chương 3 lý thuyết & chính sách tm quốc tế

Chi phí cơ hội gia tăngcơ hội thấp và nuôi cá trên đất trồng lúa tốt CP cơ hội cao càng chuyên môn hóa trong sản xuất thì chi phí cơ hội càng tăng... Lợi thế tương đối H-OChỉ có 2 yếu

Các lý thuyết hiện đại

Chương 3

Lý thuyết & Chính sách TM quốc tế

Nội dung chính

1 Chi phí cơ hội gia tăng

2 Thuyết lợi thế tương đối của

Hecksher-Ohlin

3 Lý thuyết H-O-S

4 Lthuyết về chu kỳ sống QT của SP

5 Lợi thế cạnh tranh quốc gia-viên

kim cương M Porter

1 Chi phí cơ hội gia tăng

cơ hội thấp) và nuôi cá trên đất trồng lúa tốt (CP

cơ hội cao)

càng chuyên môn hóa trong sản xuất

thì chi phí cơ hội càng tăng

Ngọt hóa bán đảo Cà Mau

 94-95: lúa có giá, XK

 Khuyến khích trồng lúa (cả nước)

 Bán đảo Cà Mau: tôm > lúa.

 Lúa: XD đập ngăn mặn (500 tỷ đ)

 Chi phí trồng lúa tăng, trồng lúa

trên đất nuôi tôm tốt => chi phí cơ hội gia tăng

 Nông dân đập các công trình ngăn mặn

Vậy cần chuyên môn hóa đến mức nào?

P X /P Y

w/r A

(w/r)

2 Lợi thế tương đối (H-O)

Chỉ có 2 yếu tố sản xuất là lao động (L) và tư bản (K) chi phí sử dụng L là tiền lương (w) còn

tư bản là lãi suất (r).

Để sản xuất mặt hàng may mặc cần nhiều lao động; để sản xuất mặt hàng thép cần nhiều tư bản Tỷ lệ K/L của thép lớn hơn K/L của may mặc ở cả 2 quốc gia.

Tỷ lệ giữa đầu tư và sản lượng của 2 loại hàng hóa trong 2 quốc gia là 1 hằng số Cả hai quốc gia đều chuyên môn hóa ở mức không hoàn

hảo.

Hoa Kỳ Việt Nam

Đài Loan Anh

Hàn Quốc Mexico Hongkong Argentina Chile

Thái Lan Philippines

Ấn Độ

Hoa Kỳ tập trung SX thép VN tập trung SX may mặc

 Mỗi nước tập trung vào sản xuất

sản phẩm có lợi thế tương đối rồi

trao đổi với nhau sẽ mang lại lợi ích cho cả hai

 giao thương giúp cho các quốc gia

tham gia “mở rộng” khả năng sản

xuất

Định lý Stolper–Samuelson: TM tự do:

vốn

Lãi suất thấp

Lãi suấtcao

Định lý Stolper – Samuelson

 sự gia tăng giá cả so sánh

 của 1 SP thâm dụng yếu tố SX mà

QG khan hiếm tương đối

 sẽ làm cho thu nhập thực tế của yếu tố đó tăng lên.

 VN: bảo hộ thép, thâm dụng vốn;

VN khan hiếm vốn => lợi tức của vốn sẽ tăng => NH vui hơn NLĐ

Các nước đang phát triển

Thu nhập của

người lao động

Thu nhập của nhà tư bản

 Cân bằng tuyệt đối: giá cả các yếu tố sản xuất ở hai quốc gia là

bằng nhau.

Lý thuyết H-O-S

 Lý thuyết cân bằng giá cả các yếu

tố sản xuất : TMQT => sự cân bằng tương đối và tuyệt đối giá cả các yếu tố SX giữa các QG giao thương với nhau (Samuelson)

Cân bằng giá cả

Mỹ chủ yếu mua bán với các nước cũng thừa vốn như: Nhật Bản, EU

H-O : mua bán giữa các nước PT và các nước đang PT.

4 Mô hình của Linder

 Staffan Burenstam Linder (1961), “Tiểu luận về thương mại và chuyển hóa”

– Cầu là quan trọng trong việc quyết định TM– Cầu trong nước quyết định các loại sản

phẩm khác nhau được SX trong nước

– Các loại sản phẩm này có thể được bán chủ

yếu ở các quốc gia có cầu tương tự

– Cầu có quan hệ với mức thu nhập

– Thương mại diễn ra nhiều giữa các quốc gia

tương tự như nhau

Mô hình của Linder

Mức

Thu nhập

Cầu tương tự

TM giữa những

QG có cùng thu nhập

“Môn đăng hộ đối” hay “ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”

Chu kỳ sống quốc tế của SP

Sản phẩm mới Quốc gia phát minh

SP chín mùi Quốc gia phát triển

SP tiêu chuẩn QG đang phát triển

Mô hình đàn sếu bay

Nhu caàu thị trường

Các yếu tố sản

xuất

Các ngành CN liên kết và bổ

trợ

Doanh nghiệp

5 Viên kim cương Michael Porter

Tự nghiên cứu:

 H.T Chỉnh : Chương 3: trang 71 – 116.

 H.T Chỉnh: trang 117-120 : bài đọc

thêm : Mô hình HOS.

 H.T Chỉnh (BT); trang 21 – 28 : bài 1; 6; 7; 8; 11; 14.

Câu hỏi ôn tập

1 CP có nên thực hiện CS Ngọt hóa bán đảo Cà

Mau không? Tại sao? (chi phí cơ hội tăng

dần)

2 Càng tăng quy mô SX, chi phí cơ hội càng gia

tăng hay suy giảm? Tại sao?

3 Chính sách mở cửa có giúp người lao động

VN nâng cao thu nhập không? Tại sao? H-O (CNXH)

4 Tại sao các nước khác nhau về thu nhập ít

mua bán với nhau? Lý thuyết nào chứng

minh?

5 Khi thực hiện CS Đi tắt đón đầu, các nước sẽ

gặp 2 khó khăn gì? (LT chu kỳ sống QT của SP)

Câu hỏi ôn tập

6 Khi Đức tăng thuế NK hàng may mặc làm giá

mặt hàng này tăng lên tại Đức Hỏi người lao động hay chủ ngân hàng Đức vui hơn? Biết may mặc thâm dụng lao động và Đức khan

hiếm lao động.

7 Mô hình NC của Lý thuyết H-O khác với các lý

thuyết trước đó ở điểm nào?

8 Điểm khác nhau giữa H-O-S và H-O?

9 Thu nhập bình quân đầu người là chỉ tiêu duy

nhất để đo lường năng lực cạnh tranh quốc gia?

10 Năng lực cạnh tranh quốc gia thường đánh

giá các yếu tố hiện tại?

1 Lý thuyết nào ủng hộ TM tự do?

Lý thuyết nào ủng hộ TM bảo hộ?

2 Lý thuyết nào giải thích theo:

 Cả hai cung và cầu