Vận chuyển qua màng tế bào vận chuyển thụ Động qua màng không cần năng lượng

VAI TRÒ CỦA CARBOHYDRATE MÀNG TRONG TƯƠNG TÁC TẾ BÀO -Thường gắn với lipit hoặc protein tạo nên glycopid hoặc glycoprotein - Tạo một lớp vỏ glucid phủ bề mặt ngoài màng tế bào Carbo

VẬN CHUYỂN

QUA MÀNG TẾ BÀO

NHÓM 1 - YHCT24B

Tính thấm chọn lọc của màng tế bào

Vận chuyển thụ động qua màng không cần

năng lượng

2

5

Vận chuyển khối vật chất lớn thông qua xuất bào và nhập bào

ĐẶC ĐIỂM MÀNG TẾ

BÀO

Protein : nhúng vào hoặc xuyên qua lớp kép phospholipid, thực hiện các chức năng như: vận chuyển

chất, tiếp nhận tín hiệu và kết nối tế bào

thái động , nơi các phân tử

lipid có thể di chuyển ngang

trong mặt phẳng màng.

KHÁI NIỆM

+Vận chuyển chất : Các chất có thể di chuyển dễ dàng qua màng nhờ tính lỏng.

+ Truyền tín hiệu : Các thụ thể trên màng có thể di

chuyển để nhận tín hiệu từ bên ngoài tế bào.

+Phân chia tế bào : Màng phải đủ lỏng để có thể phân chia thành hai phần khi tế bào phân chia

CHỨC NĂNG

+Nhiệt độ : Nhiệt độ cao làm tăng tính lỏng của màng.

+ Thành phần lipid : Loại lipid cấu tạo nên màng ảnh hưởng đến

độ nhớt của màng.

+ Cholesterol: Giúp ổn định màng và làm giảm tính lưu động của các phân tử khác.

YẾU TỐ ẢNH

HƯỞNG

Màng cần có tính lỏng mới hoạt động bình thường , tính lỏng ảnh hưởng đến tính thấm của màng cũng như khả năng di chuyển của

protein màng đến vị trí nơi chúng ta thực hiện chức năng.

Ý NGHĨA SINH HỌC

Sự sai khác thành phần

lipid màng của các loài

khác nhau dường như là sự

thích ứng tiến hoá để duy

Một số vi khuẩn sống ở nhiệt độ cao hơn 90°C ở các

suối nước nóng và mạch nước khoáng ngầm.Màng của

chúng có các lipid lạ giúp màng không bị quá lỏng

ở nhiệt độ cao như vậy.

Khả năng thay đổi thành phần lipid màng để đáp ứng với nhiệt độ biến đổi tiến hoá ở các sinh vật sống ở nhiệt độ thay đổi.

Lúa mì vụ đông chịu nhiệt độ rất lạnh , tỷ lệ phospholipid chưa

no tăng lên vào mùa thu , một sự điều chỉnh để tránh làm màng

bị đông cứng vào mùa đông.

Protein đính màng:

+ Ở mặt trong màng, gắn với protein xuyên màng

+ Vai trò: có hoạt tính enzyme

VAI TRÒ CỦA

CARBOHYDRATE MÀNG

TRONG TƯƠNG TÁC TẾ

BÀO

-Thường gắn với lipit hoặc protein tạo

nên glycopid hoặc glycoprotein

- Tạo một lớp vỏ glucid phủ bề mặt

ngoài màng tế bào

Carbohydrate trên mặt ngoại bào của plasma khác nhau giữa các loài, các cá thể cùng loài hay thậm chí khác loài Sự

đa dạng các phân tử và vị trí của chúng trên bề mặt màng cho phép

carbohydrate hoạt động như những dấu hiệu để phân biệt các tế bào với nhau

QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP

MÀNG VÀ CÁC MẶT CỦA MÀNG

- Màng có 2 mặt riêng biệt: mặt

ngoài và mặt trong

- Hai lớp lipit cấu tạo nên màng có thể có thành phần khác nhau và mỗi protein có chiều nhất định trên màng

(Phospholipid và Cholesteron

Protein và một tỷ lệ rất nhỏ Carbohydrat Màng sinh

chất có những đặc tính phát sinh mà các phân tử riêng lẻ cấu thành nên nó không có Một trong số đó là tính thấm chọn lọc.

