Chuyên Đề 2 hàng lương thực 09

Môn học giúp tiếp cận những kiến thức liên quan đến hàng hóa, các yêu cầu và phương pháp vận chuyến, xếp dỡ cũng như bảo quản các loại hàng hóa trong vận tải.. Việc nảy giúp tìm ra các n

BO GIAO THONG VAN TAI TRUONG DAI HOC GIAO THONG VAN TAI THANH PHO HO CHi MINH

OF TRANSPORT HOCHIMINH CITY

CHUYEN DE 2: HANG LUONG THUC

Giảng viên : Nguyễn Thị Hồng Thu

Môn : Hàng hoá vận tải

Lê Trần Tứ Hải 083205001094

LỜI MỞ ĐẦU Hàng hóa vận tải là một môn học quan trọng của ngành Logistics và Quản Lý Chuỗi Cung Ứng Môn học giúp tiếp cận những kiến thức liên quan đến hàng hóa, các yêu cầu và phương pháp vận chuyến, xếp dỡ cũng như bảo quản các loại hàng hóa trong vận tải Trong vận tái, phân loại hàng hóa là rất cân thiết Việc nảy giúp tìm ra các nhóm hàng có những đặc điểm gần với nhau đề có các biện pháp phân bó, sắp xếp và bảo quản hợp lý trong quá trình vận chuyển Hàng Lương thực

là loại mặt hàng quan trọng Là nguồn thực phẩm chính cung cấp hơn một nửa nhu cau nang lượng cho con người Ngoài ra còn cung cấp cho chúng ta protein, vitamin và một số loại khoáng chất khác Không chỉ làm thức ăn cho con người mà còn là ¡nguồn thức ăn phục vụ cho chăn nuôi

và là nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp Do vậy cần phái hiểu rõ bản chất của loại hàng này để từ đó có thế bảo quan, lưu trữ, vận chuyên hàng hiệu quá nhất đồng thời cũng tôi ưu hóa chỉ phí nhất

Tiểu luận bao gồm 6 nội dung chính:

1 Giới thiệu về hàng lương thực

2 Tìm hiều cách thức bao gói, các loại bao gói, xếp đỡ, báo quán hàng lương thực

3 Cách thức xếp dỡ hàng trên tàu vào

4 An toàn lao động trong vận chuyên và lưu trữ

5 Giới thiệu về phương tiện vận chuyên và phương tiện xếp đỡ và công cụ xếp đỡ hàng hóa

2 TIM HIEU CACH THUC BAO GOL, CAC LOAI BAO GOI, XEP DO, BAO QUAN

2.4 BAO QUAN HANG LUONG THUC 10

4, AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG VẬN CHUYÉN VÀ LƯU TRỮ 5°-55-5 19

5 GIỚI THIỆU VỀ PHƯƠNG TIỆN VẬN CHUYEN VA PHUONG TIEN XEP DO VA

1 GIỚI THIỆU VẺ HÀNG LƯƠNG THỰC

1.1 ĐỊNH NGHĨA

Hàng lương thực là thuật ngữ được sử dụng để chỉ các sản phẩm nông nghiệp cơ bán được sử

dụng trong lĩnh vực lương thực Đây bao gôm các loại ngũ cốc như lúa, lúa mạch, ngô, gạo, và các loại hạt như đậu, đậu nành, và các sản phẩm từ chúng như bột mi, bún, bánh mi, và thực

phẩm chế biến từ ngũ cốc Hàng lương thực là một phan quan trọng của chuỗi cung ứng thực phẩm và có ảnh hưởng lớn đến nên kinh tế và an ninh lương thực của một quôc ø1a

« _ Theo đặc điểm dinh dưỡng: Có thể phân thành các nhóm sán phẩm giàu năng lượng (như

gạo, ngô), giàu chất đạm (như đậu, đậu nành), giàu chất xơ (như lúa mạch, các loại ngũ

cốc nguyên hạt)

