Tiểu luận kết thúc học phần môn dữ liệu lớn Ứng dụng của blockchain trong tài chính ngân hàng

Sự hấp dẫn của blockchain không chỉ nằm ở khả năng bảo mật, minh bạch và tính toàn vẹn của dữ liệu mà còn ở tiềm năng cách mạng hóa nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong ngành tài

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

I TỔNG QUAN VỀ BLOCKCHAIN 4

1.1 Khái niệm và sự hình thành, phát triển Blockchain 4

1.2 Cách thức hoạt động 5

1.3 Đặc điểm của Blockchain 6

1.4 Ưu và nhược của Blockchain 8

1.5 Ứng dụng của blockchain trong một số lĩnh vực: 8

II ỨNG DỤNG CỦA BLOCKCHAIN TRONG TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG 11

2.1 Hoạt động thanh toán 11

2.2 Hoạt động tín dụng 12

2.3 Giao dịch liên ngân hàng 14

2.4 Blockchain nhận diện khách hàng và chống rửa tiền. 15

2.5 Blockchain trong quản lý tài sản và đầu tư. 17

III ĐÁNH GIÁ 19

3.1 Triển vọng của blockchain trong lĩnh vực tài chính ngân hàng 19

3.2 Thách thức của Blockchain trong tài chính-ngân hàng 21

IV Giải pháp 22

KẾT LUẬN 24

LỜI CẢM ƠN 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

LỜI MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ như hiện nay, Blockchain đã nổi lên như một trong những đột phá quan trọng nhất của thời đại số Xuất phát từ

ý tưởng của một nhà phát minh bí ẩn dưới cái tên Satoshi Nakamoto vào năm

2008, công nghệ blockchain đã khởi nguồn cho sự hình thành của Bitcoin — đồng tiền điện tử đầu tiên và đặt nền móng cho trào lưu tài chính phi tập trung (DeFi)

Sự hấp dẫn của blockchain không chỉ nằm ở khả năng bảo mật, minh bạch và tính toàn vẹn của dữ liệu mà còn ở tiềm năng cách mạng hóa nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong ngành tài chính ngân hàng

Ngành tài chính ngân hàng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như chi phí giao dịch cao, sự phức tạp trong vận hành và tính minh bạch còn hạn chế

Blockchain hứa hẹn mang đến những giải pháp tối ưu cho những vấn đề nhức nhối này Các ứng dụng của công nghệ này trong lĩnh vực ngân hàng không chỉ dừng lại

ở việc tạo ra các loại tiền tệ số mà còn mở ra nhiều cơ hội mới trong việc cải thiện quy trình giao dịch, tăng cường tính bảo mật và giảm thiểu rủi ro gian lận Bài tiểu luận này sẽ trình bày về “khái quát của Blockchain và ứng dụng của Blockchain trong ngành tài chính ngân hàng” Hy vọng rằng bài viết sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về sức mạnh và tiềm năng của blockchain trong ngành ngân hàng hiện đại

NỘI DUNG

I TỔNG QUAN VỀ BLOCKCHAIN

1.1 Khái niệm và sự hình thành, phát triển Blockchain

Blockchain (hay còn gọi là chuỗi khối) là một cơ chế cơ sở dữ liệu tiên tiến chophép chia sẻ thông tin một cách minh bạch trong một mạng lưới (network), dựatrên công nghệ dữ liệu phân tán (distributed database) và phi tập trung(decentralized), nơi dữ liệu được tổ chức thành các khối (blocks) liên kết với nhaubằng các hàm băm mật mã (cryptographic hashes) Mỗi khối chứa thông tin vềcác giao dịch (transaction) và tham chiếu đến khối trước đó, tạo thành một chuỗiliên tục Do bản chất phân tán, blockchain tồn tại trên nhiều máy tính trong mạnglưới mà không phụ thuộc vào cơ quan trung tâm nào, giúp tăng tính bảo mật vàchống gian lận

