Báo cáo học phần dự báo phát triển kinh tế xã hội chủ Đề trưng cầu Ý kiến

DBPTKTXH Nhóm 2Hình thức Trưng cầu cá nhân - Phát huy khả năng của từng cánhân và ít chịu ảnh hưởng tâm lý - Không sử dụng được nhiều mối liên hệ, không tận dụng được khả năng của nhiều

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

🙜🙜🙜

BÁO CÁO HỌC PHẦN

DỰ BÁO PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI

Chủ đề: TRƯNG CẦU Ý KIẾN

GVHD: Nguyễn Mạnh Hiếu

Thành viên nhóm: Đỗ Thị Nhi Trâm

Lê Văn Toại Nguyễn Anh Tuấn Huỳnh Đặng Thu Hà Nguyễn Thị Kim Hậu Đinh Phương Thảo

Đà Nẵng, tháng 10 năm 2023

MỤC LỤC

1 Nội dung và các hình thức trưng cầu 1

1.1 Nội dung trưng cầu 1

1.2 Các hình thức trưng cầu 1

1.2.1 Các hình thức trưng cầu 1

1.2.2 Ưu, nhược điểm của các hình thức trưng cầu 1

1.2.3 Phiếu trưng cầu 2

2 Các phương pháp trưng cầu 3

2.1 Phỏng vấn trực tiếp 3

2.2 Hội thảo, hội nghị 3

2.3 Phương pháp Delphi 6

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Các ưu nhược điểm của các hình thức trưng cầu 2

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 2.1: Phỏng vấn trực tiếp chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan 3 Hình 2.2: GS.TS Bùi Quang Tuấn và ngài David Gottlieb đồng chủ trì Hội thảo 5 Hình 2.3: Toàn cảnh hội thảo 6 Hình 2.4: Hội thảo diễn ra thành công tốt đẹp 6

MỨC ĐỘ THAM GIA CỦA CÁC THÀNH VIÊN

DBPTKTXH Nhóm 2

1 NỘI DUNG VÀ CÁC HÌNH THỨC TRƯNG CẦU

1.1 Nội dung trưng cầu

Trưng cầu ý kiến là giai đoạn chính trong hoạt động phối hợp giữa chuyên gia phân tích và chuyên gia đánh giá

 Chuyên gia phân tích đề ra nhiệm vụ, nêu câu hỏi và bảo đảm thông tin cho chuyên giá đánh giá

 Chuyên gia đánh giá nêu những ý kiến về các sự kiện dự báo một cách độc lập

 Chuyên gia phân tích thu thập lại ý kiến của các chuyên gia đánh giá

1.2 Các hình thức trưng cầu.

1.2.1 Các hình thức trưng cầu

Trưng cầu cá nhân: Các chuyên gia được trưng cầu ý kiến độc lập đối với nhau, ý

kiến của chuyên gia này không ảnh hưởng đến ý kiến trưng cầu của chuyên gia khác

Ví dụ: Quán trà sữa mới khai trương cần các ý kiến đóng góp của khách hàng về

quán trà sữa sẽ phát hành biểu mẫu trực tuyến bằng cách quét QR để đánh giá cho các khách hàng Các câu hỏi trong biểu mẫu có thể xoay quanh chất lượng món nước, không gian quán, chất lượng phục vụ, Những câu trả lời đóng góp ý kiến của khách hàng sẽ là những ý kiến cá nhân dựa vào cảm nhận, trải nghiệm từng người

Trưng cầu tập thể: Hình thức này có thể tận dụng tổng hợp tri thức của các

chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác nhau và thông tin phản hồi từ các chuyên gia khác

Ví dụ: Trưởng thôn tập hợp các hộ gia đình lại và muốn trưng cầu ý kiến các hộ về

việc xây lại miếu thôn Thay vì trưởng thôn cùng các cán bộ đưa ra ý kiến và quyết định thì trưởng thôn tổ chức trưng cầu ý kiến tập thể để đưa ra quyết định chung, để mọi người cùng nêu lên ý kiến của mình

Trưng cầu có mặt: Các chuyên gia phân tích làm việc trực tiếp với các chuyên gia

đánh giá thông qua các tọa đàm, hội nghị, hội thảo. 