» - Theo cách sử dụng: Sản phẩm ăn trực tiếp và sản phẩm chế biến

1.3 TINH CHAT LY HOA

Tinh chat ly hóa của các loại hàng lương thực ảnh hưởng đến quá trình lưu trữ, vận chuyền, chế biến và sử dụng của chúng Đối với mỗi loại, các tính chất này có thể thay đối dựa trên điều kiện môi trường và các phương pháp xử lý cụ thẻ

« Hinh dang va cau tric: Hang lương thực có thể có dạng hạt, hạt nhỏ, hạt to, hạt đải, hạt tròn, bột, hoặc các sản phâm chê biên khác như miếng

« Tinh ty déng phan cap:

¢ Phu thuộc vào chất lượng nông sản là chủ yếu; tỷ lệ tạp chất và tạp chất lẫn vào; quá trình vận chuyên và kỹ thuật nhập nhập kho, xuất kho

« - Khi hạt rơi từ trên cao xuống sẽ tạo thành một khối hình chop, hạt chắc và tạp chất nặng đều trung ở giữa khối; hạt lép, hạt vỡ và tạp chất nhẹ tập trung ở xung quanh khối hạt

« - Khi hạt từ trong kho chảy ra, hạt chắc và nặng cháy ra trước sau đó mới đến các hạt có chất lượng thấp hơn và tạp chất nhẹ chảy ra sau

« Nên nhập và xuất nông sản khô dạng hạt vào kho phải nhịp nhàng, thường xuyên cảo, đảo để giảm bớt hiện tượng tự phân loại; tránh ảnh hưởng đến công tác giữ gin chat lượng của khối nông sán khô; tránh ảnh hưởng đến độ chính xác khi lấy mâu kiếm nghiệm và gây hại cho khối nông sản cần báo quản

« Độ rời:

« = Do khối hạt có nhiều hình dạng, kích thước khác nhau nên (có các hạt vật liệu rời) nên để

dàng chuyển dịch và gọi tính chuyên dịch đó là tính tán rời Tính tán rời được xác định dựa vào góc nghiêng tự nhiên và góc trượt

và xây dựng kho phải chủ ý đến hiện tượng này đề đám báo độ chắc chắn của kho

« _ Độ rồng: Cần thiết cho việc báo quán lương thực rời trong quá trình vận chuyển Độ rỗng lớn không khí trong lương thực lưu thông dễ dàng, khí nóng thoát ra bên ngoài Ngược

lại, độ rỗng không khí nhỏ thì khi khí nóng tích tụ, lương thực để đàng bốc nóng dẫn đến

« _ Hàm lượng nước của hạt (hạt khô xốp ít chịu ảnh hưởng của môi trường)

« = Cấu tạo hạt, trạng thái bề mặt của khối hạt

yêu cầu báo quản trong những điều kiện bắt lợi với một thời gian dài

« Tính chất dẫn nhiệt kém, khả năng tỏa nhiệt chậm, khi khối hạt bốc nóng, duy trì nhiệt độ cao trong thời gian đài, enzyme được hoạt hóa, các quá trình sinh hóa xảy ra làm khối hạt

có thê hư hỏng

« = Tính hút âm, hút mùi vị:

« Do khối hạt có độ rỗng nên khí và hơi âm có thé bi hap phụ vào hạt Điều này cho phép

sử dụng chất xông hơi đê diệt vi sinh vật, côn trùng nhưng cũng đễ dàng hấp phụ mùi của môi trường và hàng hóa bên cạnh, làm giảm giá trị cảm quan và chât lượng của ngũ cốc

« - Nên vệ sinh kho sạch sẽ trước khi bảo quản ngũ cốc, không bảo quản chung với các mặt hàng có mùi khác và phái thông gid dé giải phóng mùi sau khi xông hơi

1.4 MỌT SỐ HÀNG LƯƠNG G THUC

2 TÌM HIÊU CÁCH THỨC BAO GÓI, CÁC LOẠI BAO GOI, XEP DO, BAO QUAN HÀNG LƯƠNG THỰC

2.1 CÁCH THỨC BAO GÓI :

a) Bao gói thực phẩm là gì ?