Năm 1991: Ý tưởng bắt nguồn từ Time-stamping, bởi Stuart Haber và W.Scott Stornetta Ý tưởng về time-stamping có nguồn gốc từ những năm đầu củathập kỷ 1990 với định nghĩa sơ khai của David Chum Time-stamping là thuậtngữ ám chỉ mốc thời gian của một sự kiện và được các nhà phát triển lưu trữ trên

hệ thống máy tính Mục đích của time-stamping là hỗ trợ người dùng dễ dàngtheo dõi những mốc thời gian của một sự kiện, lịch sử quan trọng trong quá khứ.Năm 1992-2004: Merkle Tree và Reusable Proof of Work xuất hiện Sự xuấthiện của Merkle Tree và Reusable Proof of Work vào năm 1992 không liên quantrực tiếp đến công nghệ blockchain Tuy nhiên, cả hai khái niệm này đã đóng vaitrò quan trọng trong việc phát triển và cải tiến công nghệ blockchain sau này.ụcđích của Merkle Tree giúp là nâng cao tính xác thực của mạng lưới nhằm tănghiệu suất và cải thiện tính bảo mật RPoW được coi là một trong những bước tiếnquan trọng trong việc phát triển blockchain nói chung và cơ chế đồng thuận PoWnói riêng Đồng thời, RPoW đã tạo ra một cơ sở trong việc phát triển các thuậttoán chứng minh công việc trong các hệ thống blockchain sau này

Năm 2008: Bài báo "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System" củaSatoshi Nakamoto được công bố, giới thiệu khái niệm về Bitcoin và blockchain.Năm 2013-2015: Mạng lưới Ethereum hình thành và hoạt động trên mainnet.Năm 2017 đến nay thế giới dần đón nhận công nghệ blockchain và Bitcoin Trongnăm 2019 và 2020, chúng ta đã chứng kiến một bước tiến rõ rệt cho blockchainkhi từ một công nghệ chưa được chú trọng phát triển trở thành một nền tảng mũinhọn hứa hẹn nhiều sự đột phá trong tương lai Trong những năm gần đây, ấntượng về blockchain trong mắt cộng đồng đã thay đổi rõ rệt từ một công nghệđược thổi phồng quá mức đến một giải pháp đã giúp giải quyết rất nhiều vấn đềthực tế trong kinh doanh, đặc biệt trong lúc kinh tế thị trường trải qua giai đoạnđại dịch COVID-19.

1.2 Cách thức hoạt động

- Nguyên lý mã hóa: Để thực hiện các thao tác trao đổi dữ liệu trên mạngblockchain, người dùng sẽ cần các cặp khóa được gọi là khóa riêng tư (privatekey) và khóa công khai (public key) giúp cung cấp bảo mật cho mạng Khi mãhóa một yêu cầu giao dịch bằng khóa riêng tư, có nghĩa là chúng ta đang tạo ramột chữ ký điện tử được các máy tính trong mạng lưới Blockchain sử dụng đểkiểm tra chủ thể gửi và tính xác thực của giao dịch Chữ ký này là một chuỗi vănbản và là sự kết hợp của yêu cầu giao dịch và khóa riêng tư của chúng ta

- Sổ cái: Mỗi người dùng trong một mạng blockchain được gọi là một nút(node) Vì blockchain là một cơ sở dữ liệu phân tán, mỗi nút trong Blockchainđều đang lưu giữ một bản sao của sổ kế toán Do đó, mỗi nút đều có thể biết số dưtài khoản của các tài khoản là bao nhiêu Hệ thống blockchain chỉ ghi lại các biếnđộng trong dữ liệu được yêu cầu chứ không hề theo dõi trực tiếp số dư của các tàikhoản Muốn biết được chính xác số dư của tài khoản, các nút trong mạng sẽ tiếnhành xác nhận và xác thực các giao dịch được diễn ra

- Cơ chế tạo khối: Đầu tiên, người dùng sẽ tạo ra một yêu cầu giao dịch đếnmạng blockchain bằng khóa riêng tư của họ Sau đó, giao dịch sẽ được phát tớicác nút xác minh tính hợp lệ bằng các phương pháp hoặc thuật toán được gọi làthuật toán đồng thuận Sau khi các nút xác minh rằng giao dịch là xác thực, nó sẽ

có một vị trí trong sổ cái Dữ liệu được lưu trữ trong khối sẽ được chọn làm tham

số truyền vào các hàm băm (hash function) để tạo ra mã số riêng biệt cho khối Do

đó, các khối sẽ liên kết với nhau qua hash của chính nó và hash của khối trước của

nó

- Bảo mật của Blockchain: Blockchain hoạt động theo một phương pháp khác,không giống như hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung truyền thống Mỗi khối chứamột tham chiếu đến khối trước đó, và tham chiếu đó là kết quả của hàm băm từ dữliệu lưu trữ để truyền khối sau tới mạng lưới Vì vậy, nếu muốn gian lận ở mộtmạng blockchain, chúng ta cần phải gian lận ở tất cả các thiết bị được kết nối vớimạng đấy