Ví dụ: Trường Đại học tổ chức một buổi tọa đàm giữa sinh viên và nhà tuyển dụng

với mục đích chính hướng tới định hướng nghề nghiệp, tư vấn cho sinh viên về đào tạo

kỹ năng, xác định các điểm mạnh điểm yếu của mình, cách tiếp cận với doanh nghiệp, cách gây ấn tượng tốt với nhà tuyển dụng cũng như cung cấp những thông tin cần thiết giúp tăng cơ hội việc làm

Trưng cầu vắng mặt: Các chuyên gia phân tích làm việc với các chuyên gia đánh

giá thông qua phiếu trưng cầu. 

Ví dụ: Nhà nước tiến hành tổ chức trưng cầu ý dân thông qua phiếu trưng cầu của

tất cả công dân đủ điều kiện bầu cử, biểu quyết về các vấn đề được đưa ra như bầu cử Quốc hội hoặc các vấn đề quan trọng của quốc gia,

1.2.2 Ưu, nhược điểm của các hình thức trưng cầu

1

DBPTKTXH Nhóm 2

Hình thức

Trưng cầu cá

nhân - Phát huy khả năng của từng cánhân và ít chịu ảnh hưởng tâm lý

- Không sử dụng được nhiều mối liên hệ, không tận dụng được khả năng của nhiều chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau

Trưng cầu

tập thể

- Tính minh bạch và công bằng

- Tận dụng tổng hợp tri thức của các chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác nhau và thông tin phản hồi từ các chuyên gia khác

- Chịu ảnh hưởng yếu tố tâm lý chứa đựng nhiều thông tin không đáng tin cậy do hiểu theo các quan điểm khác nhau

Trưng cầu có

mặt

- Tạo được môi trường trao đổi và thảo luận trực tiếp, giúp tăng cường sự hiểu biết và tương tác giữa các thành viên

- Đòi hỏi chi phí cao

Trưng cầu

vắng mặt

- Tiết kiệm được chi phí

- Dễ dàng thu thập ý kiến từ tất cả các thành viên của nhóm

- Thời gian kéo dài hoặc không thu đủ số phiếu mong muốn

-  Độ tin cậy không cao hoặc câu trả lời không mong muốn

Bảng 1.1: Các ưu nhược điểm của các hình thức trưng cầu

1.2.3 Phiếu trưng cầu

Phiếu trưng cầu thường có dạng bảng trong đó có những câu hỏi để các chuyên gia trả lời bằng văn bản Các câu hỏi được sắp xếp theo một logic nào đó, nó có tác dụng khai thác thông tin cũng như kiểm tra thông tin

 Xét theo nội dung câu hỏi: 

+ Số liệu khách quan về chuyên gia như: tuổi, học thức, chức vụ…

+ Những câu hỏi chủ yếu về vấn đề đánh giá 

+ Những câu hỏi phụ để kiểm tra độ tin cậy của thông tin và khả năng lập luận của chuyên gia. 

