Hiểu rõ về công việc Kiểm sát viên có thể giúp sinh viên Luật hiểu được vị trí của Kiểm sát viên trong bộ máy nhà nước và nắm được quy tắc của ngành nghề kiểm sát, từ đó có một cái nhìn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIA ĐỊNH KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI – NGÔN NGỮ
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP
NHỮNG THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI CỦA KIỂM SÁT VIÊN TRONG THỜI ĐẠI SỐ
GVHD: TS.LS PHẠM HỒNG DIÊN
Họ và tên: Nguyễn Trần Anh Kiệt
Lớp: 231203
MSSV: 23120284
Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2023
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIA ĐỊNH KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI – NGÔN NGỮ
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP
NHỮNG THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI CỦA NGHỀ
KIỂM SÁT VIÊN TRONG THỜI ĐẠI SỐ
GVHD: TS.LS PHẠM HỒNG DIÊN
Họ và tên: Nguyễn Trần Anh Kiệt
Lớp: 231203
MSSV: 23120284
Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2023
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan bài tiểu luân môn Phương pháp học đại học và định hướng nghề nghiệp là sản phẩm chính bản thân em nghiên cứu và thực hiện
Không sao chép chính xác tuyệt đối bất kì tài liệu nào, các tài liệu em sử dụng chỉ
là tham khảo
TP Hồ Chí Minh, ngày 27 tháng 12 năm 2023
Sinh viên thực hiện
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn đến Trường Đại học Gia Định đã đưa bộ môn Phương pháp học đại học và định hướng nghề nghiệp vào chương trình giảng dạy
để chúng em có cơ hội tiếp thu kiến thức quý giá Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn
chân thành nhất là cô Phạm Hồng Diên đã truyền đạt cho chúng em kiến thức bằng
cả tất cả tâm huyết Thời gian học bộ môn của cô là khoảng thời gian tuyệt vời vì em không chỉ được học lý thuyết mà còn nắm bắt được những kinh nghiệm thực tế hữu ích Đây sẽ là hành trang để em có thể vững bước trên con đường đã lựa chọn ban đầu
Bộ môn Phương pháp học đại học và định hướng nghề nghiệp không chỉ bổ ích mà
còn có tính thực tế cao Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong cô xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Trang 5NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 6MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 2
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Kết quả nghiên cứu 3
6 Kết cấu đề tài 3
6.1 Chương 1 Cơ sở lý thuyết của nghiên cứu 3
6.2 Chương 2 Thực trạng của nghiên cứu 3
6.3 Giải pháp & các khuyến nghị 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA NGHIÊN CỨU 3
1.1 Khái quát chung về nghề Kiểm sát viên 3
1.1.1 Khái niệm Kiểm sát viên 3
1.1.2 Thời gian ra đời của nghề kiểm sát viên 3
1.1.3 Các ngạch của Kiểm sát viên 4
1.2 Điều kiện tiêu chuẩn của Kiểm sát viên 4
1.2.1 Tiêu chuẩn chung của Kiểm sát viên 4
1.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn chung của Kiểm sát viên 4
1.2.3 Những điều Kiểm sát viên không được làm 4
1.3 Vị trí, hoạt động của Kiểm sát viên trong các hoạt động tư pháp 5
1.3.1 Trong tố tụng hình sự 5
1.3.2 Trong tố tụng dân sự, hành chính 6
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 6
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA NGHIÊN CỨU 6
2.1 Cơ hội làm việc của nghề Kiểm sát 6
2.2 Thách thức của nghề 8
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 9
Trang 7CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP & CÁC KHUYẾN NGHỊ 9
3.1 Giải pháp về quản lý, chỉ đạo, điều hành 9
3.2 Giải pháp về chuyên môn, nghiệp vụ 10
3.2.1 Phát huy vai trò, trách nhiệm của cán bộ, Kiểm sát viên 10
3.2.2 Thực hiện đúng, đầy đủ thao tác nghiệp vụ của Kiểm sát viên trước, trong và sau phiên tòa 11
3.2.3 Làm tốt công tác phối hợp với Tòa án cùng cấp 12
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 12
KẾT LUẬN 12
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 13
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
MỞ ĐẦU
Tại một số các quốc gia, tư pháp là một trong ba nhánh quyền lực của nhà nước, có chức năng bảo vệ luật pháp, góp phần duy trì trật tự xã hội Cùng các cơ quan tư pháp khác, Viện kiểm sát nhân dân là công cụ hữu hiệu góp phần đảm bảo pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, góp phần bảo vệ công lý, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định cho sự phát triển kinh tế, hội nhập quốc
tế, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Làm việc trong một cơ quan với những vai trò quan trọng như vậy, kiểm sát viên cần
có những yêu cầu về năng lực và đạo đức khắt khe để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình Hiểu rõ về công việc Kiểm sát viên có thể giúp sinh viên Luật hiểu được vị trí của Kiểm sát viên trong bộ máy nhà nước và nắm được quy tắc của ngành nghề kiểm sát, từ đó có một cái nhìn khách quan đúng đắn về Kiểm sát viên nói riêng và chức danh pháp lý nói chung
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong xã hội hiện nay,kiểm soát viên là nghành nghề giữ vững vị trí ổn định và khó bị thất thế.Tuy nhiên trong cuộc diện cách mạng công nghệ cao 4.0 hiện nay, các nhân sự theo ngành nghề này phải xoay mình bắt kịp xu thế để trở nên linh hoạt và phù hợp hơn với sự thay đổi không ngừng của thời đại.Đây cũng là cơ hội và cũng là thách thức của kiểm soát viên.Chính vì vậy,em quyết định chọn đề tài “Những thách thức và hội của kiểm soát viên trong thời đại số” làm tiểu luận kết thúc học phần “Phương pháp học Đại học và Định hướng nghề nghiệp” của mình.
