được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực: kính ôtô, máy bay, kính tấmlớn trong xây dựng

· : Hệ số độ tin cậy của tải trọng gió, = 1.2

· Wo: Giá trị áp lực gió, phụ thuộc vùng gió tại địa điểm xây dựng công trình, tra bảng 4 của TCVN 2737:1995, chú ý Wo được giảm đối công trình thuộc

vùng ít chịu ảnh hưởng của gió bão (I-A, II-A và III-A; xem mục 6.4.1 của tiêu chuẩn)

: Bảng áp lực gió theo bản đồ phân vùng áp lực gió lãnh thổ Việt Nam

(Nguồn bảng 4 – TCVN 2737:1995)

· c: hệ số khí động (xem mục 2 của tài liệu này)

· B j và H j: lần lượt là bề rộng đón gió và chiều cao của tầng thứ j

b.Tính toán thành phần động

Phương pháp xác định thành phần tĩnh và thành phần động của tải trọng gió

theo tiêu chuẩn Việt Nam được đề cập đến trong các tiêu chuẩn TCVN

2737:1995 (Tải trọng và tác động) và TCXD 229:1999 (Chỉ dẫn tính toán thành phần động của tải trọng gió) Theo TCVN 2737:1995 mục 6.2, đối với các công trình BTCT cao trên 40m thì cần phải tính toán thành phần động của tải trọng gió Qui trình tính toán thành phần động của tải trọng gió trình bày trong TCXD229:1999 khá rắc rối, thực chất có thể gói gọn lại theo 2 trường hợp dưới đây phụ thuộc vào tương quan giữa tần số của dạng dao động riêng thứ nhất f1 và tần số giới hạn fL, trong đó fL phụ thuộc vào vùng áp lực gió và vật liệu (xem bảng 2 của TCXD 229:1999) Ví dụ công trình BTCT thuộc vùng áp lực gió II thì fL = 1.3 Hz; thuộc vùng gió III thì fL = 1.6 Hz

Trường hợp 1: khi f1 > fL , không cần xét đến số dạng dao động, giá trị tính

toán thành phần động của tải trọng gió tác dụng lên tầng thứ j của công trình

được xác định như sau:

W pj =WTj *z j*u (2)

Trường hợp 2: khi f1 < fL , cần tính toán tải trọng cho n dạng dao động của

công trình, số n xác định theo điều kiện fn < fL < fn+1 Giá trị tính toán thành phần động của tải trọng Gió tác dụng lên tầng thứ j trong dạng dao động riêng thứ i được xác định như sau:

(3)

Trong các công thức số (2) và (3):

Mj : khối lượng của tầng thứ j

ji: Chuyển vịđối của tầng thứ j trong dạng dao động riêng thứ i Fji được tính toán bằng phần mềm Etabs sau khi phân tích (Analysis), có thể tìm thấy thông tin về chuyển vị tỉ đối trong bảng Building Modes (menu Display > Show

· xj: hệ số động lực ứng với dạng dao động thứ j, phụ thuộc tần số dao động và

áp lực gió (xem mụ c 4.5 của TCXD 229:1999)

III GIẢI PHÁP THIẾT KẾ

1.Giải pháp kiến trúc

a – Khái niệm

- Thiết kế hình khối không gian của công trình kiến trúc là thiết kế hình thứcbên ngoài của nó, nhằm đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ trong khi phải thỏa mãn đượccác yêu cầu thích dụng, vững bền và kinh tế

- Chính hình thức bên ngoài từ khối, dáng, mặt đứng, đến các chi tiết của côngtrình kiến trúc là những yếu tố đầu tiên gây cảm xúc, gây ấn tượng hay truyềncảm tới mọi người dù là ở mức độ nào, dù bằng cảm tính hay lý tính

b – Các yêu cầu của hình thức, thẩm mỹ kiến trúc

 - Hình khối và mặt đứng công trình phải biểu hịên được đặc điểm, tính chất,cũng như gây được ấn tượng, cảm xúc mà ý đồ sáng tác đã định trước

- Thiết kế một công trình kiến trúc là một sự tìm tòi toàn dịên và tổng hợp cácyếu tố kỹ thuật, mỹ thuật, vật lịêu, phương pháp xây dựng trên cơ sở nội dung,yêu cầu sử dụng của tác phẩm kiến trúc