 Xét theo hình thức câu hỏi: 

2

DBPTKTXH Nhóm 2

+ Câu hỏi mở 

+ Câu hỏi đóng

+ Câu hỏi trực tiếp 

+ Câu hỏi gián tiếp 

2 CÁC PHƯƠNG PHÁP TRƯNG CẦU

2.1 Phỏng vấn trực tiếp

Là hình thức các chuyên gia phân tích đặt câu hỏi cho các chuyên gia đánh giá theo một chương trình đã chuẩn bị trước Chuyên gia đánh giá phải trả lời ngay khi câu hỏi được đặt ra mà không có sự chuẩn bị nên đòi hỏi phải phát huy triệt để khả năng tư duy của chuyên gia đánh giá

Tùy theo quy mô và quy chế của từng tổ chức mà quá trình phỏng vấn trực tiếp có thể tiến hành một lần hay nhiều lần

Thông qua phương pháp phỏng vấn trực tiếp, các chuyên gia có thể:

+ Bày tỏ những quan điểm cá nhân tốt hơn (so với trình bày qua bảng câu hỏi) + Không tốn chi phí như các phương pháp khác

Tuy nhiên, do chuyên gia đánh giá thiếu thời gian để suy nghĩ kỹ lưỡng về vấn đề đặt ra nên sẽ dẫn đến các trường hợp:

+ Các câu trả lời thường không đi vào thực chất, không đúng trọng tâm

+ Nếu các chuyên gia phân tích (người phỏng vấn) không khôn khéo thì sẽ dễ gây lúng túng, mặc cảm tự ti cho các chuyên gia đánh giá (đối tượng được phỏng vấn)

+ Số liệu thu được bằng phỏng vấn có thể bị ảnh hưởng bởi khuynh hướng của người phỏng vấn, gây khó khăn khi đánh giá kết quả

Hình 2.1: Phỏng vấn trực tiếp chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

2.2 Hội thảo, hội nghị

3

DBPTKTXH Nhóm 2

Phương pháp hội thảo hội nghị là phương pháp thu thập và xử lý những đánh giá

dự báo bằng cách tập hợp và hỏi ý kiến các chuyên gia Các chuyên gia thường là các nhà khoa học đầu ngành có tên tuổi được nhiều người biết đến Phương pháp trưng cầu hội thảo hội nghị thường được sử dụng khi những vấn đề cần giải quyết không đòi hỏi đánh giá chính xác về mặt lượng, khó mô hình hóa, những đối tượng dự báo có tầm bao quát lớn Phương pháp này tập hợp các chuyên gia lại với nhau, để họ cùng đánh giá để tranh luận, bàn bạc, lấy ý kiến sau đó tất cả đưa ra kết quả dự báo được mọi người cùng đồng thuận

Ưu điểm của phương pháp hội thảo hội nghị:

 Sử dụng được trí tuệ của tập thể chuyên gia: Một chuyên gia đối với ý kiến của mình,

họ có rất nhiều lập luận để bảo vệ ý kiến đó để chứng minh được tại sao ý kiến của mình lại có độ chính xác cao Tuy nhiên, ý kiến đó có thể những điểm khuất chưa hợp

lí mà họ không thấy được Việc đưa ý kiến đó ra cho mọi người cùng mổ xẻ để chọn tán thành hay không sẽ có thể tối ưu hoá ý kiến được đồng thuận cuối cùng

 Cho kết quả trưng cầu với độ tin cậy cao: Kết quả được xây dựng và tin chọn bởi nhiều chuyên gia sẽ có độ tin cậy cao hơn kết quả chủ quan của một người

Nhược điểm của phương pháp hội thảo hội nghị:

 Tác động tâm lý giữa các chuyên gia rất lớn đôi khi làm giảm tính chính xác của kết quả dự báo: Đôi khi một kết quả được nhiều người lựa chọn chưa chắc đã là lựa chọn

có độ chính xác cao hơn những lựa chọn khác Một lựa chọn có nhiều người theo hoặc

do một người có kinh nghiệm thâm niên và uy tín cao đưa ra sẽ dễ dàng thuyết phục được những chuyên gia khác Cảm xúc cá nhân giữa các chuyên gia có thể làm ảnh hưởng đến kết quả của dự báo