2 Mục đích nghiên cứu
Thế nên nghiên cứu này được sinh ra nhằm giúp chúng ta hiểu rõ về ngành nghề đang lựa chọn trong môi trường xã hội ngày càng tiên tiến Từ đó giúp bản thân nhận ra sai
Trang 8sót, nâng cao trình độ và kỹ năng học tập làm việc, biến bản thân thành người có ích cho đất nước và quan trọng hơn hết là phù hợp với cuộc sống tiến bộ hiện nay
3 Tình hình nghiên cứu
Đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề này nhưng vẫn chưa có câu trả lời chính xác
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Các quy trình, điều kiện để trở thành Kiểm sát viên Tuy nhiên song song đó cũng
là cơ hội và thử thách
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Khu vực Gò Vấp, các Kiểm sát viên Từ ngày 8/12/2023 đến 27/12/2023
5 Phương pháp nghiên cứu
Em sử dụng các bài báo, tài liệu và văn bản pháp luật để viết nên bài tiểu luận này Trong tiểu luận này, em sử dụng phương pháp nghiên cứu như: phương pháp luận, phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh
6 Kết quả nghiên cứu
Đề tài tiểu luận có thể được dùng để tham khảo trong học tập và giảng dạy
7 Kết cấu đề tài: 3 chương
7.1 Chương 1 Cơ sở lý thuyết của nghiên cứu
7.2 Chương 2 Thực trạng của nghiên cứu
7.3 Chương 3 Giải pháp và các khuyến nghị
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA NGHIÊN CỨU
1.1 Khái quát chung về Kiểm sát viên
1.1.1 Khái niệm kiểm sát viên
Kiểm sát viên là một chức danh trong doanh nghiệp, có trách nhiệm giám sát sự điều hành của người quản lý doanh nghiệp và các hoạt động của công ty nhằm đảm bảo lợi ích cho công ty, thành viên cổ đông Kiểm sát viên được pháp luật trao cho một số quyền để thực hiện các nghĩa vụ, trách nhiệm của mình
Ban kiểm sát có từ 01 đến 05 Kiểm sát viên Nhiệm kỳ Kiểm sát viên không quá 05 năm và có thể được bổ nhiệm lại với số nhiệm kỳ không hạn chế Trường hợp Ban kiểm sát chỉ có 01 Kiểm sát viên thì Kiểm sát viên đó đồng thời là Trưởng Ban kiểm sát và phải đáp ứng tiêu chuẩn của Trưởng Ban kiểm sát
1.1.2 Thời gian ra đời của nghề kiểm sát viên
Đây là thời kỳ đầu của quá trình hình thành hệ thống tổ chức Viện kiểm sát nhân dân các cấp ở miền Bắc Thực hiện Hiến pháp năm 1959, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960 và các luật lệ hiện hành, kế thừa kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của Viện Công tố, toàn ngành Kiểm sát nhân dân vừa tiến hành củng cố, xây dựng lực lượng, tổ chức bộ máy, vừa thực hiện chức năng, nhiệm vụ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật Khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ, Viện kiểm sát các cấp định hướng công tác kiểm sát gắn với việc phục vụ các nhiệm
Trang 9vụ chính trị, xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng năm 1960 đã chỉ rõ: Cách mạng Việt Nam trong giai đoạn hiện tại có hai nhiệm vụ chiến lược: một là, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc; hai là, giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bọn tay sai, thực hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành độc lập
và dân chủ trong cả nước; hai nhiệm vụ chiến lược ấy có quan hệ mật thiết với nhau
và có tác dụng thúc đẩy lẫn nhau Trong đó, tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc là nhiệm vụ quyết định đối với sự phát triển của toàn bộ cách mạng Việt Nam, đối với sự nghiệp thống nhất nước nhà
Những quan điểm định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III là kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam nói chung và cho ngành Kiểm sát nhân dân nói riêng Cùng với Hiến pháp năm 1959, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960
là cơ sở pháp lý quan trọng đầu tiên cho tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân
1.1.3 Các ngạch của Kiểm sát viên