- Hình khối và mặt đứng của công trình phải hòa nhập được với khung cảnhthiên nhiên và môi trường kiến trúc xung quanh, đồng thời phải chú ý đếnnhững điều kịên khác như : đặc thù kiến trúc, phong tục tập quán, quan nịêmthẩm mỹ của từng dân tộc, từng vùng, từng địa phương, nơi xây dựng côngtrình

- Hình khối và mặt đứng của công trình phải thể hịên trung thực được cơ cấumặt bằng, tổ hợp không gian bên trong của công trình, tránh phô trương, hìnhthức giả dối

c – Các nguyên tắc tổ hợp hình khối không gian kiến trúc

    Sự biểu hịên nghệ thuật của hình khối kiến trúc: có thể đạt được nhờ nắmvững các yếu tố sau :

      - Ngôn ngữ của các khối cơ bản, tức là các khối được tạo thành bởi kíchthước theo các chiều hướng khác nhau, mỗi khối biểu hịên được những cảm xúckhác nhau

      - Kết hợp các khối cơ bản với nhau, hoặc dùng một khối cơ bản kết hợpvới phong cảnh tự nhiên, hay kiến trúc có sẵn ở xung quanh làm yếu tố tổ hợp

       - Tầm nhìn, góc nhìn tới khối hay tổ hợp khối của tác phẩm kiến trúcgây được ấn tượng cảm xúc nhất định

Nguyên tắc thiết kế tổ hợp hình khối không gian kiến trúc :

      Nguyên tắc 1: Nắm vững ngôn ngữ của các khối cơ bản

      Nguyên tắc 2: Lựa chọn các khối cơ bản độc lập, hay tổ hợp các khối

        Phân chia theo dạng đơn giản hay phức tạp trên các khối

       - Phân chia để hỗ trợ về chiều hướng của khối kiến trúc  

        Nguyên tắc 4: Lựa chọn hình khối kiến trúc phải căn cứ vào :

       - Nội dung sử dụng của công trình – Bố cục mặt bằng

       - Ý đồ tư tưởng cần biểu đạt – Thể loại công trình kiến trúc

       - Góc nhìn và tầm nhìn thường xuyên của số đông người

       - Không gian của tổng thể quy hoạch nơi đặt công trình

      Nguyên tắc 5: Đảm bảo tỷ lệ giữa các khối có tầm thước hoặc áp dụng luật

phi tỷ lệ tùy theo ý đồ biểu hịên của tác giả cho từng thể loại khối kiến trúc

      Nguyên tắc 6: Đảm bảo sự thống nhất, hài hòa hoặc tương phản trong tổ

hợp khối và trong khung cảnh thiên nhiên, hoặc với các yếu tố quy hoạch ở khuvực gần công trình

d – Các nguyên tắc thiết kế hình khối mặt đứng công trình kiến trúc

Sự biểu hịên nghệ thuật của mặt đứng công trình kiến trúc      

      - Hình khối công trình gây được ấn tượng khi nhìn từ xa và nhìn từ nhiềuphía

        - Khi đến gần công trình thì hiệu quả nghệ thuật lại thể hịên trên mặtđứng của nó

        - Do đó sử lý mặt đứng của công trình sẽ là bịên pháp chính để thỏa mãnyêu cầu mỹ quan, truyền cảm nghệ thuật của công trình đó

        Vì thế sau khi đã chọn được hình khối phù hợp với ý đồ tư tưởng chủđạo, cần biểu đạt phù hợp với dây chuyền công năng, thì thiết kế mặt đứng cónghiã là sắp xếp các mảng, đường nét, chi tiết, vật lịêu, màu sắc, trên các mặtcủa khối đó

e Các nguyên tắc thiết kế mặt đứng công trình kiến trúc

Lựa chọn đường nét , chi tiết trên mặt nhà :

- Đường nét, chi tiết trên mặt nhà thường biểu hịên rõ ở hệ thống kết cấu, cột,dầm, mảng tường, ban công, các loại cửa, lỗ thông hơi

- Đường nét, chi tiết là các phần hỗ trợ cho mảng và khối có thể nhấn mạnhchiều, hướng, hoặc so sánh tỷ lệ, nhằm làm cho công trình có sự hấp dẫn bởicách nhấn mạnh chủ đề, cũng như có sự thống nhất, biến hóa phong phú trênmặt nhà

