Giáo án Địa 9(2010- hoàn chỉnh) rất dễ sửa chữa theo mẫu mới

Báo cáo kết quả thảo luận nhóm Chuẩn hoá kiến thức + Người việt kinh chiếm đa số 86,2% là lực lượng lao động chính trong xây dựng và bảo vệ đất nước + Các dân tộc ít người chiếm tỉ lệ

Trang 1

Ngày soạn: Ngày dạy: 9A 9B

9C

ĐỊA LÍ VIỆT NAM (Tiếp theo )

ĐỊA LÍ DÂN CƯ

Tiết 1 CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM

GV: - Bản đồ phân bố dân tộc việt nam

- Tập sách "Việt nam hình ảnh 54 dân tộc " _ NXB thông tấn

- Tài liệu lịch về một số dân tộc ở việt nam

HS: SGK, chuẩn bị bài, học bài cũ

B.PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP:

* Ổn định tổ chức: 9A 9B 9C

I Kiểm tra bài cũ: (Lồng vào nội dung bài mới)

II Bài mới:

- Việt nam tổ quốc của nhiều dân tộc Các dân tộc cùng là con cháu của LạcLong Quân và Âu Cơ ,cùng mở mang, gây dựng non sông, cùng chungsống lâu đời trên một đất nước Các dân tộc cùng sát cánh bên nhau xâydựng và bảo vệ đất nước Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu nước

ta có bao nhiêu dân tộc dân tộc nào giữ vai trò chủ đạo trong quá trình xâydựng và phát triển đất nước Địa bàn cư trú của các dân tộc Việt namđươc phân bố như thế nào ? Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Phần ghi của học sinh

Trang 2

N/c thông tin mục 1 và bảng 1.1, bằng hiểu

biết của bản thân em hãy cho biết nước ta có

bao nhiêu dân tộc ? kể tên các dân tộc mà

em biết ?

Trình bày theo nội dung bảng 1.1 SGK

gồm 54 DT

Mỗi dân tộc có những nét văn hóa riêng ,

được thể hiện trong các hình thức quần cư,

trang phục, phong tục tập quán làm cho nền

văn hóa Việt Nam thêm phong phú giàu bản

sắc

Bằng hiểu biết thực tế và thông qua các

phương tiện thông tin đại chúng em hãy lấy

một số ví dụ cho nhận định trên ?

DT thái ở nhà sàn DT mông ở nhà đất

mỗi dân tộc có ngôn ngữ và tập quán sinh

hoạt khác nhau .Nhưng các dân tộc cùng

chung sống và gắn bó với nhau trong suốt quá

trình xây dựng và bảo vệ đất nước

Em hãy lấy một số ví dụ cụ thể về sự đoàn

kết các dân tộc trong quá trình xây dựng và

bảo vệ đất nước?

Việt Nam có 54 dân tộc cùng chung sống

Dựa vào ngôn ngữ các dân tộc ở nước ta ngôn

ngữ sau

- Nhóm:

+Tạng-Miến: Hà Nhì, La Hủ

+ Mông-Dao: Mông, Dao, Tà Thẻn

+ Hoa- Hán: Hoa, Ngái, Sán Dìu

+ Tày-Thái: Ka Đai, Tày, Thái, Nùng, Sán

chay, Giáy

+ Ma Lay Ô- Pô Li Nê Diêng: Gia Rai, Ê

Đê, Chăm, Ragrai

+ Môn-Kme: Khơ Me, Ba Na, Xơ đăng, Cơ

Ho, Hơ Rê

+ Việt-Mường: Việt, Mường, Thổ, Chứt,

Hướng dẫn hs nghiên cứu nội dung SGK từ

"Trong cộng đồng các dân tộc việt nam có

sự tham gia của các dân tôc ít người "

- GV: hướng dẫn hs quan sát bảng 1.1 SGK

HĐ 2: NHÓM

Dân tộc nào chiếm tỉ lệ lớn nhất, chiếm tỉ lệ

- Việt Nam có 54 dântộc cùng chung sống,mỗi dân tộc có nhữngnét VH riêng .( Ngônngỡ, trang phục, phongtục, tập quán…)

Trang 3

Nêu vai trò của những nhóm dân tộc đó

trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước

?

Báo cáo kết quả thảo luận nhóm

Chuẩn hoá kiến thức

+ Người việt (kinh) chiếm đa số 86,2% là

lực lượng lao động chính trong xây dựng và

bảo vệ đất nước

+ Các dân tộc ít người chiếm tỉ lệ nhỏ 13,8%

có trình độ phát triển khác nhau, nhưng đã

tích cực tham gia vào quá trình xây dựng và

bảo vệ đất nước

Bằng hiểu biết của mình hãy kể tên một số

sản phẩm thủ công tiêu biểu của các dân tộc

ít người mà em biết ?

Thổ cẩm, mây tre đan

Ngoài các dân tộc ít người kể trên trong

cộng đồng các dân tộc việt nam còn có

thành phần nào khác?

Bộ phận người việt định cư ở nước ngoài

Các dân tộc ở nước ta phân bố như thế nào ta

cùng tìm hiểu mục 2->

HĐ 3: Cả lớp

Dựa vào hiểu biết của mình hãy cho biết dân

tộc việt ( kinh )Phân bố chủ yếu ở đâu ?

Treo bản đồ phân bố dân cư yêu cầu hs

Xác định các khu vực tập trung đông dân

tộc Việt?

Dựa vào vốn hiểu biết và thực tê hãy cho biết

các dân tộc ít người thường sinh sống ở

đâu ?

Với vị trí phân bố như vậy có vai trò như

thế nào đối với nền kinh tế, an ninh quốc

phòng của đất nước ?

Có vai trò hết sức quan trọng vì đó là nơi đầu

+ Người việt chiếm đa

số 86,2%

+ Các dân tộc ít ngườichiếm tỉ lệ nhỏ 13,8%

II Sự phân bố các dân tộc 19’

1 Dân tộc việt ( Kinh )

- Dân tộc việt phân bốchủ yếu ở đồng bằng,trung du, duyên hải

2 Các dân tộc ít người

- Các dân tộc ít người

cư trú chủ yếu ở vùngnúi và trung du

Trang 4

nguồn của các dòng sông, có nhiều tài nguyên

thiên nhiên và nằm trên các tuyến biên giới

Hướng dẫn hs nghiên cứu " Trung du và miền

núi bắc bộ Thành Phố Hồ Chí Minh "

Rút ra nhận xét chung về địa bàn cư trú của

các dân tộc ít người và xác định vị trí trên

bản đồ treo tường ?

Địa bàn cư trú của các dân tộc ít người không

đồng nhất mỗi khu vực có các nhóm dân tộc

đặc trưng sinh sống

Hiện nay sự phân bố các dân tộc đã có nhiều

thay đổi

Em có nhận xét gì về điều kiện sống và sinh

hoạt của các dân tộc ít người ?