- Là việc bảo vệ thực phẩm bằng các loại bao bì tránh khỏi việc bị hư hỏng, biến dạng nặng bởi các tác động ngoại cảnh ( vị khuẩn „ không khí , độ âm ) nham giữ được chất lượng và an toàn thực phẩm

b) Vai trò của bao gói thực phẩm :

b.1) Bảo quản thực phẩm :

- Thực phẩm là các loại sản phẩm có tính chất đặc biệt Vì chúng được sử dụng trực tiếp cho con người nên tầm quan trọng của việc đóng gói là không thế bàn cãi

b.2) Chứa đựng và gia cô thực phẩm :

- Dung để chứa đụng, gia cổ sản phẩm Phục vụ cho các việc vận chuyền, giao nhận đến tay người tiêu dùng Mỗi loại thực phẩm riêng biệt sẽ được đóng gói theo từng loại bao bì khác nhau, chăng hạn như chất lỏng thì được đóng trong chai, lọ, còn đồ ăn sẵn thì được đóng trong hộp

b.3) Cung cap thông tin về sản phẩm :

- Bao gói sản phẩm còn có một vai trò pháp lí rất quan trọng là cung cấp mọi thông tin về sản phẩm trên bao bì, giúp khách hàng có thê hiểu rõ về sản phẩm trước khi mua và để có thể xuất khẩu các mặt hàng của nước mình sang các nước khác thì chúng ta cần phải làm rõ thông tin của

các loại mặt hàng này

b.4) Gop phan định vị :

- Định vị trong bao bì sản phẩm đề cập đến việc xác định vị trí sản phẩm trên thị trường và truyền tái thông điệp đó cho khách hàng thông qua bao bì Nó bao gồm việc sử dụng các yêu tố thiết kế như màu sắc, hình ảnh, phông chữ và bố cục để tạo ra một ấn tượng nhất quán và đễ nhận biết về thương hiệu và sản phẩm

c) Giai pháp chọn bao gói phù hợp :

- Lựa chọn bao gói chat liệu tốt, bền bỉ, chịu được sự va chạm, kéo, đây trong lúc lưu trữ, bốc xếp, vận chuyền

- Bao gói phải có khả năng chống thấm, chống âm hiệu quả, bảo vệ lương thực không bị â am mốc

và biến mùi Nếu cần thiết có thé sử dụng túi chống ấm hoặc túi hút âm

- Kích thước bao gói phải phù hợp với nhiều loại hình vận chuyên khác nhau

- Bao gói xuất khâu phải thích ứng được với khí hậu thay đôi, thời tiết của từng vùng địa lý khác nhau

- Bao gói có đây đủ thông tin sản phẩm, hình ảnh bắt mắt, thiết kế ấn tượng

- In ấn trên bao gói phái rõ ràng, sắc nét, làm nổi bật được logo và thương hiệu sản phẩm 2.2 CÁC LOAI BAO GÓI

- Có rất nhiều loại bao bì khác nhau, nhưng một số loại phô biến nhất bao gồm:

+ Bao bì giấy : Bao bì giấy được làm từ giây, bìa cứng hoặc các vật liệu dạng giấy khác Đây là một loại bao bì phố biến vì nó có thể tái chế, phân hủy sinh học vả tương đối rẻ Bao bì giấy có thé được sử dụng cho nhiều loại sản phẩm, bao gồm thực phẩm, đồ uống, đồ đùng gia đụng và quân áo

+ Bao bì nhựa : Bao bì nhựa được làm từ nhựa, một loại vật liệu tổng hợp có thê được đúc hoặc