- Chất cảm, vật lịêu, màu sắc trên mặt nhà cũng là những phương tịên, yếu tốquan trọng ảnh hưởng tới cảm thụ nghệ thuật

- Chúng cũng được nghiên cứu theo các quy luật bố cục Ví dụ : mảng tườnglớn ốp đá, sỏi, tạo nên độ xốp, độ mềm mại, song thô mộc kết hợp với các mảngcửa lớn có kính, khung kim loại tạo nên độ tinh, thanh mảnh, hịên đại, gây nênđột biến mạnh, tương phản mạnh, hoặc cảm xúc mạnh

Thiết kế mặt đứng công trình kiến trúc : Phải phản ánh trung thực công năng sửdụng, nội dung công trình, cấu trúc công trình, tránh hình thức giả dối, trang tríphù phiếm

2.Quy hoạch vùng, đô thị

Đô thị là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ yếu hoạtđộng trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính,kinh tế, văn hoá hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế -

xã hội của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nộithành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn”

Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệthống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lậpmôi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thôngqua đồ án quy hoạch đô thị

Quy hoạch chung là việc tổ chức không gian, hệ thống các công trình hạ tầng kỹthuật,

công trình hạ tầng xã hội và nhà ở cho một đô thị phù hợp với sự phát triển kinh

tế xã hội của đô thị, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững

Quy hoạch xây dựng vùng là việc tổ chức hệ thống đô thị, nông thôn, khu chứcnăng đặc thù và hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong địagiới hành chính của một tỉnh hoặc một huyện, liên tỉnh, liên huyện phù hợp vớiyêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từngthời kỳ

Quy hoạch đô thị cần đáp ứng nhu cầu của người dân về một thành phố đángsống; nhu cầu của doanh nghiệp về một thành phố vận hành hiệu quả; nhu cầucủa xã hội về việc bảo tồn bản sắc đô thị, không gian công cộng và các di sảnvăn hóa và nhu cầu của thế hệ trẻ về một thành phố có môi trường bềnvững. Điều này đặt ra thách thức cho hệ thống và tư duy quy hoạch hiện hành,

đòi hỏi các nhà quản lý, các chuyên gia quy hoạch đô thị nhận biết sâu sắc hơn

về các vấn đề đô thị, cùng tìm ra các giải pháp để đô thị phát triển bền vững…

Quản lý quy hoạch đô thị có 2 mục đích chính: Bảo đảm thực hiện đúng quyhoạch, hạn chế tình trạng quy hoạch một đằng thực thi một nẻo; Kịp thời pháthiện những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn để kiến nghị/ quyết định điều chỉnhquy hoạch

Điều 16 Luật Xây dựng số 16/2003/QH11 của Quốc hội quy định:

Quy hoạch xây dựng vùng phải bảo đảm các nội dung chính sau đây:

1 Xác định hệ thống các đô thị, các điểm dân cư để phục vụ công nghiệp, nông

nghiệp, lâm nghiệp, du lịch, các khu vực bảo vệ môi trường, tài nguyên thiênnhiên và các khu chức năng khác;

2 Bố trí hệ thống các công trình hạ tầng kỹ thuật, không gian và các biện pháp

bảo vệ môi trường;

3 Định hướng phát triển các công trình chuyên ngành;

4 Xác định đất dự trữ để phục vụ cho nhu cầu phát triển; sử dụng đất có hiệu

quả

Tăng cường năng lực quản lý đô thị cho các địa phương

ngày càng gia tăng, việc xác định và xây dựng các chính sách phát triển đô thịphù hợp đang trở thành mối quan tâm trọng tâm của nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội đất nước còn rất nặng nề trongkhi Việt Nam là một trong những nước sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất của biếnđổi khí hậu (BĐKH) thế giới

Trong đó, quy hoạch đô thị trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa đòi hỏi không chỉ đổi mới về thể chế, nguyên tắc và quy trình màcòn cả về tư duy, kỹ năng của các nhà quy hoạch và xây dựng chính sách để xácđịnh và hài hòa nhu cầu của các bên liên quan, ưu tiên chúng trong các quyhoạch phát triển Để tham vấn các bên liên quan và xây dựng quy hoạch phùhợp với điều kiện địa phương, cần nghiên cứu đánh giá, tăng cường năng lựccho địa phương ở các cấp thấp hơn để đảm bảo hiệu quả mạnh mẽ hơn trongviệc quyết định và thực hiện quy hoạch