Cuộc sống sinh hoạt còn hết sức khó khăn do

địa hình hiểm trở hình thức sản xuất, sinh hoạt

còn lạc hậu

Hướng dẫn học sinh quan sát H1.2 SGK Hiện

nay nhờ sự quan tâm của đảng và nhà nước

đời sống sinh hoạt của các dân tộc ít người

ngày càng dược nâng cao

- Trung du và miền núiphía bắc là địa bàn cưtrú của trên 30 dân tộc

ít người

- Trường Sơn-TâyNguyên có trên 20 dântộc it người

- Nam Trung Bộ vàNam Bộ có khoảng badân tộc ít người sinhsống

* Củng cố: 5’

- Hãy khoanh tròn vào ý đúng

1 Việt Nam có

a 60 dân tộc b 45 dân tộc c 54 dân tộc d 52 dân tộc

2 Dân tộc có số dân đông nhất là:

a Tày b Việt (kinh ) c Chăm d Mường

3 Người Việt sống chủ yếu ở:

a Đồng bằng rộng lớn phì nhiêu b Vùng duyên hải

c vùng đồi trung du và đồng bằng c Tất cả các đáp án trên

4 Địa bàn cư trú của các dân tộc ít người:

a Trung du, miền núi bắc bộ b Miền núi và cao nguyên

c khu vực trường sơn - nam trung bộ d Tất cả các đáp án trên

5 Bản sắc văn hoá của mỗi dân tộc được thể hiện trong:

a Tập quán truyền thống sản xuất b ngôn ngữ, trang phục

c Địa bàn cư trú, tổ chức xã hội c Phong tục tập quán

III Hướng dẫn học ở nhà:1’

- Học trả lời bài theo câu hỏi SGK

- Làm bài tập 3 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ

Trang 5

-Chuẩn bị trước bài mới " Dân số và gia tăng dân số "

Ngày soạn: Ngày dạy: 9A 9B 9C

- Biết số dân nước ta năm (2002 )

- Hiểu và trình bày được tình hình gia tăng dân số, nguyên nhân vầ hậu quả

- Biết sự thay đổi cơ cấu dân số và su hướng thay đổi cơ cấu dân số của nước

ta Nguyên nhân của sự thay đổi đó

GV: - Biểu đồ dân số SGK phóng to

- Tranh ảnh một số hậu quả của dân số tới môi trường, chất lượng cuộc sống

HS: - Sgk, tập bản đồ, chuẩn bị bài trước

I Kiểm tra bài cũ:5’

? Em hiểu thế nào là cộng đồng các dân tộc Việt Nam?

- Cộng đồng các dân tộc Việt Nam gồm toàn bộ các dân tộc sinh sống ở việt nam ( có quốc tịch Việt Nam ) và người việt định cư ở nước ngoài 4đ’

- Cộng đồng các dân tộc việt nam gôm 54 dân tộc trong đó có dân tộc việt (kinh ) chiếm đa số 86,2% Các dân tộc ít người còn lại chỉ chiếm 13,8% Và người việt định cư ở nước ngoài.6đ’

II Bài mới:

- Việt Nam là nước đông dân, có cơ cấu dân số trẻ, nhờ thực hiện tốt công tác

kế hoạch hoá gia đình nên tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số có xu hướng giảm

và cơ cấu dân số đang có sự thay đổi theo hướng tích cực

Hoạt động của giáo viên và học sinh Phần ghi của học sinh

Dựa vào vốn hiểu biết và kiến thức SGK

hãy cho biết số dân nước ta năm 2002 ?

Số dân Việt Nam năm 2002 là 79,7 tr

I Số dân 4’

- Năm 2002 số dân nước

Trang 6

Lớp nhận xét, gv kết luận-> Theo nhiều tài

liệu cho biết ds Việt Nam năm 2003 là 80,9

triệu người đứng thứ 3 ĐNÁ, sau In-

đô-nê- xi-a ( 234,9 trịêu người) phi líp pin

( 84,6 triệu người)

Vậy quá trình gia tăng dân số ở nước ta

diễn ra như thế nào ?

HĐ 2: Cặp

Hướng dẫn học sinh quan sát H2.1 SGK

Dựa vào biểu đồ hãy rút ra nhận xét về tỉ

lệ gia tăng dân số tự nhiên ở nước ta qua

từng giai đoạn?Giải thích nguyên nhân?

Dân số nước ta tăng nhanh trong giai đoạn

đầu, từ 1976 đến nay bắt đầu giảm và đi tới

ổn định

Dân số nước ta tăng nhanh liên tục, mỗi

năm tăng thêm khoảng 1tr người

Từ những yếu tố trên hãy nêu nhận xét

về tình hình tăng dân số ở nước ta?

Tại sao tỉ lệ gia tăng dân số giảm nhưng

số dân vẫn tăng nhanh ?

Đưa ra phép tính về số dân tăng nhanh

trong từng giai đoạn do qui mô dân số

nước ta quá lớn, dân số trẻ

Dân số đông và tăng nhanh gây ra những

hậu quả gì, nêu biện pháp hạn chế?

HĐ 3: Cá nhân

Gv hướng dẫn HS quan sát bảng 2.1

Xác định các vùng miền có tỉ lệ gia tăng

dân số cao nhất, thấp nhất Cao hơn mức

trung bình, thấp hơn mức trung bình Rút

ra nhận xét về tỉ lệ gia tăng dân số tự

nhiên ở các vùng miền trong nước ta?

+ Cao nhất: Tây bắc

+ Thấp nhất: Đồng bằng sông hồng

+ Cao hơn mức trung bình: Tây bắc, Bắc

trung bộ, Tây nguyên, vùng nông thôn

ta 79,7tr người (là nướcđông dân )

II Gia tăng dân số: 20’

-Nước ta có tốc độ giatăng dân số cao, từ nhữngnăm 50 của thế kỉ XXnước ta có hiện tượngbùng nổ dân số

-Tỉ lệ tăng tự nhiên có xuhướng giảm, tuy vậy mỗinăm dân số nước ta tăngthêm khoảng 1tr người

- Tỉ lệ gia tăng tự nhiên

có sự khác nhau giữa cácvùng miền trong nước ta

Trang 7

Cơ cấu dân số nước ta có gì thay đổi

Hướng dẫn học sinh phân tích bảng số liệu

2.2 SGK

Trước hết chúng ta xét nhóm tuổi

Nhận xét tỉ các nhóm tuổi ở nước ta từ

1979- 1999 và rút ra kết luận?

- HS: Nhóm tuổi trẻ chiếm tỉ lệ cao

Cơ cấu dân số trẻ có thuận lợi và khó

khăn gì đối với nền kinh tế ?

+ Thuận lợi: Nguồn lao động dồi dào

+ Khó khăn: Khó bố trí lao động, giải

quyết công ăn việc làm Tệ nạn xã hội dễ

- Tỉ lệ nữ thường cao hơn tỉ lệ nam

Ngoài ra tỉ số giới tính còn thay đổi theo

các luồng nhập cư và các luồng xuất cư

Đọc thông tin SGK phần cuối mục 3

III Cơ cấu dân số 10’

- Nước ta có cơ cấu dân

số trẻ song đang có phầngià đi

-Tỉ lệ nữ ở nước tathường cao hơn tỉ lệ nam

* Củng cố: 5’

- Hãy khoanh tròn vào các ý đúng trong các câu dưới đây:

1 Tính đến năm 2002 thì dân số nước đạt:

a 77,5 tr người b 79,7 tr người c 75,4 tr người d 80,9 tr người

2 So với dân số của hơn 220 quốc gia trên TG hiện nay dân số nước ta đứng hàng thứ:

a 13 b 15 c 14 d 12 e 16

3 Theo điều kiện phát triển hiện, dân số nước ta đông sẽ tạo nên:

a Một thị trường tiêu thụ mạnh Rộng lớn

b Nguồn cung cấp lao động lớn

c Trợ lực cho việc phát triển sản xuất và nâng cao mức sống

d Tất cả các ý trên đều đúng

III Hướng dẫn học ở nhà:1’

- Làm bài tập 3 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ

- Học trả lời bài theo câu hỏi SGK

- Đọc trước bài 3 " Sự phân bố dân cư và các loại hình quần cư "

Trang 9

- Hiểu và trình bày được đặc điểm mật độ dân số và phân bố dân cư ở nước ta

- Biết đặc điểm của các loại hình quần cư nông thôn Quần cư thành thị và đô thị hoá ở nước ta

Gv: - Bản đồ phân bố dân cư và đô thị Việt Nam

- Tư liệu về tranh ảnh nhà ở một số hình thức quần cư ở việt Nam

- Bảng thống kê mật độ dân sốmột số quốc gia và dân đô thị ở Việt Nam

HS: Sgk, tập bản đồ, sưu tầm tranh ảnh về quần cư Việt Nam

I Kiểm tra bài cũ: 5’

? Em hãy trình bày tình hình gia tăng dân số ở nước ta? Với tình hình gia tăngdân số như vậy cơ cấu dân số nước ta có đặc điểm gì?