1.3 Đặc điểm của Blockchain

 Tính bất biến:

Blockchain là một mạng vĩnh viễn và không thể thay đổi Công nghệ chuỗikhối hoạt động thông qua một tập hợp các nút Mỗi nút trong mạng đều có mộtbản sao củasổ cái kỹ thuật số Để thêm một giao dịch, mỗi nút sẽ kiểm tra tính hợp

lệ của giaodịch và nếu phần lớn các nút cho rằng đó là một giao dịch hợp lệ thì nó

sẽ được thêm vào mạng Vì vậy, nếu không có sự chấp thuận của đa số các nút,không ai cóthể thêm bất kỳ khối giao dịch nào vào sổ cái Mọi bản ghi đã đượcxác nhận đều không thể thay đổi và không thể thay đổi Điều này có nghĩa là bất

kỳ người dùng nào trên mạng sẽ không thể chỉnh sửa, thay đổi hoặc xóa nó

 Tính phân tán:

Tất cả những người tham gia mạng lưới đều có một bản sao của sổ cái để khiến

nó hoàn toàn minh bạch

Việc công khai sổ cái này sẽ cung cấp thông tin đầy đủ về tất cả những ngườitham gia trên mạng và các giao dịch Bất kỳ thay đổi nào trong sổ cái sẽ được cậpnhật trong vài giây hoặc vài phút và do không có sự tham gia của các bên trunggian trong chuỗi khối, việc xác nhận thay đổi sẽ được thực hiện nhanh chóng.Ngoài ra, sức mạnh tính toán phân tán trên các máy tính đảm bảo kết quả tốt hơn

Do đó, sổ cái phân tán là một trong những tính năng quan trọng của blockchain

 Tính phi tập trung:

Nói mạng lưới blockchain được phân tán có nghĩa là không có cơ quan quản lýtrung ương chịu trách nhiệm về tất cả các quyết định mà đúng hơn là một nhómcác nút tạo và duy trì mạng Mỗi và mọi nút trong mạng blockchain đều có cùngmột bản sao của sổ cái Thuộc tính phi tập trung mang lại nhiều lợi thế trong mạngblockchain: mạng blockchain ít bị lỗi hơn, không có bên thứ ba tham gia do đókhông có thêm rủi ro trong hệ thống, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo hồ sơminh bạch cho mọi người tham gia trên mạng

 Tính bảo mật:

Tất cả các bản ghi trong blockchain đều được mã hóa riêng, bổ sung thêm mộtlớp bảo mật khác cho toàn bộ quy trình trên mạng blockchain Vì không có cơquan quản lý trung tâm, điều đó không có nghĩa là người ta có thể chỉ cần thêm,cập nhật hoặc xóa dữ liệu trên mạng

1.4 Ưu và nhược của Blockchain

 Ưu điểm:

- Cải thiện độ chính xác bằng cách loại bỏ sự tham gia của con người vào quátrình xác minh

- Giảm thiểu chi phí bằng cách loại bỏ quá trình xác minh của bên thứ ba.

- Tính phi tập trung làm cho việc giả mạo trở nên khó hơn

- Giao dịch an toàn, riêng tư và hiệu quả

- Công nghệ minh bạch

- Cung cấp giải pháp thay thế ngân hàng và cách để bảo mật thông tin cá nhâncho công dân của các quốc gia có chính phủ không ổn định hoặc kém phát triển

 Nhược điểm:

- Chi phí công nghệ đáng kể liên quan đến việc khai thác Bitcoin

- Giao dịch thấp mỗi giây

- Lịch sử sử dụng cho các hoạt động bất hơp pháp như “Dark Web”

- Lưu trữ dữ liệu bị giới hạn

1.5 Ứng dụng của blockchain trong một số lĩnh vực:

Blockchain đã và đang đem đến cho chúng ta vô số những ứng dụng trong thựctiễn, len lỏi vào từng lĩnh vực của cuộc sống Tại Việt Nam, công nghệBlockchain được ứng dụng chủ yếu trong các lĩnh vực: dịch vụ tài chính (hơn83%), chuỗi cung ứng (40%), dịch vụ công cộng (30%), năng lượng (30%), giáodục (30%)

- Blockchain trong sản xuất:

Để cải thiện năng suất cho dây chuyền quản lý chuỗi cung ứng thì chúng ta cần

có các thiết bị thông tin hỗ trợ Dây chuyền công nghệ blockchain sẽ thay đảmnhiệm vai trò này giúp giám sát quy trình sản xuất, phân phối sản phẩm, số lượnghàng tồn kho,…Đồng thời, chúng ta có thể tận dụng công nghệ chuỗi khối đểkiểm tra hàng chính hãng, giúp ta có thể hạn chế mua phải hàng giả và hàng nháichất lượng

- Blockchain trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, y tế:

Xu hướng số hóa dữ liệu, thông tin người bệnh, đơn đặt hàng, quản lý kho,giao dịch cho các thiết bị y tế,… trong quá trình quản lý tài liệu đã trở nên phổbiến hơn Do vậy, các thiết bị thông minh được trang bị trong phần lớn các bệnhviện để giám sát các dữ liệu này Tuy nhiên các thiết bị này vẫn còn nhiều hạn chế

về quyền riêng tư và bảo mật, cho nên công nghệ blockchain được sử dụng đểkhắc phục những vấn đề này Cụ thể Blockchain giúp kiểm soát chuỗi cungứngthuốc và vật tư y tế như theo dõi nguồn đầu vào, nguồn gốc và hạn sử dụngcủa các trang thiết bị y tế Đảm bảo tính minh bạch và khả năng tự động hóa đốivới giao dịch khám chữa bệnh, quyền sở hữu dữ liệu tình trạng sức khỏe củangười bệnh, kết quả xét nghiệm lâm sàng

- Blockchain trong giáo dục:

Công nghệ blockchain có thể giúp hạn chế gian lận trong quá trình học tập, xinviệc làm, học bổng, giảm thiểu tình trạng khai gian về học vấn, kinh nghiệm làmviệc,… Với tính năng đồng bộ thông minh, các điều khoản về nội quy đào tạo sẽđược thực hiện tự động giúp xử lý những trường hợp vi phạm, nâng cao quy trìnhgiảng dạy, phản hồi từ người học,…

- Blockchain trong ngành nông nghiệp:

Một trong những yếu tố then chốt có có được lòng tin từ người tiêu dùng chính

là nguồn gốc chất lượng và an toàn cao Hệ thống blockchain với vai trò như một

sổ cái nông nghiệp trên nền tảng số sẽ giúp người dùng cũng như người buôn bánnắm được các thông tin về sản phẩm một cách chính xác Ai cũng có thể theo dõiphương pháp nuôi trồng, quá trình di chuyển từ nhà cung cấp đến chợ, cửa hàng,siêu thị,… Điều này cũng đồng nghĩa với việc nhà kinh doanh có thể quản lýgiágiả, chất lượng, tài chính và bán hàng của mình với công nghệ này

- Ứng dụng blockchain trong ngành Logistics:

Chuỗi cung ứng là mạng lưới các tổ chức tham gia, thông qua các mối liên kết,vào các quy trình và quy trình và hoạt động khác nhau nhằm tạo ra giá trị dưới

dạng sản phẩm và dịch vụ đến tay khách hàng cuối cùng Đây được coi là huyếtmạch của thế giới hiện đại Ước tính rằng, khoảng 90% tổng thương mại toàn cầuđược vận chuyển bởi các công ty vận tải đa phương quốc gia hằng năm Minhbạch hóa nguồn gốc của sản phẩm, cải thiện vận chuyển hàng hóa và vận chuyển,

dễ dàng tích hợp với các cộng nghệ khác, hợp đồng thông minh, thanh toán nhanhchóng; giảm thiểu gian lận và trộm cắp

- Ứng dụng blockchain trong lĩnh vực bán lẻ:

Quy trình quản lý chuỗi cung ứng, quản lý sản phẩm như quá trình phân phối,kiểm soát thông tin và số lượng hàng hóa cũng như các báo cáo tài chính, hợpđồng quan trọng,… tất cả sẽ đều trở nên dễ dàng và chính xác khi công nghệblockchain được ứng dụng Cụ thể, Blockchain giúp quản lý hàng hóa thông qua

mã định danh, đảm bảo chất lượng hàng hóa khi có giao dịch giữa nhà sản xuất vàcông ty vận tải, quản lý lưu thông của dòng tiền phát sinh từ giao dịch giúp hạnchế thiệt hại và xử lý ngay những vấn đề phát sinh nếu có Bên cạnh đó, ứng dụngblockchain còn xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác như thương mại điện tử, anninh mạng, bất động sản,… Sự phổ biến của công nghệ blockchain là rất lớn, vớinhững tín hiệu thực tế hiện nay rất có thể công nghệ này sẽ đi vào từng ngócngách của đời sống con người

II ỨNG DỤNG CỦA BLOCKCHAIN TRONG TÀI CHÍNH NGÂN

HÀNG

2.1 Hoạt động thanh toán

Blockchain được ứng dụng rất rộng rãi trong việc thanh toán và chuyển tiền, mang lại nhiều lợi ích cho cả cá nhân và tổ chức với các khoản thanh toán xuyên biên giới Các quy trình này đòi hỏi một loạt các quy trình phức tạp bao gồm ghi sổ

kế toán, giao dịch và đối chiếu số dư giữa nhiều tổ chức tài chính Đó là cả một quátrình dài tốn thời gian công sức và chi phí cao Nhưng nhờ Blockchan các nhà cungcấp tài chính đã và đang và đang giải quyết tốt các vấn đề liên quan Trong quý đầutiên của năm 2017, tổng giá trị thanh toán xuyên biên giới đạt 27,7 nghìn tỷ USD, chiếm 20% tổng khối lượng giao dịch và 50% doanh thu (McKinsey, 2016) Với khả năng hỗ trợ thanh toán ngang hàng và giải quyết giao dịch 24/7, blockchain có thể giảm chi phí và rủi ro giao dịch, đồng thời cung cấp các thanh toán gần như theo thời gian thực, cải thiện tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc (Buitenhek, 2016) Chính vì những lợi ích này, các ngân hàng trung ương và các tổchức tư nhân đã bắt đầu nghiên cứu các ứng dụng Blockchain trong lĩnh vực thanh toán (Bott và Milkau, 2017)

Tại châu Á, các ngân hàng lớn như Mizuho, Sumitomo Mitsui Banking vàBank of Tokyo - Mitsubishi UFJ (Nhật Bản) đã áp dụng blockchain trong các dự ánchuyển tiền ngang hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính với chi phí thấp hơnnhưng vẫn đảm bảo an toàn và bảo mật (Duy, 2021) Tại Đông Nam Á, Ngân hàngOCBC ở Singapore là ngân hàng đầu tiên thực hiện cả thanh toán nội địa và quốc tếtrên nền tảng blockchain (OCBC, 2016) Ở Việt Nam, Công ty Cổ phần Thanh toánQuốc gia Việt Nam (NAPAS) đã hợp tác với một số ngân hàng như VietinBank,VIB, và TPBank để thực hiện thành công các giao dịch liên ngân hàng quablockchain vào tháng 7/2018 (Dam và cộng sự, 2020)

Hoạt động thanh toán đa tiền tệ xuyên biên giới không chỉ liên quan đến cácgiao dịch thương mại mà còn bao gồm chuyển tiền, chiếm một phần lớn trong tổng sốgiao dịch xuyên biên giới Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, tổng kiều hối quốc

tế đạt 585 tỷ USD trong năm 2017, với 7,32% bị mất phí chuyển tiền (Ngân hàng Thếgiới, 2017) Hơn nữa, 39% dân số toàn cầu, chủ yếu ở các nước đang phát triển,không có tài khoản ngân hàng, khiến việc nhận tiền chuyển gửi trở nên khó khăn(Mesropyan, 2016) Trong bối cảnh này, sự kết hợp giữa blockchain và công nghệ diđộng có thể đưa hàng tỷ USD đến tay các hộ gia đình ở các nước đang phát triển, từ