Ngạch kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân gồm có: Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Kiểm sát viên cao cấp; Kiểm sát viên trung cấp; Kiểm sát viên sơ cấp Nhiệm kỳ của Kiểm sát viên quy định: “Kiểm sát viên được bổ nhiệm lần đầu
có thời hạn là 05 năm; trường hợp được bổ nhiệm lại hoặc nâng ngạch thi thì thời hạn là 10 năm.”1
1.2 Điều kiện tiêu chuẩn của Kiểm sát viên
1.2.1 Tiêu chuẩn chung của Kiểm sát viên
Theo Điều 75, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, mỗi một Kiểm sát viên bất kì hoạt động trong lĩnh vực nào, ở ngạch Kiểm sát viên nào thì cũng cần có đầy đủ một số tiêu chuẩn Đầu tiên, người Kiểm sát viên phải là công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; rèn luyện và giữ gìn đạo đức tốt, liêm chính và có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp chế chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa Thứ hai, họ cần có trình
độ cử nhân Luật trở lên; đã được đào tạo về nghiệp vụ kiểm sát và có thời gian làm công tác thực tiễn theo quy định của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 Cuối cùng, người Kiểm sát viên cần có một sức khỏe đảm bảo để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
1.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn chung của Kiểm sát viên
KSV thực hiện nhiệm vụ thực hành quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp thuộc thẩm quyền Viện kiểm sát cấp mình theo phân công của Viện trưởng và chịu trách nhiệm trước Viện trưởng Kiểm sát viên phải thực hiện theo đúng nhiệm vụ được giao dưới sự chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nơi KSV đang công tác Trong khi thực hiện nhiệm vụ, KSV phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật, không được làm trái luật và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Viện trưởng Viện kiểm sát
1 Điều 82 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014
Trang 10cấp mình, sự lãnh đạo thống nhất của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Trong vụ việc có nhiều KSV tham gia giải quyết thì KSV ở ngạch thấp hơn phải tuân theo sự phân công, chỉ đạo của Kiểm sát viên ở ngạch cao hơn
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nếu có căn cứ cho rằng việc đó là trái pháp thì Kiểm sát viên có quyền từ chối trách nhiệm được giao, nếu vẫn được chỉ thị phải thực hiện nhiệm vụ thì KSV vẫn phải thực hiện nhiệm vụ nhưng trường hợp này, Viện trưởng phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình và đồng thời KSV có quyền báo cáo lên Viện trưởng cấp trên trực tiếp và không phải chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành quyết định đó Khi thực hiện nhiệm vụ, KSV có quyền ra quyết định, kết luận, yêu cầu, kiến nghị theo quy định của pháp luật
1.2.3 Những điều Kiểm sát viên không được làm
Điều 84, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 quy định những điều
mà cán bộ, công chức không được làm Kiểm sát viên cũng là một cán bộ, công chức nhà nước vì vậy những điều mà pháp luật quy định cán bộ, công chức không được thì Kiểm sát viên cũng không được làm KSV không được lạm dụng chức quyền và sức ảnh hưởng của mình để tác động đến người có trách nhiệm giải quyết
vụ án, vụ việc KSV không được vượt thẩm quyền theo quy định của pháp luật và không được thực hiện thẩm quyền tiếp bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác trong vụ án, vụ việc mà mình có thẩm quyền giải quyết ngoài nơi quy định Để đảm bảo tính bảo mật, KSV không được đưa hồ sơ, tài liệu của vụ án,
vụ án ra khỏi cơ quan nếu không vì nhiệm vụ được giao hoặc không có sự đồng ý của người có thẩm quyền KSV không được làm những việc trái pháp luật cũng như tư vấn cho người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác làm cho việc giải quyết vụ án, vụ việc không đúng theo quy định của pháp luật
1.3 Vị trí, vai trò của Kiểm sát viên trong các hoạt động tư pháp
1.3.1 Trong tố tụng hình sự
Trong giai đoạn khởi tố và điều tra
Theo quy định của Điều 18 BLTTHS 2015, khi phát hiện hành vi phạm tội thì