- Nước ta có tốc độ gia tăng dân số cao Mỗi năm dân số nước ta tăng thêmkhoảng 1 tr người 4đ’

- Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên ở nước ta hiện nay đang có chiều hướng giảm.nhưng có sự trênh lệch giữa các vùng miền trong cả nước.4đ’

- Nước ta có cơ cấu dân số trẻ tỉ lệ nữ thường cao hơn tỉ lệ nam.2đ’

II Bài Mới:

- Vào bài: Dân cư nước ta tập trung đông đúc ở đồng bằng và đô thị, thưa thớt

ở miền núi Ở từng nơi người dân lựa chọn hình thức quần cư phù hợp với điềukiện sống và hoạt động sản xuất của mình Tạo nên sự đa dạng về hình thứcquần cư ở nước ta

I Mật độ dân số và

Trang 10

Bằng kiến thức đã học hãy nhắc lại số dân

ở nước ta và thứ hạng số dân diện tích của

Nghiên cứu thông tin mục 1 Em hãy đánh

giá về mật độ dân số của nước ta?

Thống kê về mật độ dân số nước ta theo SGk

trang 10, 11

Hướng dẫn hs quan sát h3.1 SGK và đọc kĩ

bảng chú giải

Em có nhận xét gì về tình hình phân bố

dân cư và đô thị ở VN?

Dân cư nước ta phân bố không đồng đều

Tập trung đông ở đồng bằng đô thị thưa thớt

ở vùng núi và nông thôn

HS xác định trên bản đồ những vùng đông

dân và những vùng thưa dân?

Sự phân bố dân cư không đồng đều có

thuận lợi khó khăn gì cho phát triển kinh

tế, nêu biện pháp khắc phục?

ĐB đất chật người đông khó bố trí việc

làm-> tệ nạn xã hội, ô nhiễm môi trường… ngược

lại miền núi thiếu lao động hạn chế sự khai

thác tài nguyên

Biện pháp: Phân công lại lao động, cải tạo

xây dựng lại nông thôn mới, thúc đẩy quá

trình đô thị hóa…

- vậy ở nước ta có những hình thức quần cư

nào

Nước ta có mấy loại hình quần cư, đó là

những loại hình quần cư nào?

Ở nông thôn VN các điểm dân cư có qui

phân bố dân cư.14’

- Nước ta có mật độ dân

số cao trên TG Mật độdân số trung bình 246ng/

km2 Song mật độ ở đồngbằng , ven biển đông hơn

ở vùng núi, cao nguyên

- Dân cư nước ta phân

bố không đồng đềukhoảng 74% ở nôngthôn, 26% dân sống ởthành thị

II Các loại hình quần cư.12’

1 Quần cư nông thôn.

Trang 11

mô và tên gọi như thế nào?

Có qui mô lớn nhỏ khác nhau tên gọi

khác nhau

Hoạt động kinh tế và mật độ dân số của

hình thức quần cư nông thôn?

Hoạt động kinh tế chủ yếu là nông, lâm, ngư

nghiệp Mật độ dân số thấp

Hãy nêu những thay đổi của quần cư nông

thôn trong thời gian gần đây?

Thay đổi về số dân mật độ dân số hoạt động

kinh tế Đặc biệt là quá trình đô thị hoá nông

thôn diễn ra ngày càng nhanh

- Đô thị nước ta đặc trưng là kiểu nhà ống

ngoài ra còn có các trung cư cao tầng, biệt

thự nhà vườn Mật độ dân số cao hoạt động

kinh tế là công nghiệp và dịch vụ các đô thị

ở nước ta có nhiều chức năng khác nhau

Hãy quan sát H3.1 SGK nêu nhận xét về sự

phân bố các đô thị của nước ta và giải thích ?

Do đặc trưng của địa hình nên các đô thị ở

nước ta tập trung chủ yếu ở đồng bằng và

Quá trình thay đổi tỉ lệ dân thành thị phản

- Các điểm dân cư nôngthôn có qui mô tên gọikhác nhau Hoạt độngkinh tế chủ yếu là sảnxuất nông, lâm, ngưnghiệp Mật độ dân sốthấp

2 Quần cư thành thị.

- Đô thị nước ta phổ biến

là kiểu nhà ống ngoài racòn có các trung cư caotầng, biệt thự nhà vườn.Mật độ dân số rất cao

III Đô thị hoá 8’

- Quá trình đô thị hoá ởnước ta diễn ra ngày

Trang 12

Tốc độ đô thị hoá ở nước ta còn chậm song

đang có su hướng tăng trong tương lai

Em có nhận xét gì qui mô chất lượng các

đô thị ở nước ta?

Các đô thị ở nước ta đều có qui mô vừa và

nhỏ Chất lượng còn thấp so với TG

Hãy lấy ví dụ về việc mở rộng qui mô

thành phố ở nước ta?

- HS: Nhiều vùng nông thôn ven các đô thị

lớn đã có sự thay đổi tên gọi từ thôn, xã Đổi

thành tổ dân phố, phường Hoạt động kinh tế

- HS: Báo các kết quả thảo luận:

+ Vấn đề việc làm, nhà ở, kết cấu hạ tầng cơ sở, chất lượng môi trường đô thị + Qui mô mở rộng Thủ Đô Hà Nội: Lấy Sông Hồng làm trung tâm, đặc biệt sẽ

Trang 13

I Kiểm tra bài cũ: 5’

? Trình bày sự phân bố dân cư và đô thị ở nước ta trên bản đồ treo tường?

- HS:Trình bày sự phân bố dân cư trên bản đồ.4đ’

+ Dân cư nước phân bố không đồng đều Tập trung ở các đồng bằng venbiểnvà trong các đô thị Miền núi dan cư thưa thớt phần lớn dân cư nước ta sống

ở nông thôn 3đ’

+ Phần lớn dân cư nước ta tập trung owr đòng bằng, Ven biển Qui mô các đôthị chủ yếu là vừa và nhỏ.2đ’

+Trình độ đô thị hoá còn thấp 1đ’

II Bài mới:

- Nước ta có lực lượng lao động đông đảo Trong thời gian qua nước ta đã cónhiều cố gắng để giải quyết công ăn việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sốngcủa người dân vậy lao động và việc làm của nước ta ra sao ta cùng tìm hiểu bàihôm nay

Trang 14

Nguồn lao động bao gồm những người

trong độ tuổi lao động nữ 15-55, nam 15-60

HĐ 1: Cá nhân

Bằng những kiến thức đã học về dân cư

hãy đưa ra nhận xét về nguồn lao động ở

nước ta?Đọc sgk cho biết người lao động

VN có đặc điểm gì?

Hướng dẫn hs quan sát H4.1 SGK

Nhận xét về cơ cấu lực lượng lao động

giữa thành thị và nông thôn và đưa ra giải

thích?

Nhận xét về chất lượng lao động ở nước

ta Để nâng cao chất lượng lao động của

lực lượng lao động ở nước ta cần có

những giải pháp gì?

Báo cáo kết quả thảo luận

+ Cơ cấu của lực lượng lao động giữa thành

thị và nông thôn có sự trênh lệch Lao động

ở nông thôn chiếm tỉ lệ lớn 75,8% nguyên

nhân do sự phân bố dân cư không đồng đều

74% dân cư sống ở nông thôn

+ Chất lượng của lực lượng lao động ở

nước ta còn thấp 78,8% lao động chưa qua

Nước ta có nguồn lao động dồi dào

N/ c thông tin phần đầu mục 1cho biêt

việc sử dụng lao động trong giai đoạn từ

I Nguồn lao động và sử dụng lao động.15’

1 Nguồn lao động.

- nguồn lao động ở nước

ta dồi dào và tăng nhanhmỗi năm bổ sung thêmhơn 1triệu lao động

- Người lao động cónhiều kinh nghiệm trongsản xuất, có khả năng tiếpthu KHKT song cònnhiều hạn chế về thể lực

và trình độ chuyên môn

Lao động tập trung nhiều

ở nông thôn 75,8 %, quá

ít ở thành thị 24,2%

- Chất lượng còn kémsong đang được nâng cao

2 Sử dụng lao động

Trang 15

Quan sát hình 4.2 cho biết cơ cấu sử dụng

lao động trong các ngành kinh tế có gì

thay đổi?