 Kết quả phụ thuộc nhiều vào người chủ toạ, nếu người chủ toạ không có kinh nghiệm

sẽ dễ bị lạc đề, mất thời gian: Khi tranh luận, bàn bạc với nhau để lấy ý kiến, các chuyên gia có thể rơi vào tình trạng nói lan man sang những vấn đề liên quan nhưng không quá quan trọng, lúc đó người chủ toạ cần phải kết thúc vấn đề và đưa chủ đề tranh luận, bàn bạc trở lại mục tiêu ban đầu Nên nếu người chủ toạ thiếu kinh nghiệm

sẽ dễ khiến cho cuộc hội thảo, hội nghị bị lạc đề, tốn nhiều thời gian

Để phát huy tối đa những ưu điểm, hạn chế hết mức những nhược điểm của phương pháp này và đạt được kết quả dự báo tốt, hội thảo hội nghị cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

 Các thành viên phải được làm quen với các vấn đề trước buổi hội thảo, hội nghị

 Việc phát biểu ý kiến cần tiến hành một cách tự do thoải mái, không hạn chế về nội dung

 Khi phát biểu, cấm mọi hình thức phê bình, chỉ trích, cần tạo không khí thân thiện giữa những người tham gia

 Người chủ toạ cần có kinh nghiệm, phải đặt bài toán bằng các khái niệm chung, đơn giản, rõ ràng, khuyến khích việc đề ra những ý tưởng mới

 Khi phân tích, các chuyên gia phải suy nghĩ cẩn thận từng ý

Ví dụ thực tiễn: Hội thảo khoa học “Chương trình Phục hồi và phát triển Kinh tế

xã hội: năm đầu triển khai và những đánh giá ban đầu” [1]

4

DBPTKTXH Nhóm 2

 Ngày 22/12/2022, Viện Kinh tế Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học “Chương trình Phục hồi và Phát triển Kinh tế xã hội: Năm đầu triển khai và những đánh giá ban đầu” Hội thảo được tổ chức dưới sự chủ trì của GS.TS Bùi Quang Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Ngài David Gottlieb, quyền phó đại sứ Australia tại Việt Nam

Hình 2.2: GS.TS Bùi Quang Tuấn và ngài David Gottlieb đồng chủ trì Hội thảo

 Tại Hội thảo, các diễn giả chia sẻ những kết quả nghiên cứu do nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát và tham vấn, trao đổi với các cơ quan quản lý, các nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân Từ đó kết luận rằng việc triển khai Chương trình về cơ bản chậm so với kế hoạch và kỳ vọng về tác động kịp thời của Chương trình này đối với quá trình phục hối và phát triển kinh tế hiện nay Bối cảnh quốc tế và trong nước hiện tại đã khác rất nhiều so với tình hình và dự đoán khi xây dựng Chương trình Nhiều nội dung của Chương trình được thiết kế trước đây có thể không còn cần thiết

và phù hợp với tình hình mới

 Tiếp đó, các đại biểu, chuyên gia và các nhà khoa học đưa ra các ý kiến cho Hội thảo Các báo cáo tham luận và các ý kiến phát biểu tập trung trao đổi, thảo luận một số vấn

đề chính như: những vấn đề xã hội; chính sách tài khóa hỗ trợ phục hồi và phát triển… Mục đích là để điều chỉnh Chương trình hiện tại thành một chương trình rút gọn nhằm nâng cao tính khả thi và nâng cao hiệu quả trong thời gian tới

5

DBPTKTXH Nhóm 2

Hình 2.3: Toàn cảnh hội thảo

 Kết thúc Hội thảo, kết quả của nghiên cứu được trình bày cùng những trao đổi, phát biểu của các đại biểu sẽ là cơ sở để các nhà tư vấn chính sách đề xuất chính sách hữu ích cho các cơ quan Đảng và Nhà nước trong việc tiếp tục phục hồi nền kinh tế, hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, người lao động để nhanh chóng vượt qua khó khăn do hệ luỵ của đại dịch Covid -19 để lại