đó thu hẹp khoảng cách tài chính với các nước phát triển hơn

Khảo sát của Công ty Tư vấn Accenture cho thấy hơn 50% các nhà quản lýhàng đầu hiện nay đã thừa nhận blockchain đóng vai trò quan trọng trong các ngânhàng và công ty tài chính Công nghệ này giúp hệ thống ngân hàng tiết kiệm nhânlực, giảm thiểu thủ tục rườm rà và tăng tốc độ xử lý giao dịch Họ tin rằng, trongtương lai, các ứng dụng của blockchain sẽ dần thay thế các nghiệp vụ cơ bản củangân hàng

2.2 Hoạt động tín dụng

Blockchain với khả năng thực hiện các giao dịch thông minh, có thể thay thếcác phương thức truyền thống, qua đó giảm chi phí giao dịch trong cho vay và tàichính doanh Một ví dụ nổi bật là Phát hành tiền ảo lần đầu (ICO - Initial CoinOffering) Mặc dù đã thu hút sự chú ý, các hệ thống cho vay ngang hàng dựa trênblockchain vẫn nhận được đầu tư từ các nhà đầu tư, cơ quan quản lý và truyền thông,tuy nhiên, khối lượng vốn qua các kênh này vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổngthị trường tín dụng Điều này cho thấy các hệ thống blockchain vẫn gặp nhiều khókhăn trong việc tạo dựng lòng tin của người tiêu dùng tài chính

Trong các ngân hàng thương mại, hệ thống thông tin tín dụng hiện tại gặp phải

ba vấn đề chính: Thứ nhất, dữ liệu khan hiếm và chất lượng thông tin không cao,khiến việc đánh giá khả năng tài chính của cá nhân trở nên khó khăn; thứ hai, việcchia sẻ dữ liệu giữa các bên liên quan gặp khó khăn; và thứ ba, quyền sở hữu dữ liệungười dùng không rõ ràng, gây lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật

Hiện Blockchain có thể hỗ trợ giải quyết những vấn đề này bằng cách áp dụngđịnh danh khách hàng (KYC) Các ngân hàng lưu trữ thông tin khách hàng trong cơ

sở dữ liệu của họ và sử dụng công nghệ mã hóa để tải thông tin tóm tắt lên hệ thốngblockchain Khi có yêu cầu truy vấn, nhà cung cấp dữ liệu gốc có thể được thông báoqua blockchain và yêu cầu đó có thể được thực hiện mà không cần tiết lộ thông tinkinh doanh cốt lõi Hơn nữa, blockchain cũng giúp cải thiện tốc độ ra quyết định củangười cho vay Đánh giá rủi ro của những người đi vay tiềm năng thường dựa trên hồ

sơ giao dịch tài chính trong quá khứ Tuy nhiên, việc thiếu hụt dữ liệu và chất lượngthông tin đặt ra thách thức đối với tính chính xác của các mô hình điểm tín dụng(Abdou và Pointon, 2011) Điều này đặc biệt rõ rệt với các cá nhân hoặc doanhnghiệp nhỏ, nơi thông tin thường không được công khai (Thomas và cộng sự, 2017).Nhờ blockchain, quy trình xử lý khoản vay có thể rút ngắn từ 20 ngày xuống còn 6 -

10 ngày, với dự đoán nhu cầu tăng trưởng 5% trong tương lai, từ đó tăng thu nhập vàgiảm chi phí hoạt động (Kawasmi và cộng sự, 2017)

Khi chấm điểm tín dụng, thị trường dữ liệu có thể đóng vai trò là cầu nối giữangười cho vay và người đi vay, cho phép trao đổi thông tin một cách an toàn (Roman

và Gatti, 2016) Trong khi các hệ thống dữ liệu tập trung yêu cầu sự tin tưởng vào bênthứ ba quản lý dữ liệu, blockchain có thể tạo ra một thị trường dữ liệu đáng tin cậythông qua các nhà cung cấp thông tin, người vay và người cho vay, đảm bảo tính toànvẹn và nguồn gốc của dữ liệu (Roman và Stefano, 2016) Điều này giúp cải thiện quy