Cơ cấu sử dụng lao động trong các ngành

kinh tế ở nước ta có sự thay đổi rõ rệt

+ Khu vực nông - lâm - ngư nghiệp giảm từ

Hướng dẫn hs đọc nội dung mục II

Nguồn lao động dồi dào gây ra những khó

khăn gì trong việc giải quyết công ăn việc

làm?

Nền kinh tế chưa phát triển nguồn lao động

dồi dào gây sức ép tới việc giải quyết công

ăn việc làm

+ Nông thôn: Nghề phụ chưa phát triển

thiếu việc làm công việc chỉ đáp ứng đủ

cho77,7% khả năng làm việc của lao động

- HS: Nghiên cứu nội dung mục III SGK

Bằng hiểu biết thực tế và kiến thức SGK.

Hãy cho biết chất lượng cuộc sống của

người dân Việt Nam?

Nhìn chung nhìn chung chất lượng cuộc

- Số lao động có việc làmngày càng tăng (1991) có30,1tr ng đến năm (2003)

có 41,3tr ng có việc làm

- Cơ cấu sử dụng laođộng trong các nghànhkinh tế ở nước ta đang có

sự thay đổi theo hướngtích cực

II Vấn đề việc làm.9’

-Nguồn lao động dồi dào,kinh tế chưa phát triểngây sức ép lớn đối vớiviệc làm

- Tỉ kệ thất nghiệp củathành thị cao khoảng 6%

III Chất lượng cuộc sống 10’

Trang 16

sống của người dân Việt Nam ngày cang

được cải thiện Chất lượng cuộc sống ngày

càng nâng cao Tỉ lệ người biết chữ tăng

năm 1999 đạt 90,3% mức thu nhập bình

quân đầu người tăng Các dịch vụ xã hội

ngày càng phát triển tuổi thọ của người dân

ngày càng tăng Tỉ lệ tử vong và xuy dinh

dưỡng ở trẻ em ngày càng giảm

Ngoài những đặc điểm đó chất lượng cuộc

sống của người dân ở nước ta còn có

những đặc điểm gì?

- HS: Chất lượng cuộc sống của dân cư

nước ta còn có sự trênh lệch giữa nông thôn

và thành thị giữa miền núi và đồng bằng

- Chất lượng cuộc sốngcủa người dân ngày càngđược cải thiện , tỉ lệngười lớn biết chữ 90,3%( 1999),thu nhập bìnhquân đầu người tăng,người dân được hưởngcác dịch vụ xã hội tôthơn, tuổi thọ tăng, tỉ lệ tửvong, suy dinh dưỡng củatrẻ em giảm, nhiều dịchbệnh đã được đẩy lùi

- Chất lượng cuộc sốngcủa người dân còn có sựchênh lệch giữa miền núi

và đồng bằng giữa nôngthôn và thành thị

Trang 17

GV: - Tháp dân số Viẹt Nam năm 1989 và năm 1999 ( phóng to )

- Tài liệu về cơ cấu dân theo độ tuổi ở nước ta

HS: Sgk, tập bản đồ, chuẩn bị bài

*

Ổn định tổ chức 9A 9B 9C

I Kiểm tra bài cũ:

- Kết hợp trong quá trình giảng bài mới

II Bài mới:

- Vào bàiTrong nội dung bài học hôm nay cùng nhau củng cố lại những kiếnthức đã học trong chương trình địa lí dân cư đó là sự thay đổi kết cấu đó là sựthay đổi kết cấu dân số trong những năm1989 đến năm 1999

Quan sát hình 5.1 ch biết các nhóm tuổi

qui định bằng những màu nào?

Hình dạng của tháp tuổi có gì thay đổi ?

Cơ cấu dân số theo độ tuổi?

Tỉ lệ dân số phụ thuộc? ( GV: Hướng dẫn

hs tính tỉ số phụ thuộc dựa trên tỉ lệ % của

các nhóm tuổi

1 Phân tích và so sánh 2 tháp dân số dân số

(h5.1)15’

Trang 18

Tỉ số phụ thuộc là tương quan giữa nhóm

tuổi lao động với nhóm tuổi dưói lao động

và ngoài lao động

TLDS phụ thuộc =Tỉ lệ dưới tuổi LĐ +

Ngoài tuổi LĐ chia cho tuổi LĐ nhân 100)

+ Hình dạng: Đều có đáy rộng, đỉnh nhọn

nhưng chân của đáy ở nhóm tuổi từ 0 đến 4

của năm 1999 đã thu hẹp hơn so với năm

1989 Thân và đỉnh mở rộng hơn Trong đó

thân mở rộng nhất

+ Cơ cấu dân số theo độ tuổi: Độ tuổi dưới

và trong lao động đều cao nhưng độ tuổi

dưới lao động năm 1999 nhỏ hơn năm

1989 Độ tuổi ngoài lao động và độ tuổi lao

động cao hơn năm 1989 Dân số đã có sự

thay đổi theo hướng trưởng thành hơn

- Tỉ số phụ thuộc còn cao nhưng đã có sự

thay đổi giữa hai mốc năm Tỉ số phụ thuộc

năm 1999 đã giảm hơn so với năm 1989

Vậy từ nhũng phân tích trên hãy đưa ra

nhận xét chung

HĐ 2 : Cặp

Hãy nhận xét về sự thay đổi cơ cấu dân

số theo độ tuổi ở nước ta và giải thích

nguyên nhân?

Báo cáo kết quả tháo luận

có đặc điểm:

+ Đáy thu hẹp + Thân mở rộng + Đỉnh mở rộng

- Cơ cấu dân số theo độtuổi thay đổi theo hướngtrưởng thành hơn

- Tỉ số phụ thuộc năm:+ 1989 là 86%

+ 1999 là 71,2%

2 Nhận xét về sự thay đổi cơ cấu dân số theo độ tuổi :6’

* Nhận xét: từ những năm

1989 đến 1999 cơ cấu dân

Trang 19

Em hãy nêu những thuận lợi và khó khăn

của cơ cấu dân số theo độ tuổi ở nước ta

và những biện pháp khắc phục những

khó khăn đó?

+ Thuận lợi: Nguồn nhân lực dồi dào Tỉ số

phụ thuộc giảm tạo điều kiện cho nền kinh

tế phát triển nhanh

+ Khó khăn: Nền kinh tế kém phát triển

trong khi nguồn nhân lực dồi dào dẫn đến

tình trạng thừa lao động ( Thất nghiệp ) nền

kinh tế kém phát triển , tệ nạn xã hội nảy

sinh mất ổn định trật tự xã hội, đời sống

người dân chậm được cải thiện

-Biện pháp khắc phục: Giảm tỉ lệ gia tăng

dân số Đào tạo nguồn nhân lực thúc đẩy

+ Lứa tuổi trong tuổi laođộng tăng nhanh từ 53,8%đến 58,4%

+ Lứa tuổi ngoài tuổi laođộng tăng chậm từ 7,2%đến 8,1%

- Nguyên nhân: Tỉ lệ giatăng dân số tự nhiên giảm.Năm 1989 tỉ lệ gia tăngdân số tự nhiên của nước

ta là 2,1% Năm 1999 là1,43%

3 Cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước tacó thuận lợi, khó khăn gì cho phát triển kinh tế xã hội ? chúng ta cần có những biện pháp nào để từng bước khắc phục những khó khăn này ? 14’

- Thuận lợi: Nguồn nhân lực dồi dào Tỉ số phụ thuộc giảm

- Khó khăn: Thừa nhân lựclao động ( Thất nghiệp )+ Tài nguyên bị cạn kiệt, môi trường bị ô nhiễm -Biện pháp khắc phục: Giảm tỉ lệ gia tăng dân số, đào tạo nguồn lao động , phát triển kinh tế

+Phân bố lại lao động+ Chuyển đổi cơ cấu kinh

tế theo hướng CNH-HĐH

* Củng cố :5’