Lớp lipid kép bên ngoài màng tế bào

Các phân tử lớn, chất điện li muốn ra,

vào tế bào đều cần phải đi qua các

kênh protein thích hợp Chính điều

này tạo nên tính thấm chọn lọc của

màng tế bào

Các ion nhất định và các phân tử

phân cực không thể tự di chuyển

qua màng tế bào nhưng có thể đi

qua các protein vận chuyển xuyên

qua màng, tránh tiếp xúc với lớp

+ Protein đơn vận chuyển giúp vận chuyển một chất qua màng theo

gradient nồng độ của nó

+ Protein đồng vận chuyển và đối vận

chuyển sử dụng thế năng của việc

vận chuyển của một loại ion xuôi

chiều gradient nồng độ để cặp đôi với

việc vận chuyển một ion khác ngược

chiều gradient nồng độ của nó Mỗi protein vận chuyển có tính đặc hiệu

cho chất mà nó vận chuyển, cho phép chỉ một chất nhất định đi qua màng Do

đó, tính thấm chọn lọc của một màng phụ thuộc vào cả lớp lipid kép và các protein vận chuyển.

VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG QUA MÀNG

NĂNG LƯỢNG

03

1.ĐẶC ĐIỂM

- Là quá trình trao đổi chất qua

màng tế bào nhờ vào sự khuếch tán

- Không cần năng lượng

• Là một hình

thức vận động

cơ bản của các chất trong tế

bào cũng như là cách thức chủ

yếu cho các phân tử nhỏ có thể đi qua màng

tế bào

1.Sự khuếch tán của nước qua một

màng có tính thấm chọn lọc, có thể màng tế bào hay màng nhân tạo

được gọi là thẩm thấu 2.Tính nhược trương của tế bào:

- Là môi trường có thành phần

chất tan và thành phần bên

trong tế bào giống nhau

-> Thể tích tế bào không thay

bào -> Tế bào bị mất nước, co rút, chết

Môi trường đẳng trương

Môi trường ưu

trương

- Là môi trước có nồng độ chất tan nhỏ hơn

so với bên trong tế bào

-> Tế bào hút nước phồng lên và có thể bị vỡ

do nhiều phân tử nước di chuyển vào

Môi trường nhược trương

Sự di chuyển của nước qua màng tế bào và

sự cân bằng nước giữa tế bào và môi trường xung quanh là rất quan trọng đối với sinh vật

• Là hiện trượng nhiều phân tử phân

cực và ion bị cản bởi lớp lipid kép

Có 2 protein vận chuyển:

2 Protein mang: Giúp quá trình khuếch tán được thuận lợi tới sự

di chuyển ròng của một chất theo chiều giảm nồng độ của nó

1 Protein kênh:

• Cung cấp đường hầm cho

phép các phân tử hoặc ion

cụ thể đi qua màng

• Đường hầm ưa nước do các

protein này cung cấp có thể

cho phép các phân tử nước

hoặc ion nhỏ phân tán rất

nhanh từ một bên của màng

sang bên kia

si=vRbvpd5udsPimk27

VẬN CHUYỂN CHỦ

ĐỘNG SỬ DỤNG

NĂNG LƯỢNG ĐỂ DI CHUYỂN CHẤT TAN

NGƯỢC CHIỀU

GRADIEN:

04

1 khái niệm

Khả năng vận chuyển các chất tan đi ngược chiều gradien nồng độ hoặc điện hóa

2 Đặc điểm

• Có sự tham gia của protein xuyên màng đặc hiệu (protein kênh)

đóng vai trò như các bơm hoạt động nhờ năng lượng từ ATP

• Vận chuyển các chất ngược chiều gradien nồng độ hoặc điện hóa

• Cơ chất thường vận chuyển qua màng theo một hướng nhất định

tùy loại tế bào

• Cần được cung cấp năng lượng

• Có sử dụng năng lượng tế bào

*** Đối vận: Quá trình vận chuyển

2 phân tử chất khác nhau của một bơm protein

đi theo 2 hướng ngược chiều nhau

và có ATP gián tiếp * Ý nghĩa: Tế bào cực lấy được các

chất cần thiết ở môi trường ngay cả khi nồng độ chất này thấp hơn so

với bên trong tế bào.