Cơ quan điều tra, các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều ttra phải ra quyết định khởi tố vụ án hình sự KSV được phân công kiểm sát điều tra vụ án là người trực tiếp kiểm sát việc khởi tố Khi thực hiện quyền này, KSV phải có trách nhiệm kiểm tra tính căn cứ của quyết định khởi tố Chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi
đã được xác minh hành vi phạm tội và dựa trên những cơ sở được nêu ở Điều 143 BLTTHS năm 2015 Nếu phát hiện việc khởi tố không theo quy định tại điều luật này thì KSV phải báo cáo Viện trưởng Viện kiểm sát để đưa ra quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố
Khi kiểm sát hoạt động điều tra, KSV cần nắm chắc toàn bộ tiến độ điều tra vụ
án và kịp thời phát hiện những vi phạm của cơ quan điều tra trong việc thu thập chứng cứ, từ đó khắc phục sai sót trong hoạt động điều tra KSV phải có trách nhiệm đảm bảo chứng cứ chứng minh phạm tội KSV đề ra yêu cầu điều tra để tác động trực tiếp đến hoạt động điều tra chứng minh phạm tội của cơ quan điều tra KSV trực tiếp
Trang 11bám sát vụ án mới có thể nắm được những vấn đề cần minh chứng để đề ra yêu cầu điều tra một cách xác thực
Kiểm sát viên có thẩm quyền triệu tập các chủ thể và khi nhận giấy triệu tập thì các chủ thể phải có mặt để trả lời các câu hỏi của KSV Đối với những bị can đang tạm giam thì KSV trực tiếp đến cơ sở tạm giam để lấy lời khai hỏi cung bị can KSV cần kiểm sát chặt chẽ việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn như: bắt, tạm giữ, tạm giam
Trong giai đoạn truy tố
Kiểm sát viên có vai trò giúp đỡ Viện trưởng ra các quyết định tố tụng quan trọng, kiểm tra kĩ hồ sơ, chứng cứ buộc tội, căn cứ pháp lý để đề xuất ra các quyết định: truy tố bị can trước tòa án bằng bản án cáo trạng, trả hồ sơ điều tra để bổ sung, đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án
Trong giai đoạn xét xử
KSV cần nghiên cứu kĩ hồ sơ để chuẩn bị xét hỏi bàn luận tội trạng và tranh luận trước tòa Tại tòa án, KSV đóng vai trò là người buộc tội bằng các bản cáo trạng KSV có quyền rút một phần hoặc toàn bộ cáo trạng trước tòa
1.3.2 Trong tố tụng dân sự, hành chính
Trước phiên tòa: Kiểm sát viên cần nghiên cứu, báo cáo về việc tham gia phiên tòa cho lãnh đạo Sau khi được phân công tham gia, Kiểm sát viên cần nghiên cứu hồ sơ
vụ án,nắm được nội dung, chứng cứ để dự kiến đường đi xử lý vụ án
Trong phiên tòa: Kiểm sát viên là người kiểm tra tư cách pháp lý của những người tiến hành tố tụng để phiên tòa diễn ra một cách minh bạch Kiểm sát viên phải theo dõi, ghi chép quá trình tranh luận và trình bày ý kiến trong khi phiên tòa đang xảy ra Sau phiên tòa: Kiểm sát viên phải báo cáo lại với lãnh đạo kết quả kiểm sát Sau khi cóbản án nếu xét thấy quyết định có vi phạm thì Kiểm sát viên đề xuất về việc phúc thẩm với lãnh đạo cấp trên
Tiểu kết chương 1
Kiểm soát viên là nghành nghề ổn định, khó bị thất thế, chương I là phần kiến thức giúp chúng ta hiểu hơn về khái niệm và lịch sử của KSV
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ hội làm việc của nghề Kiểm sát
Nhìn lại lịch sử, con người đã trải qua các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lớn đem đến những thay đổi cho sự phát triển của nhân loại. Cách mạng công nghiệp đầu tiên sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xuất Cuộc cách mạng lần thứ 2 diễn ra nhờ ứng dụng điện năng để sản xuất hàng loạt Cuộc cách mạng lần thứ 3 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất Và hiện nay, cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (cách mạng công nghiệp 4.0) còn
được gọi là cuộc cách mạng số, thông qua các công nghệ như Internet vạn vật
(IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR), tương tác thực tại ảo (AR), mạng xã hội, điện toán đám mây, di động, phân tích dữ liệu lớn (SMAC) để chuyển hóa toàn bộ thế giới thực thành thế giới số