- Hãy khoanh tròn vào ý đúng trong những câu dưới đây:

1 tháp tuổi dân số nước ta năm 1999 thuộc kiểu

a Tháp tuổi mở rộng

Trang 20

b Tháp tuổi bước đầu thu hẹp

c Tháp tuổi ổn định

d Tháp tuổi đang tiến tới ổn định

- GV: Nhận xét gờ thực hành Biểu dương những nhóm tích cực Nhắc nhởnhững nhóm chưa tích cực

III Hướng dẫn học ở nhà: 1’

- Làm bài tập trong tập bản đồ

- Chuẩn bị bài mới " sự phát triển nền kinh tế Việt Nam "

Trang 21

Ngày soạn : Ngày dạy : 9A 9B

9C

ĐỊA LÍ KINH TẾ

Tiết 6 SỰ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

- Biểu đồ về sự chuyển dịch cơ cấu GDP từ năm 1991 - 2002

- Một số hình ảnh phản ánh thành tựu về phát triển kinh tế của nước

ta trong quá trình đổi mới

HS : Sgk, tập bản đồ, chuẩn bị bài

* Ổn định tổ chức : 9A 9B 9C

I kiểm tra bài cũ: 5’

- Kiểm tra nội dung bài tập của học sinh trong tập bản đồ

II Bài mới:

-Vào bài : Nền kinh tế nước ta trải qua quá trình phát triển lâu dài và gặpnhiều khó khăn.Từ năm 1986 nước ta đã bắt đầu công cuộc đổi mối Cơ cấukinh tế đang chyển ngày càng rõ nét theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá.Nền kinh tế đạt được nhiều thầnh tựu nhưng cũng đứng trước nhiều thách thứcvậy cụ thể như thế nào chúng ta cùng chuyển sang bài mới

GV Nền kinh tế nước ta trải qua nhiều giai đoạn

phát triển

HĐ 1 : Cả lớp

1 Nền kinh tế nước ta trước thời kì đổi mới.

Trang 22

Nền kinh tế nước ta trước thời kì đổi mới

trải qua mấy giai đoạn Đặc điểm của từng

giai đoạn ?

Giai đoạn 1: 1945 - 1954 Bị Thực dân Pháp

xâm lược nền kinh tế bị kiệt quệ

+ Giai đoạn 2 : 1954 - 1975 Bị đế quốc Mĩ

xâm lược đất nước bị chia cắt Nền kinh bao

cấp còn nhiều khó khăn, lạm phát cao, sản

xuất bị đình trệ, lạc hậu Khủng hoảng kinh tế

kéo dài

Em hãy đưa ra những đánh giá về nền kinh

tế nước ta trước thời kì đổi mới?

Trước thời kì đổi mới nền kinh tế nước ta lạc

hậu kém phát triển, khủng hoảng kinh tế kéo

dài

Vậy nền kinh tế nước ta trong thời kì đổi mới

có những thay đổi như thế nào

HĐ 2 : Cá nhân

Công cuộc đổi mới được triển khai từ năm

1986 Vậy chúng ta đã tiến hành đổi mới

trong lĩnh vực nào của nền kinh tế

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đọc thuật ngữ chuyển dịch cơ cấu kinh tế

SGK trang 153

Hướng dẫn hs nghiên cứu nội dung mục 1

SGK

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của nước ta

được thể hiện ở nhưng mặt nào?

Được thể hiện ở

+ Chuyển dịch cơ cấu ngành

+ Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ

+ chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế

Vậy chúng ta sẽ cùng nhau đi xét từng sự

chuyển dịch này

Hướng dẫn học sinh đọc biểu đồ H6.1 SGK

- Từ 1945 đến 1975 nềnkinh tế nước ta bị chiếntranh tàn phá

- Từ 1975 đến cuối thập

kỉ 80 nền kinh tế nước

ta gặp nhiều khó khănkhủng hoảng kéo dài

II Nền kinh tế nước ta trong thời kì đổi mới

1 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Trang 23

- Nhận xét: Cơ cấu nghành kinh tế nước ta có

sự thay đổi Giảm tỉ trọng khu vực nông lâm

ngư nghiệp Tăng tỉ trọng khu vực công

nghiệp và xây dựng Khu vực dịch vụ chiếm tỉ

trọng cao song còn nhiều biến động

Hãy xác định trên lãnh thổ nước ta có

những vùng kinh tế nào Có bao nhiêu vùng

kinh tê trọng điểm?

Đọc thuật ngữ vùng kinh tế trọng điểm SGK

Nước ta có 7 vùng kinh tế đó là Vùng Trung

Du và Miền núi Bắc Bộ, Vùng đồng bằng

sông hồng, Vùng bắc trung bộ, Vùng duyên

hải nam trung bộ, Vùng tây nguyên, Vùng

đông nam bộ, Vùng đồng bằng sông cửu

long.Và 3vùng kinh tế trọng điểm bắc bộ

miền trung và phía nam

Hãy cho biết chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ ở

nước ta có đặc điểm gì?

Hướng dẫn học sinh quan sát bảng 6.1 SGK

Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế ở

nước được thể hiện như thế nào?

Từ hai thành phần chuyển sang nhiều thành

phần

- Chuyển dịch cơ cấu nghành:

+ Tăng tỉ trọng côngnghiệp và xây dựng.+ Giảm tỉ trọng nông,lâm, ngư nghiệp

+ Dịch vụ chiếm tỉtrọng cao nhưng cónhiều biến động

- Chuyển dịch cơ cấulãnh thổ hình thành cácvùng chuyên canh trongnông nghiệp, lãnh thổcông nghiệp, dịch vụ,tạo nên những vùngkinh tế năng động vàvùng kinh tế trọngđiểm

Trang 24

Vậy những thành tựu đã đạt được là gì và

những thách thức trong tương lai đối với nền

kinh tế nước ta như thế nào

HĐ 3: Cá nhân

Hướng dẫn học sinh đọc nội dung mục 2 SGK

Trong thời kì đỏi mới nền kinh tế nước ta đã

đạt được nhưng thành tựu gì?

Vậy những thách thức được đặt ra trong

tương lai là gì?

Trong nước nền kinh tế phát triển chưa đều

nhiều tỉnh huyện miền núi còn nghèo Tài

nguyên bị khai thác quá mức.Môi trường bị ô

nhiễm

Thế giới: thị trường thế giới luôn biến động

Những thách thức đó đòi hỏi nhân dân ta phải

lỗ lực đảy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu

kinh tế

- Chuyển dịch cơ cấuthành phần kinh tế Từnhà nước, tập thể sangnền kinh tế nhiều thànhphần

2 Những thành tựu và thách thức.14’

- Trong công cuộc đổimới nền kinh tế nước ta

đã đạt được nhiều thànhtựu Kinh tế tăng trưởngtương đối vững chắc

- Nền kinh tế nước tacũng gặp không it khókhăn do tình hình kinh

tế trong nước và thịtrường thế giới manglại

* Củng cố: 5’

? Hãy xác định vị trí các vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta trên bản đồ?

? Xác định và kể tên các vùng kinh tế giáp biển và không giáp biển?

Trang 25

Ngày soạn:10/9/08 Ngày giảng: 9A 9B

9C

Tiết 7 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN

VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP

- Đánh giá được giá trị của nguồn tài nguyên tự nhiên

GV: - Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

- Bản đồ khí hậu Việt Nam

- Các lược đồ tự nhiên tây nguyên, đông nam bộ và đồng bằng sông

cửu long HS: Sgk, tập bản đồ, chuẩn bị bài

* Ổn định tổ chức :9A 9B 9C

I Kiểm tra bài cũ: 5'

? Nền kinh tế nước ta trong thời kì đổi mới có đặc điểm gì?