CÁC TẾ BÀO THỰC HIỆN VẬN CHUYỂN THEO 2

CÁCH CHÍNH:

VẬN CHUYỂN KHỐI VẬT CHẤT LỚN THÔNG QUA XUẤT BÀO VÀ NHẬP BÀO

05

TÌM HIỂU

HÌNH THỨC XẢY RA

KHÁI NIỆM

XUẤT BÀO

LÀ PHƯƠNG THỨC VẬN CHUYỂN CÁC

CHẤT RA BÊN NGOÀI TẾ BÀO BẰNG CÁCH THAY ĐỔI HÌNH DẠNG MÀNG TẾ BÀO.

Định nghĩa

CỤ THỂ : TRONG TẾ BÀO BỘ MÁY GOLGI SẼ SẢN SINH RA TÚI VẬN CHUYỂN CHỨA CÁC PHÂN TỬ

DI CHUYỂN DỌC THEO VI ỐNG CỦA KHUNG XƯƠNG ĐẾN MÀNG

KHI MÀNG CỦA TÚI VÀ MÀNG TẾ BÀO TIẾP XÚC VỚI NHAU SẼ CÓ MỘT NHÓM PROTEIN ĐẶC HIỆU ĐẾN SẮP XẾP LẠI HAI LỚP LIPIT KÉP CỦA HAI MÀNG TRỞ NÊN HỢP NHẤT -> CÁC THÀNH PHẦN TRONG TÚI SẼ ĐƯỢC GIẢI PHÓNG RA

NGOÀI -> TRỞ THÀNH MỘT PHẦN CỦA MÀNG TẾ BÀO

Tuyến mang tai tiết ra nước bọt

chứa enzyme.

Tế bào miễn dịch tiết ra kháng thể để

chống lại kháng nguyên.

Ví Dụ

Hiện tượng thải các phân tử có kích thước lớn

khỏi tế bào

NHẬP

BÀO

• Là hình thức ngược với xuất bào là quá trình thu nhận các chất phân tử từ môi trường vào tế bào

Hình thức xảy

ra

• Màng tế bào sẽ hình thành một túi vận chuyển bằng cách lõm màng tế bào vào trong tạo thành một túi nhỏ, sau khi túi to nó

sẽ ngắt tạo thành túi nội bào và chứa các chất ngoài tế bào.

• Thực bào cho phép tiêu diệt các vi rút và vi

HÌNH MINH HỌA

L E T ’ S G O

Hello everyone,

let's play a game

Question 1

Các chất được vận chuyển qua

màng tế bào thường ở dạng nào ?

A hòa tan trong dung môi     B thể rắn

C thể nguyên tử       D thể khí

Question 1

Các chất được vận chuyển qua

màng tế bào thường ở dạng nào ?

A hòa tan trong dung môi     B thể rắn

C thể nguyên tử       D thể khí

Nước được vận chuyển qua màng tế bào nhờ ?

Nước được vận chuyển qua màng tế bào nhờ ?

A KÊNH PROTEIN ĐẶC BIỆT B CÁC LỖ TRÊN MÀNG

C lớp kép photpholipit D kênh protein xuyên màng

Các chất tan trong lipit được vận

chuyển vào trong tế bào qua ?

Question 3

A KÊNH PROTEIN ĐẶC BIỆT B CÁC LỖ TRÊN MÀNG

C lớp kép photpholipit D kênh protein xuyên màng

Các chất tan trong lipit được vận

chuyển vào trong tế bào qua ?

Question 3

Question 4

Trong các nhóm chất sau, nhóm chất

nào dễ dàng đi qua màng tế bào

nhất?

A Nhóm chất tan trong nước và có kích thước nhỏ

B Nhóm chất tan trong nước và có kích thước lớn

C Nhóm chất tan trong dầu và có kích thước nhỏ.

D Nhóm chất tan trong dầu và có kích thước lớn.

Question 4

Trong các nhóm chất sau, nhóm chất

nào dễ dàng đi qua màng tế bào

nhất?

A Nhóm chất tan trong nước và có kích thước nhỏ

B Nhóm chất tan trong nước và có kích thước lớn

C Nhóm chất tan trong dầu và có kích thước nhỏ.

D Nhóm chất tan trong dầu và có kích thước lớn.

Chất O2, CO2 đi qua màng tế bào bằng phương thức ?

Chất O2, CO2 đi qua màng tế bào bằng phương thức ?

CẢM ƠN MỌI NGƯỜI ĐÃ THEO

DÕI