ép thành nhiều hình dạng khác nhau Bao bì nhựa thường được sử dụng vì nó bên, chống thấm

nước và tương đối rẻ Bao bì nhựa có thể được sử dụng cho nhiều loại sản phẩm, bao gôm thực

phẩm, đồ uống, đồ dùng gia dụng và thiết bị điện tử

+ Bao bì thủy tỉnh : Bao bì thủy tinh được lam tir thủy tỉnh, một vật liệu trong suốt được làm từ cát, soda và đá vôi Bao bi thủy tính thường được sử dụng vì nó trơ, có nghĩa là nó không phản ứng với thực phẩm hoặc đồ uống bên trong Bao bì thủy tĩnh cũng có thé duoc tái sử đụng và tái chế Bao bì thủy tỉnh thường được sử đụng cho thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và nước hoa

+ Bao bì hàng dệt : chủ yếu là những loại bao bì được đan bằng sợi gai,đay, sợi nilong hay vải Nôi tiếng với những bao gạo, bao đường chủyêu đựng những sản phẩm băng hạt, bột

+ Bao bì màng phức hợp BOPP : Cấu trúc vái PP đệt đan xen lẫn nhau giúp cho sản phẩm bao

bì đựng nông sản có thê chịu được các lực căng ngang, căng đọc, lực kéo hay lực va đập, mang

lại sự đảm bảo cho sản

+ Bao bì gỗ : Bao bì gỗ được làm từ gỗ, một sản phẩm tự nhiên được làm từ cây Bao bì 26 thường được sử dụng vì nó bền và có thể tái sử dụng Bao bì gỗ cũng có thế mang lại cảm giác

mộc mạc và tự nhiên cho san phẩm Bao bì gỗ thường được sử dụng cho thực phẩm, đồ uống, đồ

noi that va do trang tri

+ Đánh dấu hàng hóa: Ghi rõ thong tin về loại hàng hóa, số lượng, nơi đến, tên người nhận trên bao bì hoặc phiếu giao hàng đề để đàng phân loại và kiêm tra

Trong khi xếp dỡ:

+ Sử dụng đúng kỹ thuật: Sử dụng xe nâng, xe kéo, băng chuyên hoặc các thiết bị hỗ trợ phù hợp dé nang ha, di chuyến hàng hóa an toàn Tránh kéo lê, ném hoặc thá hàng hóa trực tiếp xuông đất

+ Xếp dỡ cần thận: Thực hiện thao tác nhẹ nhàng, tránh va đập mạnh vào nhau hoặc vào thành

xe, kho bãi Đối với hàng hóa dễ vỡ cần đặc biệt lưu ý

+ Sắp xếp hợp lý: Xếp hàng hóa khoa học, gọn gàng, đảm bảo an toàn và thuận tiện cho việc bốc xếp sau này Tránh xếp hàng hóa quá cao hoặc quá sát nhau, chèn lấp lỗi đi

+ Chú ý an toàn: Sử dụng trang phục bảo hộ lao động phù hợp, tuân thủ các quy định an toàn

lao động khi xếp đỡ hàng hóa

10

+ Kiểm tra lại hàng hóa: Đảm bảo hàng hóa được xếp đỡ đúng vị trí, khong bi hu hong hay mat

2.4 BẢO QUAN HANG LUONG THUC

- Bảo quản lương thực đúng cách giúp đảm bảo chất lượng, độ tươi ngon và an toàn cho sức khỏe Dưới đây là một sô phương pháp bảo quản lương thực hiệu qua:

Phân loại lương thực:

+ Phân loại theo loại: Chia lương thực thành các nhóm như ngũ cốc, trái cây, rau củ, thịt,

cá, trứng, sữa, v.v Việc này giúp dé dang xác định phương pháp bảo quản phù hợp cho từng nhóm

+ Phân loại theo độ tươi: Ưu tiên sử dụng những thực phẩm sắp hết hạn sử dụng trước

Vệ sinh kho chứa:

+ Giữ kho chứa khô ráo, thoáng mát, sạch sẽ

+ Vệ sinh kho chứa định kỳ để loại bỏ bụi bẩn, nắm mốc và côn trùng gay hai

+ Sử dụng các chát khử trùng phù hợp để đảm bảo vệ sinh

Kiêm soát nhiệt độ và độ âm:

11

+ Nhiệt độ: Hầu hết các loại lương thực cần được bảo quán ở nhiệt độ mát mé, dao động từ

4°C đên 10°C Một số loại thực phâm can được bảo quản ở nhiệt độ lạnh hơn hoặc cao hon,

ví dụ như thịt đông lạnh hoặc trái cây nhiệt đới

+ Độ ấm: Độ ẩm lý tưởng cho bảo quản lương thực thường năm trong khoảng 40% đến ; 60% Độ âm quá cao có thê dân đên nâm mộc và hư hỏng, trong khi độ âm quá thập có the

khiên thực phẩm bị khô và mắt đi độ tươi ngon

Áp dụng các phương pháp bảo quản khác:

+ Sấy khô: Sấy khô là phương pháp bảo quản hiệu quả cho trái cây, rau củ và thịt Việc say

khô giúp loại bỏ nước, tạo môi trường không thuận lợi cho vị sinh vật phát triển

+ Muối: Muối có khả năng hút nước và ức chế vi sinh vật phát triển, do đó có thể sử đụng

dé bao quan thịt, cá và một số loại thực phẩm khác

+ Đông lạnh: Đông lạnh là phương pháp bảo quản hiệu quả cho thịt, cá, hải sản và một số loại thực phẩm khác Việc đông lạnh giúp giữ nguyên hương vị, chất dinh dưỡng và kéo dài

thời hạn sử dụng của thực phẩm

+ Hút chân không: Hút chân không giúp loại bỏ không khí trong bao bì thực phẩm, tạo môi trường không thuận lợi cho vi sinh vat phat triên Phương pháp này thường được sử dung dé bao quản thịt, cá, phô mai và các loại thực phẩm khác

3 CACH THUC XEP DO HANG TREN TAU VAO KHO

3.1 Quy trình xếp dỡ hàng rời tại cảng:

Theo quy trình, mỗi tàu cần xếp đỡ làm hàng sẽ có từ 5 - 7 công nhân hỗ trợ, tham gia việc xếp

đỡ do cáng bồ trí Thông thường, những công nhân này sẽ được sắp xếp vị trí làm việc như sau: + 1 công nhân điều khiển cầu ngoạm;

+ I công nhân điều khiển tín hiệu;

+ ] công nhân điêu khién nang;

+2 công nhân xếp hàng vào hầm tàu;

+2 công nhân lắp, thao day cap:

+2 công nhân đỡ hàng xuống xe tải

3.2 Kỹ thuật xếp đỡ hàng trên kho và trên tàu:

3.2.1 Yêu cầu trong xếp dỡ:

Trong kho:

* Chuẩn bị kho bãi: Các kho, bãi phải đảm bảo được vệ sinh sạch sẽ Đảm bảo hàng lương thực

phải khô, ráo; độ âm trong hàng không được vượt qua mức cho phép Cũng như các vật liệu xếp

đỡ phải sạch sẽ, không có các vị sinh vật gây hại trên đó

- Hàng lương thực phải đóng vào các bao vải, đay đề thuận tiện cho việc hô hấp của hàng

- Kiểm tra nhiệt độ, độ ẩm của kho phải đạt đến mức an toàn cả hàng chuẩn bị nhập hay chưa,

13

- Sử dụng các biện pháp có định hàng hóa: chẳng, chèn, lót, buộc, gia có để có định hàng hóa

không bị xê dịch hay đồ trong chất xếp và lưu kho

- Xép các lơ hàng có cùng tính chất với nhau để thuận tiện cho việc kiểm kê và quản lí Trình tự

các lô hàng xếp trong kho như sau: phía cửa kho là các lô hàng giao đầu tiên, những lô hàng giao cuối cùng ở trong cùng