* Đáp án:

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (6 đ)

+ Chuyển dịch cơ cấu ngành

+ Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ

+ Chuuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế

Trang 26

- Nền nông nghiệp nước ta là nền nông nghiệp nhiệt đới chịu ảnh hưởng mạnh

mẽ của các điều kiện tự nhiên ( tài nguyên đất, khí hậu, nguồn nước và sinh vật )Các điều kiện kinh tế xã hội ngày càng được cải thiện đặc biệt là việc mở rộnhthị trường trong nước và thị trường xuất khẩu Thúc đẩyquá trình chuyên mônhoá và thâm canh trong nông nghiệp

Nghiên cứu thông tin SGK và qua thực tế

hãy cho biết n 2 chịu ảnh hưởng của những

nhân tố nào?

(các nhân tố tự nhiên và các nhân tố xã hội)

Các nhân tố tự nhiên bao gồm những nhân

tố nào?

( đất, khí hậu, sinh vật, nước…)

Đất là nguồn tài nguyên vô cùng quí giá là tư

liệu sản xuất không thể thay thế được trong

sản xuất nông nghiệp

Nhắc lại những kiến thức đã học ở lớp 8.

Nước ta có mấy nhóm đất chính sự phân

bố của những nhóm đất đó ở nước ta?Cây

trồng thích hợp?

Nước ta có hai nhóm đất chính đó là nhóm

đất phù sa phân bố ở đồng bằng và nhóm đất

feralít phân bố ở khu vực đồi núi Trong đó

nhóm đất feralít chiếm diện tích lớn h

Hiện nay đất sử dụng trong nông nghiệp là

9tr ha Vì vậy việc sử dụng tài nguyên đất

hợp lí có ý nghĩa hết sức to lớn đối với việc

phát triển nông nghiệp

Dựa vào những kiến thức đã học ở lớp 8.

Hãy trình bày lại đặc điểm khí hậu ở nước

ta?

Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng

ẩm mưa nhiều quanh năm Nhiệt độ trung

bình năm thường trên 20C lượng mưa lớn

trên 1500mm độ ẩm trên 80% có sự phân

hoá từ bắc vào nam và từ thấp lên cao

Với đặc điểm khí hậu như vậy có thuận lợi

I Các nhân tố tự nhiên.21'

1 Tài nguyên đất.

- Đất phù sa có diện tíchkhoảng 3triệu ha phân

bố ở đồng bằng Thíchhợp với cây lúa nước vàcây ngắn ngày

- Đất feralít diện tích lớntrên 16tr ha tập trung ởtrung du và miền núi phùhợp với trồng cây côngnghiệp và cây ăn quả

2 Tài nguyên khí hậu.

Trang 27

Em hãy kể tên một số sản phẩm hoa quả

theo mùa đặc trưng của địa phương em?

Mận hậu, đào ,xoài

Nhắc lại đặc điểm về mạng lưới sông ngòi

nước ta từ đó đánh giá về nguồn tài nguyên

nước ở nước ta?

Nước ta có mạng lưới sông ngòi ao hồ dày

đặc Điều đó chứng tỏ nguồn tài nguyên

nước của nước ta hết sức dồi dào Nhưng

phân bố không đồng đều, điều đó có ảnh

hưởng lớn đến sự phát triển nông nghiệp

Vì sao làm thủy lợi là biện pháp hhàng đầu

trong thâm canh nông nghiệp ở nước ta?

Để điều hoà lại sự mất cân đối trong phân bố

nguồn nước ở nước ta do nước ta là nước

nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió

mùa Giải quyết tình trạng hạn hán và lũ lụt ở

từng địa phương

Bằng kiến thức đã học nhắc lại số lượng về

thành phần loài sinh vật ở nước ta?

Thực vật có 14600 loài Động vật có 11200

loài

Với thành phần loài sinh vật đa dạng như

vậy có vai trò gì đối với việc phát triển

nông nghiệp?

Là cơ sở để thuần dưỡng lai tạo nên nhiều

giống cây trồng vật nuôi cho năng suất cao

- Thuận lợi:Cây cốiquanh năm xanh tốt,sinhtrưởng nhanh , Thựchiện sản xuất quanh năm

và có thể trồng đượcnhiều loại cây,con ôn đới

và nhiệt đới

- Khó khăn: Thường cóthiên tai, dịch bệnh, gâyảnh hưởng lớn đến sảnxuất nông nghiệp

3 Tài nguyên nước

- Nước ta có nguồn tàinguyên nước dồi dàonhưng phân bố khôngđồng đồng đều

4 Tài nguyên sinh vật.

- Nước ta có nguồn tàinguyên thực, động vậtphong phú đa dạng làđiều kiện thuận lợi đểtạo nên nhiều giống câytrồng vật nuôi

Trang 28

Năm 2003 có 74% dân số sông ở nông thôn,

trên 60% lao động làm việc trong lĩnh vực

nông nghiệp …

Ngoài số lượng thì lao động ở nông thôn

của nước ta còn có thế mạnh nào khác?

Lao động nông thôn nước ta có nhiều kinh

nghiệm trong sản xuất nông nghiệp ……

Dựa vào đặc điểm nền kinh tế nước ta hãy

cho biết cơ sở vật chất kĩ thuật trong nông

nghiệp có gì thay đổi?

Kể tên một số cơ sở vật chất kĩ thuật để

phục vụ cho nông nghiệp và minh hoạ

thêm cho sơ đồ SGK?

- Hệ thống thuỷ lợi kênh mương Trồng trọt

giống phân bón

Đảng và nhà nước ta đã có những chính

sách gì để thúc đẩy phát triển sản xuất

nông nghiệp?

Thị trường có tác động như thế nào đến sự

phát triển nông nghiệp?

Thị trường có tác động to lớn đến sự phát

triển của nông nghiệp Thị trường rộng lớn

rộng lớn ổn định giúp nông nghiệp phát triển,

ngược lại thị trường hẹp bất ổn gây khó khăn

cho sự phát triển nông nghiệp

Vậy thị trường của nền nông nghiệp nước

2 Cơ sở vật chất kĩ thuật.

Cơ sở vật chất kĩthuật phục vụ cho nôngnghiệp ngày càng hoànthiện

3 Chính sách phát triển nông nghiệp.

- Đảng và nhà nước ta đã

có nhiều chính sách tíchcực động viên nông dânphát triển sản xuất nôngnghiệp

4 Thị trường trong và ngoài nước.

- Thị trường trong nước

có sức mua hạn chế, thị

Trang 29

trường thế giới có nhiềubiến động

* Củng cố: 6'

- Hãy khoanh vào các ý đúng trong các câu dưới đây

1 Đất đai là tài nguyên vô cùng quí giá vì:

a Là tư liệu sản xuất của nông, lâm nghiệp

b Là thành phần quoan trọng của môi trường sống Là địa bàn phân bố các

cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, quốc phòng

c Là yếu tố quan trọng của môi trường

d ý a và b đúng

2 Các nhân tố tự nhiên để phát triển nông nghiệp ở nước ta được hiểu là:

a Hệ thống cơ sở vật chất - kĩ thuật

b Tổng thể các nguồn tài nguyên thiên nhiên

c Đường lối chính sách của đất nước

d Tất cả các ý trên đúng

III/ Hướng dẫn học bài ở nhà: 1'

- Hướng dẫn học sinh lập sơ đồ về các nhân tố tự nhiên ảnh hưởng đến sựphân bố nông nghiệp nước ta

- Làm bài tập 3 SGK Chuẩn bị trước bài 8 sự phát triển và phân bố nông nghiệp

Trang 30

Ngày soạn:11/9/08 Ngày giảng: 9A

9B 9C

Tiết: 9 SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ LÂM NGHIỆP, THUỶ SẢN

A PHẦN CHUẨN BỊ:

I Mục tiêu bài học:

- Sau bài học học sinh cần

- Nắm được các loại rừng ở nước ta Vai trò của ngành lâm nghiệp trong việc phát triển kinh tế

- xã hội và bảo vệ môi trường, các khu vực phân bố chủ yếu của ngành lâmnhiệp

- Thấy được nước ta có nguồn lợi khá lớn về thuỷ sản, bao gồm thuỷ sản nước ngọt nước mặn và nước lợ Những xu hướng mới trong phát triển và phân bố ngành thuỷ sản

- Có kĩ năng làm việc với bản đồ, lược đồ

- Rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ đường lấy năm gốc bằng 100%

Hiểu được vai trò của nghành lâm nghiệp thuỷ sản

II.Chuẩn bị:

GV:- Bản đồ kinh tế chung Việt Nam

- Lược đồ nông nghiệp và thuỷ sản SGK

- Một số hình ảnh về nông nghiệp thuỷ sản ở nước ta

HS: Sgk, học trước bài

B:PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP

* Ổn định tổ chức : 9A 9B 9C

I Kiểm tra bài cũ: 5'

? Hãy trình bày những đặc điểm của ngành trồng trọt ở nước ta?