Cách tiếp cận có sự tham vấn và tham gia một cách khoa học, hiệu quả sẽ giúpquy hoạch đô thị có tính thực tiễn cao Đồng thời, các giải pháp quy hoạch và

dự toán ngân sách phải dựa trên dữ liệu đánh giá chuẩn xác về quy mô dân số,các hoạt động kinh tế và sự phát triển đô thị, đặc biệt là khu vực vùng ven đô.Điều này đòi hỏi cần có phương pháp quản lý và đánh giá hiệu quả hơn trongquản lý đầu tư, xây dựng và phát triển đô thị…

Thúc đẩy sáng kiến phát triển đô thị xanh và bền vững

Nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch và quản lý đô thị; nâng cao năng lựcquản trị và tính hiệu quả của quy phạm pháp luật về phát triển đô thị; cải thiệnkhả năng tiếp cận các dịch vụ đô thị; chú trọng giảm nghèo và tăng trưởng baotrùm; tăng cường khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp với điều kiện thu nhập; bảo

vệ môi trường và ứng phó có hiệu quả với BĐKH

Đại diện Học viện Đào tạo và Bồi dưỡng cán bộ quản lý ngành xây dựng (BộXây dựng) cho biết: Với mục tiêu nâng cao nhận thức, năng lực quản lý, điềuhành cho công chức lãnh đạo, chuyên môn đô thị các cấp về công tác quản lý

xây dựng và phát triển đô thị Việt Nam, các chương trình đào tạo của Đề án

1961 đã được xây dựng với nhiều nội dung bao gồm: Quản lý quy hoạch đô thị;đầu tư xây dựng và quản lý, sử dụng kết cấu hạ tầng đô thị; quản lý phát triển và

sử dụng đất đô thị; quản lý tài chính đô thị; quản lý môi trường, kiến trúc – cảnhquan đô thị và kiểm soát phát triển đô thị Trong các nội dung giảng dạy, chủ đềphát triển đô thị hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và ứng phó BĐKH luôn làmột trong các nội dung được lựa chọn làm chủ đề xuyên suốt cho các khóa học

Bộ Xây dựng – Cơ quan điều phối Diễn đàn “Quy hoạch và Phát triển đô thịViệt Nam hướng tới tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu” khẳng định:

Đô thị hóa luôn là quá trình tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế Khi sức mạnhcủa toàn cầu hóa và cạnh tranh thương mại quốc tế về đô thị đáp ứng cho pháttriển đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều quốc gia, trong đó có ViệtNam Khu vực đô thị có vai trò hết sức đặc thù trong việc tạo ra sự cộng hưởnggiữa các mục tiêu kinh tế và mục tiêu môi trường Đây là nhân tố mấu chốttrong việc thúc đẩy tăng trưởng xanh và ứng phó BĐKH ở cấp độ quốc gia cũngnhư trên toàn cầu…

Những hoạt động cụ thể lien quan đến nghành quy hoạch đô thị là: 

Một là: Chính sách quản lý và phát triển bất động sản và nhà ở Xác định tầm

quan trọng của công tác quy hoạch, không ngừng đẩy mạnh vai trò công tác lậpquy hoạch và nâng cao chất lượng quy hoạch Trong quản lý đô thị công tác quyhoạch phải được ưu tiên đầu tư đi trước một bước, là tiền đề để định hướng vàbảo đảm tính đồng bộ trong quá trình xây dựng phát triển cũng như cải tạo vàchỉnh trang đô thị Trước mắt cần tập trung hoàn thiện quy hoạch phát triển đôthị Thành phố theo hướng đa tâm, quy hoạch sử dụng đất quy hoạch giao thông,quy hoạch cấp, thoát nước, quy hoạch công viên, cây xanh,.v.v song song vớiviệc áp dụng các tiến bộ trong phát triển đô thị, quy hoạch không những phảiđáp ứng yêu cầu cao về tạo dựng chất lượng không gian đô thị, mà còn phải đápứng tốt yêu cầu về dự báo gắn sát với thực tiễn và xu hướng phát triển của xãhội, thật sự trở thành nền tảng cho việc tạo dựng nguồn lực phát triển cho Thànhphố