- Phương pháp xếp nên thuận lợi cho việc dùng xe nâng, tời nâng, xe cơ giới, xe nâng tay, tâm nang hang dé giám tối đa thời gian xếp đỡ hàng

Chú J: nên để ý tới các tác động vật lí, hóa học và sinh học đối với hàng Tránh gây tôn thất và

hư hỏng hàng hóa Các hàng hóa có tính chất kị nhau nên xếp cách xa nhau

Trên tau:

14

* Chuẩn bị trước khi xếp hàng:

- Vé sinh ham hang:

+ Trước khi chuyển hàng đến, các hầm hàng nên được dọn, rửa sạch và làm khô một cách kỹ

càng Rửa hầm hàng bằng nước biến sau đó rửa lại bằng nước ngọt để làm sạch clo bám vào vách hằm hàng

+ Tất cả lớp sơn hoặc gỉ sét bị bong ra phải được dọn sạch ở tắt cá các khu vực ở hằm hàng Cần

phải kiếm tra định kì lớp son và gỉ sét bị bong ra

- Kiểm tra trước khi xếp hàng:

+ Cần kiểm tra nap ham hang va bé trí niêm phong trong thông gió hằm hàng xem thử nó có thé chịu được mọi thời tiết hay không Nắp hầm hàng nên được kiêm tra bằng cách sử dụng thiết bị siêu âm, nhưng nếu không có sẵn thì kiểm tra bằng vòi rồng là đủ

+ Kiểm tra các nắp hằm hàng có đủ chắc chắn đề chúng được đóng kịp thời nếu mưa, thay vì đến cuối cùng mới phát hiện ra hệ thống không hoạt động như dự tính

15

- Chèn lót hàng:

+ Cần ngăn sự tiếp xúc giữa các bao hàng với bat cứ vách hằm hàng nào gần đó Giám thiêu tình trạng hằm hàng đồ mô hôi gây hư hỏng, âm mốc cho hàng hóa

+ Dùng các ván lót, thanh đòn hoặc chèn lót với mức độ phù hợp nên được thực hiện ở tat ca các

bé mat trong ham hang

+ Lớp lót bằng tre (có thê thay bằng gỗ, tam nilon, nhya, ) 6 đáy hầm, vách nghiêng tại hông bên dưới và lớp tôn bên sườn nên được che phủ bằng các miếng lót bằng mây hoặc sậy, hoặc bằng giấy kraft

* Độ ẩm, nhiệt độ và lấy mẫu:

- Độ ẩm: với một số hàng lương thực có thé hut am, thoát hơi nước thì khi đỡ lên kho sẽ được

giữ ở nơi khô thoáng nhật có thê trong quá trình xếp hàng, vận chuyên và xếp đỡ Luôn quan sát

va ghi lại độ ấm của từng sản phẩm để chúng luôn được giữ độ ấm ở mức ôn định

- Lay mau: lay dai điện định kỳ trong quá trình xếp hàng có thê hỗ trợ biện hộ cho các khiếu nại nếu hàng hóa bị biến chất trong quá trình vận chuyến Tuy nhiên, nhóm lấy mẫu toàn thời gian cần có mặt trong toàn bộ quá trình xếp hàng lên đề các mẫu lấy được thẻ hiện đúng tính chất của

toàn bộ hàng hóa

* Xếp hàng:

- Kiểm tra tình trạng hàng

- Không nên bốc vác sử đụng thiết bị có thể gây hư hại cho hàng hóa

- Sắp đặt các bao hàng được cân ngẫu nhiên để kiêm tra xem chúng có bị thiếu cân hay không

- Xép hang theo trinh ty, dé dé dang thao dé va béc vac ra ngoai

- Loại bỏ các bao hang bi rach

- Từ chối các bao hàng có vẻ như bi nhiễm bẩn (ví dụ như đính nước, dau, chat lạ) Từ chối bắt

cứ bao hàng nào cho thay dau hiéu bién chat (chang han nhự âm ướt, nắm mốc, mục nát, biến màu, mùi khó chịu)

16