- Cơ cấu cây trồng có sự thay đổi, xoá bỏ tính chất độc canh cây lương thực (1điểm)

- Cây lương thực: Lúa là cây lương thực quan trọng nhất ngoài ra còn có cây hoa màu Trong những năm gần đây sản lượng lượng lương thực liên tục tăng đặc biệt là sản lượng lúa

(3 điểm)

- Cây công nghiệp: Gồm cây công nghhiệp hàng năm được trồng chủ yếu ởđồng bằng Cây công nghiệp lâu năm được trồng chủ yếu ở vùng trung du vàmiền núi, các vùng trồng cây công nghiệp trọng điểm ở nước ta là Đông Nam

Bộ và Tây nguyên.(5điểm)

- Cây ăn quả: Nước ta có nhiều loại cây ăn quả ngon được thị trường trong nước và thế giới ưa chuộng (1 điểm)

II Bài mới:

- Nước ta có 3/4 diện tích là đồi núi và cao nguyên Đường bờ biển dài 3260

km đó là điều kiện thuận lợi để phát triển lâm nghiệp và thuỷ sản Ngành lâmnhiệp và thuỷ sản đã có những đóng góp to lớn cho nền kinh tế của đất nướcVậy

Trang 31

sự phát triiển và phân bố nghành lâm nghiệp thuỷ sản như thế nào ta cùng tìmhiểu

Lâm nghiệp có vị trí đặc biệt quan trọng

trong phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn

môi trường sinh thái

Hướng dẫn học sinh đọc " Trước đây hơn

Hãy cho biết cơ cấu những loại rừng ở

nước ta Ý nghĩa của nguồn tài nguyên

Dựa vào sự chuẩn bị bài ở nhà hãy cho

biết sản lượng khai thác rừng hàng năm ở

nước ta Khu vực khai thác ở kiểu rừng

nào?

Chủ yếu ở miền núi và trung du

Hãy cho biết chính sách phát triển lâm

I Lâm nghiệp: 17'

1 Tài nguyên rừng:

- Năm 2000 đất nôngnghiệp có rừng ở nước tachỉ đạt gần 11,6tr ha độche phủ đạt 35%

-Rừng ở nước ta gồm + Rừng sản xuất+ Rừng phòng hộ + Rừng đặc dụng

2 Sự phát triển và phân

bố lâm nghiệp:

- Sản lượng khai tháchàng năm đạt hơn 2,5tr

m3 gỗ, được khai tháctrong rừng sản xuất

Trang 32

nghiệp trong tương lai của nước ta?

Việc đầu tư trồng rừng đem lại lợi ích gì.

Tại sao chúng ta phải vừa khai thác vừa

bảo vệ rừng?

- Trồng rừng cung cấp lâm sản,đem lại thu

nhập cho người dân, bảo vệ môi trường

tranh sói mòn đất, hạn chế lũ lụt, giúp

nguồn tài nguyên không bị cạn kiệt

Em hiểu thế nào là mô hình nông lâm kết

hợp Mô hình này có lợi ích gì?

- Tiến hành trồng cây lâm nghiệp xen kẽ với

cây nông nghiệp Lấy ngăn nuôi dài

Thuỷ sản là ngành kinh tế quan trọng có ý

nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế

HĐ 2: Cả lớp

- Bằng những kiến thức đã học về tự nhiên

và tài nguyên

Hãy cho biết nứoc ta có những điều kiện

nào để phát triển ngành này?

Nước ta có đường bờ biển dài, mạng lưới

sông ngòi, ao hồ dày đặc

Hướng dẫn học sinh quan sát H9.2 SGK

Hãy xác định vị trí các ngư trường trọng

điểm ở nước ta?

Xác định vị trí các ngư trường trên bản đồ

Các đầm phá, rừng ngập mặn, sông, suối,

ao, hồ là điều kiện để phát triển ngành

kinh tế nào?

Để phát triển nuôi trồng thuỷ hải sản

Tuy nhiên việc phát triển nuôi trồng thuỷ

hải sản cũng gặp không ít những khó

khăn vậy đó là nhưng khó khăn nào?

- Thiên nhiên thường có mưa bão lũ lụt

Cần nguồn vốn đầu tư lớn, ngư dân còn

ngèo, môi trường và nguồn lợi thuỷ sản bị

suy thoái mạnh

- Phấn đấu đến năm 2010trồng mới 5tr ha rừngnâng độ che phủ 45%

II Ngành thuỷ sản: 17'

1 Nguồn lợi thuỷ sản.

- Thuận lợi: Nước ta cóđiều kiện tự nhiên và tàinguyên thiên nhiên, khíhậu có thể phát triển khaithác nuôi trồng cả thuỷsản nước mặn và nướcngọt

- Ngư trường trọng điểm:Sgk

- Khó khăn:Thiên tai bãolũ,dịch bệnh,nguồn vốn,

Trang 33

- Từ năm 1990 đến năm 2003 ngành thuỷ

sản có sự phát triển mạnh mẽ trong đó nuôi

trồng kém phát triển hơn khai thác

Hãy quan sát hình 9.2 và rút ra nhận xét

về hoạt động thuỷ sản phát triển mạnh ở

những nơi nào của nước ta?

- Các tỉnh nam trung bộ và nam bộ phát

triển mạnh hơn các tỉnh bắc bộ và bắc trung

bộ

Giá trị xuất khẩu của ngành thuỷ sản đạt

được như thế nào?

Kim ngạch thuỷ sản đứng hàng thứ ba sau

dầu khí và may mặc Xuất khẩu thuỷ sản là

đòn bẩy tác động đến các khâu khai thác và

nuôi trồng thuỷ hải sản

nguồn lợi hải sản đangsuy giảm

2 Sự phát triển và phân

bố thuỷ sản'

- Trong những nănm gầnđây ngành thuỷ sản pháttriển khá nhanh

- Khai thác hải sản: Sản lượng tăng khá nhanh

- Nuôi trồng thuỷ sản: phát triển mạnh

- Năm 2002 Giá trị xuấtkhẩu thuỷ sản đạt

2014000000 USD trong

đó khai thác đạt tỉ trọnglớn

*.Củng cố: 5'

? Rừng nước ta có những loại nào? Nêu ý nghĩa và chỉ trên bản đồ?

- Hãy khoanh tròn ý đúng trong những câu sau:

1 điều kiện tự nhiên cơ bản thuận lợi để phát triển ngành lâm ngiệp nước ta là:

a Có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm

b Có 3/4 diện tích lãnh thổ là đồi núi

c Được nhà nước hỗ trợ về vốn và kĩ thuật

d Đời sống nhiều vùng nông thôn đã được cải thiện

2 Việc đầu tư trồng rừng đem lại lợi ích

a Bảo vệ môi trường sinh thái và nguồn sinh vật quí giá

b Hạn chế lũ lụt, chống sói mòn đất và sa mạc hoá

c cung cấp nông sản đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của người dân

d Tất cả các đáp án trên

III Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà: 1'

- GV: Hướng dẫn học sinh làm bài tập 3 SGK

Trang 34

- Làm bài tập trong tập bản đồ

- Chuẩn bị trước bài thực hành vào vở bài tập

Trang 35

Ngày soạn: 15/9/08 Ngày giảng:9A 9B 9C

GV: Com pa, thước kẻ, thước đo độ, máy tính bỏ túi

- Phấn màu, Các biểu đồ phóng to trên bảng phụ

HS: Xem trước bài, Sgk

*Ôn định tổ chức: 9A 9B 9C

- Kết hợp trong quá trình thực hành

II Bài mới:39'

- Để củng cố lại những kiến thức đã học trong ngành nông nghiệp ở nước ta,chúng ta sẽ cùng nhau thực hành vẽ biểu đồ

-Cách tiến hành: GV hướng dẫn hs làm bài tập 1 trên lớp (cá nhân )

1 Bài tập: 1

- GV: Hướng dẫn học sinh đọc nội dung yêu cầu của bài tập 1

? Hãy nhắc lại cách xử lí số liệu ?