Hai là: Đầu tư hạ tầng kỹ thuật  Huy động các nguồn tài chính từ ngân sách,

đặc biệt chú trọng việc đổi mới cơ chế, chính sách phát triển đô thị trong các

động sự tham gia của các thành phần kinh tế trong xã hội, nội lực trong nhândân, thực hiện chủ trương xã hội hóa đầu tư cho phát triển đô thị để tập trungđầu tư hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị, nâng cao chất lượng, tiệnnghi, môi trường sống cho nhân dân Thành phố Đặc biệt chú trọng đến cáccông trình hạ tầng về thoát nước và xử lý nước thải, rác thải, giao thông, hệthống chiếu sáng, cây xanh, các trường học, các trung tâm hoạt động văn hóa,thể dục thể thao, các khu thương mại v v.

Ba là: Phát triển, bảo tồn các di sản kiến trúc và thiên nhiên  Xác định việc xây

dựng và duy trì chất lượng đô thị bền vững phụ thuộc một phần quan trọngtrong ý thức của người dân thực hiện nếp sống văn hóa đô thị Vì vậy phải làmtốt công tác tuyên truyền về xây dựng nếp sống văn hóa đô thị và ý thức về trật

tự đô thị, để người dân thực hiện nếp sống văn hóa đô thị trong mọi hoạt độngnhư văn hóa trong xây dựng, cải tạo nhà cửa, văn hóa trong kinh doanh, buônbán, bày bán hàng hoá, văn hóa trong giữ gìn, bảo vệ môi trường, cảnh quan, disản kiến trúc, thiên nhiên, văn hóa trong bảo đảm an toàn giao thông, văn hóatrong tổ chức hiếu, hỷ v.v Đưa nội dung xây dựng nếp sống văn hóa đô thị vàonội dung quy ước, hương ước của thôn, tổ, khu phố, tuyên truyền vận động đểnhân dân tự giác tham gia thực hiện, khuyến khích nhân dân đấu tranh, phêphán những tiêu cực, lạc hậu, đồng thời khen thưởng kịp thời những tổ chức, cánhân có thành tích tốt trong việc xây dựng nếp sống văn hóa đô thị Bên cạnhviệc thực hiện tốt tuyên truyền giáo dục ý thức thực hiện nếp sống  văn hóa đôthị thì công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm minh các vi phạm cũng gópphần tạo ra thói quen sống có văn hóa và văn minh, tôn trọng người khác vàcộng đồng

Bốn là: Cần đẩy mạnh hơn nữa việc đổi mới tư duy trong quản lý nhà nước về

đô thị đi đôi với việc nâng cao phẩm chất, năng lực và trình độ cán bộ quản lý

đô thị các cấp Tăng cường phân cấp quản lý đô thị, nâng cao quyền hạn, tráchnhiệm của chính quyền địa phương, tổ chức bộ máy tinh giản, gọn nhẹ nâng caotính hiệu quả, hiệu lực quản lý, đồng thời chú trọng hơn nữa công tác đào tạo vàbồi dưỡng cán bộ bằng nhiều hình thức phù hợp với thực tế trình độ, kinhnghiệm và kiến thức

Năm là: Phát triển bền vững của nhân loại Xây dựng và ban hành Quy chếphối hợp hoạt động, phân cấp rõ về trách nhiệm và quyền hạn giữa các phòng,ban chức năng với các xã, phường trong quản lý trật tự đô thị và tổ chức tuyêntruyền, thực hiện nếp sống văn hóa đô thị Củng cố kiện toàn bộ máy lãnh đạo

và đội ngũ cán bộ công chức Phòng quản lý đô thị, bổ sung lực lượng, tạo điềukiện và tăng cường hoạt động của Đội Thanh tra xây dựng và quản lý trật tự đôthị

3.Các nguyên tắc tổ hợp hình khối kiến trúc

–         Hình khối phải hình ảnh trông dáng đặc điểm tổ chức mặt bằng khônggian, và giải pháp kết cấu để thực hiện các không gian đối