Hình 2.4: Hội thảo diễn ra thành công tốt đẹp

2.3 Phương pháp Delphi

6

DBPTKTXH Nhóm 2

Phương pháp Delphi là một kỹ thuật thăm dò ý kiến nhóm được phát triển vào những năm 1950-1960 bởi Olaf Helmer và Norman Dalkey tại Viện nghiên cứu Rand Phương pháp này nhằm mục đích tập hợp ý kiến của một nhóm chuyên gia về một chủ đề

cụ thể và sau đó sử dụng các kết quả này để đưa ra dự đoán, đưa ra quyết định hoặc tạo ra

kế hoạch

Phương pháp Delphi có ba đặc điểm chủ yếu:

 Trưng cầu ý kiến tập thể vắng mặt: Trong phương pháp Delphi không có sự thảo luận trực tiếp và công khai giữa các chuyên gia nên hạn chế những tác động từ bên ngoài

 Tính khuyết danh: Các chuyên gia được phỏng vấn thông qua bản tự khai khuyết danh, ý kiến trả lời được thông báo cho tất cả các chuyên gia, nhưng không nêu rõ đó

là của ai để loại bỏ yếu tố tâm lý

 Tích cực sử dụng thông tin phản hồi để điều chỉnh các câu trả lời: Cuộc trưng cầu dân

ý được tiến hành qua nhiều giai đoạn Kết quả giai đoạn trước được thông báo cho giai đoạn sau, dựa trên các thông tin đó các chuyên gia điều chỉnh câu trả lời của mình nhờ đó loại bỏ những thông tin không có ích và giảm độ tản mạn trong các câu trả lời Bên cạnh ba đặc điểm này thì phương pháp Delphi còn có các đặc điểm: Tập trung vào các chuyên gia, Đánh giá ẩn danh, Phân tích ý kiến,

 Lưu ý cần đảm bảo các yêu cầu sau:

+ Phải cung cấp đầy đủ thông tin cho các chuyên gia đánh giá

+ Câu trả lời từng vấn đề phải được chuyên gia đánh giá có luận chứng

 Các giai đoạn tiến hành cuộc trưng cầu: Cuộc trưng cầu được tiến hành qua 4 giai đoạn, mỗi giai đoạn cách nhau khoảng tháng Trong mỗi giai đoạn, chuyên gia phải nêu ý kiến của mình dưới dạng số lượng theo chỉ số có sẵn

+ Giai đoạn 1: Chuyên gia phân tích lập ra một phiếu câu hỏi gửi cho chuyên gia

đánh giá Các chuyên gia dự báo đánh giá các sự kiện theo danh mục đã lập trước (cũng có thể bổ sung hoặc gạch bớt các sự kiện trong danh mục đó) Các chuyên gia phân tích xử lý các đánh giá nhận được bằng cách tính trung vị và khoảng tứ  phân vị

+ Giai đoạn 2: Chuyên gia phân tích xây dựng lại phiếu câu hỏi, thông báo cho các

chuyên gia đánh giá giá trị của trung vị và khoảng tứ phân vị Đề nghị chuyên gia dự báo cho ý kiến, nếu ai khác với đa số thì phải lập luận cho ý kiến của mình Kết quả trưng cầu lại được xử lý thông qua việc tính trung vị và khoảng tứ phân vị

+ Giai đoạn 3: Tiến hành quy trình như giai đoạn 2, các chuyên gia phân tích xử lý

và đưa ra thông tin mới hơn cho các chuyên gia dự báo

+ Giai đoạn 4: Các chuyên gia phân tích lại thông báo về trung vị và tứ phân vị của

giai đoạn 3 Những người có ý kiến khác với đa số lại phải thuyết minh cho quan điểm của mình và thông báo cho người khác để họ xem xét lại và điều chỉnh lần cuối câu trả lời Những câu trả lời lần cuối này được coi là ý kiến cuối cùng của tập thể chuyên gia.   