Trang 36

+ Cây thực phẩm - cây ăn quả: (1366,1 : 9040)  100 = 15,1%  3,6 =54,3

lưu ý hs làm tròn số

BIỂU ĐỒ DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY

NĂM 1990

Cây Lương Thực Cây Công Nghiệp

+ Cây công nghiệp: (2337,3 : 12831,4)  100 = 18,2  3,6o = 65,5o

+ Cây thực phẩm, Ăn quả: (2173,8 : 12831,4)  100 = 16,9  3,6o =60,8o

BIỂU ĐỒ DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY

NĂM 2002

Cây Lương Thực Cây Công Nghiệp

- Sự thay đổi qui mô diện tích gieo trồng của các nhóm cây

- GV: Hướng dẫn hs tính tỉ lệ % lấy mốc năm 1990 = 100%

- Sự thay đổi về tỉ trọng diện tích gieo trồng của các nhóm cây trồng

+ Cây lương thực giảm tỉ trọng diện tích gieo trồng từ 71,6% xuống 64,8% + Cây công nghiệp tăng tỉ trọng diện tích gieo trồng từ 13,3% lên 18,2% + Cây thực phẩm , cây ăn quả tăng tỉ trọng diện tich gieo trồng từ 15,1% lên 16,9%

Trang 37

Quá trình thay đổi tỉ trọng diện tích gieo trồng trong nông nghiệp ở nước

ta theo su hướng tích cực Xoá bỏ thế độc canh cây lương thực và đặc biệt là câylúa

- Trong khi đó nhu cầu về thực phẩm ngày càng tăng do nền kinh tế ngày càngphát triển đời sống người dân ngày càng nâng cao, nên đàn lợn và gia cầm tăng mạnh

Trang 38

Ngày soạn: Ngày giảng:9A 9B

9C

Tiết 11 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN BỐ

VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP

A PHẦN CHUẨN BỊ:

I Mục tiêu bài học:

- Sau bài học, học sinh cần:

1 Kiến thức:

- Nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và kinh tế xã hội đối với sự phân

bố và phát triển công nghiệp ở nước ta

- Hiểu việc lựa chọn cơ cấu ngành và cơ cấu lãnh thổ công nghiệp phù hợp phải xuất phát từ việc đánh giá đúng tác động của các nhân tố này

2 Kĩ năng:

- Có kĩ năng đánh giá ý nghĩa kinh tế của các tài nguyên thiên nhiên

- Có kĩ năng sơ đồ hoá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố và phát triển công nghiệp

3 Thái độ:

- Biết vận dụng kiến thức đã học để giải thích một hiện tượng địa lí, có ý thức học tập nghiêm túc

II.Chuẩn bị:

GV: - Bản đồ địa chất khoáng sản Việt Nam

- Át lát địa lí Việt Nam

- Bản đồ phân bố dân cư Việt Nam

- Sơ đồ về vai trò của các nguồn tài nguyên thiên nhiên đốivới sự phát triển một số ngành công nghiệp trọng điểm của nước ta phóng to HS: chuẩn bị bài.Sgk

* Ổn định tổ chức :

- Kiểm tra bài tập thực hành của học sinh

II Bài mới:

- Sự phát triển và phân bố công nghiệp phụ thuộc vào các nhân tố tự nhiên vàcác nhân tố Kinh tế - Xã hội Khác với nông nghiệp sự phát triển và phân bốcông nghiệp trước hết chịu tác động bởi các nhân tố kinh tế xã hội, tuy nhiêncác nhân tố tự nhiên vẫn đóng vai trò quan trọng trong các ngành công nghiệpkhai thác

GV

? HS

Hoạt động 1: cả lớp

Hướng dẫn hs quan sát H 11.1 GSK

Nước ta có những nguồn tài nguyên tự

nhiên nào và để phát triển những ngành

I Các nhân tố tự nhiên: 14'

Trang 39

*Thuỷ Năng Công nghiệp Điện

*Sản phẩn Nông, Lâm, Ngư Nghiệp

Chế biến Nông, Lâm sản

Qua sơ đồ trên em hãy đánh giá về nguồn tài

nguyên tự nhiên đối với sự phát triển công

nghhiệp ở nước ta?

Hướng dẫn hs quan sát bản đồ địa chất khoáng

sản và Át Lát địa lí Việt Nam

HĐ 2: NHÓM

Nhận xét ảnh hưởng của phân bố tài khoáng

sản đến sự phân bố một số ngành công

nghiệp trọng điểm?

+ Than ở Đông Bắc Bộ

+ Dầu khí ở Đông Nam Bộ

Phát triển công nghiệp khai thác nhiên liệu

+ Sắt, Man Gan…….ở trung du và miền núi

bắc Bộ Để phát triển công nghiệp luyện kim

+ Phi kim loại ở trung du và miền núi Bắc Bộ

và Đông Nam Bộ để phát triển công nghiệp

- Các nguồn tài nguyên

có trữ lượng lớn là cơ sở

để phát triển các ngànhcông nghiệp trọng điểm

Trang 40

+ Công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng có

ở nhiều địa phương

Vậy các nhân tố kinh tế xã hội ảnh hưởng như

thế nào đến sự phát triển công nghiệp

Hoạt động 3: Cá nhân

Nhắc lại đặc điểm dân cư và nguồn lao động

ở nước ta?

- Việt Nam là một nước đông dân, nguồn lao

động dồi dào có khả năng tiếp thu khoa học kĩ

thuật nhanh

Với đặc điểm dân cư, nguồn lao động như

vậy có tác động thế nào đến sự phân bố và

phát triển công nghiệp?

- Dân số đông có sức mua lớn và ngày càng

tăng, thị trường trong nước rộng lớn

Nguồn lao động rẻ, tiếp thu khoa học kĩ thuật

nhanh là điều kiện để thu hút đầu tư nước

ngoài……

Hướng dẫn hs đọc nội dung phần 2 SGK

Qua nội dung bài đọc hãy rút ra những đánh

giá về cơ vật chất kĩ thuật trong công nghiệp

ở nước ta?

- Cơ sở vật chất kĩ thuật trong công nghiệp ở

nước ta còn thấp…… hiệu quả sử dụng thiết

bị chưa cao Mức tiêu hao nhiên liệu năng

lượng còn lớn Cơ sở vật chất kĩ thuật chưa

đồng bộ, phân bố không đồng đều

Em hiểu thế nào là cơ sở vật chất kĩ thuật

trong công nghiệp?

Đó là các dịch vụ GTVT,Bưu Chính Viễn

Thông…

Giúp thúc đẩy ngành công nghiệp phát triển

Vậy cơ sở hạ tầng tronng công nghiệp ở

nước ta có đặc điểm gì Lấy ví dụ thực tế ở

II Các nhân tố kinh tế

xã hội 25'

1 Dân cư và lao động

- Thị trường trong nướcngày càng mở rộng Làđiều kiện thuận lợi đểphát triển các ngànhcông nghiệp cần nhiềulao động Có sức thu hútvốn đầu tư nước ngoàilớn

2 Cơ sở vật chất kĩ thuật trong công nghiệp và cơ sở hạ tầng'

- Cơ sở vật chất – Trình

độ kĩ thuật trong côngnghiệp của nước ta cònthấp

Định dạng
Số trang	212
Dung lượng	1,23 MB