–   Hình khối cần hòa nhập với cảnh quan khu vực và phù hợp vối đặc điểmcông trình  Kiến trúc cần động góp được vào vẻ đẹp của đường phố đo thị từ vẻđẹp tổng thể đến chi tiết, đặc biệt ở những hướng nhìn quan trọng, do đôngngười quạ lại Trước khi đưa ra ý tưởng chung phải nghiên cứu và đánh giá tầmnhìn từ nhiều góc độ từ nhiều độ xa cho phép:

–   Với các công trình chỉ có một mặt đứng (kiến trúc mặt phố như hình 1.5.19),

vẻ đẹp hình khối kiến trúc thể hiện ở sự hài hòa giữa tổng thể và chi tiết, giữakiến trúc mới và kiến trúc sẵn có lân cận, giữa mặt đứng và chi tiết thường được

xử lý với phong cách nhất quán (thống nhất trong biến hoá)

–   Với các công trình xây dựng trên các khu đất thoáng, rộng, có tầm nhìn lớnviệc nghiên cứu hình khối cần đạt được chất lượng nghệ thuật cao từ bóng dángthâu nhân từ xa, từ hiệu quả hình tượng khái quát (biểu tượng, siluet, sự hoànthiện kết cấu – kỹ thuật, tư tưởng tính trong tác phẩm…) đến hiệu quả nghệthuật của tổng thể hình khối và từng chi tiết đạt được tính thống nhất trong đadạng, có cá tính và phong cách rõ ràng (đảm bảo tính độc nhất vô nhị của kiếntrúc) như hình 1.5.21a,b Các công trình này thường được sử dụng như nhữngđiểm nhấn (kiến trúc đôminăng) trong đô thị

  Cân bằng trong trường nhìn của cảm thụ thị giác có liên quan: vật dụng, ánhsáng, màu sắc, tỉ lệ, lớn nhỏ, không gian, bề mặt giới hạn, trật tự bài trí và chấtliệu ở nhiều cấp độ so sánh nhậm tạo ấn tượng thuận mất, hấp dẫn, gây xúc-động mỹ cảm thị giác

Thường để tăng sức truyền cảm của kiến trúc, người ta sử dụng những yếu tốtăng cường ấn tượng thị giác về nhiều khía cạnh:

Không gian kiến trúc nhờ chất lượng và hiệu quả phân bố ánh sáng bên trong đó

có thể làm thay đổi đáng kể ấn tượng cân bằng thị giác sức hút (sự bắt mắt)

Cân bằng thị giác phụ thuộc nhiều yếu tố cho nên rất cần thiết phải xem xét cácảnh hưởng của chúng trong không gian ba chiều tạo sự cân xứng, ổn định và hàihòa

Cân bằng thị giác cũng còn thay đổi khi không gian có người hoặc không cóngười

Có 3 giải pháp tổ chức cân bằng: Cân bằng đối xứng qua diện, trục; cân bằngqua tâm hay tiêu điểm; cân bằng không đối xứng

a) Cân bằng đối xứng qua trục, diện:

Đối xứng gồm có: đối xứng hình dáng, đối xứng khối tích, đối xứng vị trí Nóichung là đối xứng 2 hoặc 3 chiều.; cân bằng không đối xứng

Cần bằng đối xứng cho ta cảm giác hài hòa, tĩnh định, bình ôn, trang nghiêm,tráng dễ tạo điểm nhấn và cũng dễ kết thúc Cân bằng đối xứng cũng dễ thiết lậpđiểm nhìn Có thể tổ chức đối xứng nhóm và xứng trong từng nhóm

b) Cân bằng không đối xứng:

Tìm sự cân bằng khi tổ hợp các đối tượng tương nghịch về , dáng khối, kíchthước, màu sắc, sắc đó, chất liệu, sáng tối, xa gần…

Cân bằng thị giác này như có tính huyền bí, cán can nạng nhẹ hoàn toàn đobằng cảm xúc thị giác Tìm được cân bằng không đối xứng thường rất khó, phải

có quá trình nghiệm giải ban linh tay nghề nhưng dễ gây ấn tượng

Cân bằng không đối xúng thường gây ấn tượng sinh động độc đáo, không gianchuyển động, hoa mỹ, linh hoạt, sự phong phú, bất ngờ