Ưu điểm của phương pháp Delphi:

7

DBPTKTXH Nhóm 2

 Tập trung vào kiến thức chuyên môn: Phương pháp Delphi yêu cầu sử dụng các chuyên gia có kiến thức hoặc kinh nghiệm trong lĩnh vực đang được thảo luận Các chuyên gia thường được lựa chọn dựa trên chuyên môn và kiến thức của họ Do đó đảm bảo về các quyết định và dự đoán được đưa ra

 Tính ẩn danh: Tất cả các câu trả lời đều ẩn danh và danh tính của những người tham gia được giữ bí mật Điều này cho phép các chuyên gia đưa ra ý kiến đóng góp mà không cảm thấy áp lực từ nhóm. 

 Phù hợp với các vấn đề phức tạp: Phương pháp Delphi thường được sử dụng để giải quyết các vấn đề phức tạp, nơi các quan điểm của các chuyên gia có thể giúp định hướng các quyết định và kế hoạch

 Phạm vi tiếp cận: Một ưu điểm khác của phương pháp Delphi là nó có thể được sử dụng để tiếp cận các chuyên gia ở những nơi phân tán về mặt địa lý và không thể tham dự cuộc họp trực tiếp

 Tính linh hoạt: Phương pháp Delphi có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau và phù hợp với nhu cầu cụ thể của vấn đề hoặc chủ đề hiện tại

Nhược điểm của phương pháp Delphi bao gồm:

 Thời gian và chi phí: Phương pháp Delphi đòi hỏi nhiều vòng phản hồi từ các chuyên gia và chi phí để thu thập và phân tích ý kiến từ các chuyên gia

 Có thể không phù hợp với các chủ đề đơn giản: Phương pháp Delphi có thể không phù hợp với các chủ đề đơn giản, vì những ý kiến của các chuyên gia có thể dẫn đến

sự phức tạp hơn trong quá trình đưa ra quyết định

 Thiếu tương tác trực tiếp: Phương pháp này không cho phép tương tác trực tiếp giữa các chuyên gia, điều này có thể dẫn đến sự thiếu hiểu biết về quan điểm của nhau. 

 Tính chủ quan: Vì phương pháp Delphi dựa trên kiến thức chuyên môn và ý kiến của người tham gia nên nó có thể mang tính chủ quan và có khả năng dẫn đến kết quả sai lệch

Ví dụ về chiến lược tài chính sử dụng phương pháp delphi

Một công ty đang quyết định xem có nên đầu tư tài chính lớn bằng cách mua một doanh nghiệp nhỏ hơn hay không, họ tiến hành nghiên cứu theo phương pháp Delphi sử dụng các chuyên gia tài chính làm tham luận viên Các câu hỏi ở vòng một cung cấp thông tin chi tiết về hoạt động kinh doanh mà tổ chức muốn đầu tư, như doanh thu hàng năm và giá trị sản phẩm

Sau đó, họ sẽ hỏi các chuyên gia những câu hỏi liên quan đến việc họ có tin rằng đầu tư vào công ty này là một ý tưởng hợp lý hay không, tổ chức nên thực hiện chiến lược tài chính nào nếu họ đầu tư và tổ chức nên làm gì nếu họ khuyên không nên đầu tư vào doanh nghiệp nhỏ

Người điều phối sẽ tiếp nhận câu trả lời của họ và đưa ra kết quả, điều này có thể khiến nhiều người tham gia hội thảo nghĩ rằng công ty nên mua lại doanh nghiệp nhỏ Bảng câu hỏi sẽ hỏi lại liệu họ có tin rằng tổ chức nên mua lại doanh nghiệp hay không

Những người trả lời “không” có thể thay đổi quan điểm dựa trên câu trả lời và lý luận của các chuyên gia khác Bảng câu hỏi cuối cùng sẽ hỏi tổ chức nên thực hiện những

8